2/4903 Sayılı Maliye Vekaleti Teşkilat Ve Vazifeleri Hakkında Nizamname
Son Güncelleme Tarihi : 09.03.2012
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi : 07.07.1936
Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı : 3349 (PDF)
Madde 1 - Umumi masrafları karşılıyacak gelir menbalarını bulmak ve gelirleri toplamak ve bu masrafların tediyesini temin etmek, para ve kredi işlerini umumun menfaatine hadim şekilde idare eylemek, umumi ve mülhak bütçelere bağlı daire ve müesseselerle vilayet ve belediye gibi resmi teşekkülleri, sermayesinin tamamı veya bir kısmı Devlete ait müesseselerle imtiyazlı şirketler ve alelümum cemiyetleri mali bakımdan murakabe altında bulundurmak, Devletin mali idaresini, memleketin iktisadi kalkınmasına ait mesai ile hemahenk olarak yürütmek vazife, salahiyet ve mes'uliyetini taşıyan Maliye Vekilinin idaresindeki Maliye Vekaleti teşkilatı merkezde, aşağıda yazılı daire ve servislere ayrılır:
1) Müsteşarlık ve Müsteşar Muavinlikleri, 2) Hususi Kalem Müdürlüğü, 3) Mali Tetkik Heyeti, 4) Teftiş Heyeti, 5) Hukuk Müşavirliği, 6) Bütçe ve Mali kontrol Umum Müdürlüğü, 7) Muhasebat U. Müdürlüğü, 8) Varidat U. Müdürlüğü, 9) Nakit İşleri U. Müdürlüğü, 10) Muntazam Borçlar Umum Müdürlüğü, 11) Milli Emlak Müdürlüğü, 12) Darphane ve Damga Matbaası Müdürlüğü, 13) Tahsilat Müdürlüğü, 14) Zat İşleri Müdürlüğü, 15) Levazım ve Kıymetli Evrak Müdürlüğü, 16) Vergi kaza mercileri: İtiraz ve Temyiz Komisyonları. Tapu ve Kadastro Teşkilatı, Maliye Vekaletine bağlı bir Umum Müdür tarafından hususi kanunlarına göre idare olunur.
Madde 2 - Müsteşar Vekalet işlerinden Vekilin kendisine ayıracağı işleri kanun ve nizamname hükümleri dairesinde Vekilden alacağı direktiflere göre Vekil namına tanzim ve tedvir eylemeğe ve Vekaletin bütün teşkilat ve şubelerine icap eden emirleri vermeğe salahiyetli olup Vekilin müşavir ve yardımcısı ve bu işlerin mes'ul amir ve murakıbıdır.
Müsteşarın iki muavini bulunur. Müsteşar Muavinleri kanun ve nizamname hükümlerine göre kendilerine verilecek direktif dairesinde idare servislerinden kendilerine ayrılacak kısımlara ait muameleleri tetkika, muayyen bir meseleye yeni istikamet tayini mahiyetinde olmıyan evrakı, kendi mes'uliyeti altında Vekil namına imzaya mezun ve kendilerine verilecek işleri yapmağa memurdur. Muavinler maliye bütçesinin ve maliyece idare edilmekte olan bütçelerin ita amirliğini Vekil namına ifaya memur edilebilirler.
Hususi Kalem Müdürlüğü:
a) Vekilin, şifreli ve açık resmi muhaberelerile hususi yazı işlerini idare,
b) Ziyaretçilerle iş sahiplerinin Vekil ile temaslarını tanzim ve protokola ait işleri takip,
c) Millet Meclisindeki mesaiyi ve Vekalete ait kanun ve tefsir layihalarının muamelelerini, alakalı idare şeflerile birlikte takip ve neticelerinden vekili muntazaman haberdar etmek,
d) Vekaletçe çıkarılacak Maliye Mecmuasına dercedilecek yazıları temin etmek ve tabi ve neşrine ait işleri yapmak,
e) Müracaat kaleminin işlerine nezaret etmek,
f) Gazete neşriyatını takip ederek, maliyeye taallük eden kısımlarını alakalı dairelere tevdi etmek ve neticesini alarak vekaletçe cevap verilmesine lüzum görülecek olan hususlara ait cevapları hazırlamak,
g) Matbuat ile vekilin temaslarını tanzim eylemek,
Vazifeler ile mükelleftir.
Hususi Kalem Müdürlüğüne bağlı olan müracaat kalemi, iş sahiplerinin müracaatlarını kabul eder ve vekalet daire ve şubelerindeki işlerinin neticesinden kendilerine şifahen veya yazı ile malumat verir.
Hususi Kalem Müdürlüğüne bağlı olan Evrak Müdürlüğü, Vekalete gelen ve Vekalet dairelerinden çıkan evrakı, talimatı dairesinde kayıt eder ve yerlerine gönderir.
Maliye evrak hazinesi ile Seferberlik Müdürlüğü de Hususi Kalem Müdürlüğüne bağlıdır.
Mali Tetkik Heyeti, bir reis ile dört azadan müteşekkildir. Heyete mevdu işler, azaya reis tarafından dağıtılır. Tetkikı yapan aza neticeleri de tesbit eder. Varılan netice hakkında, reis, diğer azanın da reylerini alır ve faideli görülen noktaları ilave eder. Kararlaştırılan şekil, reisin imzası altında Vekalet makamına arzolunur. Esaslı noktalarda ekseriyetten ayrılan azanın noktai nazarı da Vekalete bildirilir.
Mali Tetkik Heyeti:
a) Vekalete mevdu bilumum hizmetlere mütaallik olarak ait olduğu servislerce hazırlanıp Tetkik Heyetinden geçirilmesi kanunun emri icabından olan kanun ve nizamname projelerini ve talimatnamelerle kanunun tatbikına ait izahnameleri tetkik ederek mütalaasını bildirmek ve teklife nazaran veya re'sen gördüğü lüzum üzerine yeni proje hazırlıyarak teklif etmek,
b) Kanunların tatbikatını takip ve ıslahını temin edecek surette istatistik şekilleri tesbit ederek, varidat, tahsilat ve masraf dairelerine bu istatistikleri toplattırmak ve yabancı memleketlerin mali mevzularını da takip ve tetkik ederek vardığı neticeleri rapor veya tadil projesi şeklinde vekalete bildirmek,
c) Diğer Vekaletlerce hazırlanan kanun layihalarından Vekaletçe havale edilenler hakkında mütalaa bildirmek,
d) Vekaletçe verilecek sair tetkikatı yapmak,
e) Vekalet kütüphanesini idare etmek,
Vazifelerini haizdir.
Mali Tetkik Heyeti emrinde, muhabere ve evrak işi ile uğraşmak üzere bir kalem bulunur.
Maliye Teftiş Heyeti; bir Reis ile Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Muavinlerinden terekküp eder. Müfettişlerle staj devresini geçirerek teftişe mezun bulunan Müfettiş Muavinleri doğrudan doğruya Maliye Vekiline bağlı olup anın namına teftiş ve tahkik yaparlar.
Müfettişlerin Vekil namına idaresi ve mesailerinin tanzimi Reise mevdudur. Reis, Müfettiş sıfat ve salahiyetini haizdir.
Maliye Müfettişleri.
a) Umumi bütçeye dahil veya mülhak bütçe veya vilayet hususi idare ve belediye bütçeleri gibi hususi ve mahalli bütçelerle idare edilen daire ve müesseseleri,
b) Sermayesinin tamamı Devlete ait olan müesseseleri Maliye Vekilinin tasvibine iktiran eylemiş teftiş programı mucibince ve alacakları tebligat üzerine,
c) İmtiyazlı şirketlerle sermayesinde Devletin iştiraki olan müesseseleri, alakalı vekalet dairenin isteği ve Maliye Vekaletinin emir ve müsaadesi üzerine,
d) Alelümum cemiyetleri ve hususile Devletten mali yardım görenleri Maliye Vekaletinin tebliği veya görecekleri acil lüzum üzerine,
Mali bakımdan teftiş salahiyetini haizdirler.
Teftiş mevzuları ve müfettişlerin mesai tarzı, Maliye Müfettişlerine mütaallik hususi nizamnamede yazılıdır.
Teftişe tabi daire ve müesseselerde bulunan vazifedar memurlar, para ve para hükmündeki evrak ile ambar ve depolarında bulunan ayniyatı ve bunlara mütaallik evrak ve defterleri ve muamelata dair velev gizli olsun bütün evrakı ilk talep vukuunda müfettişe göstermeğe, saymasına ve tetkik etmesine yardım etmeğe mecburdurlar. Ancak orduya ait ayniyat hakkında Muhasebei Umumiye Kanunun (99) uncu maddesi hükmü dairesinde muamele ifa olunur.
Teftiş neticesinde gizli veya açık zimmet ve ihtilası veya muamelatında mühim suiistimali görülen veya yukarıki maddede yazılı para, evrak ayniyat ve defterleri göstermiyen memurlar, Maliye memuru ise re'sen müfettiş tarafından, diğer vekaletlere ve dairelere mensup iseler müfettişin talebi üzerine mafevkleri tarafından usulü dairesinde derhal işten menolunur. İşten men'i iktıza eden memur, askeri memurlardan ise Kolordu Kumandanının veya daha büyük amirlerinin muvafakat ve tahriri emirlerinin alınması lazımdır.
Bu memurlar hakkında zimmet ve ihtilastan dolayı (1609) numaralı kanun ve suiistimalden dolayı da Memurin Muhakemat Kanunu hükümleri dairesinde kanuni takibat yapılır.
Tetkik ve teftiş, sermayesinde Devletin iştiraki olan müesseselere, imtiyazlı şirketlere veya cemiyetlere ait olduğu takdirde suç mahiyetinde olan fiiller, elde edilen sübut delillerile birlikte mahalli müddeiumumiliğine haber verilmekle beraber müfettiş raporu, Maliye vekaleti vasıtasile alakalı vekalet ve dairelere tevdi olunur.
Bu Vekalet ve daireler, teftiş üzerine alınan karar ve tedbirleri Maliye Vekaletine bildirirler.
Teftiş ve tahkik sırasında, suç delilleri henüz elde edilmemiş olmakla beraber iş başında kalması tahkikatı güçleştireceğine kanaat hasıl edilen memurlar maliye memuru iseler, Maliye Vekaletinin müsaadesile müfettiş tarafından ve diğer vekaletlere mensup iseler o vekaletler tarafından işten men olunabilir.
Teftiş ve tahkik neticesinde suçun vukuu anlaşılamadığı veya kafi delil bulunamadığı takdirde işten el çektirilmiş olan memur, müfettişin vereceği rapor üzerine vekaletlerce derhal vazifesine iade olunur.
Teftiş Heyeti Kalemi, reisin emri altında bir kalem müdürü ile mümeyyiz ve memurlardan terekküp eder.
Müfettişlerden gelen rapor ve fezlekelerle tahkikat evrakını, kayıt ve taallük ettiği dairelere tevdi ve takip etmek ve muamelesi bitenleri tasnif edilmiş olarak saklamak, istihkak ve mesai cetvellerini vaktinde tetkik ederek tahakkuka ait muameleyi hazırlamak teftiş kaleminin vazifelerini teşkil eder. Kalemin idaresinden birinci derecede kalem müdürü mes'uldür.
Teftiş heyeti kaleminde bulunan mümeyyiz ve memurlar, vazifeleri dolayısile muttali oldukları malumatı ifşa edemezler.
Hukuk müşavirliği: Hukuk müşavirliği bir baş hukuk müşaviri ile iki hukuk müşavirinden, baş muavin ve muavinlerden müteşekkildir. Dava muhakeme işlerile meşgul olmak üzere ücretle müstahdem mütehassıs müşavir, müşavir avukat ve avukatlar da bulunur.
Maaşlı ve ücretli kadrolara dahil teşkilatın heyeti umumiyesi, baş hukuk müşavirinin idare ve nezareti altındadır.
Hukuk Müşavirliği;
a) Merkez ve vilayetlerde Hazineye veya umumi bütçeye dahil dairelere ait idari ve adli bütün davaları her derecede takip ve intaç ederek icra ettirmek,
b) Her nev'i mahkemeler, icra daireleri ve noterler tarafından Vekalete yapılacak tebligatı kabul ve vekalet namına imza ederek cevaplarını hazırlamak ve alakalı mercilere tevdi ve takip etmek,
c) Vekaletçe veya alakalı daire ve şubelerce tevdi olunan mukavele projelerile diğer vekaletlerce tetkiki istenilen mukavele projeleri ve vekalet dairelerince hukuki mütalaa alınmasına lüzum görülen hususlar hakkında mütalaa dermayan eylemek,
d) 2573 numaralı kanun ve sair hususi kanun ve nizamlarla Hukuk Müşavirliğine mevdu vazifeleri yapmak,
e) Başmüşavirliğe mevdu davaların umumi sicilini ve vilayet ve kaza üzerine tertip edilmiş dava sicilleri tutmak,
İle mükelleftir.
Bu vazifelerin hukuk müşavirleri arasında tevzii şekli Baş Hukuk Müşavirliğince hazırlanarak Vekaletin tasvibinden geçirilecek bir talimatname ile tayin olunur.
Hukuk müşavirleri talimatname ile kendilerine ayrılacak işleri, nezaret ve mesuliyetleri altında yaptırmakla mükellef ve bu işlere ait evrakı imzaya mezundurlar.
Bizzat Başmüşavirin göreceği işlerle Başmüşavirin reyinin alınması mecburi olan işler de talimat ile tesbit olunur.
Dava ve Muhakeme işleri, Baş Hukuk Müşavirinin teklifi ve Vekaletin tasvibi ile Mütehassıs Müşavirin veya Müşavir Avukatlardan birinin idare ve nezaretine tevdi olunur. Bu suretle dava işlerini şef sıfatile tedvir edecek olan Müşavir veya Avukat Başmüşavirden alacağı emir ve talimat dairesinde hareketle mükellef ve vazifesine mütaallik hususlarda doğrudan doğruya imza salahiyetini haizdir.
Dava sicillerinin tutulması ve muntazam surette yürütülmesi hususlarından ve dava ve icra takiplerinden birinci derecede dava şefi mes'uldür.
İdari davaların takip ve müdafaası Başmüşavirin tensip edeceği Müşavir Avukat veya Avukata tevdi olunur.
İkame veya takibinde veya kanun yollarına devam edilmesinde faide görülmiyen davalar için Muhasebei Umumiye Kanununun (137) nci maddesi ile 2573 numaralı kanun hükümleri dairesinde tatbik edilecek muameleye ait evrak, Baş müşavirden geçirilir.
Bilumum idari ve adli davaların ikame, müdafaa ve takibi ve Hazine Avukatlarına ait vazifelerin ifası 10 Eylül 1934 tarihli nizamname hükmüne tabidir.
Başmüşavirliğin bir kalemi bulunur. Dava ve muhakemeler şefinin emrine, lüzumu kadar Müşavir Avukat, Avukat, memur ve muakkip verilir.
Bütçe ve Mali Kontrol Umum Müdürlüğü, Umum Müdürün idaresi altında iki şubeyi ihtiva eder. Birinci şube bütçe ve taahhütlere diğeri mali kontrol işlerine bakar. Umum Müdür Muavini, aynı zamanda Umum Müdürün tensip edeceği bir şubenin müdürlüğünü de ifa eder.
Vekaletlerdeki Muhasebe Müdürleri, bu Umum Müdürlüğe bağlıdır.
Bütçe ve Mali Kontrol Umum Müdürü, Vekalet masraf bütçelerinin vaktinde hazırlanmasını takip ve temin ve bu bütçeleri tetkik etmek umumi bütçe projesini hazırlamak ve esbabı mucibesini yazmak, Muvazenei Umumiye Kanununa ve merbutu bütçelere ait tatbikatı tanzim ve idare etmek, taahhüt murakabesinin esaslı bir şekilde kurulmasına ait tedbirleri almak, başka vekaletlerce teklif edilen ve mali in'ikası olan veya masrafa taallük eden projeleri ve imtiyaz mukavelerine tetkik etmek ve şubelerin mesaisini idare eylemek vazifelerile mükelleftir:
Şubelerin vazifeleri:
1) Birinci şube iki kaleme ayrılır.
Birinci kalem: Vekaletlerden gelen masraf bütçelerine Teşkilat Kanunlar ile masraf ihdas eden kanunların istilzam ettiği tahsisatın tamamen konup konmadığını tetkik eylemek ve bütçe muvazenesine tesir edecek anasırı araştırmak ve umumi bütçeye ait munzam ve fevkalade tahsisat talepler ile münakale tekliflerini ve ücretleri masraf tertiplerinden verilecek müstahdemler için dairelerince hazırlanacak kadroları tetkik etmek, Bütçe Kanun ile merbutlarında yapılacak tadilatı tetkik ve bu tadilata ait projeleri ihzar etmek her sene bütçesi ile bidayeten verilen tahsisatı ve sene içinde tahsisatta yapılan değişiklikleri göstermek üzere tahsisat kayıtlarını tutmak, umumi bütçeye dahil maaşlı ve ücretli memurların kadroları için müşterek ve mukayeseli bir defter tutmak, dairelerince hazırlanacak mülhak bütçe projelerini ve bunlara ait senesi içinde yapılacak tadil tekliflerini, umumi bütçeye tesiri ve tasarruf temini bakımlarından ve hesabıkatilerini bütçe ve bilançolarına göre tetkik etmek, gelecek yıllar bütçelerinde tahsisatın artmasını veya azalmasını istilzam ve bütçe muvazenesine tesir edecek kanunlar, kararlar ve sair muamelat için kayıt tutmak,
İkinci kalem: Muhasebei Umumiye Kanununun 61, 63 ve 64 üncü maddeleri mucibince akitten evvel veya sonra Maliye Vekaletine gönderilmesi iktıza eden mukaveleleri tetkik ile vize veya tescil etmek, mukavelelerin muhteviyatı hakkında lüzumlu görülecek istatistik malumatını çıkarabilecek şekilde mukavele defteri tutmak, Muhasebei Umumiye Kanununun 50, 51 ve 52 nci maddelerile muhtelif kanunlara müsteniden akdedilmiş gelecek yıllara sari mukaveleler dolayısile Devletin ileriki senelere ait taahhütlerinin hesabını tutmak, cari sene bütçesindeki tahsisat için merkez daireleri muhasebe müdürlüklerinden gönderilecek taahhüt cetvellerini tevhit etmek, icradan evvel Maliye Vekaletinin vizesine tabi olan ve döviz tediyesini ihtiva eden taahhüt ve mukaveleler hakkında Nakit İşleri Umum Müdürlüğünün mütalaasını almak, dövizi havi sair taahhüt ve mukavelelerden de mezkur umum müdürlüğe malumat vermek, Muhasebei Umumiye Kanununun (85) inci maddesi mucibince merkeze ait avans ve kredi emirlerini vize etmek, mukavele ihtilaf ve tadilleri hakkında ihzari tetkikat yapmak, Devlet taahhütlerinde ihmal ve suiniyetle melüf olduğu anlaşılan şahıs ve şirketleri takip ile bunların defterini tutmak ve kendilerine yeni iş verilmemesini temin etmek,
Bu kalemin vazifeleri arasındadır.
Birinci şubenin evrak ve dosya işlerile meşgul olmak ve bu şubeye ait vazifelerin ifasını teshil ve temin için lüzumlu olan ihsai malumatı toplamak üzere bir istatistik kalemi bulunur.
İkinci Şube: Üç kaleme ayrılır.
Birinci kalem: Maliye Vekaletince teklif edilecek masrafa mütaallik kanun, nizamname, talimatname, izahname projelerini veya müsveddelerini hazırlıyarak mali tetkik heyetine vermek, masrafa ait kanun, nizamname, talimatname, izahname ve tamimleri tasnifli olarak toplayıp neşretmek,
İkinci Kalem: Masrafa ait bilumum kanunların tatbikatını tanzim etmek ve bunlara ait muhabereleri yapmak, bu hususta sorulacak hususlara cevap vermek, muhasebeye ait teftiş raporlarının masraf kanunları tatbikatına taalluk eden kısmını tetkik edip mahallerine yapılacak tebligatı hazırlamak ve neticeden Teftiş Heyetine malumat vermek,
Üçüncü Kalem: Kontrol Şubesinin Evrak, Dosya ve Umum Müdürlüğün memur işlerile meşgul olmak,
Bu şube ve kalemlerin vazifesini teşkil eder.
Vekaletler muhasebe müdürlüklerinde dört kalem bulunur:
a) Birinci Kalem: Merkezin maaş ve masraflarını ita emrine bağlar, kredi emirlerile avans ilmühaberlerini tanzim eder, memur bulunduğu daireye ait varidatı tahakkuk ettirir; merkez eşhası zimemi ile avans ve kredileri ve ilişikli tediyatı takip eder.
b) İkinci Kalem: Memur bulunduğu dairenin masraf bütçesini tanzim etmek, tahsisat kayıtlarını ve taahhüt hesaplarını tutmak, munzam ve fevkalade tahsisat ve münakale taleplerini hazırlamak alelümun taahhüt evrakını tetkik ve Bütçe Umum Müdürlüğü namına taahhüdatı murakabe eylemek, tediye emirlerini tanzim ve sevkini temin etmek,
c) Üçüncü Kalem: Muhasiplerden gelen aylık sarf evrakını tetkik ederek mahsup ita emrine bağlamak, Divanı Muhasebatça vizesini temin ve buna mütaallik muhabereleri yapmak, Vekaletin masraf hesabıkati cetvellerini hazırlamak.
d) Dördüncü Kalem: Evrak, dosya ve memurin işlerine ait muameleleri ifa etmek,
Vazifelerile mükelleftir.
Merkez daireleri muhasebe müdürleri, hesabata mütaallik hususlarda Hazine usulü hesabiyesine dair talimatname ile Muhasebat Umum Müdürlüğünün tebligat ve talimatı dairesinde hareket ederler.
Muhasebat Umum Müdürlüğü, Umum Müdürün idaresi altında iki şubeyi ihtiva eder. Umum Müdür Muavini aynı zamanda Umum Müdürün tensip edeceği bir şubenin müdürlüğünüde yapar.
Muhasebe kontrolörleri, Merkez Muhasebecisi, mülki ve askeri bilumum nakit muhasipliği bu umum müdürlüğe bağlıdır.
Muhasiplerden hesap toplıyarak Hazine umumi hesabını vücude getirmek, muhasiplerin tayin ve terfi işlerine bakmak ve borçlarını takip etmekle mükellef olan Muhasebat Umum Müdürlüğü şubelerinin vazifeleri aşağıda gösterilmiştir:
A) Hesabat Şubesi: Dört kalemi ihtiva eder.
Birinci Kalem: Malsandıklarile mülki ve askeri müesseseler muhasebeciliklerinden gelen aylık icmalleri tetkik etmek ve noksanlarını tamamlatmak, icmallerile birlikte gönderilen evrakı müsbiteden, varidata ve bütçe harici sarfiyata ait olanları tetkik ve noksanlarını ikmal ettirerek Divanı Muhasebata ve bütçe sarfiyatına mütaallik evrakı da aylık cetvellerle tatbik ettikten sonra masrafın taallük ettiği vekalet muhasebelerine göndermek, icmalleri deftere geçirdikten sonra vilayet ve müessese itibarile aylık mizan çıkarıp defteri kebir kalemine vermek, hesap tashihlerine ait varakaları tanzim ve defteri kebire tevdi etmek, muhasiplerin Divanı Muhasebata gönderecekleri idare hesaplarına ait cetvellerden suretleri Vekalete gönderilecek kısmını, şubede mevcut kayıtlarla tatbik etmek, bilumum mahasiplerin selef ve halef arasındaki devir cetvellerini takip ve tetkik eylemek, muhasiplerce gönderilen aylık hesap evrakının şubede kalacak kısımlarını tasnif ederek saklamak,
İkinci Kalem: Aylık mizanları deftere işlemek, Hazinenin aylık mizanlarile Muhasebei Umumiye Kanununun (104) üncü maddesi hükmü dairesinde Hazine hesabı umumisini tanzim etmek, mülhak bütçelere ait hesabıkati kanun layihalar ile merbutlarını tetkik eylemek,
Üçüncü Kalem: Umumi bütçeye dahil dairelerin hesap usullerini tensik etmek, mülhak bütçe veya vilayet ve belediyeler gibi hususi ve mahalli bütçelerle idare edilen daire ve müesseselerle Devlet sermayesile kurulmuş olan müesseselerin bünye ve mahiyetlerine uygun muhasebe usullerini dairelerile birlikte tesbit eylemek, malsandıkları arasında para mürasele hesaplarını kontrol etmek, muhasip hesaplarının miadında gönderilmesini takip etmek, Umum Müdürden alacağı direktife göre, hesabat servislerindeki kayıt ve defterleri kontrol etmek, sabit ve mütedavil sermayeli idarelerden alınacak senelik hesap hulasalarını ve bilançoları tetkik edip defteri kebir kalemine vermek, muhasiplerden alınmasına lüzum görülecek her hangi hesap ve istatistik malumatını toplamak, hesap işlerini ait nizamname ve talimatname projelerini hazırlıyarak mali tetkik heyetine vermek ve vezne, kıymetli evrak ve muhasebe teftiş layihalarını hesap usulüne mütaallik kısımlarını tetkik etmek ve mahallerine icap eden tebliğleri yaparak neticeden teftiş heyetine malumat vermek.
Dördüncü Kalem: Muhasebe, kayıt ve dosya işleri ile iştigal eder.
B) İkinci şube: Bu şubede iki kalem vardır.
Birinci Kalem: Bilumum nakit muhasiplerile maiyetlerinin ve kaza malmüdürlerinin kadrolarını tevzi ve Muhasebei Umumiye Kanununun 134 üncü maddesi hükmü dairesinde bunların tayin, terfi ve tahvil ve buna müteferri işlerile iştigal eder, haklarında şikayet ve ihbar vakı olan muhasipler hakkında yapılan tahkikatı takip eder.
İkinci Kalem: Mali sene iptidasına devredilen eşhas zimemi ve muvakkat sarfiyat bakıyelerini, muhasiplerin gönderdiği cetvellere nazaran tetkik, tahsillerini takip, terkin ve tenzili lazımgelenleri tayin eder. Eşhasın Devlete olan borçlarını, vaktile açılmış olan dosyalarına göre takip ve tahsilini temin, Muhasebei Umumiye Kanununun 133 üncü maddesi ile sair kanuni hükümler dairesinde terkini lazımgelen borçların terkinine ait muameleyi ihzar eder.
Muhasipler hakkındaki Divanı Muhasebat ilamlarının muhasip itibarile kayıtlarını tutar ve ilamların katileşip katileşmediğini takip, katileşen ilamlar muhteviyatının eşhas zimemi hesabına intikalini temin ve tahsilini takip eder.
Muhasebe Kontrolörleri, umum müdürlüğün direktifi dairesinde malsandıklarile müessese hesaplarını tetkik ve murakabe ile mükelleftirler. Bunların mesai tarzı bir talimat ile tayin olunur.
Tasfiye Kalemi: Sakıt hükümet zamanına ait hesapları tetkik ve tasfiye işlerile meşgul olmak üzere bu işlerin hitamına kadar Muhasebat Umum Müdürlüğü kadrosundan tefrik edilecek memurlardan mürekkep muvakkat bir kalem teşkil olunur.
Madde 31 - Varidat Umum Müdürlüğü, Umum Müdürün idaresi altında dört şube ile arazi tahririne ait ayrı bir şubeyi ihtiva eder. Umum Müdür Muavini, aynı zamanda umum müdürün tensip edeceği bir şubenin müdürlüğünü de ifa eder.
Varidat kontrolörleri bu umum müdürlüğe bağlıdır.
Madde 32 - (Değişik madde: 14/07/1937 - 2/7102 K.)
A) İdaresi Maliye Vekaletine mevdu bilumum vergi ve resimlere ait tarh ve tahakkuk teşkilatının faaliyetini idare ve tanzim etmek,
B) Vergi kanunlarının tatbikatını yakından takip ederek tarh ve tahakkuk muamelelerinde halk ve Hazine haklarına dokunan yanlışlıklara yer bırakmıyacak tedbirleri almak.
C) Maliye Vekaletinin müsaadesiyle yapılan vergi terkinlerine ait muameleleri hazırlamak,
D) Varidat bütçesinin ihzarına mütaallik muameleleri yapmak,
E) Varidata ait kanun, nizamname ve talimatname ve izahname proje ve müsveddelerini hazırlayıp Mali Tetkik Heyetine tevdi etmek,
F) Mali Tetkik Heyeti tarafından lüzum gösterilecek istatistik malumatını vaktinde toplamak,
G) Vekaletlerce hazırlanan kanun layihalarından, varidata tesir edecek olanlarını tetkik ederek mütalaasını bildirmek,
H) Arazinin tahririne ve arazi, bina ve bina buhran zammı vergilerinin vilayet hususi idarelerine devrine ait kanunlarla Maliye Vekaletine mevdu işleri yapmak ve bu vergilere ait kanun ve nizamnameleri de hazırlıyarak Mali Tetkik Heyetine vermek,
İ) Devlet ve vilayet vergilerinin mükellef üzerindeki tesir ve tazyıkını nazarı dikkatte bulundurarak mahalli vergilerin, Devlet vergileriyle olan alaka ve ahengini temine ait teşebbüslerde bulunmak vazifeleriyle mükelleftir.
Bu vazifeler, vergi itibariyle şubelere aşağıdaki şekilde tevzi olunur:
Birinci şube: İrat ve servet vergileriyle bunlara yapılan zamlar ve bu mahiyette bulunan vergiler,
İkinci şube: Muamele, istihlak vergileri ve bu mahiyetteki vergiler gümrük, inhisarlar ve müteferrik varidat,
Üçüncü şube: Resim ve harçlar, vilayet hususi idarelerine devredilen vergiler,
Dördüncü şube: Kadro, tahsisat ve terfi ve sicille ait muameleler, istatistik, evrak ve dosya,
Arazi Tahrir Şubesi: 2901 sayılı kanun mucibince yapılan arazi tahririnin kanun hükümleri dairesinde icrasını ve komisyonların mesaisini takip etmek, tahrir müfettişleri marifetiyle mahallen de teftiş yaptırmak ve bu müfettişlerin faaliyet programını tarzim etmek, tahririn miadında ikmaline ait tedbirleri almak vazifeleriyle mükellef olmak üzere bir şube bulunur.
Nakit İşleri Umum Müdürlüğü; umum müdürün idaresi altında 1) muamelat, 2) Hazine Muhasipliği şubelerini ihtiva eder, aşağıda sayılı vazifelerden muamele kısmı muamele şubesince hesap kısmı da Hazine Muhasipliğince ifa olunur.
Düyunu Umumiye, (Nakit, Esham ve Tahvilat Borsası ve Osmanlı Bankası) Komiserlikleri ve bankalar murakıpları bu umum müdürlüğe bağlıdır.
a) Hazine muamelelerini ifa ve vilayet ve müesseselerin nakit ihtiyacını takip ve temin etmek;
b) Hazine mevcudunu nemalandırmak;
c) Milli paranın istikrarına; tediye muvazenesinin müsait bir vaziyette muhafaza ve idamesine: kredi teminine ait tedbirleri almak ve devletin para siyasetini alakalandıran işleri takip ve murakabe etmek;
d) Ahkamı mahsusası mucibince kambiyo murakabesini takip ve tatbikini temin eylemek;
e) Muvazenei Umumiye Kanununa veya hususi hükümlere müsteniden sene içindeki hazine ihtiyaçları için çıkarılan bir seneden az vadeli hazine bonolarının emisyonu ve itfası ile iştigal etmek ve işbu borçlara ait bilumum muameleleri yapmak,
f) Uzun vadeli dahili ve harici istikrazların akit ve emisyonu ile meşgul olmak, bunlara ait mukavelelerin birer suretini tahvillerle ve itfa tablolarile birlikte muntazam borçlara tevdi etmek ve mukavelelerin tatbikatından doğan ihtilafların halline ait müzakere ve muhabereleri yapmak;
g) (e) fıkrasında yazılı olanlardan maada dalgalı borçların tasfiyesi için bono ve tahvil namile çıkarılan senetlerin ihracı ve tediye şeklinin tesbiti için Muntazam Borçlar Umum Müdürlüğü ile birlikte mali müesseselerle temasta bulunmak;
h) Muhtelif vekaletlerce tahsisatına müsteniden tahakkuk ettirilen istihkaklara mukabil, bir veya bir kaç sene vadeli olarak hazine muhasebesince verilmekte olan borç senetlerinin bütün muamelelerini idare ve bu bonolardan tahsisatı düyunu Umumiye bütçesinde olanların tahakkuk evrakını Muntazam Borçlar Müdürlüğüne tevdi etmek;
i) Devletin yabancı memleketlerdeki tediyatını yaptırmak;
j) Hazinenin esham ve tahvilat cüzdanını ve hazinede muhafazası icap eden kıymetli ayniyatı idare ve muhafaza etmek;
k) Mali piyasaları takip, nakit, esham ve tahvilat borsasını murakabe eylemek,
l) Milli ve ecnebi müessese ve şirketlerle ve Düyunu Umumiye ile olan münasebet ve muameleleri tanzim etmek;
m) Para darbiyatını ve darphanenin Vekaletle olan muhabere ve irtibatını idare etmek;
n) Mevduatın korunması hakkındaki kanuni hükümlerin tatbikatını takip ve bankalar murakıplarının mesaisini tanzim eylemek;
o) Muhasebei Umumiye Kanununun 71 inci maddesi hükmü dairesinde tediye emirlerini vize etmek;
p) Hazinece kefalet edilen borçların vadelerinde ödenmesini takip etmek ve borçlu teşekküllerin bütçelerinde kafi tahsisat bulunup bulunmadığını araştırmak;
r) Hazinenin muhtelif müessese ve şirketlerindeki iştirak hisselerini takip ve bunların bilançolarını tetkik etmek;
s) Hazinenin Merkez Bankası ile müştereken ifa edeceği muameleleri yapmak ve Hazinenin alelümun bankalarla olan münasebet ve hesaplarını idare ve tanzim eylemek;
t) Gündelik ve aylık Hazine vaziyetlerini hazırlamak;
u) 1885 numaralı kanun mucibince mecburi istimlake tabi tutulan gayrimenkul mal bedellerinin tediyesi ile eytam sandıklarından müdevver muameleleri yapmak,
Nakit işleri Umum Müdürlüğünün başlıca vazifelerini teşkil eder.
Madde 35 - Muntazam Borçlar Umum Müdürlüğü:
a) Nakit İşleri Umum Müdürlüğünce akit ve emisyonları yapılan uzun vadeli dahili ve harici istikrazların hesaplarını tutmak ve Muhasebei Umumiye Kanunun 113 üncü maddesi hükmü dairesinde tediye edilecek taksit ve kuponları tahakkuk ettirerek ita emrine bağlamak ve bu borçların tanzim edilecek talimatnamesi dairesinde defteri kebirini vücuda getirmek;
b) Bir seneden az vadeli Hazine bonolarından maada olan dalgalı borçların tasfiyesi için bono ve tahvil namile çıkarılan senetlere ait muamelelerin Nakit işleri Umum Müdürlüğüne mevdu kısmından maadası ile iştigal etmek;
c) Düyunu Umumiye bütçesindeki tahsisatına müsteniden istihkak sahiplerine bono namile verilen bir kaç sene vadeli borç senetlerini ita emrine bağlamak;
d) Zat maaşlarına ait esas kayıtların tesisi, malsandıklarınca tediyesinin temini, mükerrer tediyeye mani olacak kontrol kayıtlarının tanzimi ve Tekaüt Kanununun tatbikatına ait muamelelerin ifası;
Vazifelerini haizdir. Bu vazifeler, bir umum müdürün idaresi altında iki şubeye mevdudur. Şube müdürlerinden biri kupanlar muhasipliğini de ifa eder.
Birinci şube üç kalemi ihtiva eder ve a, b, c fıkralarında sayılı vazifeleri yapar. İkinci şube (d) fıkrasında yazılı işlerle iştigal eder.
Milli Emlak Müdürlüğü, üç şubeyi ihtiva eder, şubelerin her biri bir müdürün idaresine mevdudur. Müdür muavini, üç şubenin evrakını da görür.
Şubelerin vazifeleri.
Birinci şube: Mülkiyeti devlete ait bilumum gayrimenkul malların Muhasebei Umumiye Kanununun 25 inci maddesi hükmü dairesinde nevi, evsaf, müştemilat ve kıymetini gösterecek şekilde defteri kebir vücuda getirmek, emlak itilafnameleri mucibince veya kanuni hükümleri dairesinde Devlet eline geçen malların, nevi aded ve kıymetlerini tesbit edecek şekilde istatistik toplamak;
İkinci Şube: Tasfiye kanunları mucibince mülkiyeti Devlete intikal eden ve emlak itilafnamelerile sair kanuni hükümler dairesinde hak sahiplerine verilmek üzere Devlete geçen menkul ve gayrimenkul mallarla mahlül veya gömüllü malların satış ve icardan maada bilumum muamelelerini yapmak ve mubadil tasfiye vesikalarının hesabını tutmak ve tasfiyesini takip etmek;
Üçüncü şube: Her ne şekilde olursa olsun Devlet elinde bulunan malların satış ve icar muameleleri, arazi tevzii, ruhsatsız inşaat, binaların resmi dairelere tahsisi, terkin ve reddiyat muamelelerile meşgul olmak, satış ve icar tahakkuk ve tahsil kayıtlarını yürütmek, Borçlanma Kanununa tevfikan verilen malların borç taksitlerini tesbit ve bunları takip etmek, kadro tahsisat işlerile uğraşmak, Hükümet konakları inşaat ve tamiratını, ihtiyaca göre tanzim edilmiş bir program dahilinde yaptırmak, ve inşa ve tamire mütaallik sair muameleleri yapmak.
Madde 38 - Darphane ye Damga Matbaası Müdürlüğü: Bir müdürün idaresi altında iki müesseseyi havidir. Darphane madeni para, ziynet altınları, madalya basmakla meşgul olup Damga Matbaası ve alelümum harç ve damga pullarını umumi bütçeye dahil veya umumi bütçe ile ilişikli olan daire ve müesseselerle hususi kanunlarla teşkil edilmiş olan ve amme hizmeti gören teşekküllerin pullarını ve kıymetli evrakını ve Maliye Vekaletinin matbu evrakını tabı etmek vazifelerile mükelleftir.
Madde 39 - Tahsilat Müdürlüğü, üç kalemle varidat muhasipliğinden terekküp eder.
Birinci Kalem: Tahsili Emval Kanununun tatbikatını idare etmek, tetkik ve teftiş raporlarını tetkik ederek icap eden tedbirleri yapmak ve neticeden alakalı daireye malumat vermek, Muhasebei Umumiye Kanununun 20 nci maddesi mucibince muhasiplerin Divanı Muhasebata verecekleri bekaya müfredat cetvellerinin vaktinde verilmesini takip etmek, Tahsili Emval Kanununa tevfikan tahsili icap eden harçların tahsilini takip ve temin etmek, kadro tahsisatını tevzi etmek ve hesabını tutmak,
İkinci Kalem: Muhtelif varidatın her ay sonunda tahakkuk ve tahsilat miktarları hakkında muhasiplerden malumat toplıyarak bunları tetkik ettikten sonra aylık tahakkuk ve tahsilat cetvelleri vücuda getirmek ve evvelki senelerde aynı devrelere ait miktarlarla mukayeseler yaparak tahsilatın yürüyüşünü tebarüz ettirmek. Grafikler yapmak, tahsilat nisbetini daima göz önünde bulundurarak vaktinde icabeden tedbirleri almak, mali tetkik heyetince lüzum gösterilen tahsilat istatistiklerini vaktinde toplamak
Üçüncü kalem: Kayıt ve dosya işlerile meşgul olmak.
a) Varidat muhasipliği:
Vekalet muhasebe müdürlüklerince tahakkuk ettirilecek varidat ile muhtelif hasılatın tahsilini takip etmek ve tahsil müzekkeresiyle merkez muhasipliğine tevdi etmek ve Divanı Muhasebata hesap vermekle mükelleftir.
Madde 40 - Zat İşleri Müdürlüğü, iki şubeyi ihtiva eder iki müdür muavini şube amirliklerini ifa ederler,
Birinci şube: Birinci kalem
Tayini vekalete ait olan memurların alakalı daire ve müdüriyetlerin inhası üzerine tayin, tahvil ve terfilerine ve yine dairelerinin mütalaalarına müsteniden mezuniyetlerine ait muameleleri tekemmül ettirmek, vekalet inzibat ve memurin muhakematı komisyonlarına ait kayıt ve yazı işlerini yapmak ve maliye memurlarının terfi imtihanları ile uğraşan komisyona ait evrak ve muhabere işlerini görmek,
İkinci kalem: Alakalı dairenin göstereceği lüzum dairesinde kadrolarla harcırah, açık maaşı, tedavi ve yol masrafı tahsisatlarının tevzii, merkezdeki memurların maaş, harcırah ve saire tahakkuklarına ait muamelelerin ikmali ve hesaplarının tutulması.
İkinci şube: Birinci kalem
Tayinleri Vekalete ait memurların tercümei hal kağıtlarını takip etmek, sicille geçirmek ve vukuatını yürütmek, bunların kıdem cetvellerini hazırlamak sicil cüzdanlarını doldurmak, tekaüt olacakların hizmet müddetlerine ait cetvelleri hazırlamak.
İkinci kalem;
Maliye, mülga Düyunu Umumiye ve Hazinei Hassa memurlarının tekaüt ve yetim maaşlarının tahsisine ait bütün muameleleri yapmak vazifesiyle mükelleftir.
Bundan başka doğrudan doğruya müdürlüğe bağlı bir evrak ve dosya kalemi de bulunur.
Madde 41 - Bu müdürlük iki kaleme ayrılır. Vazifeleri şunlardır:
Birinci kalem:
Tahakkuku müdüriyete mevdu masraf tertiplerine ait tahsisatı tevzi etmek, tediye emirlerini göndermek, merkezde mubayaa işlerini görmek, kıymetli evrakı ve harç pullarını ve merkez ve mülhakat maliye dairelerinde kullanılan defterlerle matbu evrakı bastırmak ve mahallerine göndermek, mubayaa komisyonunun kayıt ve yazı işlerini yapmak,
İkinci kalem:
Ayniyat Talimatnamesi hükümleri dairesinde merkez ve mülhakat maliye dairelerinde mevcut bilumum demirbaş ve ayniyata ait idare hesabını ve hesabıkatisini tanzim ve Divanı Muhasebata ita etmek. Ayniyat muhasibi mesulü bu kalemin şefidir.
İtiraz ve temyiz komisyonları: Vergi kanunları mucibince teşkil edilmiş olan vilayetlerdeki itiraz komisyonları ile merkezdeki üç temyiz komisyonu, mali, kaza mercilerini teşkil etmekte olup kanunlarındaki hükümlere ve usullere göre vazife ifa ederler. Bu komisyonlar her ay faaliyetlerinin neticesini ve mevzuat ve tatbikatta ıslaha muhtaç gördükleri noktaları Maliye Vekaletine bildirmekle mükelleftirler.
Temyiz komisyonu reis ve azalariyle İstanbul, Ankara ve İzmir itiraz komisyonları reisleri maaşlıdır. Üç itiraz komisyonunun azası ile sair muvazzaf itiraz komisyonları reis ve azasının ücretleri masraf tertibinden verilir.
Temyiz komisyonlarının esaslı mukarreratı Varidat Umum Müdürlüğünce toplanarak Maliye Mecmuasında neşrolunur.
Şube müdür muavinleri daire umum müdür ve müdürlerinin tensip edecekleri şubelerde vekaletin muvafakatiyle çalıştırılır.
Vilayetlerde maliye teşkilatı, defterdarın idaresi altında,
1 - Varidat müdürleriyle bunlara bağlı tahakkuk şubesi şefi, memur ve katipleri, şube bulunmıyan yerlerde varidat memur ve katipleri.
2 - Tahsilat müdürleri ve müdür bulunmıyan yerlerde tahsilat şefleriyle şube bulunan yerlerde müdür veya şefe bağlı tahsil şubesi şefi, memur ve katipleri, icra memurları ve bilumum tahsildarlar.
3 - Muhasebe müdürleri,
Ve mühim vilayetlerde:
4 - Muhakemat,
5 - Milli emlak,
Müdürlüklerinden terekküp eder.
Defterdarın emrinde bulunan varidat ve tahsilat kontrol memurları da, teftiş ve kontrol uzuvlarını tezkil ederler.
Lüzum görülen yerlerde defterdarlara ve varidat, tahsilat ve muhasebe müdürlerine muavin verileceği gibi; muamelatının azlığı dolayısiyle varidat, tahsilat ve muhasebe müdürü istihdamına lüzum görülmiyen yerlerde bu vazifelerin hepsi veya bir ikisi defterdara gördürülür.
İstanbul Vilayeti teşkilatı bu Nizamnamenin 4 üncü kısmındaki hükümlere tabidir.
Defterdar, merkez ve mülhak kazalar maliye teşkilatının mesul amiri ve vilayette Vekaletin en büyük memurudur.
a) Varidatın tahakkuk ve tahsili ile nakit işlerini tanzim ve murakabe etmek,
b) Kanun, nizamname, talimatname ve tebligat hükümlerinin iyi şekilde tatbikini temin eylemek,
c) Vilayet maliye memurlarının muamele ve hareketlerini devamlı şekilde murakabe ederek kanuna muhalif veya yolsuz hareketleri görülenler hakkında, Memurin Muhakematı Kanunu ile 1609 numaralı kanun hükümleri dairesinde tahkikat yapmak veya yaptırmak ve yolsuzluğa mani olacak tedbirleri almak,
d) Kazalarca istizan edilen hususların kanuni iktizasını tayin ve tebliğ etmek, tereddüde düştüğü meseleleri etrafiyle izah ve kendi mütalaasını da ilave ederek vekalete bildirmek, hesap işleri hariç olmak üzere merkez ve mülhakatın vekaletle olan bilumumu muhaberelerini yapmak, mevzuat ve tebligatı dikkatle takip ve tatbik ederek lüzumsuz muhaberelere meydan vermemek,
e) Vekaletten sorulan şeylere vaktinde cevap vermek,
f) Varidat ve tahsilat kontrol memurlarını program altında mesaiye sevkederek kendilerini kontrol altında bulundurmak, merkez dairelerinde ve teftişe çıktığı zaman kazalarda bizzat kayıt ve evrakı müspiteye müstenit tatkikat yapmak, ve halkla temas ve matbuatı takip ederek şikayetlerini dinlemek, tayinleri vilayete ait olan memurların sicillerini tutturmak ve vilayetin tahakkuk ve tahsilat yürüyüşünü muntazaman ve evvelki senelerle mukayeseli olarak takip etmek defterdarların başlıca vazifelerini teşkil eder.
Defterdarlar, bu vazifelerin ifa edilmemesinden mesuldürler. Her müdür veya şef, idare ettiği servisin amiri olup merkez ve mülhak kazalar muamelatının kanuna uygun şekilde cereyan etmemesinden dolayı mürakabe noktasından birinci derecede mesuldür.
(*) 02/12/1999 tarih ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun 16. maddesine göre "Kanunlarda Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkatın uygulanacağı belirtilen hallerde bu Kanun (4483) hükümleri uygulanır. "Kanunlarda Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkatın uygulanmayacağı belirtilen hallerde genel hükümler uygulanır."
Varidat kontrol memurları, gerek merkez, gerek mülhakatın tahakkuk işlerini, tahsilat kontrol memurları da tahsilat muamelelerini defterdar namına mürakebe ile mükelleftirler.
Kontrol memurları, tahakkuk şubelerinde veya varidat memurluklarında kazanç, muamele ve istihlak vergileriyle hayvanlar vergisi, veraset ve intikal vergilerinin tarh, tahakkuk ve katileşme safhalarını, vergi defterleri üzerinde her sütunun evrakı müspitesine müsteniden ve kazanç, muamele ve istihlak ve veraset vergilerinde mükellef beyannamelerini, bu hususta tanzim edilecek talimat dairesinde, mükellefin kanunen tutmağa mecbur olduğu vergi defterlerine ve yevmiye, defteri kebir, envanter ve bilanço gibi ticari kayıt ve defterlerine nazaran tetkik ve mükellefiyet haricinde kalanlar olup olmadığını da, eski seneler kayıtlarına, ticaret odalariyle belediyelerden ve mesleki teşekküllerden alacakları malumata ve mahallen yapacakları tahkikata nazaran tesbit ederler.
Bu memurlar:
Tahsil şubelerinde;
Gayrımuayyen zamanlarda vezneyi saymak, mevcudu kayıt ile tatbik etmek, tahakkuk, tahsilat ve mükelleflere ait müfredat kayıtlarını evrakı müspite ve kayıtlarla karşılaştırmak, sene başı devrelerine bakmak, tahsilat nispetini ve icrai takibatı tetkik etmek ve tahsildarların teftişinde de makbuz kopyaları üzerinde tahsilat kalemlerinin yekünlerını kontrol etmek, teslimatı sandık makbuzlariyle kontrol etmek, karşılaştırmak ve köylere çıkarak mükellefler elinde bulunan makbuzları kopyaları ile tatbik etmek ve makbuzsuz tahsilat olup olmadığını araştırmak ve tetkik teftiş neticelerini talimatnamesi mucibince tesbit ve alakalı mercilere tevdi eylemek ile mükelleftirler.
Varidat müdürleri, vergilerin tarh ve tahakkuk muamelelerini kanun ve nizamnameleri hükümlerine uygun surette miadında yaptırmak ve tahakkuk miktarlarını yine vaktinde tahsilat servisine tekalif cetveli ile bildirmek, tahakkuk şubelerince veya varidat memurluklarınca hayvanlar vergisinde Temyiz Komisyonu kararı, kazanç vergisi ruhsat tezkeresi, damızlık şahadetnamesi, baytar vesikası ve ehlivukuf raporu, kazanç ve iktisadi buhran vergilerinde, Temyiz Komisyonu kararı, muafiyeti havi teşviki sanayi ruhsatnamesi, terki ticaret halinde tahakkuk memuru derkenarı veraset ve intikal vergisinde keza temyiz kararı, para cezasında sulh mahkemesi kararı, muamele ve istihlak vergilerinde temyiz kararı, ihracatta ihraç gümrüğü vesikası, diğer vergi ve resimlerde ait olduğu dairenin esbabı mucibeli müzekkere ve müstenidatı ve alelıtlak vergilerde, katileşmiş İtiraz Komisyonu kararları gibi müsbit evraka müsteniden icrası istenecek terkin ve red muamelelerini tetkik ve lüzumunu tasdik ederek defterdarın tasvibine arzetmek ve vergi kanunlarıyle kendilerine verilmiş olan sair işleri yapmakla mükelleftir.
Varidat müdürleri, merkez kazasına ait tahakkuk hatalarından dolayı, Muhasebei Umumiye Kanununun 13 üncü maddesi mucibince varidat tahakkuk memurlarına müterettip tazmin mesuliyetini haiz ve bu mesullyette, fiilen tahakkuk işiyle uğraşan şube tahakkuk şef ve memurları ve şube bulunmayan yerlerde varidat memur ve katipleriyle müşterektir.
Varidat müdürleri, mülhak kazalara ait tahakkuk muamelelerini de defterdar namına yakından takip ederek tahakkukların zamanında yapılmasını temin ve sorulan hususlara defterdar namına cevap ihzar ederler. Kazalardan her sene her verginin tahakkuk miktarı hakkında malumat alarak evvelki seneler tahakkukatiyle mukayese eder ve görülecek farkların sebebini araştırırlar.
Tahsilat Müdürleri, bulunmayan yerlerde tahsilat şefleri, varidat ve milli emlak dairelerince verilecek tahakkukatın taksit zamanlarında ve kanuni hükümler dairesinde tahsilini temin etmek, borcunu vermiyenler hakkında icrai takibat yapmak ve tahsilattan dolayı Divanı Muhasebata idare hesabı vermek, tahsildarlar tarafından yapılacak tahsilatı, merkezde müfredat katipleri tarafından tutulacak tahsilat müfredat defterlerine işletmek ve sene başında bakayayı muntazam devretmek suretiyle yolsuz tahsilata meydan vermemek ve merkez kazasının veya tahsildarlarının 15 günde bir ve atlı tahsildarlarının en çok üç haftada bir tahsilatlarını teslim etmelerini takip etmek ve son teslimattan beri yapılan tahsilatın yekünunu makbuz kopyalarına nazaran tetkik etmek ve makbuz cildine meşruhat vermek suretiyle hesabına bakmak ve senede en az iki defa köylere çıkarak mükellefin elinde bulunan makbuzları kopyaları ile tatbik etmek ve makbuzsuz tahsilat olup olmadığını araştırmak ve neticeden raporla defterdara malumat vermek, mülhak kazalara ait tahsilatı da takip etmek ve tahsilatın zamanında icrasını temin edecek tedbirler almak, sorulan suallere defterdar namına cevap hazırlamak,
Tahsilat müdürünün başlıca vazifelerini teşkil eder.
Tahsilat müdürü olmıyan vilayetlerde, bu vazifeleri tahsilat şefi görür. Bu kabil vilayetlerde, Divanı Muhasebata hesap vermek vazifesi ve bundan doğacak mesuliyet defterdarla müştereken tahsilat şeflerine aittir.
Muhasebe müdürleri, masraf tahakkuk memurları tarafından tahakkuk ettirilen maaş ve masrafları ita emrine bağlamak, muhasebe kayıtlarını tutmak, vekaletle hesaba mütaallik muhabereleri yapmak, bilcümle tediyatı kanuni hükümleri dairesinde icra etmek, muhtelif kanunlarla kendisine mevdu vazifeleri yapmak, Divanı Muhasebata idare hesabı vermek, defterdardan alacağı talimat dairesinde vilayet nakit işlerini tanzim etmek, zat maaşları tediyatını kontrol altında bulundurarak hak sahiplerinin istihkakının tam olarak verilmesini ve fuzuli maaş alınmamasını temin etmek, Kefalet Kanununun 8 inci maddesinde yazılı murakabeyi yapmak vazifeleriyle mükelleftir. Tayinleri vilayete ait memurların sicilleri muhasebe müdürlüğünde tutulur.
Milli emlak müdürlüğü bulunan yerlerde bu müdürlük resmi dairelere tahsis edilen binaları idare ve muhafaza etmek, tasfiye kanunlarıyle mülkiyeti Devlete intikal eden veya emlak itilafnameleri mucibince hak sahiplerine verilmek üzere idaresi Devlete geçen malları araştırmak, tescili icabedenlerin tapusunu almak, Milli emlakin satış, icar muamelelerini mevzu hükümleri dairesinde yapmak, icar ve ecri misilleri tahakkuk ettirerek tahsilat servisine, tevdi etmek vazifelerini haizdir.
Milli Emlak Müdürü tahakkuk noktasından veya tahakkuku vaktinde yaplmıyarak tahsil edilmez bir hale gelmesinden mütevellit mali mesuliyette fiilen tahakkuk ile meşgul olan memur ile müşterektir.
Milli emlak katiplerinden biri, aynı zamanda ayniyat muhasipliğini yapar. Milli emlak teşkilatı olmıyan yerlerde bu müdürlüğe mevdu vazifeleri varidat müdürü ve ayniyat muhasipliğini de varidat katiplerinden biri ifa eder.
Muamelatı mühim olan yerlerde bir muhakemat Müdürü bulunur. Muhakemat müdürü, Maliyenin muhtelif servisleri tarafından sorulacak işler hakkında hukuki mütalaa bildirmek, Hazinenin eşhas ile akit ve teati ettiği mukavele müsveddelerini görerek bunlara Hazine hukukunu temin edecek bir şekil vermek, idari dava müdafaanamelerinin müsveddelerini tetkik etmek, Hazineye yapılacak adli tebligata muhabap olmak ve bunları tebellüğ etmek, maliye memurları hakkındaki ilk tahkikat evrakını kanuni merciine göndermek ve müfettişler tarafından bu mercilere mevdu fezlekeleri takip etmek ve icabeden muameleyi yapmak, dava sicilini tutmak, davanın takibini kontrol etmek ve lehde alınan neticeleri infaz ettirmek.
Madde 53 - Muhakemat müdürlüğünden mevdu evrak üzerine hukuki mütalaasını bildirmek, davayı ve icra muamelesini takip ve intac etmek, mülhakat davalarını, harcırah kararnamesine göre verilecek harcırah mukabilinde takip ve müdafaa eylemek, vazifeleriyle mükelleftir.
Muamelatı mühim olmıyan yerlerde Hazine avukatları veya dava vekilleri, kendilerine verilen dava eşleriyle uğraşır ve defterdarlıktan tevdi edilen işler hakkında hukuki mütalaalarını bildirirler. Bu gibi vilayetlerde icra daireleriyle noterlerce Maliyeye resmen yapılacak tebligata mahallinin en büyük memuru muhatap olur.
Daimi avukat kadrosu verilmiyen yerlerde daire amirlerinin iştigalleri davaları bizzat takip etmeğe müsait olmadığı takdirde ücretleri muhakeme masarifi tertibinden verilmek üzere mukavele ile avukat ve dava vekili istihdamı caizdir. Bu suretle istihdam edilen avukat ve vekiller Hazine avukatlarının vazifeleriyle mükellef ve salahiyet ve mesuliyetlerini haizdirler.
Muamelesi mühim olan kazaların mali teşkilatı malmüdürünün idaresi altında:
1) Varidat memuru ile buna bağlı tahakkuk şube şefi, memur ve katipleri ve şube bulunmıyan yerlerde varidat katipleri,
2) Tahsilat memuru ile buna bağlı tahsil şefi, memur ve katipleriyle tahsildarlar ve şube bulunmıyan yerlerde tahsildarlar ile,
3) İcabeden yerlerde milli emlak memurundan terekküp eder.
Muhasebe servisi malmüdürüne mevdudur.
Malmüdürü, kaza maliye teşkilatının mesul amiri olup muhasebe servisini idare etmek, masraf tahakkuk memurları tarafından tahakkuk ettirilen maaş ve masrafları ita emrine bağlamak ve ödemek, kanunlarla masraf muhasiplerine verilen sair vazifeleri yapmak, Divanı Muhasebata idare hesabı vermek, Varidat ve tahsilat işlerini tanzim ve murakabe etmek, hesaba taallük eden işlerde Maliye Vekaletiyle doğrudan doğruya muhabere eylemek, Kefalet Kanunun (8) inci maddesinde yazılı murakabeyi yapmak, zat maaşları tediyatını kontrol altında bulundurarak hak sahiplerinin istihkaklarının tam olarak verilmesini ve fuzuli maaş alınmamasını temin etmek, tahakkuk ve tahsilatın yürüyüşünü muntazam ve evvelki senelerle mukayeseli olarak takip etmek, tahsildarları icabında köylere çıkarmak ve mükellefler elindeki makbuzları kopyalariyle tatbik etmek suretiyle sıkı murakabe altında bulundurarak yolsuzlukları görülenlerin vazifelerine nihayet verdirmek ve haklarında kanuni takibata girişmek ve her veçhile kanun ve nizamnamelerle tebligat hükümlerinin tatbikına itina eylemek vazifeleriyle mükelleftir.
Varidat memurları, vergilerin tarh ve tahakkuk muamelelerini, kanun ve nizamname hükümlerine uygun surette miadında yapmak ve tahakkuk miktarlarını yine vaktinde tahsilat memurluğuna bildirmek, vergi terkinine ait muameleleri 47 nci maddede yazılı vesikalara müsteniden hazırlayıp malmüdürlüğü vasıtasiyle varidat müdürlüğüne göndermek ve vergi kanunlariyle kendilerine tevdi edilmiş olan sair işleri yapmak vazifelerini haizdir.
Kaza varidat memurları tahakkuk hatalarından dolayı Muhasebei Umumiye Kanununun 13 üncü maddesi hükmü dairesinde tahakkuk muamelelerini yapan varidat katibine teveccüh eden mesuliyette müşterektir.
Tahsilat memurları, varidat ve milli emlak memurluklarınca verilecek tahakkukatın taksit zamanlarında ve kanuni hükümler dairesinde tahsilini temin etmek, borcunu vermiyenler hakkında icrai takibat yapmak, tahsildarlar tarafından yapılacak tahsilatı, merkezde müfredat katipleri tarafından tutulacak tahsilat müfredat defterlerine işletmek ve sene başında bakayayı muntazaman devrettirmek suretiyle yolsuz tahsilata meydan vermemek ve 49 uncu maddede tahsil müdürleri için verilen izahat dairesinde tahsildarların hesaplarına bakarak neticeyi malmüdürü vasıtasiyle tahsilat müdürüne bildirmek vazifeleriyle mükelleftirler.
Varidat bakayası hakkında Muhasebei Umumiye Kanununun (20) nci maddesi mucibince Divanı Muhasebata verilmesi iktıza eden bakaya hesabı, malmüdürü tarafından verilmekle beraber bu hesaptan doğacak mali mesuliyette tahsilat memurları müşterektir.
Milli emlak memuru bulunan kazalarda bu memurlar 51 inci maddede vilayet milli emlak müdürleri için tayin edilen vazifelerden kazaya ait olanlariyle iştigal ederler. Tahakkuk hatasından veya tahakkukun zamanında yapılamaması hesabiyle tahsil edilemiyecek bir hale getirilmesinden doğacak mali mesuliyet, milli emlak memuruna aittir. Kaza ayniyat muhasipliği de bu memur tarafından yapılır. Milli emlak memuru bulunmayan yerlerde, milli emlaka ait vazifeler, varidat katipleri tarafından ifa olunur. Bu takdirde ayniyat muhasipliğini de varidat katiplerinden biri yapar.
Muamelatı az olan yerlerde malmüdüründen başka yalnız bir varidat memuru bulunur, tahsilat memuruna 57 nci madde mucibince mevdu vazifeler malmüdürü tarafından yapılacağı gibi Divanı Muhasebata verilecek bakaya hesabını da Malmüdürü verir.
İstanbul Vilayeti Maliye Teşkilatı itibariyle:
Biri) Bakırköy, Adalar, Beykoz ve Sarıyer kazaları hariç olmak üzere İstanbul'un Belediye hududu içindeki kısmını,
Diğeri) Bu kazalarla vilayetin belediye hududu dışındaki sair kazalarını ihtiva eylemek üzere iki kısma ayrılmıştır.
Birinci kısım, Defterdarın idaresi altında mali bir vahdet teşkil eder. Bu kısımda maliye teşkilatı:
a) Varidat müdürleri,
b) Tahsilat müdürleri,
c) Muhakemat Müdürü,
d) Milli Emlak Müdürü ile,
e) Muhasebe Müdüründen terekküp eder.
İstanbul'da dört varidat müdürü bulunur. Bunlardan biri irat ve servet vergileri, ikincisi muamele ve istihlak vergileriyle iştigal eyler. Tahakkuk şube şefleri, memur ve katipleri, seyyar yoklama ve tahakkuk memurları, muhafaza memurları bu müdürlüklere bağlıdır. Üçüncü varidat müdürü damga resmi, dördüncü varidat müdürü de deniz ve kara av vergileri muameleleri ile meşgul olur.
İstanbul'da üç tahsilat müdürü mevcut olup İstanbul, Beyoğlu ve Üsküdar mıntıkaları tahsilat muameleleri ile iştigal ederler. Her mıntıkadaki tahsil şube şefleri, memur ve katipleri, icra memurları ve veznedarları o mıntıkanın tahsil müdürüne bağlıdır.
Hazine avukatları Muhakemat Müdürüne bağlıdır.
Defterdarın emrinde bulunan varidat, tahsilat, Muhasebe kontrol memurları da, teftiş ve kontrol uzuvlarını teşkil eder.
Vilayetin ikinci kısmı yine Defterdara bağlı malmüdürleri tarafından idare olunur. Bu kısımdaki kazaların idaresi diğer vilayetlerin mülhak kazaların aynıdır.
İstanbul Vilayeti Defterdarı, 45 inci maddede vilayet defterdarları için sayılan vazifeleri haiz ve İstanbul mali teşkilatının nazım ve murakıbıdır. Varidat, Tahsilat, Muhakemat, Milli Emlak ve Muhasebe müdürlüklerinin idari mercii olup kanunların tatbikında birlik temin etmek, programlı ve devamlı bir murakabe tesisi ile memurları faaliyete sevk, halk ve Hazine haklarını izhar ve tesbit eylemek, halkın şikayetlerine yer bırakmıyacak tedbirleri almak, memurların hal ve hareketlerini takibederek yolsuzlukları önleyecek ve cezalandırılacak kararlar ittihaz etmekle mükelleftir. Defterdara vazifesinde yardım etmek ve icabı halinde tetkik ve teftiş ile uğraşmak üzere muavinler verilir. Defterdarın maiyetinde tayini vilayete ait memurların sicilini tutmakla vazifedar bir kalem bulunur.
Müdürler, başında bulundukları servislerin amiri olup şubelerine taallük eden işlerin kanun ve nizamnameler dairesinde cereyanını temin vazifesi ile mükelleftirler.
Varidat ve tahsilat kontrol memurları 46 ncı maddede gösterildiği şekilde vazife görürler.
Şube ve dairelerdeki memurların devamı da bu memurlar marifetiyle kontrol edilir. Kontrol memurlarının aylık mesai cetvellerinin birer sureti, Maliye Vekaleti Varidat Umum Müdürlüğü ile Tahsilat Müdürlüğüne gönderilir.
Muhasebe kontrol memurlarına, malsandıklarında muhasebe tetkikatı ve zat maaşları tediyatı kontrolu yaptırılır. Maaşlara ait resmi senetlere, nakil evrakına, yoklama ilmühüberlerine nazaran maaş kayıtlarının ve bordroların tetkikı, tediyelerin münasip şekillerde kontrolu ile maaş almak hakkı sakıt olanlar namına fuzuli maaş tediyesine mani tedbirleri tatbikı bu kontrol memurlarının vazifeleri arasındadır.
İrat ve servet vergileriyle muamele ve istihlak vergileri varidat müdürleri 47 nci maddede varidat müdürleri için sayılan vazifelerin ifası ve varidat kontrol memurlarının programını defterdarla müştereken tesbit ederek müessir bir kontrol tesisi ile mükelleftir. İstanbul varidat müdürleri varidat kanunlarının tatbikatında verdiği emirlerden Hazine için doğan zararlardan mesuldürler.
Mükelleflerin uğrıyacakları zararlar hakkında umumi hükümlere göre muamele yapılır.
Muhasebei Umumiye Kanununun 13 üncü maddesi mucibince varidat tahakkuk memurlarının mesuliyeti, İstanbul'da, tahakkuk ile uğraşan şube memur ve katipleriyle tahakkuk şubesi şefine racidir.
İstanbul varidat müdürleri kazalara ait tahakkuk muamelelerinde, diğer vilayetler varidat müdürlerinin vazife ve salahiyetini haizdir.
Damga Resmi Kanunu tatbikatını idareye memur olan Varidat Müdürü, damga resmi kontrolü için ayrılacak kontrol memurlarını, defterdarla birlikte tanzim edecekleri bir program altında, muhtelif müesseselerde tetkikata sevk ve mesailerini günü gününe takip etmek ve damga resminden mütevellit ihtilafları hal etmek ve icabı halinde defterdarlık vasıtasiyle Vekaletten sormak, müesseselerde tutulan zabıt varakaları üzerine icabeden muameleyi yaparak resim ve cezaları tahsil ettirmek, mahkemeye intikal eden takibat dosyalarını Muhakemat Müdürlüğüne vermek, damga resmi ziyaına mahal vermiyecek bütün tedbirleri almak ve tatbik etmekle mükelleftir.
Bu Müdürlüğün emrinde takibat ve tahsilat ile uğraşmak üzere icra ve ceza tahsil memurları bulunur.
Kara avlariyle İstanbul ve Çanakkale Boğazları ve Marmara Denizi içinde deniz av vergileri muamelelerini ifa ve tahsilatı temin ve defterdarla birlikte yapılacak bir program altında kontrol icrası için, varidat müdürlerinden biri tavzif edilir. Bu müdürlük emrinde lüzumu kadar muhasip vezneder, muhafaza memuru ve kantarcı bulunur.
Tahsilat müdürleri, kendi mıntıkalarında tahsilata tevdi olunan tahakkukatı, tahsil şubeleri marifetiyle tahsil ettirmek, tahsil şubelerine ait vazifelerin ifası tarzına ait mevzuat dairesinde, tahsilat, teslimat icrasını ve mükelleflere ait tahsilat müfredat kayıtlarının işlenmesini ve icrai takibatın zamanında ifasını takip ve murakabe eylemek ve her şubedeki tahsilatın yürüyüşünü gözönünde bulundurmak ve defterdarla müştereken tesbit olunacak programa göre tahsilat kontrol memurları marifetiyle şubelerin murakabe altında bulundurulmasını temin etmek ve Divanı Muhasebata idare hesabı vermekle mükelleftir. Tahsilat Müdürü bu hesaptan doğacak mali mesuliyette tahsil şube şefiyle müşterektir.
İstanbul Vilayetinin mali idare itibariyle ayrıldığı kısımlardan ikincisine dahil kazaların muamelatı defterdarlıkça tahsilat noktasından tahsil müdürleri arasında taksim olunur. Her tahsil müdürünün kendisine ayrılacak kazaların tahsilat işlerinin idaresindeki vazifesi diğer vilayetlerdeki tahsilat müdürlerinin vazifesinin aynıdır.
İstanbul Vilayeti Muhasebe Müdürü 50 nci maddede Vilayet Muhasebe müdürleri için sayılan vazifenin aynını görür.
Bakırköy, Beykoz, Adalar, Sarıyer hariç olmak üzere İstanbul Belediyesi hududu içindeki kazalar, malmüdürleri varidat ve tahsilat işleriyle iştigal etmiyerek munhasıran maaş ve masraf tediyesini yapmak ve Muhasebei Umumiye Kanunu ile diğer kanunların masraf muhasiplerine tevdi ettiği vazifeleri ifa etmek ve Divana idare hesabı vermekle mükelleftirler.
İstanbul'da da diğer vilayetlerde olduğu gibi damga ve harç pulu satışları Vilayet Muhasebe Müdürü ile kaza malmüdürleri tarafından yapılır.
Muhakemat ve Milli Emlak müdürleri, diğer vilayetlerdeki müdürlere mevdu vazifenin aynını görürler. İstanbul Muhakemat Müdürlüğüne bağlı Hazine avukatları en az haftada bir muhakemat müdürünün reisliği altında toplanarak, Hazineye ait mühim davalar için takip edilmesi lazım gelen yollar hakkında görüşler ve alınacak tedbirleri düşünürler.
Kazanç Vergisi Kanunu hükümleri dairesinde beyanname tetkikına memur olan hesap mütehassısları İstanbul'da bir Başmütehassısın idaresi altındadır. Bunlara vazife tevzii Başmütehassısa aittir. Tetkikatın bu hususta tanzim edilecek talimat dairesinde icrası ve mütehassısların hal ve hareketlerinin daimi kontrol altında bulundurulması ve müessese üzerine dosya tesisi de, Başmütehassısın vazifeleri arasındadır.
Madde 71 - Hususi kanunları veçhile teşkil edilmiş olan umumi müfettişlikler nezdindeki maliye müşavirleri, Umumi Müfettişin direktifine göre mıntıkadaki maliye teşkilatının faaliyetini, varidat ve tahsilatın yürüyüşünü takip, memurların vaziyetlerini tetkik etmek, malsandıklarının nakit ihtiyacını vaktinde bildirmek, şikayetleri dinlemek, bunları Müfettişi Umumiden alacağı emir üzerine bizzat ve bilvasıta tahkik etmek, tetkik ve tahkiklerinin neticesini raporla Umumi Müfettişe bildirmek ve raporların suretini Maliye Vekaletine göndermek, Umumi Müfettişlikçe lüzum gösterildiği takdirde vilayet ve belediyelerin mali muamelelerini de tetkik eylemek ve mali kanunların tatbikatına dair Umumi Müfettişlikten sorulan hususlara verilecek cevabı hazırlamak vazifeleriyle mükelleftirler.
Maliye Vekaletinin merkez ve vilayetlere ait yeni teşkilat kadrosu, bu Nizamnamenin taalük ettiği 2996 numaralı kanuna bağlı cetvelde gösterilmiştir.
2996 numaralı kanuna bağlı kadro cetveli, Maliye Vekaleti teşkilatına ait bütün kadroların yerine kaim olmuştur.
2996 numaralı kanuna bağlı kadroda yazılı memuriyetlerin herhangi birinde bu memuriyetlerin dahil olduğu dereceden daha aşağı derecelerde bulunan bir memurun istihdamı caizdir. Ancak bu suretle istihdam edilen memurlar için 1452 numaralı kanunun hizmet müddetine nazaran maaşa istihkak hakkındaki hükümleri mahfuz olup da bu memurlara mezkur kanun hükümleri dairesinde müstahak oldukları derece maaşı verilir.
2996 numaralı kanunun mer'iyeti tarihinden itibaren, yedinci ve daha yukarı derecedeki memuriyetlerle Maliye müfettiş ve muavinliklerinde vukubulacak münhallere yeniden tayin edileceklerin Siyasal Bilgiler Okulu, Hukuk Fakültesi veya Yüksek Ticaret İlimleri Mektebinden veya bu evsafı haiz ecnebi yüksek mekteplerinden mezun olmaları şarttır. Ancak bu kanunun mer'iyeti tarihinde maaş ve ücretle müstahdem olup da bu mekteplerin birinden mezun bulunmıyanların 1452 numaralı kanunun (8) inci maddesi ile müktesep hakları mahfuzdur. Bu kabil memurlardan 1452 numaralı kanunun mer'iyete girdiği tarihte (B) serisinde olup da yüksek bir mektepten mezun bulunmıyanlar mezkur kanunda tayin edilen kayıt ve şartlar altında beşinci dereceye ve yüksek mektep mezunu olmıyanlardan zikrolunan tarihte (A) serisinde bulunanlar o tarihte bulundukları derecelerin iki derece mafevkine çıkabilecekleri gibi 2996 numaralı kanunun mer'iyete girdiği tarihte müstahdem bulunanlardan mezkur üç yüksek mektep haricinde yüksek bir mektepten mezun olanlar da 1452 numaralı kanun hükümleri dairesinde her dereceye tayin ve terfi edilebilirler.
Defterdar ve malmüdürleri vilayet ve kazalarda teşkil olunan muvazzaf ve gayrımuvazzaf vergi itiraz komisyonlarının vazifelerine devamlarını ve faaliyet derecelerini yakından takip etmek, komisyonlardan her ay, evvelki aylardan müdevver evrak ile o ay içinde gelen ve intac edilenlerle, herhangi noksanı dolayısiyle varidat idarelerine iade olunan evrak miktarını gösterir iki nüsha cetvel alarak bir nüshasını Vekalete göndermek ve diğer nüshasını muhafaza eylemek, cetvel münderecatına göre varidat idarelerine iade olunan evrakı, iadelerini mucip noksanların neden ibaret olduğunu tetkik ederek bu kabil noksanların tekerrür etmemelerini temin edecek tedbirleri almak ve müsebbipleri hakkında ledelicap inzibati ceza tatbik ettirmek ile mükelleftirler.
Hususi teşkilata tabi bulunan İstanbul Vilayetinin Belediye hududu içindeki mahaller hariç olmak üzere, şube teşkilatı olan yerlerde vilayet ve kaza merkezlerinin vergi tahakkukat ve tahsilatı bu şubeler ve merkeze bağlı köylerin tahakkukat ve tahsilatı varidat kalemleri ve tahsildarlar tarafından; şube teşkilatı bulunmıyan yerlerde bilumum tahakkukat ve tahsilat işleri varidat kalemleri ve tahsildarlar tarafından yapılır.
2996 numaralı kanunun mer'iyete girdiği tarihten itibaren bir sene içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere tetkik bürosu reis ve azalıklariyle müsteşar muavinliklerine, bütçe ve mali kontrol, muhasebat, varidat ve nakit işleri umum müdürlüklerine ve muavinliklerine tahsilat müdürlüğüne ve İstanbul Defterdarlığı ile varidat müdürlüklerine mezkur kanunun 48 inci maddesi hükmü dairesinde 1452 numaralı kanunun (8) inci maddesinde muayyen olan müddetleri doldurmamış olanlar dahi yüksek mektep mezunu olmak şartiyle tayin edilebilirler.
Yukarki fıkra dairesinde tayin edilenlere, 1452 numaralı kanun hükmü dairesinde müstahak oldukları derece maaşı verilir. Ve geçtikleri vazifeye muhassas maaşla; Teadül Kanunu mucibince alacakları maaş arasındaki fark ücret olarak tesviye olunur. Bu Fark, kendileri için müktesep hak teşkil etmez. İlk fıkradaki istisnai hükme tevfikan tayin edildikleri vazifeden, bu vazifeye muhassas maaşın tamamına 1452 numaralı kanun mucibince istihkak kazanmadan ayrıldıkları takdirde, yeniden geçecekleri vazifede kendilerine ancak Teadül Kanunu mucibince müstahak oldukları maaş verilir.
Bu memurlar ilk fıkra dairesinde tayin edildikleri vazifelerde kalarak Teadül Kanunu mucibince istihkak kazanacakları maaş miktarı arttıkça bu artan maaşı, yeni bir muameleye hacet olmaksızın alırlar.
2996 numaralı kanunun mer'iyete girdiği tarihte iş başında veya açıkta bulunan maliye memurlarından aciz ve kabiliyetsizliği hasebiyle vücutlarından istifade edilmiyeceği anlaşılanların veya geçmiş memuriyet hayatları itibariyle vazifelerinde bırakılmaları caiz görülemiyenlerin mezkur tarihten itibaren bir sene içinde memuriyetle alakasını kesmeğe Maliye Vekili salahiyetlidir. Memurların aciz ve kabiliyetsizliği Maliye Müfettişleri veya Defterdarlar marifetiyle yaptırılacak idari tetkik ve tahkik ile veya sicillerine müfettiş raporları ve tahkikat neticeleri üzerine geçirilmiş olan meşruhata nazaran tesbit olunur. Tasfiye, Vekalet İnzibat Komisyonu karariyle tatbik edilir. Bu suretle tasfiyeye tabi tutulan memurlardan 1683 numaralı kanunun 26 ncı maddesine tevfikan yirmi sene ve daha ziyade hizmeti olanlara yirmi beşten eksik olan her sene için yirmi beş senelik tekaüt müddetinin yirmi beşte biri indirilmek suretiyle tekaüt maaşı tahsis olunur. Hizmeti yirmi seneden eksik olanlara her hizmet senesine mukabil son aldığı maaşın emsali hasılının bir aylığı verilir.
2996 numaralı kanunla maaşları ücrete tahvil edilmiş olan memurlardan fiili hizmeti yirmi beş sene ve daha ziyade olanlar rızalarına bakılmaksızın tekaüde sevkolunurlar. Hizmeti yirmi sene ve daha ziyade olanlara (25) seneyi dolduruncaya kadar eski maaşları verilerek bu müddetin bitmesinde aynı veçhile tekaütlükleri icra edilir. Bunlardan (25) seneyi doldurmadan istifa, işten men, vekalet emrine alınma veya vazifeden mütevellit mahkumiyet gibi her hangi bir sebeple olursa olsun vazifeden ayrılanlar 1683 numaralı kanunun 26 ncı maddesi hükmü dairesinde hizmet müddetlerine göre tekaüde sevkedilir.
Hizmet müddetleri yirmi seneden az olanların maaşları ücrete çevrilerek istihdamlarına devam olunur. Bunların maaşla hizmet gördükleri müddet içinde tekaüt noktasından kazanmış oldukları haklar mahfuzdur. Yanlız ücretli olan yeni vazifelerinden istifa suretiyle ayrılanlarla herhangi bir suretle vazifelerine nihayet verilenlere, istedikleri takdirde 1683 numaralı Tekaüt Kanununun 26 ncı maddesi mucibince maaşlı hizmet müddetlerine göre istihkakları verilerek tekaütlükle alakaları kesilir.
1683 numaralı kanunun suç dolayısiyle tekaüt hak ve maaşlarının sukutuna dair olan muaddel 53 üncü maddesi hükmü mahfuzdur.
Hizmet müddeti yirmi sene ve daha fazla olmasından dolayı tekaüt müddetini bitirinceye kadar maaşla istihdamına devam olunanların muhassesatı ücret tertibinden verilir.
2996 sayılı kanunun 47 nci maddesine dayanarak kaleme alınmış ve Şurayı Devletçe görülmüş olan bu Nizamname hükümleri Resmi Gazete'de basıldığı günden yürümeğe başlar.
Bu Nizamnamenin hükümlerini Maliye Vekili yürütür.