2/14153 Sayılı Gümrük Ve İnhisarlar Vekilliği Teşkilat Ve Vazifelerine Dair Nizamname

Gümrük ve İnhisarlar Vekilliği aşağıda yazılı dairelerden teşekkül eder:

A) Merkezde:

1 - Müsteşarlık,

2 - Hususi Kalem Müdürlüğü,

3 - İnhisarlar Umum Müdürlüğü,

4 - Gümrük Muhafaza Umum Komutanlığı,

5 - Teftiş Heyeti,

6 - Hukuk Müşavirliği,

7 - Gümrükler Umum Müdürlüğü,

8 - Zat ve Sicil İşleri Müdürlüğü,

9 - Levazım Müdürlüğü,

B) Taşrada :

1 - Başmüdürlük,

2 - Müdürlük,

3 - Başmemurluk,

4 - Memurluk,

Madde 2 - Müsteşar, Vekilin müşaviri ve yardımcısı olup Vekilin kendisine ayıracağı işleri kanun ve nizamnameler hükümlerine ve Vekilden alacağı direktiflere göre Vekil namına tanzim, idare ve murakabe eder.

MMMadde 3 - Hususi Kalem Müdürlüğü :

A) Vekilin şifreli ve açık resmi muhabereleriyle hususi yazı işlerini idare eylemek,

B) Ziyaretçiler, iş sahipleri ve gazetecilerin Vekille temaslarını ve Veki- lin protokola ait işlerini tanzim etmek,

C) Millet Meclisindeki mesaili ve Vekalete ait kanun ve tefsir layihalarının müzakerelerini takip ile safha ve neticelerinden Vekile muntazaman malümat vermek.

Ç) Vekil ve müsteşarın vereceği diğer işleri ifa etmek, vazifeleriyle mükelleftir. Bu müdürlük Vekalet ve Gümrükler Umum Müdürlüğü namlarına gelen yazılarla Vekaletten yazılacak yazıların kayıt,havale ve dosyalamak gibi işlerini de idare eder.

MMMadde 4 - İnhisarlar Umum Müdürlüğü ile Muhafaza Umum Komutanlığı vazife ve teşkilat bakımından hususi kanun ve nizamnamelerine tabidirler.

Teftiş Heyeti, Müfettişlik, sıfat ve salahiyetini haiz bir reis ile kanuna bağlı kadro cetvelinde gösterilen Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Muavinlerinden mürekkeptir.

Teftiş Heyetinin, Reisin emri altında bir kalemi vardır.

Teftiş Heyeti Reisi:

A) Senelik teftiş programını tanzim ve Vekaletçe tasdik edildikten sonra tatbikini takip ve temin etmek,

B) Müfettişlerin verdikleri rapor ve layihalarla kendisine tevdi edilen tahkikat evrakını tetkik ederek esas ve usul noktasından göreceği noksanları tamamlatmak,

C) Verilen rapor ve layihalara ve tahkikat evrakına göre yapılması lazımgelen muameleler hakkında tesbit edeceği mütalaa vekaletçe tasvip edildiği takdirde takibat icrasiyle muamelelerini intaç ettirmek (tahkikat evrakı usulü dairesinde vekilliğin malumatı altında kanuni mercilerine sevkedilir.)

Ç) Teftiş, tetkik ve tahkik işlerine ait olmak üzere vekil tarafından müfettişlere verilecek vazifelerin ifasını takip ve murakabe etmek,

D) Her sene teftiş heyetinin faaliyeti ve vekaletin umumi vaziyeti ve kanun ve nizamnamelerin tatbik tarzı hakkında vekilliğe rapor vermek,

E) Müfettişlerin iş ve hesap cetvellerini tetkik ederek icaplarını temin etmek,

F) Müfettişlerin ve teftiş kalemi memurlarının zat, maaş ve harcırah istihkak işlerini tahakkuk amiri sıfatiyle tanzim ve idare etmek, vazifeleriyle mükelleftir.

Madde 7 - A) Vekilliğin idare ve murakabesi altında bulunan teşkilat ve müesseselerin bütün işlerinde ve vekaletin murakamesine tabi hizmetlerle alakalı idarelerin bu türlü hizmetlerinde mevzuat ve mukarrerat hükümlerinin tatbik edilip edilmediğini teftiş ederek neticesini bir layiha ile vekilliğe bildirmek.

B) Vekilliğe ait işler hakkındaki mevzuatın tatbikatından doğan neticeler hakkında tetkikat yaparak görülecek hata ve noksanları ve bunların izale ve ıslah çarelerini, işlerin intizam ve mükemmeliyetini temin için alınması icap eden tetbirler hakkındaki mütalaalarını raporla vekalete bildirmek,

C) Vekilliğin idare ve murakabesi altında bulunan teşkilat ve müesseselerdeki paralarla kıymetli evrakın ve her türlü emval ve emlakin vaziyetlerini ve mu- hafaza ve idare tarzlarını ve bilümum sarfiyatın mevzuat dairesinde yapılıp yapılmadığını tetkik etmek ve içinde gümrüklenmemiş eşya bulunan antrepo ve ambar- larda gümrük haklarının korunması bakımından lüzumlu tetkik ve teftişlerde bulunmak,

Ç) Yapılmakta olan işlerde fenni, iktisadi ve hukuki bakımdan vesair cihetlerden gördükleri noksanları ve yolsuzlukları tetkik ile neticesini ve işlerin daha iyi bir şekilde cereyanı için alınması lazımgelen tetbirleri birer raporla vekilliğe bildirmek,

D) Teftiş ve tetkik sırasında muttali olacakları suç mahiyetindeki her türlü yolsuzlukları derhal vekilliğe haber vermek ve alacakları müsaade üzerine tahkikat

yapmak,irtikap, ihtilas, zimmet ve kaçakçılık gibi 1609 numaralı kanun hükümle- rine temas eden hadiselerde hemen tahkikata girişmekle beraber keyfiyeti vekilliğe bildirmekten ibarettir.

Müfettişler, teftiş ettikleri, daire, müessese ve memurların işleri hakkında icabına göre bir cevaplı layiha veya rapor tanzim ederler. Teftiş layihaları kısa ve vazıh olacak ve yalnız görülen ve katiyetle kanaat getirilen hususları ihtiva edecektir.

Müfettişler, tanzim edecekleri cevaplı teftiş layihasını evvela yapacakları tenkitlerle en yakından alakalı olan memura vererek müdafaasını aldıktan sonra layiha ile müdafaayı aynen memurun (varsa) mafevkine verecek ve onun da mütalaasını yazdıracaktır. Bu cevap ve mütalaalar üzerine müfettiş tarafından edinilen kanaat hususi mahalline yazılacaktır. Bundan başka layihalarda teftişe başlanılan tarih ile teftişin ikmal edildiği tarih yazıldıktan ve her sahifesi resmi mühürle mühürlendikten sonra numaralanacak ve kaç sahife ve maddeden ibaret olduğu son sahifeye yazılarak imza edilecektir.

Müfettişler, bu suretle ikmal edilen layihayı vekilliğe verecekleri gibi bir suretini de teftiş gören daire amirine tevdi ederek hangi tarihte ve ne günü teftişe başladıklarını ve bu iş için orada kaç gün kaldıklarını ve hangi cihetleri teftiş etmiş olduklarını ve layiha suretini verdikleri sırada vazife ifa eden daire amirinin adını ve soyadını daire merkezi nezdinde mahfuz bulunan teftiş defterine kayıt ve altını imza ettikten sonra daire amirine de imza ettirirler. Teftiş, Gümrük ve İnhisarlar Vekaletinin murakabesine tabi hizmetlerle alakalı idareler nezdinde yapılmış ise layiha ve raporun bir sureti o idarenin en büyük amirine verilir.

Vekilliğin idare ve murakabesi altında bulunan her daire ve müessese de yukarıki maddede zikredilen teftiş defterinin bulundurulması mecburi olup bu defterlerin her sahifesi numaralı ve resmi mühürle mühürlü ve imzalı olacak ve defterlerin son sahifesine yaprak adedi yazı ile yazılarak yine resmi mühür ve imza ile tasdik edilecektir. Müfettişlerin teftiş layihalarında yaptıkları tenkitler üzerine vekillik veya diğer amirler tarafından verilen emirlerin hülasası daire amiri tarafından teftiş defterlerine geçirilir. Ve mütaakip teftişlerde bu emirlerin ne dereceye kadar ifa edildiği tetkik edilir.

Teftiş defterleri münderecatının doğruluğundan ve iyi muhafazasından münhasıran daire veya müessese müdür veya amirleri mesuldür. Müdür veya amirler bu defterlerle beraber en az beş senelik teftiş layihalarını ve bunlara müsteniden tebliğ edilen emirleri sırasiyle vekilliğin tesbit edeceği şekilde muhafaza ve her devir alışta bunları seleflerinden isteyip tesellüm etmeye ve almadıkları takdirde keyfiyeti mafevklerine ve teftiş heyeti reisliğine bildirmeğe mecburdurlar.

Müfettişler vazifelerinin ifası sırasında lüzum gördükleri malumat ve yardımları ve vesikaların suretlerini bütün resmi daire ve müesseselerden istemeye ve bu daire ve müesseseler kanuni bir mani olmadığı takdirde bu istekleri yerine getirmeğe mecburdurlar.

Müfettişler hal va vaziyetin icabına göre bir memur hakkında tahkikat icrasına başladıklarında mevzu usul ve esaslar dairesinde ilk tahkikatın icap ettirdiği her türlü muameleleri yapmağa salahiyetlidirler. Müfettişlerin tahkik memuru sıfatiyle Memurin Muhakemat Kanunu ve Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri dairesinde yapmağa salahiyetli oldukları muameleleri ve teftiş usullerini göstermek üzere vekillikçe bir talimatname yapılacaktır.

Müfettişler yaptıkları her türlü tahkikatı bir fezlekeye bağlarlar. Fezlekelerin tanziminde evvela tahkikata ne sebeple ve hangi emirle ve hangi tarihte başlandığı ve isnat edilen suçun mahiyeti yazılır.

Fezlekenin metninde tahkikatın icra suretiyle beraber suçun sabit olup olmadığını gösteren ifade ve delillerin hülasası ve bunların tahkikat evrakındaki sahife numarası ve ilişik vesikalarında melfufat listesindeki numaraları gösterilir.

Fezlekenin sonunda da bir hülasa yapılarak maznunun muhakemesine lüzum olup olmadığı, muhakemesine lüzum varsa suçunun hangi kanunun hangi maddesine temas ettiği zikredilir. Ayrı ayrı merci ve heyetler tarafından karara bağlanması icap eden hadise ve vaziyetlerde ayrı ayrı tahkikat evrakı ve fezleke tanzim edilir.

Müfettişler, teftiş veya tahkik neticesinde zimmet, ihtilas veya muamelatında mühim suiistimali veya kaçakçılığı görülen veyahut muhafaza ve idaresi altında bulunan para ve para hükmündeki evrakı ve ayniyatı ve bunların defterleriyle evrakını göstermeyen memurlara derhal işten el çektirir ve keyfiyeti vekilliğe bildirirler.

Memuriyeti başında kalması teftişin veya tahkikin yapılmasını güçleştireceğine kanaat hasıl edilen memurlara işten el çektirmek için vekilliğin müsaadesini alırlar. Teftiş edilen memurlar, vekaletin murakabesine tabi hizmetlerle alakalı diğer idarelere mensup iseler müfettişin talebi üzerine o idarelerce usulü dairesinde elleri işten çektirilir. Teftiş ve tahkik neticesinde suçun vukuu sabit olmadığı veya işten men'inin devamına lüzum kalmadığı anlaşılacak olursa işten men edilen memur vekalet veya mensup olduğu idarelerce derhal vazifesine iade edilir.

Teftiş heyeti kalemi reisin emri altında bir kalem müdürü ile mümeyyiz ve memurlardan terekküp eder.

Müfettişlerden gelen rapor ve fezlekelerle tahkikat evrakını kayıt ve alakalı dairelere tevdi ve takip etmek ve muamelesi bitenleri tasnif edilmiş olarak saklamak, istihkak ve mesai cetvellerini vaktinde tetkik ederek tahakkuka ait muameleyi hazırlamak teftiş kaleminin vazifelerini teşkil eder. Kalemin idaresinden birinci derecede kalem müdürü mesuldür.

Teftiş heyeti kaleminde bulunan mümeyyiz ve memurlar vazifeleri dolayısiyle muttali oldukları malumatı ifşa edemezler.

MMMadde 16 - Hukuk Müşavirliği :

A) Vekillik makamından veya dairelerden verilecek mukavelename,kanun ve nizamname projeleriyle diğer işler hakkında kanuni ve hukuki görüşünü bildirmek,

B) Bütün kanun ve nizamnameleri takip ve tetkik ederek bunların vekaleti alakalandıran cihetlerini vekalete bildirmek,

C) Vekilliğin leh ve aleyhinde açılan idari davalara ait müdafaaları (Alakalı dairelerden lüzumlu evrak ve malümatı aldıktan sonra) hazırlamak ve (Devlet davalarını takibe memur avukatlar hakkındaki kanun ve nizamname) hükümleri dairesinde takip etmek,

Ç) Adli mahkemeler,icra daireleri ve noterler tarafından vekalete yapılacak tebliğleri vekalet namına kabul ve tebellüğ etmek ve cevaplarını hazırlayarak alakalı mercilere tebliğ ve Hazine avukatları vasıtasiyle takip edilmesi lazım gelenleri bu vasıta ile takip eylemek,

D) Vekilliğe ait davaların (Devlet davalarını takibe memur avukatlar hakkın- daki nizamnamenin 14 üncü maddesine göre) sicilini tutmak ve geçirdikleri safhaları takip etmek, vazifeleriyle mükelleftir.

MMMadde 17 - Gümrükler Umum Müdürlüğü :

A) Umum müdürlüğe bağlı merkez şubeleri ile taşra gümrük idarelerinin gümrük ve tarife kanunlarının vesair mevzuatın gümrüklere mütaallik hükümlerinin tatbi- kine ait faaliyetlerini tanzim ve idare etmek,

B) Gümrük ve tarife kanunları ile gümrüğü ilgilendiren diğer hükümlerin iyi ve yolunda tatbikini ve gümrük muamelelerinin ticari ihtiyaç ve icaplara en uy- gun bir şekilde sadeleştirilmesini temin edecek tedbirleri almak,

C) Gümrük resmi ile gümrükçe tahsil olunan sair vergi ve resimlerin varidat tahminlerini yapmak,

Ç) Gümrük gelirine tesir icra edecek mahiyette olan veya tatbikinde gümrük idarelerini ilgilendiren hükümleri de ihtiva eyliyen kanun, nizamname layihaları ile muahede;mukavele vesair anlaşmaları ve çıkarılacak kararnameleri tetkik ede- rek mütalaasını bildirmek,

D) Gümrük memurlarının mesleki bilgilerini genişletecek ve iş sahiplerini gümrük muameleleri hakkında tenvir edecek tetbirleri almak ve bu hususta neşri- yatta bulunmak, vazifeleri ile mükelleftir. Bu vazifeler şubeler arasında aşağıdaki maddelerde gösterildiği üzere tevzi olunur.

MMMadde 18 - Tarife Şubesi :

A) Eşyanın umumi ithalat tarifesine tatbikinı kolaylaştıracak fihrist (Repertoire) ile izahname (Commentaire) hazırlamak ve zamanla icap edecek değişik- likleri tesbit ve ilan etmek,

B) Eşyanın tarifeye tatbikı hususlarında gümrük idarelerini tenvir edecek yazıları hazırlamak,

C) Eşyanın tarifeye tatbikından dolayı iş sahipleri ile gümrük idareleri arasında çıkan ihtilaflar üzerine ekspertiz taleplerini tetkik ile mükelleflerin itirazına karşı idarenin müdafaasını hazırlamak ve seçilecek eksperi teklif etmek,

Ç) Merkezde ve gümrük idarelerinde tarife tatbikatında göz önünde bulundurulmak üzere tarife müzeleri ve nümunelikler vücuda getirmek ve bunları tanzim ve idare etmek,

D) Tarifeye tatbikı bakımından tahlili istilzam eden eşyanın tahlil metodlarını hazırlamak ve gerekli tadilleri teklif etmek,

E) Gümrük laboratuvarlarının mesaisini tanzim ve takip etmek,

F) Eşyanın tarifeye tatbikı ile alakalı sıklete, temsile vesaireye mütaallik kanuni hükümlerin tatbikına ait işlerle, Gümrükler Umum Müdürlüğünce verilen hususlar hakkında tetkiklerde bulunarak gereğini bildirmek gibi vazife ve hizmetleri görmekle mükelleftir.

MMMadde 19 - Gümrük İşleri Şubesi :

A) Gümrük ve tarife kanunlarının ithal,ihraç,muvakkat ithal,muvakkat ihraç, muvakkat muaflık, muvakkat kabul,transit, antrepo, dahili ticaret (Kabotaj) ve diğer gümrük rejimlerine ve muaflıklara ait hükümlerini yerine getirmek,

B) İcrasına Gümrük ve İnhisarlar Vekilinin de memur bulunduğu 1918 numaralı kanunla diğer kanun ve nizamnamelerin gümrük idarelerine vazife veren hükümlerini yürütmek,

C) Gümrük muamele ve usullerinin sadeleştirilmesi ve ihtiyaca uygun bir surette ıslahı için tetkiklerde bulunarak gereğini teklif etmek,

Ç) Gümrük idarlerince hükmolunan para cezalarına karşı yapılan idari itirazları tetkik ve itiraz merciine sevkeylemek,

D) Sahipsiz ve kaçak eşya satışlarını ve bunların hayır müesseselerine veya alakalı diğer idare ve müesseselere verilmesini veya imhalarını takip etmek,

E) Gümrük idarelerinin sınıflarına ve kadro ihtiyaçlarına ve bunların lağv ve ihdaslarına ait işleri inceleyerek görüşünü bildirmek,

F) Gümrük komüsyoncularına ait kanuni muameleleri yapmak,

G) Gümrükler Umum Müdürlüğünün tevdi edeceği şubeyi ilgilendiren sair işleri yapmak vazifelerile mükelleftir.

MMMadde 20 - Ekonomik İşler Şubesi :

A) Ticaret ve seyrüsefain mukavelelerile eşya mübadelesine ve bedellerinin ödenmesine mütaallik anlaşmaları ve gümrükleri ilgilendiren hükümleri muhtevi sair mukaveleleri, ithal ve ihraç tahdit ve takyitlerine ait kanun,nizamname ve kararnamelerin tatbikına dair işleri görmek ve ahdi gümrük tarifelerini telif ve tevhit etmek,

B) Gümrükleri ilgilendiren yukarıki fıkrada yazılı mukavele ve anlaşma projeleri üzerinde gümrük gelirine tesiri ve gümrüklerce tatbikat bakımlarından gerekli tetkiklerde bulunmak,

C) Gümrük resmi ve gümrüklerce tahsil olunan sair vergiler üzerinde hususi kanunları mucibince sınai müesseselere verilen muaflıklar veya tenzili tarifelerin tatbikına ait muameleleri idare etmek ve Gümrük Umum Müdürlüğünce verilecek şubeyi ilgilendiren diğer işleri yapmak, vazifelerile mükelleftir.

MMMadde 21 - Tetkik Şubesi :

A) Gümrük resmile kanunları mücibince tahsili gümrüklere verilmiş olan diğer vergi resim ve ücretlerin ve bütçe dışındaki paraların tahakkuk ve tahsilini kontrol ederek eksiklerin tahsilini ve fazla alınanların hak sahiplerine iadesi- ni temin ve tahakkuk ve tahsil yüzünden doğan ihtilafları tetkik ve takip etmek,

B) Depozito akçelerinin reddiyatını, vergi ve resim muaflık tatbiklerini kontrol eylemek,

C) "A" ve "B" fıkralarında yazılı işlere ait müspet evrakın kanuni müddetleri içinde iyi muhafazasını ve bu müddet sonunda yolu ile yok edilmesini temin etmek,

Ç) Varidat tahakkuk memurlarına terettüp eden tazmin mesuliyetlerini Divanı Muhasebat nezdinde takip eylemek,

D) Gümrük gelirinin tahsil seyrini araştırmak ve bütçe tahminlerine esas olacak malümatı toplamak,

E) Gümrükler Umum Müdürlüğü tarafından verilecek olan sair işleri görmek, vazifelerile mükelleftir.

MMMadde 22 - Neşir İşleri Şubesi:

A) Gümrük bültenini neşretmek,

B) Gümrükleri ve gümrükle işi olanları ilgilendiren mevzuları toplamak ve bu türlü mevzulara mütaallik yabancı neşriyatı takip ve bunlardan faydalı görülenleri bültende neşreylemek,

C) Yolcu ve turizm hareketlerile ilgilenerek gümrük muameleleri bakımından bu hareketleri kolaylaştıracak mahiyetteki tedbirleri teklif etmek,

Ç) Vekalet kütüphanesinin tanzim ve ikmali işlerini (Ayniyat kısmı hariç) görmek,

D) Gümrükler Umum Müdürlüğünden verilecek sair neşir, tercüme ve etüd işlerini yapmak, vazifelerile mükelleftir.

MMMadde 23 - Zat ve Sicil İşleri Müdürlüğü,İnhisarlar Umum Müdürlüğü ile Muhafaza Umum Komutanlığı memurları hariç olmak üzere:

A) Tayini Vekalete ait memurların; tayin, tahvil,nakil,terfi,takdir,tecziye, izin ve tekaüt ve yetim maaşı tahsisi merkez memurlarına ait maaş ve harcırah tahakkuk işlerini görmek,

B) Bu memurların sicillerini tutmak ve vukuatını muntazaman işlemek, gizli sicillerin mahremiyetini temin ederek saklamak, sicil cüzdanlarını hazırlamak ve her sene kıdem tablolarını tanzim ile bastırmak,

C) Bu memurlar hakkındaki tahkikat evrakını ve memurların zat muamelelerinden çıkan idari dava ve ihtilafları mercilerine sevk ve bunların neticelerini takip ederek icaplarını ifa eylemek,

Ç) İntihap ve inzibat komisyonlarının raportörlüklerini yapmak, vazifelerile mükelleftir.

MMMadde 24 - Levazım Müdürlüğü İnhisarlar Umum Müdürlüğü ile Muhafaza Umum Komutanlığı teşkilatı hariç olmak üzere:

A) Merkez ve taşra idarelerinin mefruşat, demirbaş, matbu evrak, kırtasiye gibi levazım ve ihtiyaçlarını temin etmek ve bunlara ait muameleleri yapmak,

B) Merkez ve taşra teşkilatında kullanılan defterler ile diğer lüzumlu evrakı, kitap ve bültenleri bastırmak ve mahallerine göndermek, merkez ve taşra teşkilatının kırtasiyesine ait kredi hesaplarını yürütmek ve tahakkuklarını,

C) Merkez ve taşra teşkilatına ait ayniyat hesaplarını tanzim ve Divanı Muhasebat ile Büyük Millet Meclisine ve Maliye Vekaletine tevdi etmek,

Ç) Merkezin alım ve satım işlerini tanzim ve idare etmek,

D) Vekalet binasile taşra gümrük binalarının inşa,isticar,tamir muameleleri ile memur evlerinin inşa ve tamir ve merkezin bakım ve temizlik işlerini temin ve merkez müstahdemlerinin mesailerini tanzim ve idare eylemek, vazifeleriyle mükelleftir.

Gümrük taşra teşkilatı: Müdürlük, başmemurluk ve memurluklara ayrılır.

Memurluklar başmemurluklara veya müdürlüklere, başmemurluklar müdürlüklere, başmüdürlüğe bağlı olmıyan müdürlüklerle başmüdürlükler Vekilliğe bağlıdır.

Birden fazla gümrük müdürlükleri bulunan şehirlerde veya Vekillikçe lüzum görülen yerlerde bu müdürlükler bir başmüdür veya müdüre bağlanabilir.