7/4496 Sayılı Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü

İş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı;

Sigortalıların hangi hallerde çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş ve hangi hallerde başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacakları; İşe alıştırmanın ne yoldan ve hangi esaslara göre yapılacağı ve Sosyal Sigortalar Kanununun 122 nci maddesinin uygulanma tarzı;

Sigortalıların hangi hallerde erken yaşlanmış sayılacakları;

Sosyal Sigortalar Kanununun 129 uncu maddesi gereğince kurulan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun, sözü edilen Kanunda belirtilenler dışında kalan ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili bulunan görevleri ve çalışma şekil ve esasları;

Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıktığı takdirde o işten ileri gelmiş kabul edileceği

Hakkındaki esaslar, bu Tüzükte belirtilmiştir.

Bu Tüzükte geçen "Kurum" deyimi "Sosyal Sigortalar Kurumu" anlamına gelir.

İş kazasının meydana geldiği veya meslek hastalığının başladığı zaman, hizmet akdine göre yapmakta olduğu iş "Sigortalının mesleği" sayılır.

Kurum, bu mesleğin tesbitinde sigortalının çalıştığı iş yerinden alınacak belgeyi esas tutabileceği gibi, bu hususu kendi yetkili elemanları vasıtasiyle inceletmeye ve buna göre karar vermeye yetkilidir.

Hizmet akdine göre, bu Tüzüğün ikinci Bölümünün, D cetvelinde gösterilen mesleklerden birinden fazlasını yapmakta olan sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı yönünden sürekli iş göremezlik durumuna girmesi halinde, bunlardan, sürekli iş göremezlik derecesinin en yükseğini vermiş olan meslek "sigortalının mesleği" sayılır.

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu husule gelen arızaların, sigortalının mesleğinde kazanma gücünü ne oranda azaltacağı, Tüzüğe ekli A, B, C, D ve E cetvellerine göre tespit edilir.

(Değişik fıkra: 31/05/1985 - 85/9529 K.) A cetveli, iş kazalarının neden olduğu hastalık ve arızalarla meslek hastalıklarını ve bunların neden olduğu arızaları, vücuttaki yerlerine göre sınıflandıran ve başlıkları aşağıda gösterilen 14 listeden teşekkül eder.

I - Baş arızaları (kafa kemikleri, nöroloji, nöröşirürji, psikiatri arıza ve hastalıkları)

II - Göz arızaları

III - Kulak arızaları

IV - Yüz arızaları

V - Boyun arızaları

VI - Göğüs hastalıkları

VII - Omuz ve kol arızaları

VIII - El bileği ve el arızaları

IX - El parmakları arızaları

X - Omurga arızaları

XI - Karın hastalık ve arızaları,

XII - Pelvis ve alt ekstremite arızaları

XIII - Endokrin, metabolizma, kollagen doku, periferik damar hastalıkları, hematolojik ve romotoid hastalıklar

XIV - Deri arızaları ve yanıklar

Her listede 3 kolon mevcut olup bunlardan; birinci kolon arızanın sıra numarasını, ikinci kolon arızanın çeşidini, üçüncü kolon arızanın ağırlık ölçüsünü gösterir.

(Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) B cetveli sigortalının çalıştığı işkolları ve meslek veya iş çeşidi listelerini içerir.

Her listede 2 kolon mevcut olup bunlardan; birinci kolon meslek veya iş çeşitlerini, ikinci kolon meslek grup numaralarını gösterir.

C cetveli, sürekli iş görememezlik simgelerini göstermekte olup, A cetvelinin listelerine paralel olarak arızanın vücuttaki yerine göre 14 tabloyu ihtiva eder.

Her tablo A cetvelinin 14 listesinden birine tekabül eder ve sol kenardaki dikey kolonda arıza sıra numaraları, üstteki yatay kolonda 1 den 52 ye kadar meslek grup numaraları ve bunların kesişme noktalarında sürekli iş göremezlik simgeleri bulunur.

D cetveli, arızaların ağırlık ölçülerine ve sürekli iş göremezlik simgelerine göre meslekte kazanma gücünün azalma oranını bulmaya yarar. Bu cetvelin sol kenarındaki dikey kolon 0 dan 65 e kadar arıza ağırlık ölçülerini üstteki yatay kolon A dan R ye kadar arızaların sürekli iş göremezlik simgelerini, bunların kesişme noktaları 1 den 100 e kadar meslekte kazanma gücünün azalma oranını gösterir.

Bu cetvele göre bulunan oran, 38-39 yaşlarındaki bir sigortalının meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.

E cetveli, D cetveline göre bulunan orana ve sigortalının yaşına göre meslekte kazanma gücünün azalma oranını tespite yarar.

Meslekte kazanma gücünün azalma oranının hesabında, sigortalının sürekli iş göremezlik halinin raporla tesbit edildiği tarihdeki yaşı esas alınır.

Bu cetvelin solundaki dikey kolon 38-39 yaşlara ait meslekte kazanma gücünün azalma oranını, üstteki yatay kolon 21 den 64 e kadar olan yaşları, bunların kesişme noktaları ise meslekte kazanma gücündeki azalmanın yaşlara göre oranlarını gösterir.

(Ek fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Ancak sigortalının sağlık durumunda sürekli iş göremezlik yönünden bir değişiklik olmuş ise, bu değişikliğin raporla saptandığı tarihteki yaşı esas alınır.

A cetveli listelerinde yazılı arızalardan birinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı aşağıdaki şekilde hesaplanır:

a) A cetvelindeki vücudun çeşitli bölgelerine veya sistemlerine göre hazırlanmış olan 14 arıza listesinde sigortalının arızası bulunur. Bu arızanın solundaki arıza sıra numarası ile sağındaki arıza ağırlık ölçüsü bir tarafa kaydedilir.

b) (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) B cetveli listelerinde önce sigortalının işkolu, sonra bu işkolu içindeki meslek veya iş çeşidi bulunur. Bunun karşısındaki meslek grup numarası da bir yere yazılır.

(Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Sigortalının meslek veya iş çeşidi bu listelerde bulunmadığı takdirde meslek veya işinin benzeri veya en yakını esas alınır.

Aynı adı taşıyan meslek veya iş çeşidi birden çok iş kolu listesinde yer aldığı takdirde, sigortalının çalıştığı iş kolu listesindeki meslek veya iş çeşidi esas alınır.

c) Sürekli iş göremezlik simgesini gösteren C cetvelinin arızaya uygun tablosunun dikey kolonunda yukarıda tespit edilen arıza sıra numarası ile yatay kolonundaki meslek grup numarasının kesiştiği noktadaki sürekli iş göremezlik simgesi bulunarak bir tarafa kaydedilir.

d) D cetvelinin dikey kolonunda yukarıda tespit edilen arıza ağırlık ölçüsü ile yatay kolonundaki meslek simgesinin kesiştiği noktadaki sayı, meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.

e) Tespit edilen bu meslekte kazanma gücü azalmasının sigortalının yaşına uygun oranını bulmak için E cetvelinden yararlanılır. Bu cetvelin dikey kolonunda bulunan meslekte kazanma gücünün azalma oranı ile üstteki yatay kolonda bulunan sigortalının sürekli iş göremezlik halinin tespiti tarihindeki yaşının kesiştiği yerdeki sayı, bu yaşa uyan sürekli iş göremezlik sebebiyle meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.

(Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) A cetveli listelerinde yazılı arızalardan birkaçının bir arada bulunması veya eski bir arızaya yenisinin eklenmesi halinde meslekte kazanma gücünün ne oranda azalacağı, Balthazard formülüne göre aşağıdaki biçimde hesaplanır:

a) Sigortalıdaki arızaların meslekte kazanma gücünü azaltma oranları 6 ncı maddeye göre ayrı ayrı tespit edilir.

b) Bu oranlar, en yükseğinden başlanarak sıraya konur.

c) En yüksek oran, sigortalının çalışma gücünün tümünü gösteren % 100 den çıkarılır.

d) Bu çıkarmada kalan miktar, sırada ikinci gelen meslekte kazanma gücü azalma oranı ile çarpılır. Çarpıma, en yüksek meslekte kazanma gücü azalma oranı eklenir, böylece birinci ve ikinci arızaların meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı bulunmuş olur.

e) Sigortalının arızası 2 den fazla ise birinci ve ikinci arızaların meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı birinci sıraya ve üçüncü sıradaki arızanın meslekte kazanma gücü azalma oranı ikinci sıraya alınarak yukardaki işlem tekrarlanır.

(Değişik madde: 31/05/1985 - 85/9529 K.)

A cetveli listelerinde ayrı ayrı gösterilen çeşitli arızalar, bu listelerde yer alan bir hastalık veya arızanın tabii sonucu iseler, bunlar, ayrı sebeplere bağlı arızalar gibi ele alınarak haklarında 7 nci madde hükümlerine göre işlem yapılmaz.

İş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan veya doğuştan ileri gelmiş herhangi bir arızası bulunan sigortalının sonradan bir iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliğe uğraması halinde meslekte kazanma gücü azalma oranı aşağıdaki şekilde hesaplanır:

a) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılacak veya sayılmayacak olaylardan veya doğuştan meydana gelmiş her türlü arızalarının sebep olduğu meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı 6 ve 7 nci maddelere göre bulunur.

b) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan veya doğuştan ileri gelmiş arızalarının sebep olduğu meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı, (a) bendinde tespit edilen toplam orandan çıkarılır; kalan, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü azalma oranıdır.

Ancak, sigortalının işe alınmadan önce mevcut olan veya işe alındıkdan sonra iş kazası veya meslek hastalığı sonucu olmayarak meydana gelen arızaları, yapmakta olduğu işteki kazanma gücüne tesir etmiyorsa bu arızalar kazanma gücü toplam azalma oranının hesabında nazara alınmaz.

(Değişik madde: 31/05/1985 - 85/9529 K.)

Sigortalılık süresi içinde aşağıdaki arızaların meydana gelmesi veya eski ve çalışmaya engel olmayan bir arızanın aşağıda yazılı seviyelere yükselmesi yahut 1475 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesi hükmü gereğince, bedensel veya ruhsal sakatlık derecelerine uygun işlere yerleştirilenlerin, sigortalılık süresi içinde sakatlıklarının artması veya sakatlıklarına yeni hastalık veya arızaların eklenmesi nedeniyle çalışamayacak duruma geldiklerinin Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca belirlenmesi halinde, sigortalılar, çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş sayılırlar:

A - BAŞ ARIZALARI (kafa kemikleri, nöroloji, nöroşirürji, psikiatri arıza ve hastalıkları)

1 - Sürekli organik ve fonksiyonel bozukluklarla birlikte olan kafatası defektleri veya kraniyoplasti yapılamayan 25 cm

'den büyük kafatası defektleri veya yaralanma sonucu kafatası içinde kalan yabancı

cisimlerin neden olduğu nörolojik ve psişik belirtiler.

2 - Trombotik, embolik, subaraknoidal veya intraserebral kanama sonucu meydana gelmiş konuşma güçlüğü veya yürüme güçlüğü yahut nükse eğilim gösteren monopleji, monoparazi, hemipleji, hemiparezi,

altern paralizi, paraziler,

3 - Değişik etiyolojilere bağlı mikst afaziler (sensoriyel-motris),

4 - Vasküler, enfeksiyöz, travmatik, tümoral kökenli iki taraflı, baston veya bir araç kullanmaya yahut başkasının bakımına gerek gösteren paraplejiler, paraparaziler, diplejiler, kuadroplejiler (sfenkter

bozuklukları, nörojenik mesane vb.)

5 - Postensefalitik veya arterioskleroza bağlı, arızaları belirgin, günlük işlerin güçlükle yapılabilmesine veya hiç yapılamamasına sebep olan parkinson hastalığı (paralizi ajitan),

6 - Serebrohereditler, herododejeneratif hastalıklar (serebral palsy v.b.),

7 - Vasküller, enfeksiyöz zehirlenmeye bağlı, başkasının yardımını gerektirecek denge bozuklukları yapan serebellar hastalıklar,

8 - Menenjit, ensefalit, menengoensefalit gibi beyin zarları veya beyin dokusu enfesiyonu sekelleri sonucu meydana gelen, fonksiyonel bozukluk yapan kafa çiftleri arızaları veya hareket sistemi bozuklukları,

9 - Ağır sirengomiyeli, skleroz lateral amiyotrofik (serebroherediter, heredodejeneratif omirilik hastalıkları),

10 - Ağır miyastenia gravis ve miyopatiler (herediter, heredodejenaratif kas hastalıkları),

11 - Orta veya ağır derecede belirgin, kronik, tekrarlayıcı, yaygın miyelin kılıfı hastalıkları (multipl skleroz),

12 - Ayda birkaç kez gelen, antipileptiklere cevap vermeyen veya zaman zaman statüs epileptikusla seyreden grandmal epilepsi, zaman zaman genarilize nöbetlerle seyreden jaksoniyen epilepsi veya haftada

birkaz kez tekrarlayan, kontrol altına alınamayan epilepsi,

13 - Klinik, E.M.G. bulgularıyla doğrulanmış sekel poliradikülonevrit radikülit, polinevrit, polinöropatiler,

14 - Tedaviye rağmen hafif işlerde bile çalışmaya imkan vermeyen psikozlar

a) Organik psikozlar (senil demans, kronik alkolik, şizofrenik, affektif psiko-manyak-depressif paranoid),

b) Organik olmayan psikozlar (depressif, eksite tipler, psikojenik paranoid),

c) Nörotik bozukluklar veya kişilik bozuklukları,

d) Organik beyin zedelenmesi sonucu meydana gelen ve psikotik olmayan bozukluklar (frontal lob sendromu, post kontüzyon sendromu),

e) Alkol, morfin, esrar, kokain ve benzerlerine bağlı psikozlar,

15 - İdiosi veya embesilite derecesinde oligofreniler (intellijen kotien İQ 40 a kadar),

16 - Kötü tabiatlı veya ameliyat edilemez iyi tabiatlı beyin tümörleri veya kanserleri,

B - GÖZ HASTALIKLARI VE GÖRME ARIZALARI

17 - Camla düzeltildikten sonra her bir gözün skiaskopik muyeneyle tespit edilen 20/100 veya daha az görmesi hali,

18 - Görüşü bozan, korneada ileri derecede bulanıklığa neden olan, tekrarlayan, iki taraflı pterijiumlar,

19 - Görüşü bozan, tedavi edilemeyen keratit ve sekelleri veya grefon hastalığı,

20 - Görüşü bozan, kontakt lensten yararlanamayan, iki taraflı keratokonus,

21 - Görüşü bozan, tekrarlayan üveitler,

22 - Görüşü bozan, sık sık tekrarlayan, tedavisi güç retina kanamaları,

23 - Her iki göz yuvarlağını hareketsiz kılan ve görüş derecesini bozan orbita travmaları, iltihapları, tümörleri,

24 - Tedavi edilemeyen görüşü az veya çok etkileyen retinopatiler, retina dejeneresansları, makulopatiler.

25 - Her iki gözde periferik görme alanının 10 dereceye kadar daralması,

26 - iki taraflı, sekel halinde, tam pitozis,

27 - Çift görmeye neden olan, sekel halinde, her iki göz kaslarının paralizisi,

C - KULAK-BURUN-BOĞAZ HASTALIK VE ARIZALARI

28 - Kulak akıntısı veya labirent komplikasyonu sonucu sürekli baş dönmesi ve denge bozukluğu (menier sendromu) ile seyreden, işitme cihazıyla ve tedaviyle sonuç alınamayan işitme kaybı,

29 - Kulak sayvanının, dış kulak yolunun, orta kulağın ameliyat edilemeyen tümörleri, norinoma ve diğer kulak kanserleri,

30 - Dil kaybı veya konuşma ve yutmayı zorlaştıran dil harabiyeti,

31 - Burun, paranazal sinüsler, çene, ağız ve farenks kanserleri veya ameliyat edilemeyen tümörleri,

32 - Travmalar, hastalıklar ve tümörler sonucu sürekli kanül takılmasını gerektirir larenks yokluğu,

33 - Ses organlarının tedavi edilemeyen ve afoni ve dispneyle birlikte olan iki taraflı hastalık, travma ve tümörleri,

D - SOLUNUM, DOLAŞIM SİSTEMİ HASTALIKLARI VE SİSTEMİK HİPERTANSİYONLAR

34 - Göğüs duvarında belirgin biçim bozukluğu yaparak solunum ve dolaşım zorluğu yaratan arızalar ve ameliyat sekelleri,

35 - Etiyolojisi ne olursa olsun, klinik, radyolojik ve laboratuvar bulgularıyla doğrulanan ve solunum, dolaşım fonksiyonlarını ileri derecede etkileyen, sağ kalp yetmezliği, pulmoner hipertansiyon ve sağ kalp

büyümesi, kronik korpulmonale, ileri derecede restriktif, obstruktif veya kombine akciğer fonksiyon bozukluklarıyla birlikte olan akciğer dokusunun, bronşların, akciğer zarlarının, göğüs kafesinin hastalık ve

arızaları,

36 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, dinlenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlaması yapan iskemik kalp hastalıkları, kalp kapağı hastalıkları, kalp kasları veya kalp zarı

hastalık ve arızaları,

37 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, dinlenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlamasıyla birlikte olan komissurotomi, kalp kapağı protezi, kalıcı kalp pili (pasemaker),

koroner revaskülarizasyonu, perikardioektomi,

38 - Klinik, laboratuvar, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, geçirilmiş, kalıcı miyokart infarktüsü,

39 - Etiyolojisi ne olursa olsun, hipertansif ensefalopati, göz dibi bulguları, böbrek veya kalp yetersizliğiyle birlikte maksima 250 mm, minima 120 mm. nin üstünde olan ve tedavi edilemeyen sistemik

hipertansiyonlar,

E - KARIN HASTALIK VE ARIZALARI

40 - Ameliyat edilemeyen, çalışmaya engel iç ve dış fıtıklar veya çapları 10 cm. den büyük evantrasyonlar,

41 - Sindirim kanalı hastalıkları

a) Tedavi edilemeyen, sekel bırakan Crohn hastalığı, kolitis ülseroza, tüberküloz ve kaşeksiler,

b) Anal inkontinens, sürekli anüs kontrnaturalis,

c) Total kolektomi,

d) Karın organlarının işlevlerini yerine getirmelerini önemli derecede engelleyen ve çeşitli nedenlerle meydana gelmiş peritonitlerin yapışık sekelleri,

42 - Karaciğer fonksiyon testlerini ileri derecede bozan, kronik, aktif (agressif) hepatitler,

43 - Değişik etiyolojili, tam teşekkül etmiş karaciğer sirozları,

44 - Karaciğer ve pankreas kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,

45 - Böbrek fonksiyonlarını % 30 - % 60 bozan, cerrahi ve tıbbi tedavilerle kontrol altına alınamayan veya böbrek fonksiyonlarını % 60 - % 90 bozan ve tıbbi tedaviye cevap vermeyen böbrek hastalıkları

(nefropatiler),

46 - Hemodiyalizi gerektirir böbrek hastalıkları,

47 - Böbrek nakline rağmen böbrek fonksiyon bozuklukları,

48 - İyileşmeyen üriner sistem tüberkülozları,

49 - Üreterosigmeidostomi, üreterokutaneustomi, postoperatif sürekli üriner fistüller, inkontinanslar, ekstrofolia vezikalis, total epispadias, hipospadias,

50 - Sürekli sistostomi ve sonda kullanmayı gerektiren üretra darlıkları,

51 - Üriner sistem kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,

52 - Penis ve testislerin beraber yokluğu, idrarın sürekli akması,

F - HAREKET SİSTEMİNDEKİ KEMİK, KAS, EKLEM HASTALIK VE ARIZALARI

53 - Kürek kemiğinin sabit hale gelmesine neden olan iki taraflı omuz eklem ankilozu,

54 - Omuz yokluğuna neden olan tek veya iki taraflı kemik kaybı,

55 - Kolun bilekle omuz arasından kesilmesi (amputasyonu), kolun tek veya iki taraflı torasik amputasyonu iki bileğin kesilmesi (amputasyonu),

56 - Humerusun iki taraflı omuz yakınından psödoartrozu veya ön kol her iki kemiğinin psödoartrozu (yalancı eklemleri),

57 - Tüm belirtileriyle iki taraflı Volkman kontraktürü,

58 - Her iki elin başparmağı dahil olmak üzere sekiz parmağın kesilmesi (amputasyonu),

59 - Omurganın hareketlerini ileri derecede kısıtlayan hastalıklar (ankilozlar) ve travma sekelleri,

60 - Cerrahi ve tıbbi tedavinin sonuç vermediği, norolojik belirtilerle birlikte E.M.G. ile tespit edilen bel fıtıkları disk kaymaları, şekil bozukluğu yapmış kronik artiritler, spondiloartiritler,

61 - Kalça ekleminin iki taraflı tam ankilozu,

62 - Tek taraflı bile olsa kalça ekleminin dezartikulasyonu, uyluk kemiğinin alttan tek taraflı 2/3 ünün veya iki taraflı 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),

63 - İki bacağın alttan en az 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),

64 - Her iki diz ekleminin 20 dereceden yukarı fleksiyon halinde ankilozu,

65 - Yassı ve uzun kemiklerin ve omurganın her çeşit aktif, akıntılı osteidleri,

G - İÇ SALGI HASTALIKLARI (endokrin)

66 - Cerrahi veya tıbbi tedavinin sonuç vermediği hipotalamik hastalıklar (diabetes insipitus, anosmi, görme bozuklukları, mental retardasyonla birlikte hipotalamusun gelişimsel bozuklukları),

67 - Genel hipofiz yetersizliğine, gelişme hormonu (STH) fazlalığına (akromegali, gigantizm) veya yetersizliğine (hipofizernanizm) bağlı hastalık veya komplikasyonlar veya hastalığa eşlik eden arızalar (anosmi, görme bozukluğu, mental retardasyon),

68 - Cerrahi ve tıbbi tedaviden yararlanamayan hipotiroidi veya hiperparatiroidi hastalıkları, paratiroid ve tiroidin yaygın karsinomları,

69 - Tedavi edilemeyen böbrek üstü bezi karsinomları ve hiperaldosteronizm ve feokromasitoma,

70 - Şeker hastalığı (diabetes mellitus)

a) Organlarda arızalara ve fonksiyon bozukluklarına neden olan ve tedaviyle düzeltilemiyen şeker hastalıkları (tip II diabetes mellitus),

b) Tedaviye rağmen açlık kan şekerinin sürekli olarak 200 mg. ın üstünde seyrettiği ve organlarda harabiyete neden olan şeker hastalıkları (tip I diabetes mellitus),

H - METABOLİZMA HASTALIKLARI

71 - Tedavi edilemiyen osteomalasi,

72 - Tedaviye rağmen eklemlerde şekil bozukluğuna (deformite), hareket kısıtlanmasına, böbrek yetersizliğine neden olan gut hastalığı,

73 - Tip 2-3 osteogenezis imperfekta,

74 - Porfiria (eritropoetik)

K - HEMATOLOJİK HASTALIK VE ARIZALAR

75 - Aplastik, miyelofitizik, orak hücreli anemiler, thalassamia major, paroksismal nokturnal hemoglobinuri,

76 - Tedavi edilemeyen lösemiler,

77 - Polisitemia vera,

78 - Werlhof hastalığı (idiopatik trombositopenik purpura),

79 - Von Willebrand hastalığı (psödohemofili),

80 - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 1 den az olan hemofililer,

81 - Sistemik intravasküler koagulasyon,

82 - Ağır zincir hastalıkları (makroglobilinemia, multipl miyolama),

83 - Kötü tabiatlı lenfoma, sarkomlar,

84 - III ve IV üncü evredeki Hodgkin,

L - RUMATOLOJİ

85 - Ağır, ileri derecede ankiloz ve hareket kısıtlanmasına neden olan veya yatağa veya tekerlekli iskemleye bağımlı kılan romatizmal hastalıklar,

M - KOLLAGEN DOKU HASTALIKLARI

86 - Wegener hastalığı (nekrotizan granilomatoz),

87 - Sistemik lupus eritematodes vb.,

N - DAMAR HASTALIKLARI

88 - Ağır dolaşım bozukluklarına veya trofik zararlara yol açan, cerrahi ve tıbbi tedaviden yarar görmeyen, çalışmayı etkileyen, iltihabi, dejeneratif ve fonksiyonel arter, ven damar ve lenf hastalıkları, büyük damarların, periferik damarların ağır, tıkayıcı arter hastalıkları, anevrizmaları, arterio-venöz fistülleri, venöz yetmezlik, posttrombotik sendrom vb, ven hastalıkları, ağır lenf ödemi sonucu meydana gelen elefantiyazisler,

O - DERİ HASTALIKLARI VE ARIZALARI

89 - Vücudun % 50 sinden fazlasını kaplayan ve artropatik şekil gösteren ağır sedef hastalığı(psoriazis),

90 - İnfiltratif ve tümoral mucoid funguides,

91 - Ağır kronik evrede pemfigus,

92 - Mutulasyon evresinde cüzzam (lepra)

93 - Ağır kokulu ve çirkin görünüşlü hale dönüşen icthiosis,

94 - Yaygın ve ilerleyici meleda hastalığı,

95 - Tabanda geniş alan kaplayan hiperkeratoz ( verru-kallus),

96 - VÜcudun en az %20 sini kaplayan skleroderma,

97 - Yukarıda tespit edilen hastalık ve arızalar dışında kaldığı halde, tedavi edilemeyen ve çalışma imkanını ortadan kaldıran bir veya birkaç hastalık veya arıza.

Yukarıda sayılmadığı halde, Tüzüğe ekli A cetvelinin listelerinde yer alan ve arıza ağırlık ölçüsü 57 olan hastalık ve arızaların meydana geldiği, meslek grup numarası 1 olan sigortalılar, C cetvelindeki sürekli iş göremezlik simgesinin A olması şartıyla çalışma gücünün 2/3 ünü yitirmiş sayılırlar.

(*) 22/05/2003 kabul tarihli, 10/06/2003 tarih ve 25134 sayılı R.G.de yayımlanan 4854 sayılı "İş Kanunu"nun Geçici 1. Maddesi gereğince, mevzuatta 1475 sayılı Kanuna yapılmış olan atıflar 4857 sayılı Kanuna yapılmış sayılır.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacağı haller aşağıda gösterilmiştir.

1 - Kuadropleji, parapleji, dipleji ve sigortalının yaşamını kendi başına yürütmesine engel porsuk hemipleji veya merkezi sinir sisteminin sfenkter bozuklukları ile birlikte olan diğer hastalık ve arızaları;

2 - Sürekli veya zaman zaman bir akıl hastanesinde kalmayı gerektiren ve tedavisi olanaksız akıl hastalıkları:

3 - (Değişik bent: 31/05/1985 - 85/9529 K.) İki gözde görme kaybı 100/100

4 - İki elin kaybı;

5 - Bir kolun omuzdan, bir bacağın kalçadan kaybı;

6 - İki bacağın kaybı (dizin alt veya üstünden):

7 - Tedavisi olanaksız bir hastalıktan ileri gelen ağır besleme bozuklukları ve kaşeksiler.

Bu bölümde geçen "işe alıştırma" (Rehabilitasyon) deyimi, sigortalılardan sürekli iş göremez veya malul hale gelmiş yahut da gelebilecekleri tıbben kabul edilenlerin, kendi mesleklerinde veya yeni bir meslekte çalışabilmelerini sağlamak amacı ile yapılan tıbbi bakım ve mesleki eğitimi ifade eder.

Kurumun rehabilitasyon çalışmaları aşağıda yazılı 3 safhada yürütülür:

a) Tıbbi rehabilitasyon: Kaybedilen fonksiyonun düzelmesine kadar süren tedavi safhası;

b) İyiliğe dönüş: Çalışma alanının tespiti safhası;

c) Mesleki rehabilitasyon: Sigortalı için tespit edilen çalışma alanında yetiştirme, eğitim safhası.

Yukarki safhaları geçiren sigortalının işe yerleştirilmesi, ilgili kamu kuluşlarınca sağlanır.

Kurum, sigortalıların rehabilitasyonunu kendi müesseselerinde, rehabilitasyon merkezlerinde yapabileceği gibi, yurt içinde aynı amaçla kurulmuş diğer tesislerde de yaptırabilir.

Kurum tarafından uygun görülecek yerlerde bölge rehabilitasyon sağlık kurulları kurulur.

Bu kurullar, biri rehabilitasyon veya fizik tedavi yahut ortopedi uzmanı olmak üzere en az 3, en çok 5 uzman hekimden kurulur. Üyelerden Tıp Fakültesini bitiriş itibariyle en kıdemlisi, kurula başkanlık eder.

Sigortalılardan hangilerinin rehabilitasyon merkezlerine gönderileceği bu kurullar tarafından kararlaştırılır.

Her rehabilitasyon merkezinde bir rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu bulunur.

Bu kurul aşağıda yazılı 5 üyeden kurulur:

1 - (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı, yoksa fizik tedavi uzmanı,

2 - Ortopedi uzmanı,

3 - Tıbbi psikolog, yoksa ruh ve sinir hastalıkları uzmanı,

4 - İç hastalıkları veya göğüs hastalıkları uzmanı,

5 - Sosyal yardımcı veya mesleğe yöneltici yahut meslek hastalıkları uzmanı veya tecrübeli bir iş hekimi.

Bunların dışında, gereken hallerde diğer uzmanlık dallarında çağrılacak uzmanlar, oy hakkı olmamak şartiyle, incelenen vaka hakkındaki görüşmeye katılırlar.

Rehabilitasyon merkezi sağlık kuruluna, üyelerden Tıp Fakültesini bitiriş itibariyle en kıdemlisi başkanlık eder. Kurul, üye sayısının çoğunluğu ile toplanır. Toplantılarda başkandan başka, fizik tedavi veya ortopedi uzmanlarından birinin bulunması şarttır. Kararlar çoğunlukla verilir. Oyların eşitliği halinde Başkanın katıldığı taraf çoğunlukta sayılır.

Sigortalılar, müdavi Kurum hekimi, Kurum sağlık tesisleri veya Kurum Sağlık İşleri Başkanlığı tarafından en yakın bölge rehabilitasyon sağlık kuruluna sevkedilirler ve en az 10 gün önce kendilerine bu kurula hangi tarihte başvuracakları yazı ile alındı karşılığında bildirilir.

Rehabilitasyona tabi tutulmaları yolunda, Kurumun yetkili makamlarına yazılı olarak başvuran sigortalılar da en yakın bölge rehabilitasyon sağlık kuruluna sevkedilirler.

Bölge rehabilitasyon sağlık kurullarınca, rehabilitasyon merkezlerine gönderilen sigortalılar, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu tarafından muayene edilerek rehabilitasyona tabi tutulması uygun görülenlerin nerede, ne suretle ve ne süre rehabilitasyona tabi tutulacaklarına karar verilir.

Bu kurullar, karardan önce, sigortalı hakkında bu hususta verilmiş raporlara bağlı kalmaksızın, sigortalıyı yeniden inceleyebilecekleri gibi, herhangi bir sağlık tesisinde de incelettirebilirler.

Kendilerine Kurumca yazılı bildiri gönderilen sigortalılardan işe alıştırılmaktan kaçınan veya başladıktan sonra işi bırakanların, sürekli iş göremezlik gelirlerinin veya malullük aylıklarının yarısı, bildiride belirtilen tarihten sonraki aybaşından başlanarak alıştırma işine başlayıncaya kadar kesilir.

İşe alıştırma (Rehabilitasyon) safhalarında, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu tarafından sağlık durumları, çalışmaları veya genel halleri uygun görülmeyen sigortalıların işe alıştırılmalarından vazgeçilmesine Kurumca karar verilir.

Bölge rehabilitasyon sağlık kurulları ile rehabilitasyon merkezleri sağlık kurullarınca sigortalı hakkında alınan kararlar, Genel Müdürlüğe ve sigortalıya yazı ile bildirilir.

Sigortalılar, bölge rehabilitasyon sağlık kurulu kararlarına karşı en yakın rehabilitasyon merkezi sağlık kuruluna 30 gün içerisinde itiraz edebilirler.

Raporu yeterli görmemesi halinde, Kurum, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulundan sigortalının yeniden muayene edilmesini isteyebilir.

Bölge rehabilitasyon sağlık-kurulları ile rehabilitasyon merkezi sağlık kurulları kararları birbirine uygun ise, bunların yeniden incelenmesi istenemiyeceği gibi itiraz da olunamaz.

İki kurul kararı arasında uyuşmazlık varsa, Kurum veya sigortalı 30 gün içinde durumun Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda incelenmesini isteyebilir.

Günlük çalışma saatleri, sigortalının kişisel durumuna ve alıştırılacağı işin mahiyet ve özelliğine göre, rehabilitasyon merkez sağlık kurulunca arttırılıp eksiltilebilir. Ancak, günlük çalışma süresi 8 saati geçemez.

Rehabilitasyon müesseselerinde uygulanacak eğitim programları ile çalışma esasları bir yönetmelikle tespit olunur.

İşe alıştırma için gereken her türlü giderler Kurumca karşılanır.

Sürekli iş göremezlik geliri ile malullük aylığı alanlardan işe alıştırmaya tabi tutulan sigortalıların bu devrelerde yedirilmeleri, yatırılmaları ve iş elbiseleri Kurumca bedelsiz olarak sağlanır.

Ancak sigortalılardan isteyenler, bulunduğu merkezin muvafakati ile bunları kendileri sağlayabilirler.

İşe alıştırma müesseselerinin bulundukları yerlerde oturanlardan durumları itibariyle buralarda yatırılmaları rehabilitasyon merkezlerince gerekli görülmeyenlerin müesseselerde bulundukları zamana rastlayan yemekleri Kurumca verilir.

İşe alıştırılmaya tabi tutulmak yahut bu amaçla muayene edilmek üzere başka yerlere gönderilenlerin ve gerektiğinde bunlara eşlik edecek kimselerin gidip gelme yol paraları ile zaruri giderleri yürürlükte olan mevzuata göre Kurumca ödenir.

İşe alıştırma devresini tamamlayanlara bir belge verilir. Bu belgede ilgilinin işe alıştırıldığı müessesede elde ettiği yeterlik ve bilgi belirtilir.

Kuruma ait müesseselerde işe alıştırma devresinde elde edilen mahsul ve mamuller, kalitelerine ve benzeri tesisler mallarının piyasadaki rayicine göre değerlendirilerek Kurumca sattırılır veya Kurumun kendi ihtiyaçlarında kullanılır. Satışa ve kullanmaya elverişli olmayanlar usulüne göre elden çıkarılır.

Kuruma ait olmayan özel rehabilitasyon müesseselerinde işe alıştırmanın amaca uygun şekilde yapılıp yapılmadığı ve işe alıştırmaya tabi tutulanların durumu, Kurumun bu işle görevlendireceği elemanları tarafından denetlenir.

Sigortalılardan 50 yaşını doldurmuş ve fakat yaşlılık aylığından yararlanma yaşını (55) doldurmadan, biyolojik yönden, bu yaşı doldurmuş bir insan derecesinde yaşlanmış ve çalışma gücünün bu seviyeye düşmüş olduğu bu bölümdeki hükümlere göre tayin ve tespit edilenler, erken yaşlanmış sayılırlar.

Sigortalı, erken yaşlanma iddiasını, iş yerinin bağlı bulunduğu Kurum Şube Müdürlüğüne yazılı olarak bildirir.

Şube Müdürlüğü, sigortalı ile, varsa, erken yaşlanma ile ilgili diğer raporlarını da ekleyerek, dosyasını 34 üncü maddede yazılı hastaneye gönderir.

Erken yaşlanmanın tayin ve tespitine ilişkin raporlar, Kurum sağlık İşleri Başkanlığı tarafından erken yaşlanma teşhisinde yetkili kılınmış ve ilgililere duyurulmuş olan en yakın Kurum hastanelerince verilir.

(Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Bu hastanelerde, sigortalının erken yaşlanma yönünden tabi tutulacağı muayene ve testlerle düzenlenecek raporun biçimi Kurum Sağlık İşleri Başkanlığınca saptanır.

34 üncü maddede belirtilen Kurum hastanelerinde yapılamayan incelemeler, bunları yapabilecek nitelikteki resmi kuruluşlarda yaptırılır ve elde edilen sonuçlar, ilgili hastaneye bir rapor halinde bildirilir.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Düzenlenen raporlar veya raporu yeterli görülmeyen ilgililerin Kurumca yeniden yaptırılacak muayeneleri sonucunda verilecek raporlar esas tutularak erken yaşlanma halinin bulunup bulunmadığına Genel Müdürlükçe karar verilir.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun görevleri ve çalışma şekil ve esasları bu bölümde belirtilmiştir.

Madde 38 - (Değişik madde: 13/03/1981 - 8/2532 K.)

Sosyal Sigorta Yüksek Kurulu;

Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca görevlendirilecek bir ortopedi uzmanı,

Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Kurum tarafından görevlendirilecek iş hekimliğinde tecrübeli birer uzman,

Ankara Tıp Fakültelerinden seçilecek biri göğüs hastalıkları, diğeri hijyen profesörü olmak üzere 2 hekim (Bunlardan biri doçent olabilir),

En yüksek kademedeki işveren kuruluşu tarafından seçilecek bir genel şirurji uzmanı,

En yüksek kademedeki işçi kuruluşu tarafından seçilecek bir iç hastalıkları uzmanı, olmak üzere 7 üyeden kurulur.

(Değişik madde: 12/05/1991 - 91/1767 K.)

Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık Dairesi Başkanlığında raporları incelemekle görevli hekimlerle Kuruma bağlı sağlık tesislerinde sağlık kurulu başkanı veya üyesi olarak görev yapan hekimler Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda görev alamazlar.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna profesörlükte kıdemli olan üye başkanlık eder.

Başkanın bulunmadığı toplantılara, Tıp fakültelerinin ikinci üyesi profesör ise o, değilse fakülteden çıkış tarihi en eski olan üye başkanlık eder.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda görevlendirilecek hekimlerin hizmet süresi 3 yıldır. Süresi dolan üyeler yeniden görevlendirilebilirler.

Görev yapamayacak derecede hastalanan, ölen, devamsızlık sebebiyle görevine son verilen veya herhangi bir sebeple Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundaki görevinden ayrılan üyelerin yerine ilgili kuruluş tarafından yeni üyeler seçilir. Bu şekilde Kurula sonradan katılan üye, yerine seçildiği üyenin süresini tamamlar.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun büro ve yazı işlerini yürütmek üzere Kurum bünyesinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Bürosu kurulur. Bu büro bir hekim genel sekreter ve yeteri kadar personelden oluşur.

Genel Sekreter ve diğer personelin atanma işlemleri Kurum mevzuatına göre yapılır. Genel Sekreterin atanmasında Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Başkanının görüşü alınır.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun görevleri aşağıda gösterilmiştir:

A) 1 - Bu Tüzükle tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması üzerine çıkabilecek uyuşmazlıkları,

2 - Sigortalıların sürekli iş göremezlik hallerinin tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

3 - Sigortalıların malüllük hallerinin tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

4 - Sürekli iş göremez veya malül durumdaki sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç olup olmadığına ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

5 - Sigortalıların erken yaşlanma durumlarına ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

6 - Çalışamayacak şekilde malül bulunan hak sahibi kimselerin malüllük durumlarının tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

7 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 25., 57. ve 101 inci maddelerinde belirtilenlerin kontrol muayenelerine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

8 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 12 nci maddesinin (F) bendine göre sigortalıların yabancı bir ülkede tedavilerine ilişkin raporlarına karşı Kurum veya sigortalıların itirazlarını,

9 - Sigortalılar hakkındaki işe alıştırmaya ilişkin Kurul kararları ve raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak.

B) 1 - Yurt içi ve yurt dışındaki uygulamalar, Kurula yapılan başvurmalar, Kurulca yapılan incelemeler, Uluslararası kuruluşların çalışmaları ve yurt gerçekleri gözönünde tutularak, meslek hastalıkları listesinde yapılması gereken değişiklikler hakkında,

2 - Çalışma Bakanlığınca gerekli görülen hallerde Sosyal Sigortalar Kanununun sağlık konularında

3 - (Değişik alt bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 63 üncü maddenin ek fıkrasında yazılı hallerde yükümlülük süresinin aşılmasından sonra bir hastalığın meslek hastalığı sayılması, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasında yazılı hallerde üç yıllık çalışma (maruz kalma) süresinin indirilmesi ve meslek hastalıkları IV. listesinin dipnotunda yazılı hallerde 5 yıllık yükümlülük süresinin uzatılması hakkında karar vermek;

C - (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 1 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun çalışma ve görevleriyle ilgili konularda Bakanlığa önerilerde bulunmak;

2 - Yıllık çalışma raporunu inceleyerek sonuca bağlamak;

3 - (Mülga alt bent: 13/03/1981 - 8/2532 K.)

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Kurul Başkanının görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:

Kurulun toplantı gün ve saatlerini, üyelerin durumlarını da gözönünde tutarak belirlemek,

Kurula gelen dosyaları incelemek üzere Kurul üyelerine vermek,

Kurul toplantılarına başkanlık etmek ve oyunu kullanmak,

Kurulun yıllık çalışma raporunu Bakanlığa göndermek,

Genel Sekreterin izinlerini düzenlemek.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Kurul üyelerinin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:

Toplantılara katılmak ve oyunu kullanmak,

Kendilerine verilen dosyaları inceliyerek düşüncesiyle birlikte Kurula açıklamak,

Oturum özet defterine yazılmış kararları günü gününe imzalamak,

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Genel sekreterin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.

Kurula sunulacak dosyaların özetini hazırlamak, varsa eksikliklerini tamamlatmak,

Kurulun toplantı gün ve saatlerini üyelere duyurmak,

Büronun gereksinmelerini ve Kurul Başkanlığının isteklerini Genel Müdürlüğe duyurmak, bunları izlemek ve sonuçlandırmak,

Kurum Personel Yönetmeliğindeki görevleri yerine getirmek,

Kurul Başkanı ile üyelerinin huzur hakkı işlemlerini hazırlatmak,

Yıllık çalışma raporlarını hazırlayarak, Kurula sunulmak üzere, Başkana vermek,

Kurulca seçilecek eserlerden bir kitaplık meydana getirmek için gerekli işlemi yapmak,

Büronun işlerini düzenli bir şekilde yürütmek ve Kurul çalışmaları ile ilgili diğer görevleri yapmak,

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Kurul, haftada en az bir kez ve üyelerden en az beşinin katılmasıyla toplanır.

(Mülga ikinci fıkra: 13/3/1981 - 8/2532 K.)

İşlerin çokluğu karşısında haftada birden çok toplantı yapılabilir.

Yıllık izinlerin, Kurul çalışmalarını aksatmayacak biçimde düzenlenmesine özen gösterilir.

Çalışma Bakanlığı, Yüksek Sağlık Kurulunu, olağan toplantıları dışında da toplantıya çağırabilir. Bu husus Çalışma Bakanlığınca toplantı sebebiyle birlikte Kurul Başkanlığına yazılı olarak bildirilir.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Özrü bulunan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu üyesinin, durumunu, toplantıdan en geç iki saat önce Kurul Başkanına veya Kurul Genel Sekreterine bildirmesi gerekir.

Kendisine toplantıların gün ve saati yazı ile bildirildiği halde, özürsüz olarak bir ay içinde üç toplantıya katılmayan üyenin adı Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir. Bakanlık bu üye yerine ilgili kuruluştan 41 inci madde uyarınca yeni bir üye seçilmesini isteyebilir.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda incelenecek dosyalar, Kurum Sağlık İşleri Başkanlığınca, varsa noksanları da tamamlattırıldıktan sonra özel bir zarf içinde ve dizi pusulası ile birlikte Genel Müdürlük kanaliyle Kurula gönderilir.

Kurul dosyalarda gördüğü noksanları tamamlattırabileceği gibi, ilgiliyi yeniden muayeneye sevk ederek, bir sağlık tesisinde ayakta veya yatırılarak müşahade altına aldırmaya yetkilidir.

(Ek fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Alınacak sonuçlara göre kesin karar Kurulca verilir.

Kurula gelen dosyalar, Genel Sekreterce hazırlanmış özetle birlikte Başkan tarafından, ihtisasları da gözönünde tutularak üyelere dağıtılır.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Kurul, gerekli görürse dışardan, görüşülecek konu üzerinde rapor vermiş sağlık kurulunun üyesi olmayan uzman kişilerin görüşlerini alabilir.

Kurulun incelenmesinden geçen her vaka için bir kartoteks fişi açılır. Bu fişlerin şekli ve içine nelerin yazılacağı Kurulca bir yönerge belirtilir.

Kurul kararları toplantıya katılanların çoğunluğuyla verilir. Oyların eşitliği halinde Başkanın katıldığı taraf çoğunlukta sayılır.

Görüşme konusu olayla ilgili raporlarda imzası bulunan üye bu konudaki karara katılamaz.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Kurul kararları Kurumu bağlar. Kurul kararlarında maddi bir yanlışlık görülürse, Genel Müdürlük bu hususu belirten bir yazıyla dosyanın yeniden incelenmesini Kuruldan isteyebilir.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Kurulda her sayfası numaralanmış ve mühürlenmiş tutanak defteri tutulur. Alınan kararların özeti, varsa ayrışık görüşte olanlar, bu defterde gösterilir ve üyeler tarafından aynı oturum sonunda imzalanır.

Bu defterin tutulmasından Başkan ve Genel Sekreter sorumludur.

Gerekçeli kararlar ve ayrışık görüşler en geç karar tarihini izleyen 7 gün içinde daktilo ile yazılıp imzalandıktan sonra karar kartonunda saklanır.

Kararlara sıra numarası verilir; kararlarda silme, karalama veya kazıma suretiyle düzeltme yapılamaz.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Kurul kararları ilgili yerlere ve sigortalıya yazılı olarak bildirilir.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Sosyal Güvenlik Bakanlığınca, Kurul üyelerinin görev süresinin bitiminden bir ay önce, başka bir nedenle boşalma halinde derhal, yeni seçim yapılması hususu, Tüzüğün 37 nci maddesinde sözü geçen yerlere yazıyla duyurulur.

Kuruluşlar, seçim sonuçlarını Bakanlığa ve seçilenlere yazıyla bildirirler.

(Değişik fıkra: 12/05/1991 - 91/1767 K.) Kurul başkan ve üyelerine, katıldıkları her oturum için, 200 gösterge sayısının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 43 üncü maddesindeki tabloda yer alan göstergelere uygulanacak memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutar üzerinden huzur hakkı ödenir.

(Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 53 üncü madde gereğince görüşü alınacak kimselere birinci fıkrada saptanan tutarda ücret ödenir.

(Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Ankara dışından gelenlere, ayrıca, birinci derecede bulunan Devlet memuruna ödenen yolluk tutarında ödeme yapılır.

Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır.

Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması halinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceği bu bölüm hükümlerine ve Tüzüğe ekli meslek hastalıkları listelerine göre tespit ve tayin edilir.

(Ek fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuvar bulgularıyla kesinleştiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin, işyeri incelenmesiyle kanıtlandığı hallerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir.

(Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Meslek hastalıkları, ilişik "Meslek Hastalıkları Listesinde";

A. Kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları,

B. Mesleki cilt hastalıkları,

C. Pnömokonyozlar ve diğer mesleki solunum sistemi hastalıkları,

D. Mesleki bulaşıcı hastalıklar,

E. Fizik etkenlerle olan meslek hastalıkları,

olmak üzere 5 grupta toplanmıştır.

(Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Listenin sol kolonunda zararlı ajanın meydanan getirdiği başlıca hastalıklar ve belirtileri, orta kolonunda yükümlülük süreleri, sağ kolonunda hastalık tehlikesi olan başlıca işler yeralmıştır.

Kanunla sağlanan yardımlardan yararlanabilmek için sigortalının meslek hastalığına sebep olan işinden fiilen ayrıldığı tarih ile meslek hastalığının meydana çıktığı tarih arasında geçecek azami süreye yükümlülük süresi denir.

(Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Meslek hastalıkları Listesinin D grubunda yer alan bulaşıcı hastalıkların, görülen işin gereği olarak veya işyerinin özel koşullarının etkisiyle oluşması ve enfeksiyonun laboratuvar bulguları ile de kanıtlanması gereklidir.

Meslek hastalıkları listelerinde yer almayan ve fakat görülen iş ve görev icabı olarak alındığı kesin olarak tespit edilen diğer enfeksiyon hastalıkları da meslek hastalığı sayılır. Bu husustaki teşhisin laboratuvar deneyleriyle teyit edilmesi gereklidir. Hastalığın azami kuluçka süresi yükümlülük süresi olarak kabul edilir.

(Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Pnömokonyozun meslek hastalığı sayılabilmesi için, sigortalının, havasında pnömokonyoz yapacak yoğunluk ve nitelikte toz bulunan yeraltı veya yerüstü işyerlerinde toplam olarak en az üç yıl çalışmış olması şarttır.

Ancak, havasında yüksek yoğunlukta ve pnömokonyoz yapacak nitelikte toz bulunan yeraltı ve yerüstü işyerlerinde meydana gelmiş, klinik veya radyolojik bulgular ve laboratuvar muayeneleriyle süratli seyrettiği ve ağırlığı saptanmış olgularda Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı sağlanmak koşuluyla 3 yıllık süre indirilebilir.

(Ek madde: 31/05/1985 - 85/9529 K.)

İş kazası veya meslek hastalığında meydana gelen arızanın, sigortalının kendi işini veya başka bir işi yapamaz hale gelmesi sonucunu doğurduğu iş güvenliği müfettişliğince tespit edilmişse meslekte kazanma gücü azalma oranının hesabında sürekli iş göremezlik simgesi İ olarak kabul edilir.

17/07/1964 günlü ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 135 inci maddesinin (A) bendine dayanılarak düzenlenen ve Danıştayca incelenen bu Tüzük hükümleri, Resmi Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

A CETVELİ (Değişik cetvel: 31/05/1985 - 85/9529 K.)

I. Liste

Baş Arızaları

(Kafa kemikleri, nöroloji, nöroşirurji, psikiatri arıza ve hastalıkları)

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 Trepenasyon veya travma sonucu baş kemiklerinin açıklıkları

A- 4 cm

'ye kadar (plastikle kapatılmamış) 10

B- 4-9 cm

(plastikle kapatılmış) 10

C- 4-9 cm

(plastikle kapatılmamış) 20

D- 9-25 cm

(plastikle kapatılmış) 20

E- 9-25 cm

(plastikle kapatılmamış) 30

F- 25 cm

'den geniş (plastikle kapatılmış) 30

G- 25 cm

'den geniş (plastikle kapatılmamış) 50

2 Epilepsiler

A- Ayda birkaç kez gelen, antiepileptik tedavilere

rağmen nöbetleri süren grandmal epilepsi 57

B- Zaman zaman statüs epileptikusla seyreden

grandmal epilepsi 65

C- Sık sık tekrarlayan ve zaman zaman generalize

nöbetlerle seyreden jaksoniyen epilepsi 57

D- Haftada birkaç kez tekrarlayan ve kontrol

edilemeyen psikomotor epilepsi 57

3 Konuşma bozuklukları

A- Dizartiriler, motor afazi 30

B- Sensoriyel afaziler 30

C- Mikst afaziler 58

D- Felçle birlikte konuşma bozukluğu 65

4 Vasküler, enfeksiyon, entoksikasyon veya travmaya

bağlı denge bozuklukları, vertigo

A- Günlük hayatın sürdürülmesine engel olmayanlar 10

B- Baston gerektirenler 30

C- Başkasının yardımını gerektirenler 65

5 Ekstra pramidal sistem hastalıkları

A- Parkinsonizm (bazı parkinson semptomları gösteren,

parkinsona benzer haller) 13

B - postensefalitik veya arteriyoskleroza bağlı

parkinson hastalığı (paralizi ajitan)

a- Hafif 13

b- Orta 50

c- Ağır 65

6 Serebro vasküler hastalıklar

A - Kalıcı parazi veya paralizi yapmayan gelip geçici

iskemik ataklar 13

B - Trombotik, embolik, subaraknoidal veya

intraserebralkanama sonucu oluşmuş ve sekel

halini almış monoparazi, monopleji, hemiparazi,

hemiplejiler, pedunkulus, pons ve bulbustaki kafa

çiftleri, alternparazi, paraliziler (Weber sendromu vb.)

ve konuşma bozukluğuyla birlikte paraliziler

a- Hafif 35

b- Orta 57

c- Ağır 65

7 Vasküler, enfeksiyon, tümör ve travmaya bağlı paraparaziler

A- Baston gerektirmiyenler 30

B- Günlük fizyolojik gereksinimlerin giderilebilmesi için

iki baston veya diğer bir gereç veya başkasının yardımını

gerektirenler 57

C- Enkontinensle birlikte yatağa bağımlı kılanlar 65

8 7 arıza sıra numarasında yazılı nedenlerle meydana gelen

dipleji, parapleji ve kuadropleji 65

9 Menenjit, ensefalit, menengoensefalit gibi beyin zarları ve beyin dokusu enfeksiyonu sekelleri

a- Hafif (günlük hayatı çok az etkileyenler) 13

b- Orta (günlük hayatı oldukça etkileyen ve birkaç kafa

çifti veya hareket sistemi bozukluğu yapanlar) 57

c- Ağır (günlük hayatı yardımcısız yürütülemeyecek

derecede etkileyen ve kafa çifti felçleri, epileptik

veya mental bozukluklarla birlikte olanlar) 65

10 Herediter, heredo-familyal dejeneratif ve henüz sebebi bilinmeyen hastalıklar

A- Serebrum (kranial sinirler, serebral palsi) 65

B- Bazal ganglion (kronik progresif kore, paralizi ajitan) 50

C- Serebellum hastalıkları (Friedreich ataksisi) 60

D- Omurilik hastalıkları (skleroz, lateral amyotrofik, sirengomiyeli)

a- Hafif ve orta 45

b- Ağır 65

E- Kas hastalıkları (miyastenis gravis, miyopatiler)

a- Başkasının yardımını gerektirmeyenler 45

b- Başkasının yardımını gerektirenler 65

F- Miyelin kılıfı hastalıkları (multipı skleroz)

a- Hafif (belirtiler kesin değil) 30

b- 0rta (kronik, tekrarlayıcı, yaygın) 57

c- Ağır (kronik, ilerleyici, yaygın) 65

11 Boyun sapının (pedunkulus, pons, bulbus) Raporda belir-

travmatik, vasküler, enfeksiyoz, toksik vb. tilen bulgulara

lezyonları sonucu oluşan kafa çifti paralizileri göre değerlendirilir

12 Kafa travmaları (konmosyo, kontizyo serebri), kafa

kemikleri fissuru, çökme kırığı sonucu oluşan psişik

bozukluklar (vertigo, amnezi, semptomatik epilepsi vb.)

a- Hafif 30

b- Orta 45

c- Ağır 65

13 Travmatik, enfeksiyoz (apse), vasküler nedenlere, tümör-

lere bağlı beyin arızalarıyla bunların ameliyatları

sonucu meydana gelen sekeller, ameliyat edilemeyen beyin

tümörleri

a- Hafif 30

b- Orta 50

c- Ağır 57

d- Kötü tabiatlı 65

14 Poliradikülönevrit, radikülit, polinevrit ve polinöropatiler

a- Hafif 30

b- Orta 45

c- Ağır 57

15 Psikozlar

A- Organik psikozlar

a- Senil demans (basit tip, depresif tip, paranoid,

akut konfizyonal) 65

b- Presenil demans 45

B- Alkolik psikozlar

a- Korsakof psikozu 65

b- Alkolik demans, alkolik hallusinoz 57

C- İlaç psikozları

a- Tedavi edilebilen 35

b- Tedavi edilemeyen 57

D- Şizofrenik psikozlar

a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 45

b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 65

E- Effektif psikozlar (psiko-manyak depresif)

a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 45

b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 65

F- Paranoid psikozlar

a- Basit 0

b- Paranoya 57

c- Parafreni 57

G- Organik olmayan psikozlar (depresif veya eksite tipler

veya psikojenik paranoid psikozlar)

a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 45

b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 65

16 Nevrotik bozukluklar, kişilik bozuklukları

ve başka psikotik olmayan ruhsal bozukluklar

A- Navrotik bozukluklar (anksiyete, nisteri,

fobik, obsesif, kompulsif, nevrotik dep-

resyon, nevrasteni, hipokondirizazis,

depersonalizasyon sendromu psikozları)

a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 45

b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 65

B- Kişilik bozuklukları

(Paranoid kişilik, affektif kişilik,

şizoid kişilik, eksplozif kişilik, his-

terik kişilik, astenik kişilik, sosyopa-

tik kişilik ve asosyal yönü ağır basan

bozukluklar) 57

17 Alkol ve ilaç (morfin, esrar, kokain, bar butrik, omretamin) bağımlılığı

a- Tedaviyle çalışma olanağı veren 35

b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 57

18 Organik beyin zedelenmesinden sonra oluşan psikotik olmayan özgül bozukluklar

A- Frontal lob sendromu 65

B- Post kontuzisyon sendromu

a- Tadaviyle çalışma olanağı veren 35

b- Tadaviyle çalışma olanağı vermeyen 57

19 Oligofreniler

a- İdiosi (İQ 20 den küçük) 65

b- Embesilite (İQ 20-40 arası) 59

c- Debilite (İQ 40-85 arası) 25

20 Travma veya travma dışı cinsel sapma ve bozukluklar

a- Tedavi edilebilen 35

b- Tedavi edilemeyen 57

A CETVELİ : II.Liste

Göz Arızaları (X)

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 Bir gözün 1,0, diğerinin 0 görmesi 35

2 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,1 görmesi 30

3 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,2 görmesi 25

4 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,3 görmesi 20

5 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,4 görmesi 15

6 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,5 görmesi 5

7 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,6 görmesi 3

8 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,7 görmesi 2

9 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,8 görmesi Meslekte kazanma

gücünü etkilemez

10 Bir gözün 1,0, diğerinin 0,9 görmesi Meslekte kazanma

gücünü etkilemez.

11 Bir gözün 0,9, diğerinin 0 görmesi 35

12 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,1 görmesi 30

13 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,2 görmesi 25

14 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,3 görmesi 20

15 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,4 görmesi 15

16 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,5 görmesi 10

17 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,6 görmesi 5

18 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,7 görmesi 3

19 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,8 görmesi Meslekte kazanma

gücünü etkilemez.

20 Bir gözün 0,9, diğerinin 0,9 görmesi Meslekte kazanma

gücünü etkilemez.

21 Bir gözün 0,8, diğerinin 0 görmesi 40

22 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,1 görmesi 35

23 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,2 görmesi 30

24 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,3 görmesi 25

25 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,4 görmesi 17

26 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,5 görmesi 14

27 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,6 görmesi 12

28 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,7 görmesi 5

29 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,8 görmesi 3

30 Bir gözün 0,8, diğerinin 0,9 görmesi Meslekte kazanma

gücünü etkilemez.

31 Bir gözün 0,7, diğerinin 0 görmesi 40

32 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,1 görmesi 38

33 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,2 görmesi 35

34 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,3 görmesi 30

35 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,4 görmesi 32

36 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,5 görmesi 20

37 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,6 görmesi 15

38 Bir gözün 0,7, diğerinin 0,7 görmesi 12

39 Bir gözün 0,6, diğerinin 0 görmesi 45

40 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,1 görmesi 43

41 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,2 görmesi 40

42 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,3 görmesi 37

43 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,4 görmesi 30

44 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,5 görmesi 25

45 Bir gözün 0,6, diğerinin 0,6 görmesi 20

46 Bir gözün 0,5, diğerinin 0 görmesi 48

47 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,1 görmesi 45

48 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,2 görmesi 43

49 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,3 görmesi 40

50 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,4 görmesi 35

51 Bir gözün 0,5, diğerinin 0,5 görmesi 30

52 Bir gözün 0,4, diğerinin 0 görmesi 50

53 Bir gözün 0,4, diğerinin 0,1 görmesi 48

54 Bir gözün 0,4, diğerinin 0,2 görmesi 45

55 Bir gözün 0,4, diğerinin 0,3 görmesi 40

56 Bir gözün 0,4, diğerinin 0,4 görmesi 35

57 Bir gözün 0,3, diğerinin 0 görmesi 55

58 Bir gözün 0,3, diğerinin 0,1 görmesi 50

59 Bir gözün 0,3, diğerinin 0,2 görmesi 48

60 Bir gözün 0,3, diğerinin 0,3 görmesi 45

61 Bir gözün 0,2, diğerinin 0 görmesi 59

62 Bir gözün 0,2, diğerinin 0,1 görmesi 55

63 Bir gözün 0,2, diğerinin 0,2 görmesi 50

64 Bir gözün 0,1, diğerinin 0 görmesi 61

65 Bir gözün 0,1, diğerinin 0,1 görmesi 59

66 Bir gözün 0, diğerinin 0 görmesi 65

67 Travma ve çeşitli hastalıklara bağlı, Meslekte kazanma gücü azalma

sekel olarak kalan ve görüşü bozan retina, oranları, görme derecelerine

kanamaları iltihapları göre değerlendirilir.

68 Çift görmeye neden olan her iki göz

kaslarının sekel halindeki paralizisi 57

69 Bir gözün hareketsizliğine ve çift görmesine

neden olan göz kaslarının sekel halindeki

paralizisi 41

70 Göz yuvarlarını hareketsiz kılan ve görüş

derecesini bozan, sekel bırakan orbita

yaralanmaları, tümörleri ve iltihapları

a- Tek gözde 41

b- İki gözde 57

71 Sekel halinde lagoftalmi

a- Tek gözde 1

b- İki gözde 35

72 Optik sinir hastalıkları iltihapları, tümörleri, Meslekte kazanma gücü

vasküler göz hastalıkları azalma oranları, görme

derecelerine göre değerlendirilir.

73 Sekel halindeki hemianopsiler (bitemporal,

binazal vb.) 41

74 Sekel halindeki ektropiyon veya entropiyon

a- Tek gözde 10

b- İki gözde 20

75 Göz kanalının tıkanması ve kese iltihapları

a- Tek gözde 10

b- İki gözde 20

76 Sekel halinde tam pitozis

a- Tek gözde 35

b- İki gözde 57

Sekel halinde yarım pitosiz

a- Tek gözde 5

b- İki gözde 30

77 Şaşılık (nistagmus) Meslekte kazanma gücü

azalma oranları, görme

derecelerine göre değerlendirilir.

78 Periferik görme alanının azalması

A- Görüş alanı 30

a- Tek gözde 5

b- İki gözde 45

B- Görüş alanı 10

a- Tek gözde 15

b- İki gözde 60

B- İki taraflı afak nedeniyle binoküler görmesi olanlarda, meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 10 eklenir.

(X) A- Anizometropi varsa, meslekte kazanma gücü azalma oranına Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 2 eklenir.

C- Afakın tek taraflı olması nedeniyle binoküler görmesi olmayanlarda, meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 12 eklenir.

D- Retina kanamalarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

a- Tek göz için % 5

b- İki göz için % 10

eklenir.

E- Retina dekolmanlarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

a- Tek göz için % 5

b- İki göz için % 10

eklenir.

F- Glokomda, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

a- Tek göz için % 10

b- İki göz için % 15

eklenir.

G- Şaşılıkta (nistagmus), görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

a- Tek göz için % 10

b- İki göz için % 15

eklenir.

H- Optik sinir hastalıklarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

a- Tek göz için % 5

b- İki göz için % 10

eklenir.

A CETVELİ : III.Liste

Kulak Arızaları

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 A- Her iki kulakta tedavi ve işitme cihazıyla giderilemeyen

tam işitme kaybı 51

B- Bir kulakta tedavi ve işitme cihazıyla giderilemeyen tam

işitme kaybı 13

C- Doğuştan (konjenital) sağır ve dilsiz 57

2 Odiometrik incelemeyle teşhis edilen iletim,

sensorinöral ve mikst tip işitme kayıpları (X)

3 Plastikle düzeltilemeyen tek taraflı sayvan yokluğu 5

4 Plastikle düzeltilemeyen iki taraflı sayvan yokluğu 10

5 Kronik orta kulak iltihabı 10

6 Kulaklarda akıntılı, labirent komplikasyonu sonucu sürekli

baş dönmeleri ve denge bozukluklarıyla birlikte iki taraflı tam

işitme kaybı 57

7 Dış kulak yolunun ve orta kulağın kötü tabiatlıtümörleri,

ameliyat edilemeyen akustik nörinoma 65

8 Psikoz oluşturacak ağır kulak çınlaması (tinnitüs) 6

(X) İşitme kayıplarının belirlenmesinde, ISO standartları uygulanır. Bu kayıplar ve bunların neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranları, aşağıdaki biçimde hesaplanır:

A- Bir kulağın işitme kaybı, purton odiogramda 500-1000-2000 hertz frekanslardaki konuşma seslerinin işitme eşik değerleri, desibel cinsinden toplanıp ortalaması alınarak saptanır. 40 tan sonraki her yaş için 0,5 desibel yaşlılık değeri düşülür. Bundan hata payı sabitesi olarak 15 çıkarılır. Kalan, 1,5 ile çarpılır. Bu, bir kulağın işitme kaybı yüzdesidir.

39 yaşındaki bir sigortalının bir kulağının tam işitme kaybının neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranı yukarıdaki esaslara göre belirlenen bir kulağın işitme kaybı yüzdesiyle çarpılarak bir kulağın kısmi işitme kaybının meslekte kazanma gücü azalma oranı bulunur.

B- İki kulağın işitme kaybı yüzdesi, iyi işiten kulağın işitme kaybı yüzdesinin 5 katıyla, kötü işiten kulağın işitme kaybı yüzdesinin toplamının 6 ya bölünmesiyle bulunur.

39 yaşındaki bir sigortalının iki kulağının tam işitme kaybının neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranı, yukarıdaki esaslara göre belirlenen iki kulağın işitme kaybı yüzdesiyle çarpılarak iki kulağın kısmi işitme kaybının meslekte kazanma gücü azalma oranı saptanır.

35 desibelden az işitme kayıpları, kısmi işitme kaybı olarak değerlendirilmez.

A CETVELİ : IV. Liste

Yüz Arızaları

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 Çiğneme ve konuşmayı ileri derecede güçleştiren alt ve üst çene kırıkları sekeli (x) 41

2 Dil yokluğu veya konuşma ve yutmayı zorlaştıracak derecede dil harabiyeti (x) 57

3 Tükrük bezleri kanallarının yaralanması veya hastalıkları sonucu sürekli ve

tedavi edilemeyen fistül 7

4 Periferik fasial sinir paralizisi 10

5 Burun kaybı

A- Tam 40

B- Kısmi 10

6 Koklama ve tatma duygularının azalması 10

7 Burnun kemik ve kıkırdak kısımlarının nefes almayı ileri derecede

güçleştiren harabiyetleri 40

8 Protezle düzeltilemeyen damak defektleri

A- Tam 55

B- Kısmi 37

9 Septum deviasyonu 0

10 Primer atrofik rinit (ozena) 20

11 Komplikasyonlu sinuzitler

A- Osteomiyelit sekelleri 0

B- Görme bozukluğu yapan orbita absesi A Cetveli II. Listesi uygulanır.

C- Mental bozukluklar yapan beyin apseleri A Cetveli I. Listesi uygulanır.

12 Ameliyat edilemeyen burun, paranazal sinüsler, çene, ağız ve farenks tümörleri 65

13 Bütün dişlerin kaybı (protez olanaksız) 20

14 Tam fonsiyon bozukluğu yapan dudak arızaları 35

(x) Meslekte kazanma gücü azalma oranı, fonksiyonların sağlam kalışı oranında azaltılır.

A CETVELİ : V. Liste

Boyun Arızaları

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 Larenks yokluğu sonucu sürekli kanül takılmasını

gerektiren hastalık ve arızalar 60

2 Ses organlarının tedavi edilemeyen arızaları

a- Tek taraflı (disfoni) 10

b- İki taraflı (afoni) 25

c- Dispneyle birlikte afoni 57

A CETVELİ : VI. Liste

Göğüs Hastalıkları

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

Pnömokonyozlar dışında kalan solunum, dolaşım hastalıkları

1 Klinik ve radyolojik bulgularla belirlenmiş, solunum ve dolaşım

fonsiyonlarını etkileyen akciğer dokusunun, bronşların, plevranın,

kemik kafesinin (toraks) hastalıkları, kaburgaların (kot) kırılma ve

rezeksiyonu, akciğer fıtığı ve bunların sekelleri

a- Hafif 6

b- Orta 30

c- Ağır 57

2 Solunum organlarının, (larenks, akciğer, plevra) işyeri koşullarına ve göreve

bağlı olan veya olmayan nedenlerle ortaya çıkan, uyumu bozan ve görevin

yapılmasına engel olan ve tedaviyle giderilmesi umulmayan ağır tüberkülozları

veya buna bağlı sekeller 60

3 Sağ kalp yetmezliği bulunmayan, fakat pulmoner hipertansiyon belirtileri olan

ve sağ kalp büyümesi gösteren veya sağ kalp yetmezliğiyle birlikte kronik

korpulmonale

a- Kompanse (nükseden) 57

b- Dekompanse (tam) 65

4 Kalp ve dolaşım hastalıkları

A- Alışılmıştan daha ağır bedensel efora rağmen fonsiyon kısıtlaması olmayan 6

B- Ağır eforda fonsiyon kısıtlaması olan 30

C- Hafif eforda fonsiyon kısıtlaması olan (dekompanse) 57

D- Dinlenme halinde fonsiyon kısıtlaması olan (tam dekompanse) 65

5 İskemik kalp hastalıkları Bu listenin 4 üncü arıza

sıra numarasının ilgili arıza

A- Kronik stabil anjina pektoris çeşidine göre işlem yapılır.

B- Anstabil anjina pektoris (Akut koroner yetersizliği, intermedier

koroner sendromu, variant anjina vb.)

C- Romatizmal kalp hastalığı (bir veya birkaç kapak afeti)

D- Endokardit, miyokardit, perikardit, primer miyokardiopati vb.

6 Kalp ameliyatları

A- Kapalı komissürotomi 26

B- Kalp kapağı protezi 30

C- Kalıcı pasemaker 56

D- Koroner revaskülerizasyonu 58

E- Eforu kısıtlayan perikardioektomi 30

(Bu arızalar, yukarıda yer alan arızalara Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine

göre eklenir.)

7 Geçirilmiş stabil miyokart infarktüsü 57

8 Sistemik hipertansiyonlar

A- Komplikasyonu olmayan, labil dönemde olan esansiyel hipertansiyonlar 8

B- Gunn belirtileri (Stad II), koroner sklerozu, sol ventrikül hipertrofisi

ile birlikte esansiyel hipertansiyonlar 45

C - Tedavi edilemeyen kötü tabiatlı Hipertansiyonlar 57

D - Maksime, minime tansiyon yükselmesiyle birlikte hipertansif ensefalopati,

böbrek ve kalp yetersizliğiyle birlikte kötü tabiatlı hipertansiyonlar 65

Pnömokonyozlar (x)

9 A - Düzenli veya düzensiz küçük opasiteler

Tip Küçük opasitenin sıklığı

(perfusion)

p ve s 1/0, 1/1, 1/2 -

2/2 6

2/3, 3/2 11

3/3 16

3/4 21

q ve t 1/1 6

1/2, 2/1 11

2/2 16

2/3, 3/2 21

3/3 26

3/4 31

r ve u 1/1 6

1/2, 2/1 16

2/2 21

2/3, 3/2 26

3/3 31

3/4 36

B - Geniş opasiteler

Kategori Genişlik alanı (ekstend)

A Büyük çapı 1-5 cm. arasında olan opasite 11

Çapların toplamı 5 cm.yi geçmeyen, herbirinin

büyük çapları 1 cm.yi geçen birçok opasite 16

B A kategorisinde gösterilenlerden daha büyük, ancak,

yüzölçümü sağ üst zon genişliğini geçmeyen bir opasite- 26

A katagorisinin gösterilenlerden daha büyük, ancak,

yüzölçümleri toplamı sağ üst zon genişliğini geçmeyen

birçok opasite 46

C Yüzölçümleri toplamı sağ üst zon genişliğini geçen bir

veya birçok opasite 58

(x) 1 - p, ortalama çapları 1,5 mm.ye kadar,

q, 1,5 - 3 mm. arasında,

r, 3-10 mm. arasında olan düzenli,

s, ince,

t, orta kalınlıkta,

u, kalın, düzensiz, çizgisel (linear),

opasiteleri simgelemek üzere kullanılmıştır.

2 - Her olayda dispne, eksprium uzaması, siyanoz aranır, bunlardan biri veya birkaçı varsa aşağıdaki biçimde değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre eklenir:

a - Ancak zorlu çalışma ve ekzersizlerle meydana çıkan hafif dispne % 5

b - Olağan çalışma ve eksersizlerle meydana çıkan orta dispne % 10

c - Dinlenme halinde görülen ağır dispne % 20

Uzamış eksprium veya belirgin siyanoz

a - Hafif % 5

b - Orta % 10

c - Ağır % 15

3 - Dispne, eksprium uzaması ve siyanozun klinik belirtileriyle radyolojik görünümü arasında belirgin bir çelişki olursa, akciğer fonksiyon testlerine başvurulur.

Bu testlerin ortalaması değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:

a - Hafif % 10

b - Orta % 20

c - Ağır % 30

Akciğer fonksiyon testleri yapılan olaylarda dispne, eksprium uzaması, siyanoz gibi belirtiler için meslekte kazanma gücü azalma oranına ayrıca ekleme yapılmaz.

4 - Aktif akciğer tüberkülozu aşağıdaki üç katagoride değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:

a - Hafif (kavite bulunmayan, apeksten 2 aralığa kadar) % 10

b - Orta (yaygınlığı bir lobu aşmayan veya kaviteli olmakla birlikte tek veya toplam kavitelerin çapı 4 cm.yi geçmeyen, orta derecede ilerlemiş) % 20

c - Ağır (çok ilerlemiş, orta derece ilerlemiş olandan daha geniş alan kaplayan) % 30

5 - Pnömokonyoza bağlı sağ kalp yetmezliği (korpulmonale) aşağıdaki üç katagoriye göre değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:

a - Hafif (dolaşım bozukluğu oluşmamış) % 10

b - Orta (kompanse sağ kalp yetmezliği) % 20

c - Ağır (dekopanse sağ kalp yetmezliği) % 30

A CETVELİ : VII. Liste

Omuz ve Kol Arızaları (x)

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 Köprücük kemiğinin, damarlarda, sinirlerde, komşu organlarda arıza yapmayan ve

düzeltilemeyen kırıkları ve ters kaynamaları

a - Tek taraflı 0

b - İki taraflı 5

2 Omuz eklem ankilozu

A - Kürek kemiği serbest fonksiyonel pozisyonda

a - Tek taraflı 30

b - İki taraflı 45

B - Kürek kemiği fonksiyonel pozisyonda değil

a - Tek taraflı 35

b - İki taraflı 50

C - Kürek kemiği sabit

a - Tek taraflı 45

b - İki taraflı 65

3 Omuz ve kolda çalışmayı zorlaştıran tendosinovit, bursit, periostitler

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 20

4 Geniş kemik kaybı sonucu omuz yokluğu (sallanan kol)

a - Tek taraflı 57

b - İki taraflı 60

5 Yanık vb.nedenlerle koltuk altı yapışmaları

a - Tek taraflı 35

b - İki taraflı 50

6 Kol kemiği (humerus) amputasyonları

A - Kolun kürek kemiği hizasından dezartikülasyonu

a - Tek taraflı 62

b - İki taraflı 65

B - Kolun tek veya iki taraflı torasik amputasyonu 65

C - Kolun omuzla dirsek arası amputasyonu

a - Tek taraflı 60

b - İki taraflı 65

7 Ön kol amputasyonları

A - Ön kolun dirsek ekleminden kaybı veya dezartikülasyonu

a - Tek taraflı 58

b - İki taraflı 65

B - Ön kolun dirsekle bilek arası amputasyonu

a - Tek taraflı 49

b - İki taraflı 60

8 Kol kemiği (humerus) kırıklarının kısalık yapan yanlış kaynamaları

A - 2-5 cm. arası

a - Tek taraflı 6

b - İki taraflı 10

B - 5-6 cm.arası

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 20

9 Yalancı eklemler

A - Kol kemiği (humerus) ortasından

a - Tek taraflı 33

b - İki taraflı 45

B - Dirsek yakınından

a - Tek taraflı q33

b - İki taraflı 45

C - Omuz yakınından

a - Tek taraflı 50

b - İki taraflı 60

10 Dirsek ekleminin tam ekstansiyon veya fleksiyon halinde ankilozu

a - Tek taraflı 41

b - İki taraflı 55

11 Dirsek ekleminin ekstansiyon veya fleksiyon hareketlerinin kısıtlanması (xx)

A - 0

- 60

arası

a - Tek taraflı 40

b - İki taraflı 55

B - 60

- 90

arası

a - Tek taraflı 35

b - İki taraflı 40

C - 90

- 110

arası

a - Tek taraflı 31

b - İki taraflı 45

D - 110

den fazla

a - Tek taraflı 41

b - İki taraflı 55

12 Dirsek ekleminin ekstansiyon veya fleksiyon halinde hareket serbestisi (xx)

A - 70

- 110

arası

a - Tek taraflı 10

b - İki taraflı 19

B - 110

den fazla

a - Tek taraflı 7

b - İki taraflı 15

13 Ön kolun tam supinasyonu

a - Tek taraflı 20

b - İki taraflı 40

14 Ön kolun tam puronasyonu

a - Tek taraflı 16

b - iki taraflı 35

15 Radius kemiği arızaları

A - El ve bileğe zarar verir şekilde radius kemiği kırığı

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 30

B - Dirsekte radius başı rezeksiyonu

a - Tek taraflı 10

b - İki taraf1ı 20

16 Ön kol iki kemiğinin yalancı eklemleri

a - Tek taraflı 35

b - İki taraflı 60

17 Ön kol kemiklerinden birinin hareketi zorlaştıran yalancı eklemi

a - Tek taraflı 18

b - İki taraflı 25

18 Kol ve ön kol atrofileri

A - 2 - 3 cm.arası ( 3 cm.dahil) 3

B - 3 - 6 cm.arası ( 6 cm.dahil) 7

C - 6 cm. den yukarı 10

19 Kol ve ön kol paralizileri (xxx)

A - Bir kolun total paralizisi 57

B - Yukarı tip radiküler paralizi (Erb) 40

C - Aşağı tip radiküler paralizi (Klumpke) 52

D - N.Aksillaris paralizisi 15

E - N.Radialis paralizisi 47

F - N.Medianus paralizisi 47

G - N.Ulnaris paralizisi 47

H - N.Torasikus paralizisi 15

K - N.Serratus paralizisi 15

(x) Bu liste, çalışan omuz ve kol için düzenlenmiş olup çalışmayan tarafın aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.

(xx) Bükülme kısıtlanması 0 metoduna göre belirlenir.

(xxx) Birden çok sinirin paralizisindeki meslekte kazanma gücü azalma oranı, amputasyondaki meslekte kazanma gücü azalma oranından çok olamaz.

A CETVELİ : VIII.Liste

El Bileği ve El Arızaları (X)

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 El bileği dezartikülasyonu

a - Tek taraflı 48

b - İki taraflı 65

2 El bileği ankilozu

A - Fonksiyonel pozisyonda

a - Tek taraflı 20

b - İki taraflı 30

B - Fonksiyonel pozisyon dışında gelişmiş ankilozlar

(supinasyon, fleksiyon, akstansiyon, pronasyon)

a - Tek taraflı 30

b - İki taraflı 45

C - El bileği ekleminde ve elde, çalışmayı

zolaştıran tendosinovit, bursit ve periostitler

a - Tek taraflı 12

b - İki taraflı 19

3 Navikuler psödoartrozu veya oslunatum nakrozu (Kienböck)

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 20

4 Tüm belirtileriyle Volkmann kontraktürü

a - Tek taraflı 49

b - İki taraflı 60

5 El bileğinde tüm fleksör ekstansör tendon kesileri

a - Tek taraflı 42

b - İki taraflı 52

(x) Bu liste, çalışan el ve bilek için düzenlenmiş olup çalışmayan elin aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.

A CETVELİ : IX. Liste

El Parmakları Arızaları (X)

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 A - Başparmak amputasyonu

a - Karpo - metakarpal eklemden

aa - Tek taraflı 24

ab - İki taraflı 30

b - Metakarpo - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 20

bb - İki taraflı 26

c - Falango - falangeal eklemden

ca - Tek taraflı 16

cb - İki taraflı 22

B - Başparmak sertlikleri, ankilozları

a - Karpo - metakarpal eklemde

aa - Tek taraflı 13

ab - İki taraflı 16

b - Metakarpo - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 10

bb - İki taraflı 13

c - Falango - falangeal eklemde

ca - Tek taraflı 7

cb - İki taraflı 10

2 A - İşaret parmağı amputasyonu

a - Karpo - metakarpal eklemden

aa - Tek taraflı 7

ab - İki taraflı 10

b - Metakarpo - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 7

bb - İki taraflı 10

c - Falango - falangeal eklemden

ca - Tek taraflı 6

cb - İki taraflı 9

d - Distal - interfalangeal eklemden

da - Tek taraflı 2

db - İki taraflı 5

B - İşaret parmağı sertlikleri, ankilozları

a - Karpo - metakarpal eklemde

aa - Tek taraflı 4

ab - İki taraflı 7

b - Metakarpo - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 4

bb - İki taraflı 7

c - Falango-falangeal eklemde

ca - Tek taraflı 2

cb - İki taraflı 5

d - Distal - interfalangeal eklemde

da - Tek taraflı 2

db - İki taraflı 5

3 A - Orta parmak amputasyonu

a - Karpo-metakarpol eklemden

aa - Tek taraflı 5

ab - İki taraflı 8

b - Metakarpo - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 5

bb - İki taraflı 8

c - Falango - falangeal eklemden

ca - Tek taraflı 3

cb - İki taraflı 6

d - Distel - interfalangeal eklemden

da - Tek taraflı 1

db - İki taraflı 3

B - Orta parmak sertlikleri, ankilozları

a - Karpo-metakarpal eklemde

aa - Tek taraflı 5

ab - İki taraflı 8

b - Metakarpo-falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 5

bb - İki taraflı 8

c - Falango-falangeal eklemde

ca - Tek taraflı 1

cb - İki taraflı 4

d - Distal-interfalangeal eklemde

da - Tek taraflı 1

db - İki taraflı 2

4 A - Yüzük parmağı amputasyonu

a - Karpo - metakarpal eklemden

aa - Tek taraflı 3

ab - İki taraflı 6

b - Metakarpo - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 3

bb - İki taraflı 6

c - Falanqo-falangeal eklemden

ca - Tek taraflı 1

cb - İki taraflı 4

d - Distal - interfalangeal eklemden

da - Tek taraflı 1

db - İki taraflı 2

B - Yüzük parmağı sertlikleri, ankilozları

a - Karpo-metakarpal eklemde

aa - Tek taraflı 1

ab - İki taraflı 4

b - Metakarpo - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 1

bb - İki taraflı 4

c - Falango - falangeal eklemde

ca - Tek taraflı 1

cb - İki taraflı 3

d - Distal - interfalangeal eklemde

da - Tek taraflı 1

db - İki taraflı 2

5 A - Küçük parmak amputasyonu

a - Karpo - metakarpal eklemden

aa - Tek taraflı 2

ab - İki taraflı 5

b - Metakarpo - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 2

bb - İki taraflı 5

c - Falango - falangeal eklemden

ca - Tek taraflı 1

cb - İki taraflı 4

d - Distal - interfalangeal eklemden

da - Tek taraflı 1

db - İki taraflı 2

B - Küçük parmak sertlikleri, ankilozları

a - Karpo - metakarpal eklemde

aa - Tek taraflı 1

ab - İki taraflı 4

b - Metakarpo - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 1

bb - İki taraflı 4

c - Falango - falangeal eklemde

ca - Tek taraflı 1

cb - İki taraflı 3

d - Distal - interfalangeal eklemde

da - Tek taraflı 1

db - İki taraflı 2

A - Başparmak ve işaret parmağının birlikte amputasyonları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

aa - Tek taraflı 30

ab - İki taraflı 45

b - Falango - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 20

bb - İki taraflı 30

B - Başparmak ve işaret parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Metakarpo - falangeal eklemde

aa - Tek taraflı 23

ab - İki taraflı 28

b - Falango - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 13

bb - İki taraflı 18

7 A - Başparmak, işaret parmağı ve orta parmağın birlikte amputasyonları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

aa - Tek taraflı 35

ab - İki taraflı 50

b - Falango - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 22

bb - İki taraflı 32

B - Başparmak, işaret parmağı ve orta parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Metakarpo - falangeal eklemde

aa - Tek taraflı 30

ab - iki taraflı 35

b - Falango - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 15

bb - İki taraflı 20

8 A - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

aa - Tek taraflı 40

ab - İki taraflı 60

b - Falango - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 30

bb - İki taraflı 35

B - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Metakarpo - falangeal eklemde

aa - Tek taraflı 35

ab - İki taraflı 40

b - Falango - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 27

bb - İki taraflı 32

9 A - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

aa - Tek taraflı 43

ab - İki taraflı 60

b - Falango - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 33

bb - İki taraflı 38

B - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Metakarpo - falangeal eklemde

aa - Tek taraflı 40

ab - İki taraflı 46

b - Falango - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 23

bb - İki taraflı 28

10 A - İşaret parmağı ve orta parmağın birlikte amputasyonları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo falangeal eklemden

aa - Tek taraflı 20

ab - İki taraflı 30

b - Falango - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 6

bb - İki taraflı 10

c - Distal - interfalangeal eklemden

ca - Tek taraflı 3

cb - İki taraflı 5

B - İşaret parmağı ve orta parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemde

aa - Tek taraflı 13

ab - İki taraflı 18

b - Falango - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 4

bb - İki taraflı 9

c - Distal - interfalangeal eklemde

ca - Tek taraflı 3

cb - İki taraflı 5

11 A - İşaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan geal eklemden

aa - Tek taraflı 28

ab - İki taraflı 35

b - Falango - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 16

bb - İki taraflı 20

c - Distal - interfalangeal eklemden

ca - Tek taraflı 4

cb - İki taraflı 9

B - İşaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemde

aa - Tek taraflı 23

ab - İki taraflı 30

b - Falango-falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 10

bb - İki taraflı 15

c - Distal-interfalangeal eklemde

ca - Tek taraflı 4

cb - İki taraflı 6

12 A - İşaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları

a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemden

aa - Tek taraflı 35

ab - İki taraflı 57

b - Falango - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 18

bb - İki taraflı 25

c - Distal - interfalangeal eklemden

ca - Tek taraflı 5

cb - İki taraflı 11

B - İşaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan geal eklemde

aa - Tek taraflı 25

ab - İki taraflı 31

b - Falango - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 11

bb - İki taraflı 16

c - Distal - interfalangeal eklemde

ca - Tek taraflı 5

cb - İki taraflı 8

13 A - Orta parmak ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

aa - Tek taraflı 15

ab - İki taraflı 20

b - Falango - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 5

bb - İki taraflı 9

c - Distal - interfalangeal eklemden

ca - Tek taraflı 3

cb - İki taraflı 5

B - Orta parmak ve yüzük parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan geal eklemde

aa - Tek taraflı 11

ab - İki taraflı 16

b - Falango - falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 4

bb - İki taraflı 9

c - Distal - interfalangeal eklemde

ca - Tek taraflı 3

cb - İki taraflı 5

14 A - Orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları

a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan geal eklemden

aa - Tek taraflı 25

ab - İki taraflı 40

b - Falango - falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 13

bb - İki taraflı 20

c - Distal - interfalangeal eklemden

ca - Tek taraflı 3

cb - İki taraflı 7

B - Orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemde

aa - Tek taraflı 14

ab - İki taraflı 31

b - Falango-falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 7

bb - İki taraflı 13

c - Distal-interfalangeal eklemde

ca - Tek taraflı 3

cb - İki taraflı 5

15 A - Yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları

a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemden

aa - Tek taraflı 13

ab - İki taraflı 20

b - Falango-falangeal eklemden

ba - Tek taraflı 9

bb - İki taraflı 16

c - Distal-interfalangeal eklemden

ca - Tek taraflı 2

cb - İki taraflı 4

B - Yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemde

aa - Tek taraflı 9

ab - İki taraflı 13

b - Falango-falangeal eklemde

ba - Tek taraflı 3

bb - İki taraflı 9

c - Distal-interfalangeal eklemde

ca - Tek taraflı 1

cb - İki taraflı 3

16 Şekil bozukluğu yapan metakarp kırıkları

A - 1 - 2 metakarp kırığı

a - Tek taraflı 5

b - İki taraflı 10

B - 2 den fazla metakarp kırığı

a- Tek taraflı 10

b- İki taraflı 18

(x) 1 - Bu liste, çalışan el için düzenlenmiş olup çalışmayan elin aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.

2 - 1 inci parmağın falango - falangeal eklemden amputasyonu veya bu eklemdeki sertlik ve ankilozuyla II, II + III, II+III+IV, II+III+IV+V inci parmakların distal - interfalangeal eklemden amputasyonları veya bu eklemlerdeki sertlikleri ve ankilozlarının birleşmesi halinde, meslekte kazanma gücü azalma oranları, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.

3 - Çeşitli parmakların çeşitli eklemlerinin (DİP, PİP, MP) listede bulunmayan birlikte amputasyonları, sertlikleri ve ankilozlarında, meslekte kazanma gücü azalma oranları, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.

A CETVELİ : X. Liste

Omurga Arızaları

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 A - Bir omurun (vertebra) ezilmesi (kompresyon) veya parçalı kırıkları (X)

a - Hafif (omur yüksekliğinin 1/3 kaybı) 15

b - Orta (omur yüksekliğinin 1/2 kaybı) 22

B - Bir omurun çıkıkla birlikte ezilmesi veya parçalı kırıkları

a - Servikal bölgede 40

b - Dorsal bölgede 25

c - Lomber bölgede 35

C - Bel bölgesinde indirekt muskulus kuadratus kesilmesine bağlı bir veya birkaç omur

prosessüs spinozus, prosessüs transversus kırıkları 10

2 Omur kırıkları sonrası veya kırıkları nedeniyle yapılmış füzyon ameliyatlarında oluşan

omurların iki veya daha fazla segmentte ankilozu 33

3 Omurganın (kolumna vertebralis) kırıkları, çıkıkları veya kırıklı çıkıkları nedeniyle oluşan

omurilik (medulla spinalis) yaralanmaları veya kesilmeleri (seksiyonları)

a - Kuadropleji (XX) 65

b - Parapleji (XX) 65

4 Omurga travmalarından sonra oluşan

A - Kronik radikulitler 10

B - Disk hernileri (cerrahi ve tıbbi tedaviden istifade etmemiş diskopatiler)

a - Nörolojik defisit yapmamış olanlar 30

b - Nörolojik defisit yapmış olanlar 57

C - İleri derecede sertlik veya ankiloza neden olan omurga travmaları veya hastalıkları 65

5 Post travmatik veya hastalık sonucu gelişmiş

A - Jibbozite 15

B - Kifoz 25

C - Kifo - iskolyoz

a - Hafif 20

b - Orta 30

c - Ağır 45

(X) Her fazla omur kırığında meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 5 eklenir.

(XX) Parapleji ve kuadroplejinin inkontinensle birlikte olması halinde meslekte kazanma gücü azalma oranı % 100 dür.

A CETVELİ : XI. Liste

Karın Hastalıkları ve Arızaları

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 Ameliyat ve plastikle düzeltilemeyen eventrasyonlar

a - Hafif (çapı 5 cm.) 7

b - Orta (çapı 10 cm. ye kadar) 35

c - Ağır (çapı 10 cm. den yukarı) 57

2 A - Sindirim kanalı hastalıkları

a - Ozefagusun korozif darlıkları, akalazya, kronik peptik ülserler,

hiatus hernileri, post gastrektomik, postvagotomik sendromlar 27

b - Kronik, iltihabi bağırsak hastalıkları (Crohn hastalığı, kolit

ülseroza, sekel bırakan tüberküloz vb.) 57

c - Tedavi edilemeyen anal inkontinens 60

d - Daimi anus kontrnaturalis 65

e - 1 metreden çok ince bağırsak rezeksiyonları 5

f - Hemi kolektomi 15

g - Total kolektomi 60

h - Karın organlarının işlevlerini önemli derecede bozan ve çeşitli nedenlerden

ileri gelen peritonitlerin yapışık sekelleri 57

B - Karaciğer hastalıkları

a - Fibrozis, minimal nekrozla birlikte karaciğer fonksiyon testleri orta veya

ortadan fazla bozuk kronik ve tekrarlayan hepatitler 35

b - Fibrozis veya ağır derecede hücre harabiyetiyle birlikte karaciğer

fonsiyon testleri ileri derecede bozuk olan kronik, aktif (agressif) hepatitler 60

c - Değişik etiyolojili tam teşekkül etmiş karaciğer sirozu 65

d - Safra kesesi yokluğu 1

C - Pankreatitler

a - Kronik pankrestitler 35

b - Residivli, kronik pankrestitler 51

3 Kan hastalıkları dışındaki nedenlere bağlı splenektomi 15

4 Nefrolojik hastalıklar

A - Nefrektomi

a - Diğer böbrek sağlam 25

b - Diğer böbrek arızalı Arıza ağırlık ölçüsü

ropatiler için öngörülen

esaslara göre bulunur

B - Nefropatiler (X)

Böbrek fonksiyon testleri sonuçlarına ve tedaviyi gerektirip gerektirmediğine göre

a - % 10 a kadar arızalı (tedavi ve takibi gerektirmeyen) 10

b - % 10 - % 30 arızalı (sık tedaviyi ve devamlı takibi gerektiren) 45

c - % 30 - % 60 arızalı (cerrahi veya devamlı tıbbi tedavilerle tam kontrol

altına alınamayan) 60

d - % 60 - % 90 arızalı (tedaviye rağmen arızalı aynen devam eden) 65

5 Hemodiyalizi gerektirir durumlar 65

6 Böbrek transplantasyonu Arıza ağırlık ölçüsü

nefropatiler için

öngörülen esaslara

göre bulunur.

7 Travmatik bir veya iki taraflı böbrek düşüklüğü

a - Böbrek fonksiyonlarını bozmamış 0

b - Böbrek fonksiyonlarını bozmuş Arıza Ağırlık ölçüsü

nefropatiler için

öngörülen esaslara

göre bulunur.

8 Ürolojik hastalıklar

A - İş gücünü etkilemeyen ve ürogenital organların fonksiyonlarınıbozmayan

böbrek, üreter, mesane, üretra, prostat ve penisin şekil bozuklukları, hafif

varikosel, hidrosel, doğuştan (konjenital) anomaliler, iyi tabiatlı, ameliyat edebilir

tümörler, idrar akımını bozmayan, enfeksiyonsuz ve komplikasyonsuz

üriner taşlar, arasıra oluşan enurezisler, kadınlarda hafif sistoseller 10

B - İş gücünü orta dereceye yakın bozacak şekilde fonksiyonel düzensizlikler yapmış

ürogenital sistem anomalileri ve hastalık sekelleri, devamlı idiopatik enurezis, ameliyat

ve tedavi ile giderilmeyen penis, üretra, prostat hastalıkları, arasıra dilatasyon ve

sonda kullanmayı gerektiren üretra darlıkları 35

C - Laboratuvar bulguları ile saptanan ve koruyucu tedavi ile iyileşmeyen üriner sistem

tüberkülozları, üretero - sigmoidostomi, üretero-kutaneustomi, postoperati oluşan devamlı

fistüller, inkontinensler, ekstrofolis vezikalis, total epispadias ve hipospadias, devamlı

sistostomi veya sonda kullanmayı gerektiren ileri derecede üretra darlıkları 65

D - Üriner sistemin kötü tabiatlı tümörleri 65

9 Komplikasyonsuz travmatik üretra darlıkları 13

10 Penis yokluğu 19

11 Testis yokluğu

a - Tek taraflı 1

b - İki taraflı 41

12 Penis ve testisin birlikte yokluğu ve idrarın sürekli akması 64

13 Overlerin yokluğu

a - Tek taraflı (50 yaştan küçük) 1

b - İki taraflı (50 yaştan küçük) 41

14 Ameliyat edilemeyen prolapsus uteri 41

(X) Böbrek fonksiyonları, kreatinin klirens, fenol sulfa fitaleyn (P:S:P) veya diğer laboratuvar testleriyle değerlendirilir.

A CETVELİ : XII. Liste

Pelvis ve Alt Ekstremite Arızaları

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 Pelvis kemiklerinden birinin kırığı sonucuoluşan hafif deformiteler 5

2 Pelvis organlarına zarar vermeyen, fakat şekil bozukluğuyla kalça eklemlerinde

hareket güçlüğü meydana getiren kırıklar 35

3 Pelvis kemiklerinin ürolojik ve nörolojik komplikasyonlarla birlikte olan kırıkları 50

4 Koksa-femoral eklemin 15

fleksiyon, 10

abdüksiyondan fazla olmamak üzere ankilozu

a - Tek taraflı 35

b - İki taraflı 55

5 Koksa-femoral eklemin 15

fleksiyon, 15

abdüksiyondan daha fazla oluşmuş kötü

durumda tam ankilozu

a - Tek taraflı 40

b - İki taraflı 57

6 Koksa-femoral eklemin normal hareketlerinin % 50 sini kaybettirecek şekilde sertliği

a - Tek taraflı 25

b - İki taraflı 35

7 Uyluk kemiği (femur) boynunda yerleşmiş psödoartroz, asetabular, kırıklı çıkıklardan sonra

kalça ekleminde yerleşmiş tam veya yarı sertlikler

a - Tek taraflı 35

b - İki taraflı 56

8 Koksa-femoral eklem dezartikülasyonu veya trokanter seviyesinde amputasyon

a - Tek taraflı 60

b - İki taraflı 65

9 Uyluk kemiği (femur) amputasyonları

A - 1/3 üstten (proksimal)

a - Tek taraflı 56

b - İki taraflı 65

B - 1/2 (ortadan)

a - Tek taraflı 50

b - İki taraflı 62

C - 1/3 alttan (distal)

a - Tek taraflı 45

b- İki taraflı 60

10 Uyluk kemiğinin (femur) ameliyat edilemeyen diafiz psödoartrozu

a - Tek taraflı 40

b - İki taraflı 56

11 Uyluk kemiğinin boyun kırıkları

A - Ortopedik uygulama ile iyileşmiş olanlar

a - 2 - 5 cm. arası kas atrofisi olan

aa - Tek taraflı 5

ab - İki taraflı 10

b - 5 cm. den fazla kas atrofisi olan

ba - Tek taraflı 10

bb - İki taraflı 15

B - Ortopedik ameliyat sonucu

a - Parsiyel protez uygulanması

aa - Tek taraflı 30

ab - İki taraflı 55

b - Total protez uygulanması

ba - Tek taraflı 40

bb - İki taraflı 60

C - Ameliyat edilemeyen uyluk kemiği başı nekrozu

a - Tek taraflı 40

b - İki taraflı 55

12 Alt bacak amputasyonları

A - 1/3 üstten (proksimal) veya diz ekleminden dezartikülasyonu

a - Tek taraflı 45

b - İki taraflı 60

B - 1/2 (ortadan)

a - Tek taraflı 37

b - İki taraflı 57

C - 1/3 alttan (distal) veya ayak bileği dezartikülasyonu

a - Tek taraflı 33

b - İki taraflı 57

13 Ayak amputasyonları

A - Tars kemikleri hizasından (chopart)

a - Tek taraflı 25

b - İki taraflı 45

B - Metatarstan

a - Tek taraflı 20

b - İki taraflı 35

14 Ayak başparmağının dipten (metatarsofalangeal) amputasyonu

a - Tek taraflı 7

b - İki taraflı 15

15 Ayak parmaklarının tümünün dipten ampitasyonu

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 23

16 Ayak parmaklarının amputasyonu ve sertlikleri

A - II, III, IV ve V inci parmakları birlikte dipten amputasyonu

a - Tek taraflı 5

b - İki taraflı 7

B - III, IV ve V inci parmakların birlikte dipten amputasyonu

a - Tek taraflı 3

b- İki taraflı 5

C - Ayak parmaklarının fonksiyon yapamayacak derecede sertlikleri, şekil bozuklukları

ve sikatrisleri

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 23

D - II, III, IV ve V inci parmakların fonksiyon yapamayacak derecede sertlikleri, şekil

bozuklukları ve sikatrisleri

a - Tek taraflı 5

b - İki taraflı 7

E - III, IV ve V inci parmakların fonksiyan yapamayacak derecede sertlikleri, şekil bozuklukları ve sikatrisleri

a - Tek taraflı 3

b - İki taraflı 5

17 Ayağın tarsal kemikler arası eklemlerinde sertlik veya artrodez (tripler, subtalarvb.)

a - Tek taraflı 10

b - İki taraflı 18

18 A - Tars kemiklerinden birinin eksikliği (aseptik nekrozu)

a - Tek taraflı 10

b - İki taraflı 18

B - Talus ve kalkaneus kırıkları

a - Tek taraflı 5

b - İki taraflı 10

19 Metatarsların travmatik şekil bozukluğu, lüksasyonu, eksikliği, travmatik pes planus

a - Tek taraflı 10

b - İki taraflı 18

20 Bacak kısalıkları

a - 10 cm. den çok 24

b - 8 - 10 cm. (8 cm. dahil) 19

c - 6 - 8 cm. (6 cm. dahil) 7

d - 4 - 6 cm. (4 cm. dahil) 1

e - 4 cm. den az 0

21 Diz ekleminin tam ankilozu veya artrodezi

A - 0

- 10

fleksiyonda

a - Tek taraflı 25

b - İki taraflı 40

B - 10

- 20

fleksiyonda

a - Tek taraflı 30

b - İki taraflı 55

C - 20

den yukarı fleksiyonda

a - Tek taraflı 35

b - İki taraflı 57

22 Diz eklem hareketlerinde kısıtlanmaya neden olan sertlikler (X)

A - 140

- 90

arası hareketli

a - Tek taraflı 40

b - İki taraflı 60

B - 140

- 60

arası hareketli

a- Tek taraflı 30

b- İki taraflı 57

C - 140

- 30

arası hareketli

a - Tek taraflı 20

b - İki taraflı 35

D - 140

- 10

arası hareketli

a - Tek taraflı 10

b - İki taraflı 17

E - 0

- 10

arası hareketli

a - Tek taraflı 30

b - İki taraflı 57

F - 0

- 30

arası hareketli

a - Tek taraflı 25

b - İki taraflı 45

G - 0

- 60

arası hareketli

a - Tek taraflı 20

b - İki taraflı 35

H - 0

- 90

arası hareketli

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 20

İ - 0

- 130

arası hareketli

a - Tek taraflı 10

b - İki taraflı 15

23 Diz ekleminde gevşeme yapan ve ameliyat edilemeyen travmatik ligament, kapsül,

sinoviyal, menisküs yırtılmaları

a - Tek taraflı 20

b - İki taraflı 30

24 Diz ekleminde gevşeme yapan ve ameliyat edilemeyen travmatik ligament, kapsül,

sinoviyal, menisküs yırtılmaları nedeniyle meydana gelen sarsak diz

a - Tek taraflı 30

b - İki taraflı 45

25 Total veya parsiyel diz eklem protezleri uygulanmasını gerektirmiş diz eklemlerinin

travmatik lezyonları

a - Tek taraflı 20

b - İki taraflı 45

26 Ayak bileği ekleminin ligament, kapsül, sinoviyal yaralanmaları sonucu yerleşmiş

eklem gevşekliği

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 28

27 Ayak bileğinin

A - Tam ankilozu veya artrodezi

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 30

B - Planter fleksiyonu % 50 den az

a - Tek taraflı 10

b - İki taraflı 25

C - Planter fleksiyonu % 50 den çok

a - Tek taraflı 7

b - İki taraflı 15

28 Ayak bilek ekleminin sertliği

A - Normal hareketlerin % 50 kaybı

a - Tek taraflı 10

b - İki taraflı 20

B - Normal hareketlerin % 50 den çok kaybı

a - Tek taraflı 15

b - İki taraflı 25

29 Diz bölgesi (femur kondilleri, tibia platosu, patella) kemiklerinde oluşan kırık ve yaralanma-

lardan sonra kalan genurekurvatum, genuvarum, genuvalgum gibi şekil bozuklukları

A - 25

den çok (25

dahil)

a - Tek taraflı 20

b - İki taraflı 35

B - 25

den az

a - Tek taraflı 17

b - İki taraflı 25

30 Ameliyat edilemeyen diz kapağı (patella) kırığı, kuadrosepa kas, tendon, ligament

kopması konucu ekstensiyon hareketlerinin yapılamaması

a - Tek taraflı 20

b - İki taraflı 30

31 Diz kapağının fonksiyon bozukluğu yapmamış, iyileşmiş kırıklıkları

a - Tek taraflı 1

b - İki taraflı 5

32 Tibianın, fibulanın veya krurisin iyileşmiş, komplikasyonsuz kırıkları

a- Tek taraflı 1

b- İki taraflı 5

33 Tibia, fibula, tibio-fibulanın

A-10 ye kadar angulasyon veya eksen rotasyonu bırakarak tam iyileşmiş kırıkları

a- Tek taraflı 10

b- İki taraflı 18

B-10 den çok angulasyon veya eksen rotasyonu bırakarak tam iyileşmiş kırıkları

a- Tek taraflı 15

b- İki taraflı 22

C-Psödoartrozları

a- Tek taraflı 20

b- İki taraflı

D-Geniş kemik defektleri

a- Tek taraflı 30

b- İki taraflı 45

34 Kalça (trokanter) ve bacakta, çalışmayı etkileyen tendosinovitler, bursitler, periostitler

a- Tek taraflı 15

b- İki taraflı 20

35 Uyluk diafiz kırıklarından sonra oluşan, hareketsizliğe bağlı kas atrofileri ve bacak

sinirlerinin felci dışındaki nedenlerden ileri gelen, kas kopma harabiyetlerinin kalıntısı

uyluk bölgesi kas atrofileri veya hipertrofileri

a- 2-3 cm. (3 cm.dahil) 3

b- 3-5 cm. (5 cm. dahil) 6

c- 5 cm.den çok 10

36 Miyozitis ossifikans

a- Tek taraflı 1

b- İki taraflı 3

37 Alt bacak kırıklarından sonra oluşan, hareketsizliğe bağlı kas atrofileri, kas kopma

harabiyetlerinin kalıntısı, bacak sinirleri felci dışındaki nedenlerden ileri gelen kas atrofileri,

hipertrofileri

a- 3 cm.ye kadar (3 cm. dahil) 3

b- 3-5 cm. (5 cm. dahil) 6

c- 5 cm.den çok 10

38 Alt tarafın sinir sistemi arızaları (pleksus lumbalis, pleksus sakralis lezyonu sonucu oluşan

alt taraf periferik sinir paralizileri)

A-Dejenerasyonla birlikte N. Peroneusun kısmi veya tam paralizisi 45

B-Dejenerasyonla birlikte N. İskiadikusun kısmi veya tam paralizisi 30

39 Post travmatik veya travma dışı enfeksiyonlar (osteomiyelit, tüberküloz, mantar vb.)

A-Aktif olmayanlar

a- Uzun kemiklerde

aa- Tek taraflı 16

ab- İki taraflı 28

b- Omurgada

ba- Servikal 30

bb- Dorsal 20

bc- Lomber 25

B-Aktif olanlar (tedaviye cevap vermeyen, akıntılı)

a- Uzun kemiklerde

aa- Tek taraflı 57

ab- İki taraflı 57

b- Omurgada

ba- Servikal 57

bb- Dorsal 57

bc- Lomber 57

40 Kalıcı nitelikte osteoporozlar 10

(X) Hareket kısıtlanması 0 metoduna göre belirlenir.

A CETVELİ : XIII. Liste

Endokrin, Metabolizma, Kollagen Doku, Periferik Damar Hastalıkları, Hemotolojik ve Rumotoid Hastalıklar

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 Endokrin hastalıkları

A-Hipotalamik hastalıklar

a- Devamlı replasman tedavisini gerektirir primer, sekonder diabetes insipidus 45

b- Organik nedene bağlı diabetes insipidus

ba- Primer, herediter, sekonder, nefrojenik diabetes insipidus 45

bb- Multipl miyelomoya bağlı nefrojenik diabetes insipidus 65

B-Hipofizer hastalıklar

a- Gelişim salgı (STH) fazlalığı

aa- Gıgantizm 0

ab- Komplikasyonsuz akromegali 6

ac- Akromegali + diabetes mellitus +artropati + kompresyon belirtileri (X)

b- Adrenokortikotrop hormon (ACTH) fazlalığına bağlı Cushing sendromu

(hipertansiyona bağlı arterioskleroz gelişmesi sonucu kardiak komplikasyonlar) (X)

c- Hipofizer nanismus 0

d- Hipofiz tümörleri, (görme, görme alanı defektleri) (X)

c- Hipofizin hormon yetersizlikleri

ea- Hipopitiutarizm 45

eb- Panhipopitiutarizm (Simmond kaşeksisi) 65

C-Tiroid hastalıkları

a- Yaygın tiroid kanser metastazı 65

b- Nodüler, diffüz, multinodüler, toksik guatriler, subakut tiroiditler (X)

ba- İyileşme 0

bb- Kalıcı hipoparatroidi (replasmar tedavisi uygulanır) 45

bc- Rekurrens felci (X)

bd- Kalıcı hipotiroidi (replasman tedavisi uygulanır) 45

be- Replasman tedavisi yapılamayan hipotiroidi (böbrek yetmezliği,

arteriosklerotik koroner kalp yetmezliği 65

bf- Kretinizm (X)

bg- Anaplastik tiroid karsinomları 65

D-Paratiroid

a- Primer hiperparatiroidi

aa- Böbrek yetersizliği ile birlikte 65

ab- İskelet sistemine ait deformitelerle birlikte

aba- Hafif 25

abb- Ağır 60

b- Paratiroid karsinomları 65

E-Adrenal hastalıkları

a- İki taraflı hiperplazi

aa- Karsinomaya bağlı 65

ab- Adenomaya bağlı 25

b- Adrenal korteks yetersizliği (Addison hastalığı) 45

c- Primer hiperaldosteronizm

ca- İyileşme 0

cb- Kan basıncı normalin üstünde 45

cc- Cerrahi tedaviden yararlanamayanlar (X)

d- Feokromasitoma

da- Pust operatif kontrol altında 45

db- Cerrahi tedaviden yararlanamayanlar 65

F-Gonad hastalıkları (X)

G-İnterseksualite sendromları (X)

H-Diabetes mellitus

a- Diyet ve oral antidiabetikle kontrol altına alınan, organ komplikasyonu gösteren,

fakat fonksiyon bozukluğu yapmamış tip II diabetes mellitus 25

b - Organlarda arızalar ve fonksiyon bozuklukları gösteren ve tedaviyle düzeltilemeyen

tip II diabetes mellitus 57

c - Komplikasyon yapmamış olan, açlık kan şekeri 200 mgr.ın altında tutulabilen, ketoz

ve hipoglisemi göstermeyen tip I diabetes mellitus 30

d - Açlık kan şekeri sürekli olarak 200 mgr.ın altında tutulamayan, organ fonksiyon

bozuklukları gösteren tip 1 diabetes mellitus 57

2 Metabolizma hastalıkları

A- Diffüz primer osteoporoz

a - Kemikte radyolojik dekalsifikasyon mevcut, fakat spontan kırık ve şekil bozukluğu

yapmayan 25

b - Radyolojik dekalsifikasyonla birlikte spontan kırıklar, şekil bozuklukları yapan 50

B- Osteomalasi

Tıbbi tedaviye

a - Cevap veren 0

b - Yavaş cevap veren 25

c - Cevap vermeyen 65

C- Gut hastalığı

a - Tedaviyle kontrol altında tutulabilen geçirimiş akut gut artiriti 25

b - Kronik gut artiriti

ba - Eklemlerde deformite, hareket kısıtlaması yapan 45

bb - Yeterli tedaviye rağmen böbrek yetmezliği oluşturan tıbbi ve cerrahi

tedaviyle düzeltilemeyen 65

D- Alkaptanuria (Akronotik artiritin meydana getirdiği eklem fonksiyon bozuklukları) (X)

E- Osteogenezis imperfekta

a - Tip 1-4 (İşitme kaybı ve iskelet deformasyonlarıyla birlikte) 50

b - Tip 2-3 (ağır vak'alar) 60

F- Porfiria (doğuştan eritropoetik porfiri) 60

3 Hematolojik hastalıklar

A- Anemiler

a - Sideroblastik (tedaviye cevap vermeyen) 25

b - Aplastik anemi (pansitopeni) 65

c - Miyelofitizik anemi 65

d - Orak hücreli anemi 65

e - Thalassemia major 65

f - Thalassemia minor 25

g - Paroksismal nokturnal hemoglobinuri 65

h - Komplikasyonlu polisitemia vera 65

i - Komplikasyonsuz polisitemia vera 57

B- Lökozlar (lösemiler)

a - Kronik, lenfoid, kronik miyeloid

aa- Remisyonda olanlar 35

ab- Tedaviye cevap vermeyenler 65

C- Hemorajik distezler

a - Allerjik purpura 0

b - İdiopatik trombositopenik purpura (werlhof hastalığı) 65

c - Psüdohemofili (von willebrand hastalığı) 25

D- Hemofililer

a - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 6 dan az 65

b - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 6 - % 30 25

E- Dissemine intravasküler kuagulasyon 65

F- Ağır zincir hastalıkları (makroglobilinemia, multiplmiyeloma) 65

G- Kötü tabiatlı lenioma

a- Hodgkin hastalığı

aa- Evre I-II 25

ab- Evre III-IV 65

b- Diğer kötü tabiatlı lenfoma ve sarkomlar 65

4 Rumatoloji

A- Eklem hareketlerinde hafif kısıtlanmaya ve ağrıya rağmen günlük aktivitelerin tümüyle

yapılabildiği haller 0

B- Günlük aktivitelerin hastaların ancak kendi bakımını yapabilecek kadarsınırlanması hali

a- Orta (ileri derecede hareket kısıtlanmasına neden olan) 35

b- Ağır (ileri derecede ankiloz ve hareket kısıtlanmasına neden olan) 57

c- Hastanın yatağa veya tekerlekli iskemleye bağımlı kalması hali 65

5 Kollagen doku hastalıkları

A- Wegener granulomatozisi (nekrotizan granulomatoz) 65

B- Periartiritis nodosa (poliartiritis) 65

C- Sistemik lupus eritematosis 57

D- Komplikasyonlu ve ağır sistemik lupus eritemotosis 65

6 Periferik damar hastalıkları

A- Arter hastalıkları

a- Hafif (postural renk değişikliği, soğukluk, hafif nutrusiyonel bozukluk, intermitent

ağrılarla birlikte uzun mesafede klodikasyonu olanlar ve ameliyatı başarılı,

komplikasyonsuz olanlar)

aa- Tek taraflı 3

ab- İki taraflı 9

b- Orta (postural renk değişikliği, soğukluk, hafif nutrusiyonel bozukluk, intermitent

ağrılarla birlikte kısa mesafede klodikasyonu olanlar veya bypass ameliyatı geçirenler)

ba- Tek taraflı 19

bb- İki taraflı 43

c- Ağır (postural renk değişikliği, solukluk, soğukluk, devamlı klodikasyon intermitent,

istirahatte şiddetli ağrılar, skleroderma, atrofi, ödem, arterlerde tıkanma, nekroz, gangren

veya arter hastalıklarında ameliyat edilemeyenler, ameliyattan yararlanmayanlar veya kabul

etmeyenler, tıkayıcı arter hastalıkları, anevrizmalar, arteriovenöz fistüller) 65

B-Ven hastalıkları

a- Hafif (variköz venler, uzun süre ayakta durmakla meydana çıkan künt ağrılar, gece

gelen kramplar, lokalize oldukları yerlerde yanma, kaşıntı, dermatit), 6

b- Orta (yaygın, derin ventrombozisi geçirmiş olanlarda meydana gelen ödem, sıcaklık

artması, yüzeysel venlerde belirginlikle postural renk değişikliği gösterenler)

ba- Tek taraflı 29

bb- İki taraflı 43

c- Ağır (post trombotik sendrom) (yaygın ödem, belirgin sekonder varikozis, femo-ingiunal

bölgede aşırı kolleteral, deride kalınlaşma, pigmentasyon, ulserasyon, lokal sıcaklık artması

veya aynı belirtileri veren venöz yetmezlik) 65

C- Kronik lenf ödemi

a- Bir ekstremiteyi bütünüyle içine alan, normal ekstremiteye nazaran 10 cm.den fazla

çap gösterenler

aa- Tek taraflı 26

ab- İki taraflı 46

b - Elefantiazis

ba- Tek taraflı 46

bb- İki taraflı 65

(x) Meslekte kazanma gücü azalma oranı, arıza veya arızaların yer aldığı liste veya listelerdeki arıza ağırlık ölçüleri esas alınarak Tüzüğün 6 ncı veya 7 nci maddesi hükümlerine göre hesaplanır.

A CETVELİ : XIV. Liste

Deri Arızaları ve Yanıklar

Arıza Arıza

Sıra Ağırlık

Numarası Arıza Çeşidi Ölçüsü

1 Yanıklar (x)

A- Vücut yüzeyinin % 10 unu kaplayan ve plastik ameliyatla giderilemeyen keloid

ve hipertrofik sikatrisler 7

B- Vücut yüzeyinin % 50 sini kaplayanlar 10

C- Vücut yüzeyinin % 50 den fazlasını kaplayanlar 13

D- Saçlı derinin yarıdan çok alanını kaplayan yanıklar ve yaralar 7

2 Deri hastalıkları

A- Nüks eğilimli ekzama 5

B- Psoriazis

a- Hafif (vücudun % 20 sini kaplayan ) 1

b- Orta (vücudun % 20 - % 50 sini kaplayan ) 10

c- Ağır (artropatik şekilde vücudun % 50 sinden fazlasını kaplayan ) 60

C- Mucoid funguides

a- Eritem evrede 50

b- İnfiltratif ve tümoral 65

D- Pemfigus

a- Kronik evre başlangıcında ( 5 yıllık ) 15

b- Kronik evrede ( 5 yıldan fazla ) 60

E- Cüzzam (lepra)

a- Tedavi evresinde 15

b- Mutulasyon evresinde 65

F- Eritrodermi 10

G- Doğuştan ıcthiosis

a- Hafif 0

b- Ağır (kokulu ve Çirkin görünüşlü) 65

H- Darier hastalığı 1

İ-Doğuştan ve ilerleyici meleda hastalığı 57

J- Hiperkeratoz (tabanda geniş alan kaplayan verru-kallus) 65

K- Skleroderma

a- Hafif (vücudun % 20 sini kaplayan ) 5

b- Ağır (vücudun % 20 sinden çoğunu kaplayan) 57

(x) Yanıklar, aynı zamanda ortopedik arızalara da neden olmuşsa, meslekte kazanma gücü azalma oranı, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.

B CETVELİ : I - AĞAÇ SANAYİİ VE ORMAN İŞLETMESİ İŞKOLLARI (Değişik cetvel: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

Kereste, tahta, kontrplak, mobilya, kibrit yapımı, doğramacılık, marangozluk ve benzerleri

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

__________________________ _____________

Ağaç kesici usta ve yardımcıları 4

Alet bileyiciler 6

Bıçkıcılar (el ile) 6

Bıçkıcılar (makine ile) 12

Boyacılar ve cilacılar 6

Budama makinesi işçileri 12

Budak kesiciler (el ile) 4

Çıkrık yapımcıları 6

Damgacılar 6

Doğramacılar 6

Döşemeciler (mobilya) 4

Dülgerler 4

Elek yapımcıları 4

Fıçı yapımcıları 4

Fırça yapımcıları 2

Formika yapımı işçileri 4

Formika kaplayıcılar 4

Firezeciler 6

Gemi (kayık, mavna vb.) inşaat marangozları 21

Hasır ve sepet yapımcıları 4

Hızarcılar 6

İskele kurma işçileri 10

Kalas yapımcıları 4

Kalite kontrolcuları ve ayırıcıları 10

Kalıp yapıcılar (ayakkabı, şapka v.b.) 4

Kaplama yapıcı, tabaka kesici ve hazırlayıcılar 6

Kancacı işçiler 3

Karoser yapımcıları 6

Kasnakçılar 4

Kaşıkçılar 4

Katrakçılar 6

Kibrit fabrika işçileri (ağaç ve kimyasal maddeler) 8

Kontrplak yapımcıları 4

Kurşun kalem yapımcıları 4

Kutu yapımcıları 4

Kürdan yapımcıları 6

Marangozlar 4

Matkap, tezgah işçileri 6

Mekikçiler 6

Mobilyacılar 6

Modelciler (her türlü tahta işi) 10

Mühendisler 34

Nakliyatçılar (su yolu ile) 10

Nalıncılar 2

Presçiler 4

Tomruk, direk ve odun hazırlayıcı usta ve işçileri 6

Yapay kereste yapımcıları 4

Düz işçiler 1

B CETVELİ : II - AĞIR SANAYİİ İŞKOLLARI

1 - Demiryolları (Lokomatif ve yol yapım, onarım ve bakım)

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_______________________________ _____________

Aktarma organları yapım işçisi 20

Akü yapım ve onarım işçisi 10

Akü şarj işçisi 6

Boyacılar 20

Boya hazırlayıcılar 6

Buji yapım ve montajcıları 16

Dingil yapımcıları 16

Dökümcüler 12

Demirciler 30

Dizel ve elektrik motoru yapım usta işçileri 20

Elektrik ve bobinaj işçileri 8

Fosfatlama işçileri 20

Galvaniz ve galvanoplasti işçileri 16

İzoleciler 8

Kalıp ve maçacılar 6

Kaynakçılar 16

Kasnak geçirenler(tekerleğe) 16

Lokomotif onarım ve montajcıları 16

Lokomotif deneme merkez işçileri 15

Makas yapımcıları 16

Motor boyacı ve vernikçileri 21

Modelciler 16

Maden kaplama işçileri 16

Polisajcılar 12

Poliyester işçileri 12

Ray ve travers döşeyiciler 24

Susta hazırlayıcılar 12

Su vericiler (demir-çelik) 10

Şahmerdan operatörü 16

Şahmerdan operatörü(ağır) 9

Takım tezgahları işçileri (torna, freze,

tesviye, taşlama, matkap, zımparalama,

planya, giyotin, makas, pres) 16

Takım tezgahları (ağır) 19

Uzman ustalar, nezaretciler, ustabaşılar,

ekip ve posta başılar 27

Vinç (kreyn) işçileri 3

Yol yapım makinelerini kullananlar, greyder,

buldozer, ekskavatör v.b.) 41

Yardımcı işçiler 2

Düz işçiler 1

2 - Gemi yapım sanayii (tersaneler)

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

________________________ _____________

Armador işçileri 12

Akü yapım ve onarım işçileri 10

Akü şarj işçileri 6

Boru temizleyiciler (kazan) 16

Boya hazırlayıcılar 6

Boyacılar (karine) 21

Cayrocular(onarım ve ayar) 19

Dökümcüler 12

Dökümcüler (endüksiyon) 16

Deniz postası işçileri 20

Deniz altı kemere işçileri 19

Deniz altı gövde işçileri 19

Elektronik ve elektrik cihazları yapım,

bakım ve taj işçileri 19

Forkliftçiler 3

Galvanoplasti ve galvaniz işçileri 16

Gemi kazanı ve motoru onarım

ve montaj işçileri(gemi içinde) 19

Geyiççiler(bakım ve onarım) 31

Gemi gövde kaynakçıları 19

Havuz ve dok kaptanları 19

Havuz ve dok işçileri 16

Karine temizleyiciler 16

Kazan, yapım, bakım, onarım ve montaj

işçileri (buharlı ve mazotlu gemilerde) 29

Kalıp ve maşacılar 6

Kaynakçılar 16

Kauçuk terkipçileri 8

Kauçuktan can yeleği vb.yapanlar 3

Kauçuk işçileri (diğer işler) 4

Kreyn operatörü 10

Modelhane işçileri (ağaç) 16

Pervane yapım ve onarımcıları 16

Raspacılar(kum ve zımpara) 16

Röntgenciler ve film değerlendiriciler 29

Şahmerdan operatörü 16

Şahmerdan operatörü (ağır) 19

Takım tezgahları işçileri (torna, freze, tesviye,

planya, matkap, giyotin, pres v.b.) 16

Takım tezgahları işçileri (ağır gemi şaftı v.b.) 19

Uzman ustalar, ustabaşılar, nezaretçiler, ekip

ve posta başılar 27

Vinç işçileri 3

Yardımcı işçiler 2

Düz işçiler 1

3 - Harp Sanayii

A. Mühimmat, top, otomotiv ve silah

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

________________________________ _____________

Aktarma organları yapım işçileri (ağır araç) 16

Bobinaj ve izoleciler 8

Çelik ve hadde işçileri 17

Dökümcüler 12

Demirciler 30

Dipçik ve kasatura sapı yapımcıları (plastik) 12

Elektrojen(jeneratör) işçileri 16

Elektrik usta ve işçileri (yüksek gerilim) 19

Forklift operatörü 3

Galvanoplasti ve galvanizciler 16

Kalıp ve maçacılar 6

Kaynakçılar 16

Laborantlar (kimya ve fizik) 8

Modelciler 16

Şarjör yapım ve temizleyicileri 10

Tüfek yapım işçileri (piyade, makineli ve tabanca) 16

Tüfek deneyiciler 8

Takım tezgahları işçileri (torna, freze, tesviye, taşlama,

matkap, zımparalama, planya, giyotin, makas, pres) 16

Takım tezgahları (ağır) 19

Uzman ustalar, nezaretçiler, ustabaşılar, ekip ve

postabaşıları 27

Vinç işçileri 3

Yardımcı işçiler 2

Düz işçiler 1

B. Parlayıcı ve Patlayıcı Maddeler Sanayii

(Barut, T.N.T., Dinamit)

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

________________________________ _____________

Asitleme (nitrasyon) işçileri 10

Barut kurutucuları(alkol ve eterle) 4

Barut kurutucular(vakum ve tavlama ile) 4

Barut hamur makinesi işçileri 4

Barut kesiciler 4

Barut cilalayıcılar 4

Santrolitçiler 4

Jelatinleyiciler 4

Eleme işçileri 4

Kaynatma dairesi işçileri 4

Linter(ham pamuk temizleme makinesi) işçileri 4

Presleme işçileri 4

Püsüs ve ambalaj kutuları yapanlar 3

Uzman ustalar, nezaretçiler, ustabaşılar ekip

ve postabaşılar 27

Yardımcı işçiler 2

Düz işçiler 1

4 - Oto Sanayii

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

___________________________________ ____________

Ağaç ve döşeme işçileri 6

Arıza bakım servisi işçileri 7

Buji, şasi, dingil yapım işçileri 21

Buji, şasi, dingil yapım ustaları 27

Boya hazırlayıcıları 6

Boyacılar 20

Banyo havuzu işçileri 17

Boya(elektroforezle astar boyası) 11

Döküm işçileri 12

Elektrik donatım işçileri 20

Fosfatlama işçileri 20

Fren, amortisör v.b. parçaların yapım ve montaj işçileri 19

Forklift operatörü 3

Fırın işçileri 16

Kalıp ve maçacılar 6

Modelciler 10

Motor, aktarma organları yapım, onarım ve montajcıları 20

Takım tezgahları işçileri (torna, freze, tesviye, taşlama,

matkap, zımparalama, planya, giyotin, makas, pres) 16

Takım tezgahları (ağır) 19

Temizleyiciler(asit ve elektrolizle) 10

Uzman ustalar, nezaretçiler, ustabaşılar, ekip ve postabaşılar 27

Yardımcı işçiler 2

Düz işçiler 1

5 - Uçak Sanayii

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

___________________________________ _____________

Açkıcı işçiler 6

Asitle temizleyiciler 10

Boya yapım ve hazırlayıcılar 6

Borda atelyesi işçileri (göstergeciler) 31

Çelik yüzey karbonlamacıları 17

Demirciler (dövme, tavlama) 30

Deney makinistleri 36

Deney pilotları 50

Elektrikçiler ve elektrik aksesuarcıları 20

Elektronikçiler, elektronik kalibrasyon işçileri 20

Emayitçiler 19

Fotoğraf onarım ve bakım işçileri 31

Geyiççiler (gösterge) 31

Gövde onarım işçileri 19

Honlamacılar 19

İniş takımları bakım ve onarımcılar, 19

Jet ekzoz tamircisi 25

Jet motoru temizleyicileri 31

Kaplama atelyesi işçileri (elektroliz, amalgam) 16

Kalıp ve maçacılar 6

Kalibrasyoncular (yakıt kalibasyon işçileri) 17

Kalite kontrolcular 17

Kimyasal maddelerle test laborantları 8

Komple iş gören büyük tezgah operatörleri 19

Montaj ve demontaj atölyesi işçileri 31

Napalm başlıkları yapım işçileri 16

Polisaj işçileri(zımpara, keçe, bez ile) 12

Pik eritme ocağı işçileri 6

Plazma sprey kaplama işçileri 21

Radar onarımcıları 31

Röntgenciler (x ışınlarıyla

materyel muayenesi) 20

Roket yapımcıları 16

Salmastracılar 4

Silah onarım ve bakım işçileri 16

Saç sıvama atölyesi işçileri 6 Starter deneme atleyesi işçileri 12

Takım tezgahları işçileri (torna, tesviye, freze, planya,

taşlama, matkap, pres, giyotin) 16

Takım tezgahları işçileri (ağır) 19

Teknik ressam 31

Telsiz makinisti (onarım) 31

Tuz banyosu işçileri 17

Temizleme işçileri (asittrikloretilen-elektronik) 10

Tavlama atelyesi işçileri 30

Uçak yıkama ve erozyon önleyici -atölye işçileri 27

Vinç işçileri 3

Yüksek atınosferli ocak işçileri 17

Jet motorları özel yıkama İşçileri 27

Jet yakıtı denemecileri 17

Jet yakıtı denemecileri 17

Zaygle ve magnoflaksçılar 19

Düz işçiler 1

B CETVELİ : III - AŞCILIK, MUHALLEBİCİLİK, FIRINCILIK, PASTACILIK ŞEKERLEMECİLİK VE BENZERİ İŞ KOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

______________________________ _____________

Aşçılar 12

Aşçı yardımcıları 6

Börekçi ve çörekçiler 3

Bulaşıkçılar 3

Çikolata imalathane işçileri 3

Dondurmacılar 10

Fırıncı ustaları 12

Fırın işçileri 3

Güllaç ve benzeri yapımcıları 3

Kadayıf ve yufka yapımcıları 3

Makarna v.b. yapımı işçileri 3

Mezeciler 12

Muhallebiciler 12

Nişasta yapım işçileri 12

Pasta yapımcıları 12

Presçiler 6

Şekerleme ve benzeri yapımcıları 12

Tatlıcılar (baklava, tulumba tatlısı ve benzeri ) 3

Tezgahtarlar 24

Un değirmeni işçileri 4

Düz işçiler 1

B CETVELİ : IV - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇKİLER SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

______________________________________ _____________

Bira yapımı işçileri 11

Boza ve şira yapımı işçileri 10

Çeşniciler ( şarap ) 40

Distilasyon usta ve işçileri 11

Doldurucular(şişe ve fıçı) 9

Ezici ve sıkıcı işçiler 3

Fermantasyonda çalışanlar 10

Filtrasyonda çalışanlar 10

Gazoz ve benzeri (meyveli, meyvesiz ) içki yapımcıları 12

Likör yapımı usta ve işçileri 10

Mahzenciler 4

Maya yapım usta ve işçileri 4

Pastörizasyonda çalışanlar 10

Salepçiler 10

Sirke yapıcılar 10

Şarap yapımında çalışanlar 11

Düz işçiler 1

B - CETVELİ : V - BİTKİSEL YAĞ SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_________________ ____________

Ateşçiler 3

Ayakçılar 2

Baskıcılar 6

Bezirhane işçileri 6

Çekirdek veya tane toplayıcılar 6

Elevatör işçileri 6

Filtreciler 6

Hamurcular 6

Hidrojenizasyon işçileri 6

Kalıpçılar 4

Kavurma işçileri 4

Kazan işçileri 4

Kırma işçileri 4

Linter işçileri 4

Makine ustaları 6

Oksijen üretiminde çalışanlar 8

Rafineciler 6

Sawgin işçileri 4

Taşçılar 6

Torbacılar 3

Yağ yapımı işçileri 6

Düz işçiler 1

B CETVELİ : VI - ÇAY SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_________________________________ _____________

Çay yaprak alım ve sınıflandırma memurları 23

Depo işçileri 9

Ekip başları (çavuşlar) 4

Elekçi işçiler 4

Elek makinesi çalıştıranlar 6

Fermantasyon işçileri 9

Harmancılar 11

İmalathane işçileri 4

Kantarcılar 3

Kavurucular 11

Kıvırıcılar (çay yaprağı) 4

Kurutucu işçiler 7

Makine dairesi işçileri 4

Makine dairesi ustaları 10

Öğütücüler 11

Tasnifçiler 7

Vardiya işçileri 4

Yaprak ayırıcılar 7

Yaprak serme ve kurutma çavuşları 11

Yaprak serme ve kurutma işçileri 7

Düz işçiler 1

B CETVELİ : VII- ÇİMENTO SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_____________________ _____________

Alçı ocağı işçileri 13

Ateşçiler 3

Çimento değirmeni işçileri 8

Çimento torbalama makinesi işçileri 4

Dizel jeneratör makinistleri 8

Döner fırın işçileri 10

Havai hat işçileri 8

Kalker ocağı işçileri 11

Kalsinatör usta ve işçileri 8

Kil ocağı işçileri 11

Kömür değirmeni işçileri 8

Kurutma işçisi 3

Külcüler (kuvvet santralı) 6

Numuneci 8

Öğreticiler 41

Pişiriciler 10

Silo ve değirmen işçileri 4

Taşocağı işçileri 11

Turbo jeneratör makinistleri 8

Düz işçiler 1

B CETVELİ : VIII- DERİCİLİK VE DERİ MAMULLERİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_________________________ _____________

Astarcılar 3

Av derisi işleyenler 6

Ayakabı dikicileri 6

Bavul, çanta ve benzerlerini yapanlar 7

Beyazlatıcılar 4

Biçme makinesi işleticileri 6

Deri boyacıları 4

Deri eşya dikim ve temizleme işçileri 3

Deri işçileri 2

Deri germe makinesi işletenler 8

Deri kesiciler 3

Dikiş makinesi işleticileri 8

Döşemeciler (maroken v.b.) 22

Fırça makinesi işleticileri 4

Havuz dairesi işçileri 10

Kavaflar 3

Kazıma makinesi işleticileri 6

Kesme makinesi işleticileri 3

Kıl kesme makinesi işleticileri 3

Koşum yapımı işçileri 6

Kundura makinesi işleticileri 3

Kürkçüler (kalifiye işçiler ) 16

Lastik ayakkabı yapımcıları 6

Perdahcılar (kösele) 38

Saraçlar 3

Sayacılar 3

Semerciler 3

Şerbetçiler (tabakhane) 10

Tanenleyiciler 38

Teksifciler (tabakhane) 12

Temizleme makinesi işletenler 3

Topukçular (kadın ayakkabısı için) 3

Düz işçiler 1

B CETVELİ : IX- ELEKTRİK HAVAGAZI ENERJİ MERKEZLERİ VE SU TESİSLERİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_______________________________ _____________

Dinamo dairesi işçileri 11

Gaz ayarcıları 40

Hat işçileri 19

Havagazı depo kontrolcuları 11

Havagazı hat teknisyenleri 19

Havagazı üretim merkezi işçileri 11

Havagazı tesisat kontrolcuları 11

Kablo döşeyiciler 19

Kömür kazan dairesi işçileri 12

Kömür öğütme ve eleme işçileri 30

Mühendisler 34

Pompa dairesi işçileri 11

Saat muayeneci ve onarımcıları (elektrik, havagazı, su) 11

Santral kablo teknisyenleri 6

Su deposu ve şebekesi ustaları 11

Tesisat ve onarım işçileri 11

Düz işçiler 1

B CETVELİ : X- ET, BALIK VE KONSERVE SANAYİİ İŞKOLLARI

(Mezbahalar, balıkhaneler, et, sebze, meyve konserveciliği ve benzeri işyerleri)

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_______________________________ _____________

Bağırsak işlerinde çalışan işçiler 38

Balık konserveciliği işçileri 3

Balık satıcıları 3

Balık, sünger ve diğer su ürünleri tutanlar 16

Balık tuzlayıcı işçiler 3

Boynuz işlerinde çalışan işçiler 37

Deri ayırma ve istif işçileri 4

Kara avcıları 16

Kasaplar ve yardımcıları 37

Kasaplık hayvan ayırma ve tartma işçileri 12

Kavurmacılar 3

Kemik işçileri 4

Konserve yapım işçileri 3

Konserve yapım ustaları 11

Konserve muayenecileri 7

Konserve sterilizasyon işçileri 8

Mezbaha kesim, yüzme v.b. işçileri 37

Post yolucu işçiler 37

Sakatat satıcıları 3

Sakatat temizleyici ve hazırlayıcıları 38

Soğuk hava depolarında çalışan işçiler (stok yerinde) 45

Soğuk havalı (frigorifik) taşıyıcılar 45

Sucuk, sosis, pastırma v.b. yapım işçileri 37

Turşu yapım işçileri ve satıcıları 10

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XI- GENEL HİZMETLER İŞKOLLARI

(Lokanta, otel, han, kahvehane, hamam, berber, salon ve benzerleri)

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_____________________ _____________

Ahır işçileri 2

Ayakkabı boyacıları 2

Bahçıvanlar 4

Bar artistleri 23

Berberler 16

Bilet satanlar 23

Çayhane ve kahvehane İşçileri 3

Garsonlar 23

Genelev sermayeleri 23

Hamamcılar (tellaklar) 22

İş iderehanesi işletenler 23

Katipler 23

Kuaförler 16

Makyajcılar 16

Manikürcüler 16

Otelciler ve pansiyoncular 23

Pedikürcüler 16

Peruk yapıcılar 16

Afişörler 13

Telefoncular (santral memurları) 26

Tuvalet işletenler (WC) 10

Vestiyerciler 23

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XII - GİYİM EŞYASI DİKİM, TEMİZLEME, YIKAMA VE BOYAMA YERLERİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

________________________ _____________

Apolet işçileri 4

Ajor, plise ve akardiyon yapanlar 12

Balina yapım işleri 4

Boncuk yapım işçileri 6

Boyahane işçileri 4

Broderi atölyesi işçileri 3

Çadır yapım ve onarım işçileri

(oto örtüleri, tenteciler v.b. dahil) 4

Çamaşır yıkayıcılar 6

Dikiş makinesi işçileri 8

Düğme dikiciler 6

Düğme yapım işçileri 6

Eldiven yapım işçileri 6

El işleri işçileri (nakış v.b.) 12

Gömlek ve benzeri terzileri 12

İlikçiler 4

Kasket yapım işçileri 4

Kirli ve temiz elbise kabul ve teslim edenler 23

Kola işçileri 3

Korse yapım işleri 3

Kravat yapım işçileri 4

Kurutucular 6

Kürk yapım işçileri 16

Makastarcılar 3

Makaracılar 6

Mendil ve benzeri yapımcılar 4

Örücüler 4

Yapma çiçek işçileri 4

Şapka yapımcıları 12

Şapka perdahçıları 8

Tamirciler (çamaşır ve elbise) 7

Temizleyiciler (kimyasal madde ve buharla) 8

Terziler 12

Ütü dairesi işçileri 4

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XIII - İNŞAAT İŞLERİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

____________________________ _____________

Alçı modelcileri 14

Badana ve sıvacılar 21

Betonyer makinistleri 4

Boru takıcıları (su) 11

Boru takıcıları (buhar) 18

Boru takıcıları (zehirli gaz) 18

Boyacılar (el veya tabancayla) 21

Camcılar 3

Cilacılar (ahşap) 3

Cilacılar (metal) 13

Cilacılar (taş) 5

Dekoratörler 21

Demirci ustaları 30

Desinatörler 31

Duvarcı ustası 6

Duvar kağıtlayıcılar 20

Döşemeciler ve marleyciler 4

Ekskavatör makinistleri 10

Elektrik tesisatçıları 16

İnşaat işçileri 4

İnşaat postabaşıları 6

Kaldırımcılar 2

Kalorifer tesisatçıları 6

Kanalizasyon işçileri 23

Kalıpçılar 6

Köprü işçileri usta ve yardımcıları 18

Kumcular ve eleyiciler 2

Marangozlar ve dülgerler 4

Mermerciler 6

Mermer ve benzeri döşeyenler 6

Minare yapım ve onarımcıları (ve benzeri işler) 18

Motifciler 22

Mühendisler 34

Nakkaşlar 18

Parkeciler (tahta ve taş) 4

Radyotörcüler 20

Sıhhi tesisatçılar 11

Taşçılar 4

Tenekeciler 9

Tesviyeciler (beton) 6

Tezyinatçılar (tahta işleri) 18

Vinç işçileri ve asansörcüler 4

Yapı ustaları 6

Yıkıcılar 4

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XIV - KAĞIT VE SELLÜLÖZ SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_________________________ _____________

Atölyelerde çalışan işçiler 4

Atölye yedek parça hazırlayıcıları 8

Ayırma işçileri 44

Bagar makine işçileri 4

Bobin dairesi işçileri 4

Boyacılık (kağıt boyama ve

desenleme) işçileri 21

Buhar dairesi ve tesisatı usta ve işçileri 29

Cam suyu makine işçileri 4

Didikleme işçileri 7

Elyaf işçileri 7

Hamur dairesi işçileri 4

Hidropulper işçileri 4

Hızar işçileri 6

Hollender işçileri 4

İkmal dairesi işçileri 4

Isıtıcı işçileri 6

Kağıt yapımı işçileri 4

Karton yapım işçileri 10

Katrak dairesi işçileri 6

Kavlatıcılar (odun soyma işçileri) 4

Kazan dairesi işçileri 11

Keçe işçileri 3

Kesiciler 4

Kimyasal basit maddelerle çalışan

işçiler (eriyik hazırlama, elektroliz,

beyazlatma, tephir, izabe v.b. 8

Kimyasal tahriş edici ve yakıcı maddelerle

(asitler, alkaliler, klor, v.b.) çalışan işçiler 10

Kırpıntı kağıt ve paçavra işçileri 4

Konkasörcüler 8

Kompresör işçileri 2

Kule işçileri 4

Kurutma işileri 4

Makasçılar 4

Makinistler 4

Makine tamir ve bakım işçileri 6

Montaj işçileri 10

Ölçü aleti tamir ve bakım işçileri 16

Perdah işçileri 4

Pişirme işçileri 7

Presçiler 8

Prot işçileri 8

Rafınörler 6

Rafayner işçileri 4

Rule sarma işçileri 6

Sellülöz yapım işçileri 6

Silo işçileri 4

Su bakım ve tamir işçileri 4

Su poma istasyonları işçileri 4

Su tesisat işçileri 11

Süzgeç dairesi işçileri 4

Şerit makinesi işçileri 7

Şlyfer işçileri 4

Tomruk işçileri 6

Tromel doldurucu işçileri 4

Türbün dairesi işçileri 4

Tutkal ve reçine dairesi işçileri 7

Ustalar ve ustabaşılar 23

Usta eğitimciler ve uzmanlar 23

Usta kontrolcular 23

Vardiya işçileri 4

Yoğunlaştırma işçileri 4

Yongalama işçileri 4

Zamklı band yapım işçileri 8

Zarf ve kese kağıdı yapımcıları 10

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XV - KAUÇUK VE KAUÇUKTAN YAPILAN EŞYA SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

________________________ _____________

Bez sarıcılar (hortum v.b.) 3

Branda örtü işleyicileri (hortum v.b.) 4

Dokuyucular (hortum v.b.) 4

Hortum v. b. buharlayıcıları 4

Hortum v. b. kalıpçıları 4

Hortum yapımcıları ve sarıcılar 4

Kayış yapımcıları (hortum v.b.) 4

Kauçuk yapımcıları 3

Kauçuk arıtıcılar 3

Lastik eşya yapımcıları 4

Parça kesicileri 3

Piston salmastrası yapımcıları 4

Presçiler 4

Vakumla kurutucular (hortum v. b.) 11

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XVI -- KİMYA VE İLAÇ SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_______________________________ _____________

Alkali ve karışımı maddeler üretim işçileri 10

Ampul doldurucu ve kapatıcılar 8

Ampul kontrolcular 31

Antibiyotik üretim işlerinde çalışanlar 31

Asitler ve karışımları üretim işlerinde çalışan işçiler 11

Boya yapım işlerinde çalışanlar 11

Distilasyon işçileri 8

Ensektisit yapım işçileri 31

Etiketçiler 3

Filtrasyon işçileri 4

Fırın işçileri 12

Galenik preparatları hazırlayan işçiler 8

Hassas makine veya cihazlar operatörleri 10

Hormon ve benzeri biyolojik preparasyon

hazırlayıcı ve kontrolcuları 31

İkmalciler (malzeme) 4

Kavurucular 11

Kimyasal maddeler üretim sanayii işçileri 11

Kristalizasyon işlerinde çalışanlar 8

Laboratuvar işçileri 8

Makine işçileri 6

Mühendisler 34

Ocakcı işçileri 10

Öğütücüler 13

Patlayıcı madde üretim işçileri 11

Pomat imalathane işçileri 8

Propagande işlerinde çalışanlar (ilaç roprezatanları) 23

Presçiler 12

Steril çalışmalar personeli 8

Steril çalışmalar kontrol şefleri 23

Tablet ve draje hazırlama işçileri 12

Tüp (oksijen ve benzeri) doldurma işçileri 4

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XVII - KUYUMCULUK, OYMACILIK, AYNACILIK VE BENZERİ İŞK0LLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

______________________ _____________

Abajur yapımcıları 3

Ağızlık yapımcıları 2

Antikacılar 2

Ayarcılar (kıymetli maden ayarlamak) 4

Ayna yapanlar 5

Bakır ve diğer kıymetli maden

plaka gravürcüleri 31

Bagalit ve galanit yapanlar 10

Bastoncular (adi işler) 3

Bastoncular (gümüş veya altın işleme) 31

Cam ve elmas traşlayıcılar 16

Çarhlama işlerinde çalışanlar 16

Dökümcüler (kuyumculukta) 16

Düğme yapımcıları 6

Eriticiler (kuyumculukta) 12

Hakkaklar (kakmacılar) 31

Kabartmacılar 16

Kaşık yapımcıları 7

Kehribar işçileri 3

Kuyumcular ve mineciler 31

Kornişçiler 6

Lüleciler 5

Parlatıcı ve temizleyiciler 5

Saat yapımcıları 31

Sedefçiler 6

Sim yapımcıları 3

Şemsiye yapımcıları 4

Tesbihçiler 3

Yaldızcılar 15

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XVIII - MADEN ÇIKARMA, ERİTME, TEMİZLEME VE BUNLARLA İLGİLİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_____________________ _____________

Ambarcılar ve depocular 6

Araba kullananlar 2

Ateşçiler 12

Benzol ustaları 36

Bobinciler 3

Boru döküm makinesi işleticileri 3

Boru kalıpçıları 2

Boru kesici işçileri 6

Boru muayenecileri 4

Cevher değerlendirme işçileri 10

Cevher dibekleme işçileri 10

Civata ve somun yapımcıları 5

Curufcular 4

Çamur duba işçileri 2

Çamur duba ustaları 12

Çavuşlar 6

Çeliğe su verenler 10

Çelik halat ayırıcılar 12

Çelik halat yapımcılar 10

Çelik telleri birleştiriciler 44

Daldırıcılar 4

Daldırma fırını ateş işçileri 10

Delici işçiler 2

Demirciler 30

Direkçiler 33

Distilasyon işçileri 11

Duvarcılar 4

Doğrultma işçileri 4

Dökümcüler 12

Dolamit işçileri 4

Döküm kasası yapanlar 5

Eğiriciler 5

Ekip başları 6

Ekskavatör makinistleri 10

Elevatörcüler 6

Fırın işçileri 2

Gaz ayarcılar 40

Gaz boru döşeme ve işletmeişçileri 16

Gaz temizleme işlerinde çalışanlar 36

Gaz tulumba usta ve işçileri 30

Haddeciler 36

Haddeciler (elle) 19

Hadde çevirenler 17

Halat makinesi işletenler 7

Halat makinesi onarıcılar 4

Ham çelik işçileri 6

Ham fosfat deposu işçileri 4

Havuz işçileri 10

Hızarcılar 6

Hurdacı işçiler 4

İngot kalıp yapanlar 6

İngot kalıbı yapan maçacılar 10

İngot kalıp modelcileri 12

İngot kalıp temizleyiciler 6

İngot temizleme işçileri 2

İnşaat demirleri yapanlar 19

İnşaat demirleri yapım işçileri 5

İzabeciler 12

Jeneratör makinistleri 16

Karıştırma işçileri 6

Katran işçileri 12

Katlayıcılar 2

Kaynakçılar 16

Kazan işçileri 12

Kepçeciler (çelik sanayii) 10

Kesici işçiler 2

Kimyasal maddelerle çalışanlar 12

Kireç işçileri 4

Kok araba yapım ustaları 13

Kok elek işçileri 30

Kok hazırlama işçileri 13

Kok klavuz ustaları 13

Kok rampa işçileri 12

Kok silo işçileri 4

Kok şerit işçileri 4

Kompresör ustaları 36

Kompresör işçileri 4

Kondansörcüler 6

Konveyör işçileri 2

Körükçüler 12

Kule işçileri 4

Kum işçileri 2

Kupol tamir işçileri 6

Kurşun kaynakçıları 12

Kurutma fırını ateşçileri 10

Maçacı işçiler 2

Maçacı ustalar 6

Maden yıkama işçileri 4

Madeni levha işçileri 19

Madeni yağ arıtıcıları 11

Makascı işçiler 2

Makine yağcıları 12

Malzeme muayenecileri 6

Markacılar 6

Matkapçılar 6

Mekik şartelcileri 6

Modelciler 14

Montajcılar 10

Moturcu ustalar 6

Muayeneci ve ayırcılar 40

Mühendisler 34

Numune ustaları 9

Otomatik ızgara işçileri 2

Öğütücüler 11

Petrol sanayii işçileri 11

Pik işçileri 2

Pik ustaları 6

Pirit işlerinde çalışan işçiler 4

Ptanyacılar 6

Pompacılar 4

Pompacılar (petrol) 11

Pota tamircileri 6

Pota temizleyiciler 2

Presçiler 16

Pürüzleyiciler (çelik sanayii) 44

Püskürtücü işçiler 4

Ray frezecileri 16

Ray yapım işçileri 4

Ray matkapçıları 16

Sapancı işçileri 2

Sıcak ızgara işçileri 4

Sıyırmacılar 4

Sodyum klor sülfat işçileri 10

Somya ve mobilya yayı yapımcıları 2

Sondajcılar (petrol ve maden) 10

Sülfat işçileri 12

Sülfat ustaları 16

Şalterciler 4

Şarjcılar 4

Tabelacılar 12

Tahlil ve kontrolcular 40

Takıcılar (çelik sanayii) 12

Takipçiler (maden işleri) 3

Takım yapımcıları (madencilikte

kullanılan alet ve edevat) 16

Taşlayıcılar 4

Tavcılar 6

Teksif işçileri 4

Tel döküm işçileri 7

Tel muayenecileri 4

Temizleyiciler 4

Tertip ve sıralayıcılar 12

Testereciler (maden) 6

Tolerans kontrolcuları 4

Tulumbacı işçileri 4

Tulumbacı ustalar 10

Türbinciler 4

Vanacılar 4

Vardiya işçileri 4

Yıkayıcı işçiler (maden) 4

Yüksek fırın işçileri 10

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XIX - METAL SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

__________________________ _____________

Ağ atma makinesi işçileri 4

Alüminyum eşya ve malzeme yapımcıları 7

Bakırcılar 30

Balta, keser, bıçkı vb. yapanlar 10

Baskül ve terazi yapımcıları 12

Bıçakçılar ve makasçılar 10

Çemberciler 2

Çilingir ustaları 10

Çinko eşya yapımcıları 7

Çivi v.b. yapanlar 10

Çocuk arabası v.b. yapanlar 10

Demirci ustalar 30

Demirci işçileri 4

Demir kalıpçıları 6

Demir tornacıları 6

Dökümhane işçileri 12

Emayeciler 4

Fermuar yapımcıları 12

Galvanizciler 16

Havan yapım ve dökümcüleri 10

Kahve değirmeni nargile v.b. yapımcılar 10

Kalaycı ustalar 8

Karyola imalathane ustaları 16

Kasarcılar 2

Kaynakçı ustalar 16

Kaynakçı işçiler 6

Kepenk yapım ustaları 8

Kepenk yapım işçileri 2

Kilit ve benzeri yapım ustaları 10

Körük yapımcılar 4

Kromajcılar 16

Kurşun eşya ve malzeme döküm İşçileri 12

Madeni eşya temizleme ve onarım ustaları 10

Markacılar 4

Musluk v.b. yapımcılar 10

Nalcılar 4

Nikelajcılar 16

Ölçü aleti yapımcıları 16

Ocak işçileri 10

Perdahçılar 4

Presçiler 8

Raspacılar 4

Rendeciler 4

Saçak ustaları 6

Sapan yapım ustaları 10

Silahcılar, tüfekçiler 16

Sobacılar 4

Somya yapımcıları 4

Söndürme cihazları yapımcıları 6

Tenekeciler 7

Zincir yapımcıları 6

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XX - ONARIM İŞKOLLARI

(Makine alet, edevat, cihaz ve benzerleri)

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_______________________________ _____________

Akümülatör onarım ve yapımcı ustaları 10

Akümülatör yapım ve onarım usta yardımcıları 7

Alet bileyicileri 6

Asansör onarımcıları 10

Bıçak, makas, testere yapımcı ve satıcıları 4

Bileyiciler 6

Bisiklet onarımcıları 4

Bobin sarma ustaları 9

Buhar boru takıcıları 18

Buz dolabı onarım ve montajcıları 4

Buz ve soğuk hava depo ustaları 6

Dikiş v.b. makine ustaları 17

Dikiş v.b. makine onarımcıları 6

Dikiş v.b. makine işçileri 8

Elektrik v.b. motorcuları 6

Gazocağı onarımcıları 6

Kalem onarımcıları v.b. (dolmakalem v.b.) 4

Karoserciler 6

Kaynakçı ustaları (elektrik, oksijen) 16

Kaynakçı usta yardımcıları (elektrik, oksijen) 6

Kurşun döküm v.b. işçileri 21

Lehimci ustaları 21

Makine ve motor onarımcıları 8

Musluk ve valf onarımcıları (su) 11

Musluk ve valf onarımcıları (zehirli gaz) 17

Müzik aletleri yapım ve onarımcıları 10

Nikelajcılar ve kornişçiler 4

Oto boyacıları 20

Oto camcıları 16

Oto döşemecileri 6

Oto ekzozcuları 16

Oto elektrikçileri 41

Oto onarımcıları (kaportacı) 16

Oto lastik onarımcıları 4

Perçinciler 18

Pres makinesi onarımcıları 8

Radyatörcüler 20

Radyo, teyp, pikap v.b. montaj ve onarımcıları 31

Röntgen cihazı montaj ve onarımcıları 31

Saat onarımcıları 31

Soba onarım ve kurucu ustaları 6

Su saati onarımcıları 10

Şemsiye onarımcıları 4

Telefon onarımcıları 31

Tesviyeciler (maden) 16

Tesviyeciler (beton) 6

Tesviyeciler (ahşap) 8

Tornacılar (maden) 16

Vapur kazanı onarımcıları 29

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXI - PALAMUT SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

__________________ _____________

Ateşçiler 3

Elekçiler 6

Kurutucu ve ıslatıcılar 6

Koyulaştırma (teksif) işçileri 4

Makine dairesi işçileri 4

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXII - PLASTİK, YAPAY İPEK VE BENZERİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_______________________ _____________

Ayıklayıcı ve ayırıcı işçiler 2

Bıçakçılar (plastik işkolu) 6

Budünöz işçileri (plastik işkolu) 4

Cımbızcılar 6

Dikiciler 8

Ditme işçileri 6

Emprime işçileri 12

Enjektör işçileri 6

Formülcüler (laborant) 8

Hamurcular 6

Karıştırıcılar 8

Kaynakçılar (plastik) 16

Kesim işçileri 6

Kırma işçileri 4

Kompresör işçileri 2

Kondensçiler 6

Macuncular 6

Malzemeciler 2

Markalama işçileri 4

Pensçiler 6

Plastik eşya yapımcıları (mutfak,

oyuncak, v.b.) 12

Plastik boru yapımcıları 16

Plastofor işçileri 4

Sarıcılar 8

Süzücü işçiler 8

Tecrit malzemesi işçileri 4

Üretme banyosu işçileri 6

Vericiler 4

Yancılar 9

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXIII - PORSELEN, ÇİNİ VE TOPRAK SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

________________________ _____________

Ateşçiler 11

Bandırıcılar 4

Çamurcular 4

Çini yapımcıları (porselen ve fayans) 6

Çömlek yapımcıları 6

Ezici ve yoğurucular 4

Fırıncılar 11

Modelciler 4

Muayeneciler 4

Oymacılar 14

Pişmiş toprak işçileri (alçı v. b.) 13

Porselen ve çini sanayii ressamları 17

Porselen ve çini biblo eşya yapımcıları 13

Presçiler 14

Şabloncular 22

Tuğla, kiremit yapımcıları 4

Temizleyiciler 4

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXIV - SABUN SANAYİİ İŞKOLLARI

(Sabun, deterjan, temizleme tozları, kozmetik ve benzerleri)

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_________________________ ____________

Ayarlayıcılar (prodüksiyon işleri) 16

Deterjan işçileri 11

Doldurucular 4

Esanslama işlerinde çalışanlar 4

Etiketleyiciler 3

Etiket otomatik makine işçileri 4

Fırın işçileri 4

Fırın ustaları 12

Ham madde işçileri 4

Kalıp işçileri 2

Karışım hazırlayıcıları 11

Karıştırma makinesi işleticileri 11

Kazan ustaları 11

Kesici işçiler 2

Kazan işçileri kurutma makinesi

işleticileri 10

Kutu yapıcıları 3

Kurutucu işçiler 4

Kürekçiler 9

Pompa işçileri 4

Pompa işletici ustaları 11

Presçiler 7

Sabun işçileri 6

Sabun yapım kontrolcüleri 11

Sarıcılar 7

Silo işçileri (deterjan) 4

Şerit v.b. makine işçileri 4

Ustabaşılar (şef) 9

Vakum işçileri 11

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXV - SİNEMA, FOTOĞRAF, GAZETE, BASIMEVİ, KİTAPÇILIK, OYUNCAK VE KIRTASİYECİLİK İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_______________________ ____________

Baskı makinesi ustaları (otoma-

tik veya yarı otomatik) 32

Baskı makinesi kalfaları (oto-

motik veya yarı otomatik) 16

Baskı ustaları (el ve ayakla) 16

Baskı kalfaları (el ve ayakla) 6

Ciltleyiciler 4

Çinkograf ressamları 16

Dizgi ustaları (elle) 16

Dizgi ustaları (makineyle) 32

Dizgi kalfaları (elle) 6

Dizgi kalfaları (makineyle) 16

Eritici ve kalıpçılar (harf) 12

Film kameramanları 17

Film kontrolörleri 23

Film muhafaza ve sevk memurları 23

Fotoğrafçılar 23

Gazete satıcıları 24

Gazete idare memurları 16

Gazete muhabirleri 23

Gazete yazarları 23

Klişe freze işçileri 6

Klişe yapım ustaları 10

Klişe yapım işçileri 4

Litograf işçileri 31

Mukavva kutu ve benzeri yapanlar 10

Mürekkep yapım işçileri 23

Okul ders araçları yayapımcıları 23

Oyuncak yapanlar 6

Renkli baskı sanatkar ustaları 16

Ressamlar 16

Rotatif, ofset, tifdruk

makinelerinde çalışanlar 32

Sinema operatörleri 17

Stüdyo artisleri 23

Stüdyo işletenler 17

Stüdyo laboratuvar personeli 23

Stüdyo teknisyenleri 23

Tiyatro, opera ve bale artisleri 23

Tiyatro işletenler 17

Yazarlar 23

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXVI - SÜT, TEREYAĞI, PEYNİR VE YOĞURT SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

________________________ _____________

Ayran, yoğurt, peynir, tereyağı

yapanlar 10

Yapım uzmanları 23

Pastörizasyon dairesi işçileri 11

Soğukhava depo işçileri 4

Süt sağanlar 10

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXVII - ŞEKER SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

________________________ _____________

Arıtma işçileri 9

İstifçiler 4

Pancar ayırma işçileri 4

Kazan dairesi işçileri 11

Pancar otomatik yıkama işçileri 9

Pancar nakliyat işçileri 4

Pancar parçalama ve ezme işçileri 9

Pancar tartma işçileri 3

Santrfüj dairesi işçileri 9

Süzme işçileri 4

Şeker işçileri (pişirici ve santrfüjcüler) 9

Şerbetçiler (üretim, tephir v.b.) 4

Konsantrasyon işçileri 9

Torbalama ve tartma işçileri 4

Türbin işçileri 9

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXVIII - ŞİŞE VE CAM SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_______________________________ ___________

Atölye ustaları (torna, tesviye, freze v.b.) 20

Cam sanayiinin çeşitli kollarındaki Uzmanlar 31

Depo daireleri işçileri 4

Finisaj işçileri 16

Fırın dairesi işçileri 4

Gazojen dairesi işçileri 4

Gazojen dairesi teknisyenleri 11

Goble dairesi üfleyicileri 51

Goble dairesi çubukçuları 6

Goble dairesi kalıpçıları 4

Ham maddelerle uğraşan işçiler 11

Harman dairesi işçileri 11

Kesme işçileri 11

Presçiler 11

Soğutma dairesi kontrolcüleri 11

Tezyinatçılar (motif yapanlar, desinatör,

dekaratör v.b.) 22

Triyaj dairesi işçileri 11

Yapım dairesi işçileri (elle çalışanlar) 11

Yapım dairesi işçileri (otomatik makineyle

çalışanlar) 12

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXIX - TEKSTİL SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

____________________ ____________

Açma makinesi işçileri 3

Akortçular 12

Akort işçileri 4

Aktarma işçileri 4

Apre işçileri (yaş) 6

Apre işçileri (kuru) 4

Apre kırma işçileri 6

Apre ustaları 10

Atkı işçileri 4

Atkı ustaları 8

Ayarcılar 16

Ayırıcı işçiler 4

Balya makinesi işçileri 4

Baskı işçileri 4

Basma işçileri 4

Basma tertipçileri 32

Bez yazıcıları 12

Bobin işçileri 4

Boyacılar 6

Boya tartan ve hazırlayan işçiler 6

Buhar dağıtım santralı işçileri 4

Büküm makinesi işçileri 4

Cer işçileri 4

Cımbızcı işçiler 6

Çerçeveciler 3

Çırçırcılar 3

Damgacılar 4

Dekatir işçileri 4

Desenciler ve kontrolcuları 12

Dikiciler 4

Dink yıkayıcıları 4

Diyazo işçileri 4

Dokuma tezgahı işçileri 12

Döküntü ayırıcıları 3

Döküntü kontrolcuları 4

Dürücüler 4

Emprime ustaları 12

Emprime işçileri 8

Enstrüktörler 12

Fitil işçileri 4

Fitil ustaları 12

Gergef işlerinde çalışanlar 6

Gravür işlerinde çalışanlar 8

Halka açma işçileri 4

Hallaçlar 4

Ham kumaş muayenecileri 8

Hamutçular 4

Harmancılar 3

Haşılcılar 4

Istampa işçileri 8

İğ işlerinde çalışanlar 4

İkmal makinesi işçileri 3

İp, halat v.b. yapımcıları 4

İplik boya işlerinde çalışanlar 6

İplikhane işçileri 3

İplik telef dairesi işçileri 4

İplik yapma makinesi işçileri 4

İzolasyon işçileri 6

Jiger işçileri 6

Kaliteciler ve kontrolcular 8

Kalıpçılar 4

Kanalizasyon işçileri 4

Karbonizeciler 4

Kasar işçileri 4

Kasar ustaları 10

Katlama işçileri 4

Katlama makinesi işçileri 6

Kazan işçileri 11

Keçe desinatörleri 7

Keçe işçileri 3

Keçe düzelticileri 7

Kendir döküm işçileri 4

Kendir dokumacıları 7

Kimya laboratuvarı işçileri 10

Kırpıntı makinesi işçileri 4

Klimatizasyon işlerinde çalışanlar 6

Klorlama işlerinde çalışanlar 6

Kontrolcular 8

Kovacılar 4

Kumaş boyacıları 6

Kumaş muayenecileri 4

Kumaş tartıcıları 2

Kumaş yıkayıcıları 4

Kurutucular 4

Leventçiler 4

Lostromlar 4

Makasçılar 4

Makas makinesi işçileri 4

Makaracılar 4

Masura ayıklayıcılar 3

Masura işçileri 4

Mekikçiler 8

Merserize işçileri 6

Metrajcılar 6

Modelciler 17

Örücüler 4

Parçacı işçileri 2

Patlakçı işçiler 4

Permotit ve vebolit işlerinde

çalışanlar 8

Presçiler 4

Raklist işlerinde çalışanlar 4

Renk işçileri 6

Ressamlar 17

Revizyoncu işçiler 4

Rutubet işçileri 6

Rutubet tesisat işçileri 6

Sargıcılar 4

Serme makinesi işçileri 3

Siliciler 4

Silkme işçileri 4

Su tesviye işçileri 6

Şardoncular 4

Şerit dikiciler 4

Şerit makinesi işçileri 4

Tahar işçileri 4

Tahar ustaları 6

Takacılar 4

Takım değiştiriciler 4

Tarak makinesi bileyiciler 17

Tarak makinesi işçileri 4

Tarak makinesi ustaları 17

Tarak makinesi onarımcıları 17

Tesisat işçileri 4

Tesviyeci işçileri 6

Tıraşçılar 8

Top kesiciler 4

Torba makinesi işçileri 4

Turacı işçiler 2

Türbin işçileri 4

Türbin ustaları 16

Üstüpü işçileri 4

Ütücüler 4

Vargel makinesi işçileri 4

Varyozcu 6

Vater işçileri 4

Vater ustaları 12

Vatkalı cer işçileri 4

Yapağı boyacıları 4

Yapağı kurutucuları 2

Yapağı yıkayıcıları 3

Yapıştırıcılar 4

Yıkayıcılar 4

Yolluk makinesi işçileri 4

Yumak yapıcıları 4

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXX - TRİKOTAJ, HALI, YORGAN VE BENZERİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

___________________ ___________

Çıkrık işçileri 4

Çorap yapım işçileri 6

Flaturacı işçiler 12

Hallaçlar 4

Halı yapım işçileri 12

Halı iplik boyacıları 12

Halı ressamları 17

Halı temizleyici ve yıkayıcılar 6

İplikçiler 3

İplik sarıcı ve boyacıları 4

İşlemeciler 6

Kağıt masura yapımcıları 3

Kanaviçe v.b. yapımcıları 3

Kasarcılar 3

Keçe yapım işçileri 12

Somyalı yatak yapımcıları 16

Trikotaj işçileri 3

Yazmacılar (yemeni) 3

Yazma basıcı işçileri 4

Yatak, yastık v.b. işçileri 4

Yorgancılar 22

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXXI - TÜTÜN VE SİGARA SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

__________________ _____________

Ayırıcılar (yaprak) 7

Çuval dikiciler 3

Çuvallayıcılar 7

Diziciler (yaprak) 7

Filitreci işçiler (sigara) 4

Harman işlerinde çalışanlar 4

Kağıt dairesi işçileri 4

Kalburcular 7

Kıyımhane işçileri 4

Kıyımhane ustaları 7

Kurutucular 7

Kutucular (sigara) 3

Makine dairesi işçileri 4

Montajcı (sigara kutusu) 3

Paçacılar 11

Paket dairesi işçileri 4

Presçiler 4

Sigara dairesi işçileri 4

Sigara dairesi kontrolcuları 7

Sıyırma dairesi işçileri 8

Sıyırma dairesi ustaları 8

Tavcılar 7

Tongacılar 7

Toplayıcılar 7

Tozcular 7

Toz tütün çuvallayıcılar 7

Yaprak tütün açıcılar 7

Yapım dairesi işçileri 4

Yapım dairesi ustaları 8

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXXII - ULAŞTIRMA İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_______________________ ____________

Ahır işçileri 2

Araba sürücüler 2

Araba yapım ve onarımcıları 10

Ardiyeciler 2

At cambazları 2

Ateşçiler 12

Benzinciler 23

Biçerdöğer makinistleri 41

Biçerdöğer işçileri 4

Dekovil tamircisi 6

Emanetçiler 23

Frenciler (tren) 17

Garaj işletenler 23

Gaz veya buhar motoru makinistleri

(gemilerde) 41

Gişe memurları 23

Haberciler 9

İşaret kulesi uzmanları (uçak) 50

Kaptanlar 9

Kayıkçılar 8

Kayıkhane işçileri 2

Kondüktörler 49

Makasçılar (tren ve dekovil) 17

Makinistler (tren ve dekovil) 41

Motorlu veya motorsuz deniz taşıtları

kullananlar 8

Motorlu kara taşıtları kullananlar 41

Muayeneciler (motorlu taşıtlar) 42

Nalbantlar 3

Şoför ve yardımcıları 41

Tayfalar 2

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXXIII - ÜZÜM VE İNCİR SANAYİİ İŞKOLLARI

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_________________ _____________

Basıcılar 3

Diziciler 11

Ellemeciler 11

Hasır kutu örücüler 4

İstifçiler 3

Yapım ustaları 11

Yapım işçileri 4

Kalburcu ustaları 11

Kalburcu işçileri 4

Kalite ayırıcılar 11

Kükürtçüler 6

Kurutma işçileri 6

Makaronacılar 11

Markacılar 3

Ocakçılar 4

Paçal işçileri 11

Telero işlerinde çalışanlar 11

Toplayıcılar 11

Düz işçiler 1

B CETVELİ : XXXIV - İŞKOLLARI LİSTELERİ DIŞINDA KALAN MESLEKLER VE İŞLER

Meslek veya iş çeşidi Meslek Grup No.

_________________________ ____________

Acenta memurları 23

Ambalaj malzemesi pazarlama işçileri 6

Ambalaj işçileri (balya) 3

Ambalaj işçileri (çemberleme) 6

Ambalaj işçileri (otomatik makine) 11

Ambalaj işçileri (paketleme) 6

Ambar ve depo memurları 23

Asansör çalıştıranlar (binalarda) 4

Asansör elektrik tesisatı işçileri 10

Asansör yapım işçileri 10

Asansör montajcıları 19

Asfalt işçileri (hazırlama eritme, yayma v.b.) 12

Avukatlar 23

Ayakkabı boyacıları 2

Ayniyat muhasipleri 28

Bakkaliye işçileri 23

Barutçular, dinamitçiler (kaya patlatmada) 33

Bekçiler 9

Bilet satanlar 23

Boncuk yapım işçileri 2

Buz yapım yeri işçileri 10

Büfeciler 23

Çeltik işçileri 16

Çocuk bakıcı ve eğiticileri 23

Daktilolar ve stenolar 27

Damgacılar (lastik) 3

Darphane işçileri (madensel işler) 8

Darphane işçileri (kağıt işleri) 7

Değirmenciler 2

Desinatörler 31

Diş hekimleri 24

Diş yapımcıları (protezciler) 10

Doktorlar (tıp) 31

Ebe, hemşire v. b. 23

Eczacılar 28

Eczacı kalfaları 23

Eksperler 24

Havacılar (bütün uçucular) 50

Hayvan üretici ve terbiyecileri 10

Hayvanat bahçesi işçileri 4

Hesap uzmanları 23

Hurdacılar (gezici veya sabit) 4

İtfaiyeciler 41

Jokeyler 41

Kaloriferciler 4

Kantarcı ve teraziciler 3

Kasiyerler 23

Kimyagerler 31

Kontrol memur veya uzmanları (kalite) 23

Kömür dağıtım ve taşıyıcıları 11

Kundura onarımcıları 4

Kuş kafesçileri 4

Laborantlar 23

Laboratuvar işçileri 10

Mesaha ölçücüleri (topografya) 36

Müfettişler 23

Mühendis (her çeşit) 34

Mühendis (tarım) 34

Mühendis (jeolog) 34

Mühendis (sabit ve büro) 31

Müzisyenler 50

Muhasebeciler 23

Oto ve bisiklet levazımı satanlar 23

Oksijen v. b. yapım yeri işçileri 8

Öğretmenler 24

Programcılar (radyo, televizyon) 13

Propagandistler 23

Posta ve telgraf dağıtıcıları 23

Presçiler (kömür sanayii) 10

Pres makinesi temizleyici ve yağlayıcı işçileri 4

Protezciler (ortopedik) 4

Pülverizasyon işçileri 21

Ressamlar ve heykeltraşlar (genel) 31

Röntgen ve benzeri teşhis ve

tedavi laboratuvarları personeli 24

Sağlık memurları 23

Satıcılar 23

Silo işçileri 6

Soğukhava deposu işçileri 4

Tabelacılar (boya ve yazı işi) 20

Teknikerler 31

Telgraf telefon memurları 26

Tezgahtarlar (kasap tezgahtarları dahil) 23

Tezyinatçılar (kaşık ve benzeri) 22

Topograf teknisyenleri 18

Transmisyon kayışı işçileri 7

Üstüpü yapımcıları 4

Veterinerler 31

Vinç işleten ustalar 10

Vinç onarımcıları 4

Vinç işçileri 3

Vitrin düzenleyicileri 11

Yapma çiçekçiler 4

Zımpara taşı ve kağıdı yapımcıları 5

Zincirciler (yapım ve satış) 3

Düz işçiler 1

(A) GRUBU

KİMYASAL MADDELERLE OLAN MESLEK HASTALIKLARI

A - I, a Arsenik ve bileşikleri (arsenikli hidrojen dışında)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- -------- ----------------------------------------------

Akut 1 ay

- Akut gastro-intestinal bozukluklar - Arsenikli minerallerin elde edilmesi, işlenmesi,

(kusma, koleriform diare, - Sülfirik asit yapımında içinde arsenik bulunan

mide - barsak krampları, eksikoz), piritin kavrulması, piritin taşınması ve depolanması,

kavurmanın yapıldığı kurşunlu hücrelerdeki artıklar,

- Serebrospinal bozukluklar (baş

ağrısı, bilinç bozuklukları, delir,

kas krampları),

Kronik: 1 yıl

- Lokal deri lezyonları (eritem, - Arsenik ve bileşiklerinin elde edilmesi, işlenmesi,

follikülit, ülserasyon gibi), - Piroteknik,

- İlaç sanayiinde arsenikli maddelerin kullanılması,

- Konjonktivit, blefarit, - Arsenikli pedisidlerin ve kereste empermeablize

- Burun lezyonları (septum ülserasyonu, edici maddelerin yapımı ve kullanılması,

delinme), - Bazı yapay taşların fabrikasyonu (malachit)

- Generalize deri lezyonları (hıperkeratos, - Arsenik triklörür ile metal yüzeylerinin brüne edilmesi,

saç dökülmesi, tırnak kırılması ve tırnaklarda - Arsenikli boya maddeleri, tentür, pigment, cila, emaye,

Mee çizgileri, hiperhidroz, melanoz gibi), vernik yapımı, bunların özellikle yer ve duvar döşemeciliği

- Polinevritler, ile dokumaların boyanmasında kullanılması,

- Toksik karaciğer ve böbrek parankim - Lastik sanayii (vulkanizas yon),

zararları (ikter, albüminüri), - Cam ve seramik sanayiinde arsenikli ham

- Deri, solunum yolları ve kara- maddelerin kullanılması,

ciğer kanserleri, - Tabaklıkta tüy ve kılların temizlenmesi, post ve

- Periferik dolaşım bozukluğu, kürklerin boyanması, dirençlerinin arttırılması,

akrosiyanoz, gangren. şarapçılık, hayvan derisi doldurma işlemleri.

(Tanı için, gerektiğinde idrar, dışkı, tırnak ve saçlarda arsenik miktarı tayin edilir. B.A.L. verilerek yapılan provokasyon ile arsenüri sağlanır.)

A - I, b Arsenikli hidrojen veya arsin (AsH3)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- --------- ------------------------------------------------------

Akut 15 gün

- Baş ağrısı, karın ağrısı, nevralji, - Arsenik bileşikleri ile kirlenmiş asitlere (klorhidrik

parestezi, asit, sülfürük asit gibi) metallerin aşındırılması,

- Hemoliz, hemolitik ikter hemoglobinüri, cev- - Kuvvetli asitler kullanarak arsenikli

herlerin işlenmesi, anüri, akut böbrek yetmezliği

Kronik : 1 yıl

- Baş ağrısı, kas ağrısı uykusuzluk, - Cüruf ve cevherlerin yaş işlenmesi,

- Ferrosilis veya mangan silisidlerin yapımı, taşınması

- Anemi (basofil granunasyonlu, cabot ve kullanılmasında bu maddelere nemin etkisi,

halkaları),

- Böbrek fonksiyon bozukluğu - Kimya sanayiinde kadmiumun geri kazanılması,

- Kurşunlu maden cevherlerinden gümüş elde edilmesi,

- Arsenikli cevherlerden asit sülfürik elde edilmesi,

- Arsenikli kirlenmiş asit sülfürikden klorhidrik asit

elde edilmesi,

- Kuvvetli asitlerin saklandığı kapların ve tankların

temizlenmesi,

- Asetilen yapımı,

- Kuvvetli asitlerle kazanlar daki veya borulardaki kazan

taşlarının temizlenmesi.

(Gerektiğinde idrarda, dışkıda, kusmukta arsenik tayini yapılır.)

A - 2 Berilyum (glüsinyum) ve bileşikleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ----------- ------------------------------------------------------

Akut : 15 gün

- Metal humması, - Cevherlerin işlenmesi ve berilyum elde edilmesi,

- Toksik berilyum pnömonisi (dispne, - Berilyum bileşik ve alaşımlarının elde edilmesi,

siyanoz, solunum yetmezliği, röntgende - Alüminyum lehim tozu (berilyum fluorür) elde edilmesi,

önce milier tbc. benzeri görünüm, sonra

yaygın infiltrasyon),

Kronik (berilyoz) : 5 yıl

- Öksürük, dispne (toksikpnömoniyi - Kristal, seramik, porselen ve ateşe dayanıklı

izler) kronik kor pulmonale, maddelerin yapımı,

spontan pneumotorks, - Fluoresans ekranlar ve diğer fluoresans materyal,

- Deri lezyonları (dermatit, eritem, allerjik telsiz tüpü, radyo lambaları, ampuller için flaman,

dermatoz, granulomlar, keloid), lüks gömleği yapımı,

- Berilyum raşitizmi, - Atom reaktör sanayiinde yanma çubuk ve

- Karaciğer fonksiyon bozukluğu, maddelerinin elde edilmesi,

- Füze ve uzay araçlarının yönetim sistemleri ve

ölçü gereçlerinin yapımı.

(Gerektiğinde idrarda berilyum tayini, B - 2 dipnotunda olduğu gibi, kutan testler, solunum fonksiyon testleri yapılır; alveolar gaz difüzyonunda bozulma olup olmadığı saptanır.)

A - 3, a Karbonmonoksit

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : 15 gün

- Bilinç kaybı, kas krampları, kalpte ritm - Yanlış yapılmış ve defektli ısıtma sistemleri,

bozukluğu, solunum yetmezliği, - Havagazı şebekesi tamiri,

- Açık ocaklar,

Kronik 6 ay

- Nervöz ve psişik bozukluklar (uyku - İçinde karbonmonoksit bulunan gaz karışımlarının

bellek bozuklukları, parkinsonizm, elde edilmesi, dağıtımı ve sanayide kullanılması,

görme ve konuşma bozuklukları), - Garaj, depo ve tamirhanelerdeki çalışmalar,

- Fonksiyonel veya organik kalp ve - Kötü havalandırılan, kapalı yerlerde motor işletilmesi,

dolaşım bozuklukları. - Özellikle, yeraltı, kapalı yer ve tünellerdeki yangın

ve patlamalar,

- Metal karbonillerin elde edilmesi ve kullanılması,

- Kimya sanayiinde bazı sentezler için karbonmonoksit

kullanılması.

(Gerektiğinde kanda karbonmonoksit veya karboksihemoglobin tayini, elektrokardiografi, elektroensafalografi ve elektromiyografi yapılır.)

A - 3, b Fosgen (karbonilklorür)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut ve Subakut : 7 gün - Fosgen elde edilmesi,

- Üst solunum yolları irri- - Kimya sanayiinde ilaç ham madde-

tasyonu, öksürük, lerinin ve bazı boya maddelerinin

- Akut akciğer ödemi, elde edilmesinde fosgen kullanımı,

Kronik : 6 ay

Non spesifik respirasyonsendromu, - Yangın söndürücü olarak kullanılan karbontetraklorür

gibi organik klorlu bileşiklerin, kloroforun, tetrakloretan,

trikioretilen v.b. nin ısınması sonucu fosgen meydana gelişi,

- Bu maddelerin bir ısı kaynağı ile teması sonucu (örneğin

kaynak yapımı) fosgen meydana gelişi.

A- 3, c Hidrosiyonik asit, siyanidler ve siyan bileşikleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : 7 gün - Sıvı hidrosiyanik asit, siyanidler, ferro siyanat

- Ağızda acı badem kokusu, kas ve diğer türevlerin elde edilmesi,

krampları, trismus,midriasis, - Zararlı böceklere (tarım) farelere (değirmen,

- Dispne, siyanoz, asfeksi, gemi) karşı gaz şeklinde hidrosiyanik asit kullanımı

bilinç kaybı koma.

Subakut : 1 ay - Siyanizasyon ile asal madenlerin

- Baş ağrısı, baş dönmesi, (altın, gümüş) elde edilmesi,

bulantı, halsizlik, - Galvanizasyon işlemlerinde siyanat

- Dispne, kullanılması (altın, gümüş, nikel

- Kas krampı nöbetleri, kadmiyum, bakır v.b. galvanizasyonu),

Kronik : 6 ay

- Ekzematiform dermatoz, - Metal döküm parçalarının ısıtı-

- Konjonktivit, larak işlenmesi,

- Parmaklarda ülserler, - Pleksiglas (asetosiyanhidrin) yapımı,

- Stenokardi (EKG değişiklikleri), - Akrilnitrillerin pestisid olarak ve sentetik

- Nötropenili lenfositoz, elyaf yapımında kullanılması,

- Nervöz belirtiler, - Siyanidlerin elde edilmesi, bunlarla

temas ve yapay gübre olarak kullanımları,

A - 4 Kadmium ve bileşikleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : 15 gün - Kadmiyum elde edilmesi,

- Metal döküm humması, - Kadmiyum alaşım ve bileşiklerinin yapımı,

- Trakeit, bronşit, bronkopnömoni, - Nikel kadmiyum akümülatörlerinin yapımı,

- Baş ağrısı, dönmesi, şiddetli susuzluk - Daldırma, püskürtme veya elektroliz

ve boğazda kuruluk duygusu, yollarıyla metallere kadnuyum kaplama,

- Kanlı kusma ve ishal, - Kaplama, alaşım veya kirlilik olarak kadmiyum bulunan

- Karaciğer ve böbrek parankim zararları. metal eşyanın eritilmesi, lehimlenmesi, kesilmesi,

Kronik : 5 yıl

- Üst solunum yolları irritasyonu, - Atom reaktörleri için kontrol çubuğu yapımı,

- Dişlerde sarı renk, - Kadmiyumlu boyaların (kadmiyum)

- Burun mukozasında ülserasyon ve sarısı ve kırmızısı) yapımı ve ve kullanılması,

atrofi, anosmi, - Fotosel, lehim elektrodu, kadmiyum buharlı

- Anemi, lambalar, donanma fişekleri, sis bombaları yapımı.

- Karaciğer ve böbrek parankim zararları

- Kemik değişiklikleri (osteomalazi ve

milkman sendromu biçiminde) ve buna bağlı

yürüme bozuklukları.

(Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda kadmiyum tayini, aminoasidürinin saptanması için Haler deneyi yapılır.)

A - 5 Krom ve bileşikleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Dermatit, deride "kuş gözü" - Krom, krom alaşım ve bileşiklerinin

görünümünde ülserler, 1 yıl elde edilmesi,

- Allerjik dermatoz ve dermatitler - Galvanoteknik (elektrolitik kromlama),

- Konjonktivalarda ve üst solunum - Mineral boya maddelerinin yapımı ve kullanılması

yollarında irritasyon, (çinkove kurşunlu boyalar), (Özellikle tekstil,

- Burun septumunda ülser ve halı, cam ve seramik sanayiinde)

perforasyon, - Kerestelerin empermeablize edilmesi, pastan

- Ösofajıt, gastrit, mide ülserkleri koruyucu maddelerin yapımı ve kullanılması,

(6 değerli, suda eriyen krom bitkisel zamklar ve kesme yağlarının yapımı,

bileşiklerinin az ve uzun - Tabaklık, deri ve ayakkabı sanayii,

süre ağızdan alınması ile) - Metallerin aşındırılma ve temizlenmesi, cam yapımı

- Bronş karsinomu, (sülfokromikasit ve kromik asitle),

- Hemorajik nefrit, anüri, - Boyanmış maddeleri beyazlatma suyu elde edilmesi

- Pnömokonyoz (kromatlarla) ve kullanılması,

- Lithografide, fotoğrafçılıkta kromik asit ve alkali

kromat olarak,

- Donanma fişeği yapımında,

- Çimento yapımında (6 değerli krom bileşikleri).

(Gerektiğinde cilt testleri, idrarda krom tayini, allerjik dermatoz ve dermatitler için B - 2 dipnotunda yazılı testler yapılır.)

A - 6 Cıva ve bileşikleri

Cıva ve Anorganik Cıva Bileşikleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : 15 gün - Civalı maden cevherlerinin

- Ağızda metal tadı, salivasyon çıkarılması ve işlenmesi,

cıva stomatiti, - Civa destilasyonu ve fabrikasyon artıklarından

- Solunum yolları irritasyonu, civanın geri kazanılması, amalgam ve civa bileşiklerinin

- Dermatoz, elde edilmesi,

- Kusma, kanlı diyare barsak - İçinde altın ve gümüş bulunan cevherlerin işlenmesi,

mukozasında nekroz, - Civa lambalarının floresans tüplerin, radyo ve

- Önce diürezde artma, sonra anüri, televizyon sanayiinde alıcı, verici, güçlendirici

mesane tenezmi, böbrek fonksiyon tüplerin, röntgen tüplerinin, flamanlı

bozukluğu, kronik elektrik ampullerinin yapımı

(Hydrargyrismus) : 1 yıl - Redresör tüpleri ve cıva buharlı lambaların

- Salivasyon, gingivit, diş etlerinde yapımı, bakımı, onarımı,

civa çizgisi, stomatit, sinüzit, diş - Termometre, barometre, manometre gibi ölçü ve

dökülmesi, ağız kuruluğu, yutakta laboratuvar gereçlerinin yapımı, bakımı onarımı,

kızarıklık (cıva yutağı), - Civa, pompa ve civa vakum pompalarının

- Karaciğer ve böbreklerde yapımı ve kullanılması,

fonksiyon bozukluğu, - Civa akümülatörlerinin yapımı ve onarımı,

- Psişik bozukluklar (erethismus - Elektro gereçlerde civanın iletken olarak kullanılması,

mercurialis): ajitasyon, fobiler, - Civa ve bileşiklerinin katalizatör olarak kullanılması,

emosyonel labilite, dikkat ve bellek - Civa katodlarıyla elektroliz,

bozuklukları, kişilik değişikliği, - İçinde civa bulunan ilaçların ve bitki koruma

- Tremor mercurialis (parmak, dil maddelerinin yapımı ve ambalajlanması,

ve ağız köşelerinden başlayıp - İçinde civa olan boya ve yapıştırıcı maddelerin

ekstremitelere yayılan entansiyonel yapımı ve kullanılması,

tremor), yazıda değişme, - Civa bileşikleri veya amalgam yardımı ile altınlama,

- Paresteziler (en çok gövdede ve ekstremi- gümüşleme, kalaylama, bronzlama, dalgalı

telerin distal kısımlarında), yüzey işleme gibi çalışmalar,

- Konuşma bozuklukları kekeleme (en çok - Şapka sanayiinde ham materyalin hazırlanması,

fısıltılı seslerde), konuşma zorluğu fötr yapımı, (aşındırma, civa tuzları kullanarak

(psellismus mercurialis), hayvan derisi doldurma),

Organik civa bileşikleri - Tahıl ve tohumlarla çalışma, bunların

Akut ve Subakut: 15 gün dezenfeksiyonu, konserve edilmesi, tarla

- Anorganik civa zehirlenmelerinde çalışmaları, kerestelerin konserve edilmesi,

belirtiler (daha hafif olarak), - İşletme ve laboratuvarlarda civa

- Anestezi parestezi, motorik felçler, ve civalı gereçlerle çalışma,

Görme ve konuşma bozuklukları, - Dişçilikte amalgamla çalışma,

Kronik : 1 yıl - Foto laboratuvarlarında çalışma.

- Anorganik civa zehirlenmesindeki gibi,

- Merkezi sinir sistemi bozuklukları (irreversibl).

(Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda civa miktarı tayini yapılır.)

A - 7 Manganez ve bileşikleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Maden cevherlerinin çıkarılması,

- Solunum yolları irritasyonu, taşınması, işlenmesi (mangan ok-

- Mangan pnömonisi, sitlerin parçalanması),

Kronik (manganismus): 1 yıl - Alaşımların yapımı (ferro man-

- Mangan parkinsonizmi (yü- gan, manganlı bakır, manganlı

rüme bozukluğu, ekstremite- çinko, manganlı bronz),

lerde motorik rijidite, tremor, - Potasyum permanganat elde edil-

maske, yüz, yutma zorluğu, mesi ve kullanılması,

salivasyon, konuşma bozuk- - Demir sanayiinde mangan kulla-

luğu), nımı (manganlı çelik raspası),

- Kas tonusunda artma, yazıda - Seramik ve cam sanayiinde oksi-

değişme (mikrografi), dasyon ve kükürtsüzleştirme,

- Psişik bozukluklar (ağlama, - Manganlı boya maddelerinin ya-

gülme krizleri), pımı ve kullanılması,

- Karaciğer parankim zarar- - Mangan sülfatlı yapay gübrele-

ları, rin yapımı, taşınması ve kulla-

- Basedow sendromu. nılması,

- Manganlı kaynak elektrotları

yapımı ve kullanılması,

- Manganlı kuru pil yapımı.

(Gerektiğinde kanda, safrada, saçlarda mangan miktarı tayini, idrarda koproporfirin ve provoke manganüri yapılır.)

A - 8, a Nitrik asit

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Cilt yanıkları, 3 ay - Nitrik asit yapımı,

ciltte ülserasyon, - Organik gübre, patlayıcı madde

- Pigmentli sikatrisler, ke- nitrosellüloz, sentetik ipek ve

loid, deri, saat camı, cila, boya

- Üst solunum yolları ve göz maddeleri, kollodium yapımı,

mukozasında irritasyon, - Metallerin toplanması, ayıklan-

- Gözde yanık, görme kaybı, ması, fikse edilmesi, kazınma-

- Akut akciğer ödemi, sı, temizlenmesi, menevişlenmesi

- Kollaps, şok, galvenize edilmesi,

- Ösofagusta atrezi ve perfo- - Kezzapla aşındırma,

rasyon (ağızdan alınmışsa), - Keçe ve boncuk yapımı.

A - 8, b Nitroz gazları

(N0, N0 2, N 2,0 , N 2,0 3, N 2,0 5)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - A-8, a bölümünde belirtilmiş

- Gözde ve solunum yollarında, nitrik asit kullanılmasıyla il-

irritasyon, gili bütün işler, özellikle

- Bronkopnömoni, akciğer öde- kimya sanayii, bütün nitrasyon

mi (birkaç saat-2 günlük proçesleri, sülfirik asit yapı-

bir latent dönemden sonra), mı, sentetik boya maddeleri,

- Kusma, ishal, sentetik maddeler, patlayıcı

- Methemoglobinüri, siyanoz, maddeler, ilaç yapımı, hidro-

Kronik: 1 yıl karbonların nitre edilmesi,

- Kronik, konjonktivit, kera- - Ark, lambaları, yüksek gerilim-

tit, li elektrik v.b. kullanılması,

- Kronik bronşit, anfizem, kaynak işleri,

- El, saç, diş ve ciltte sarı renk, - Bakırın cilalanması, aliminyumun

dişlerde çürüme, laklarla işlenmesi, metallerin

aşındırılması, gravür, fotogra-

vür, fötr yapımı (postların

kılsızlaştırılması), otojen kay-

nak, galvanoplasti,

- Tahtaların depolanması (silo

hastalığı),

- Dökümhanelerde arkla kesme iş-

lemleri,

- Nitrik asidin organik maddeler-

le (hasır, tekstil v.b.) kon-

taktı, nitre edilmiş maddeler

yapan

fabrikalardaki yangınlar, sinema

yangınları (eski sellüloid filmler),

patlayıcı madde kazaları.

A - 8, c Amonyak

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Yapay gübre yapımı,

- Solunum yollarında irritas- - Üre yapımı ve bunun nitrik asit

yon akut akciğer ödemi, sentezinde ve bazı sentetik for-

sekonder bronkopnömoni, mol üre reçinelerinin yapılmasın-

- Keratokonjonktivit, iris at- da kullanılması,

rofisi, kornea ve lens bula- - Soğutucu olarak amonyak kullanıl-

nıklığı, ması ile yapay buz yapımı,

- Ciltte yanıklar, - Solvay işlemi ile soda yapımı,

- Sindirim sisteminde yanıklar, - Kok ve havagazı fabrikaları, boya-

- Larenks ödemi, şok, cılıkta kazıma maddesi olarak kul-

- Nervöz bozukluklar, koma, lanılması,

Kronik: 1 yıl

- Kronik bronşit,

- Astmatiform krizler,

- Psödomembranöz konjoktivit-

A - 9 Nikel ve bileşikleri

a) Nikel ve nikel tuzları

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 7 gün - Alaşım yapımı (bakır, mangan,

- Mide - barsak kanalında akut krom, demir ve molibdenle) ve

zararlar (bulantı, kusma). bu alaşımlarla madeni para, mut-

Kronik: 1 ay fak ve ev eşyası yapılması,

- Mide barsak belirtileri, - Demir ve çelik sanayiinde kulla-

- Dermatozlar (prurit, eritem, nılan özel çeliklerin (ferronikel)

cilt ülserleri, ekzama, pig- fabrikasyonu, korrozyona dayanıklı

mentasyon). çelik dökümü ve bunların tekerlek

yapımı v.b. işlerde kullanılması,

- Elektrogalvanizasyon (nikelleme),

- Nikel - kadmiyum akümülatörleri-

nin yapımı,

- Kimya sanayiinde katalizatör ola-

rak kullanılması.

b) Nikel karbonil (Ni(CO) )

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Cevherlerinden nikel elde edil-

1.Dönem: mesi,

- Sendeleme, bilinç bozukluğu - Nikel ve bakır ayırma işlemleri,

gibi merkezi sinir sistemin- - Saf nikel elde edilmesi,

de hafif zarar belirtileri - Kimya sanayiinde bazı sentezler-

- Solunum yolları irritasyonu. de katalizatör olarak kullanılması.

2. Dönem:

- Solunum yolları irritasyonu

(retrosternal delici ağrı ve

siyanoz ile birlikte)

- Tekrarlayıcı sakral ağrılar,

- Genel durumda bozulma (hal-

sizlik, baş ağrısı, ateş, sürek-

li zayıf nabız, hipertermi),

- Akciğer ödemi, subikter ve

kalp yetmezliği,

Kronik: 6 ay

- Nöbet şeklinde astmatiform

dispne,

- Karaciğer fonksiyon bozuklu-

ğu (ikter, kolik),

- Nervöz ve psişik bozukluklar,

- Anemi.

(Gerektiğinde ilk günde kanda nikel, ilk iki günde kanda karbonmonoksit ve idrarda nikel tayinleri yapılır.)

A - 10, a Fosfor ve anorganik fosfor bileşikleri

Beyaz fosfor

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Maden cevherlerinden ve kemik-

- Mide, barsak kanalı zararları lerden fosfor elde edilmesi,

(bulantı, kanlı kusma), - Kimya ve ilaç sanayiinde fosfo-

- Merkezi ve preferik sinir run kullanılması,

sistemi bozuklukları, - Fosforlu bronz yapımı,

- Cilt ve mukozalarda yanık, - Fosforlu pestisidlerin yapımı ve

Kronik: 1 yıl kullanılması,

- Yorgunluk, zayıflama, iştah- - Donanma fişeği, duman çıkarıcı

sızlık, sindirim bozukluğu, maddeler, yangın bombası, işaret

- Deri mukoza ve retina kana- ve aydınlatma fişeklerinin yapı-

maları, mı,

- Osteonekroz, kemiklerde en- - Beyaz fosfordan kırmızı fosfor

feksiyonlara dirençsizlik (os- elde edilmesi,

teomiyelit, periostit, özellik- - Sentezle Fosforlu Gübre yapımı,

le alt çene kemiğinde),

- Karaciğer ve böbrek paran-

kim zararları.

Fosforlu hidrojen (PH3)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Az miktarda fosfor ihtiva etmek

- Baş ağrısı, bulantı, şiddetli ve nemle birlikte olmak koşulu

suzluk duygusu, kusma ishal, ile Ferrosiliş mangansilis, Kal-

- Dispne, siyanoz ve sıkıntı ile siyum Karbit ve Kalsiyum siyana-

birlikte göğüs ağrıları mid yapımı ve kullanılması,

- Ekstansor kaslarda spazm, - Tahıl silolarında ensektisit ola-

ajitasyon, kramplar, delir, rak alüminyum ve çinko fosfitle-

- Akut akciğer ödemi, koma rin kullanılması,

- Kalsiyum karbitteki safsızlıklar-

dan asetilen elde edilmesi ve

kullanılması.

Diğer anorganik fosfor bileşikleri

(Klorlu fosfor bileşikleri)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Gözlerde, solunum yolları ve 15 gün - Özellikle kimya sanayii, grafik

ağız mukozasında irritasyon sanatlar ve yapay gübre yapı-

mında, fosforik asit ve anor-

ganik fosfor bileşiklerinin

kullanılması,

Tetra fosfor tri sülfit

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Eritem (fosfor eritemi), 1 ay - Kibrit kutularındaki sürtme

- Allerjik pruriginöz dermatoz. yüzeyinin yapımı (tetrafos-

fortrisülfit: P 4 S 3)

(Radyolojik olarak alt çene kemiği nekrozu saptanır)

A - 10, b Organik fosfor bileşikleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Organik fosfor bileşiklerinin

- Baş dönmesi nöbetleri, mig- yapımı,

ren, bulantı, iştahsızlık, sı- - Bu bileşiklerin pestisit ola-

kıntı hissi, ajitasyon, baş ağ- rak kullanılması,

rısı, - Böyle maddelerle bulaşmış kap-

- Görme bozukluğu, salivasyon, ların gündelik hayatta kulla-

miyosis, nılması,

- Dispne, bronşlarda hipersek- - Bu maddelerle çalışan labora-

resyon, larenks ve bronş tuvarlar.

spazmı,

- Bradikardi, hipotansiyon,

- Ekstremitelerde, göz kasların-

da, cilde kas krampları,

- Şiddetli terleme, bulantı, kus-

ma ve defekasyon ile birlikte

sindirim kanalı spazmları,

- Akut akciğer ödemi, solunum

felci,

(Kanda kolinesteraz aktivitesi tayini yapılır)

(Dietil paranitrofenil thiosulfat ihtiva eden alkilfosfat zehirlenmelerinde idrarda paranitrofenol tayin edilir.)

A - 11, a Kurşun ve kurşun tuzları

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 1 ay - Kurşun cevherlerinden ve çinko

- Sindirim sistemi zararları izabehanelerindeki kurşunlu

(karın ağrısı, kusma), küller ile kurşunlu piritlerin

- Karaciğer ve böbrek fonksi- kavrulmasından geri kalan ar-

yon bozukluğu, tıklarından kurşun elde edil-

- Nervöz belirtiler (kramplar), mesi, işlenmesi,

- Şok. - Kurşunlu eski metallerden ve

eski kurşunlardan kurşunun

geri kazanılması,

Kronik: 3 yıl

1.Emilim dönemi: - Kurşun, kurşun alaşımları ve

- Klinik belirti yoktur, kurşunlu metallerin izabesi,

- İdrarda ve kanda kurşun art- rafine edilmesi, haddelenmesi,

mıştır, - Çinko izabesi, çinko ve kurşundan

- İdrarda koproporfirin ve delta külçe dökümü,

aminolevülinik - asit artmış- - Kurşun bileşiklerinin yapımı, iş-

tır, lenmesi,

- Kanda delta aminolevülinika- - Kurşun veya kurşun alaşımları ile

sit dehidraz aktivitesi azal- kaynak, lehami, kalaylama, kur-

mış ve protoporfirin IX art- şun ve çinko izabehanelerindeki

mıştır, çalışmalar,

- Basofil noktalı eritrositler - Püskürtme ile kurşun kaplama,

artmıştır, - Kurşun ve kurşun alaşımlarından

- Hemoglobin azalmıştır, yapılmış bütün maddelerin yapı-

- Dişetlerinde Burto çizgisi ola- mı, dökümü, temizlenmesi, yüzey-

bilir. lerinin düzeltilmesi,

2.Presatürnizm (kritik başlan- - Kurşunlu eğe ve zımparalarla,

gıç dönemi): eğeleme ve zımparalama işlem-

- Halsizlik, ajitasyon, baş ağ- leri,

rısı, baş dönmesi, kas gücün- - Kurşunlu metallerin kor haline

de azalma, getirilmesi, çekme işlemleri,

- İştahsızlık, kabızlık, - Kurşunlu ensektisitlerin yapımı,

- Ciltte soluk - gri renk (kur- işlenmesi ve kullanılması,

şun kolorit), - Kurşunlu boya, badana, cila, lak,

- Normo veya hipokrom anemi, mürekkep, yapıştırıcı maddeler,

3.Satürnizm (belirli zehirlen- koruyucu laklar, boya maddeleri

me): (kurşun beyazı, çinko beyazı,

- Yukarıda bütün belirtiler da- krom sarısı, krom kırmızısı) ve

ha da şiddetlenir, sikatiflerin (kurşun naftenat) ya-

- Kurşun kolikleri, pımı, hazırlanması, kullanılması,

- Polinevrit (en çok nervüs - Karma, yakma, raspa yapma,

radialis felci), aşındırma, kaynak alevinde kes-

- Ensefalopati (baş ağrısı, kas me, sıcak perçinle kurşun kapla-

krampları, menengial irritas- ma, gemilerin ve demir yapıla-

yon belirtileri, koma kurşun rın sökülmesi, onarım, eski bo-

eklampsisi), yaların kazınması,

4.Geç hastalık dönemi: Kap kacak ve bazı kiremitlerin

- Kronik, azotemik hipertansif yapımı,

nefrit, - Kurşunlu emaye yapımı, sırlama,

- Kronik ansefalopati, Kronik seramik eşyanın süslenmesi, iş-

mide, barsak bozuklukları, za- lenmesi, kurşunlu materyalle cam

rarları, ve diğer eşyaların emaye edilme-

- Romatizmal şikayetler (kur- si,

şun gutu), - Kurşunlu cam kap, bardak yapımı,

- Kurşunlu cam dökümü, karıştırıl-

ması (kristal yapımı),

- Kurşunlu elmas tutucular kulla-

nılarak elmas yontulması,

- Kurşunlu harflerin dökümü ve

kullanılması,

- Matbaalarda dizgi makinelerinin

kullanılması (Monotip, Linotip gibi),

- Kurşunlu tozlarda kromithografi,

- Bazı sentetik maddelerin yapımın-

da organik kurşun bileşiklerinin

kullanılması (polivilklorür için

stabilizatör olarak kurşun stearat),

- İçinde kurşun tozu, dumanı veya

buharı bulunan işyerlerinde yapı-

lan işler.

(Kanda kurşun miktarı tayini, kurşun zehirlenmesi için en iyi indikatördür. Ayrıca basofil granülasyonlu eritrositlerde artma, idrarda delta aminolevülinik asit, idrarda koproporfirin, idrarda kurşun, kanda delta aminolevülinik asit dehidraz, eritrositlerde protoporfirin IX tayinlerinden yararlanılır. Selatör ilaçlarla yapılan yükleme testi ile idrarda provoke kurşun miktarı tayini daha önce geçirilmiş kurşun zehirlenmelerinin tanısında yardımcı olur.)

A - 11, b Organik kurşun bileşikleri

(Kurşun tetraetil, kurşun tetra metil)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 1 ay - Kurşun tetraetil ve metil elde

- Hipotermi, hipotansiyon, bra- edilmesi, bunlarla temas içinde

dikardi, vuruntu önleyici olarak bu mad-

- Psikoz (delirium tremens) delerin bulunduğu akaryakıtların

Kronik: 3 yıl elde edilmesi,

- Psişik bozukluklar, hipereksi- - Akaryakıt tanklarının temizlen-

tabilite, mesi ve onarımı,

- Uykusuzluk, miyalji, baş dön- - Bu gibi akaryakıtların yanması

mesi, bulantı, kusma, hipotan- ile atmosferin kirlenmesi,

siyon, - İçine kurşunlu akaryakıt katıl-

- Tremor, hiperrefleksi, mış yapıştırıcı v.b. maddelerin

- Karaciğer ve böbrek zararları. kullanılması.

(Kanda ve idrarda kurşun tayini yapılır.)

A - 12, a Karbon sülfür

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Karbon sülfür ve türevlerinin

- Yüzde kızarma, öfori, (karbon tetraklörür) elde edilme-

- Halüsinasyon delirleri, kar- si,

bon sülfür rausch'u, bilinç - Karbon sülfürün çözücü olarak,

kaybı, solunum felci, koma. özellikle yağların, gutaperka, re-

Subakut: 1 ay çineler ve eterik yağların ekst-

- Keratokonjonktivit, raksiyonunda ve çözümünde kulla-

- Nöropsişik bozukluklar (baş nılması,

ağrısı, agresivite, (Seksüel - Viskoz, sentetik elyaf, sellülozik

davranış bozuklukları, dikkat- filmler ve selofen yapımı,

te azalma, ajitasyon, depres- - Bazı yapıştırıcıların yapımı,

yon, uykusuzluk). - Karbon sülfür ile kükürtün ekst-

Kronik: 1 yıl raksiyonu ve çözülmesi, bu eri-

- Polinevrit (motoriksensibl), yiklerin kauçuk vulkanizasyonun-

- Retrobulber optik, nevrit, sko- da ve kibrit fabrikalarında kul-

tom, pupilla bozuklukları, lanılması,

- Nervüs akustikus zararı, - Kauçuk eriyiklerinin karbon sül-

- Piramidal ve ekstra pramidal für içinde hazırlanması ve kul-

sinir zararları, lanılması,

- Deprasyonlar, - Karbon sülfürlü ilaç ve kozmo-

- Mide, barsak şikayetleri, tiklerin yapımı,

- Hiperkolesterinemi, hiperli- - Karbon sülfür veya karbon sül-

poproteinemi, fürlü maddelerin ensektisit veya

- Damar sklerozu (öncelikle parazit öldürücü olarak tarımda

beyin ve böbreklerde), ve tahıl silolarında kullanılma-

- Gonad fonksiyonlarında bozulma, ması,

- Erken ihtiyarlama, - Bazı kemirici hayvanları yokedi-

- Kroner sklerozu. ci ilaçların yapımı.

(Gerektiğinde idrarda iyodazid testi, gonad hormonlarının tahlili, elektroansefalografi, elektromiyografi, odiyometri yapılır; idrarın Fehling reaktifi ile kahverengi olup olmadığına bakılır.)

A - 12, b Kükürtlü hidrojen

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Sentetik elyaf sanayii (viskoz

- Baş ağrısı, baş dönmesi, tit- ve selofon yapımı),

reme, kas krampları, - Sanayi gazlarının elde edilmesi

- Göz ve solunum yolları mu- (havagazı),

kozasında irritasyon, - Klorhidrik asit, sülfürik asit,

- Bilinç kaybı, solunum felci. karbon dioksit kükürtlü boyala-

Subakut: 1 ay rın ve diğer kimyasal maddelerin

- Baş ağrısı, baş dönmesi, uy- yapımı,

ku bozuklukları, ağızda ma- - Şeker rafinerileri,

deni tad, salivasyon, bulantı, - Hela ve fosseptık temizlemeleri,

ishal, boşaltma sırasında ve boşaltma-

- Keratokonjonktivit, fotofobi. dan sonraki çalışma ve kontrol-

Görme bozuklukları göz- ler.

kapağı kasları krampları

- Solunum yollarında irritas-

yon, bronşit, kanlı balgam.

Kronik (Sulfhidrismus)): 2 ay

- Solunum ve sindirim sistemin-

de karakteristik olmayan be-

lirtiler,

- Psişik bozukluklar.

A - 12, c Sülfürik asit

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Sülfürik asit üretimi,

- Ciltte yanık, nekroz, - Patlayıcı madde sanayii,

- Üst solunum yollarında irri- - Sentetik elyaf yapımı,

tasyon, akut bronşit, - Boya ve boya maddeleri yapımı,

- Konjonktivit, gözde yanık, - Eterler ve esterlerin üretimi,

Knonik: 3 ay - Kurşunlu akümülatör fabrika ve

- Ciltte sikatris, keloid, onarım yerleri,

- Kornea ülserleri, keratit, gör- - Minaral ve bitkisel yağ rafineri-

me zararları, leri,

- Üst solunum yollarında kro- - Selülozdan glukoz elde edilmesi,

nik iltihap, kronik bronşit, - Dericilik ve tabaklık,

- Dişlerde dekalsifikasyon, çü- - Brom ve iyot üretimi,

rüme, diş dökülmesi, - Gaz kurutma işlemleri,

- Uranyum üretimi,

- Sabun sanayiinde yağ asitlerinin

geri kazanılması,

- İlaç sanayii,

- Laboratuvarlar.

A - 12, d Kükürt dioksit

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Sülfürik asit üretiminde ara ürün

- Üst solunum yollarında irri- olarak,

tasyon, bronşit, bronkopnö- - Kağıt hamuru yapımı, nişasta sül-

moni, akut akciğer ödemi, fitler ve thiosulfatların üretimi,

- Konjonktivalarda irritasyon, - Şeker elyaf, deri ve tutkalların

- Bulantı, kusma. işlenmesinde beyazlaştırıcı ola-

rak,

Kronik: 3 ay - Organik sentezlerde, özellikle kar-

- Ciltte deskuamasyon, bonsülfür, thiofen, sulfonlar ve

- Kronik bronşit, anfizem, bron- sulfanatların üretiminde,

şektazi, sağ kalp yetmezliği, - Şarapçılıkta,

- Koku ve tad duygusunun - Pestisid olarak kullanılması,

azalması veya kaybı, - Cevherden bakır elde edilmesi ve

- Parkinsonizm, refleks bozuk- işlenmesi,

lukları, - Buz dolaplarında soğutucu mad-

- Dişlerde çürüme ve dökülme. de olarak,

- Besin maddelerinin dezenfeksi-

yonu,

- Kok fırınları, petrol rafinerileri,

kömür ve fuel-oil yakılan ocaklar,

kazanlar.

(Gerektiğinde idrarda sulfat miktarı tayini yapılır.)

A - 13 Talyum ve bileşikleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Ağır metal cevherlerinden talyum

- Susuzluk duygusu, bulantı, elde edilmesi, geri kazanılması,

kusma, kabızlık, alaşımlarının ve bileşiklerinin

- Taşikardi, stenokardi, hiper- yapımı,

tansiyon, - Talyum veya bileşiklerinin ilaç

- Yüzde, konjonktivalarda, üst sanayinde, cam sanayiinde

solunum yollarında hiperemi, (Özellikle optik camlar ve yapay

- Parmaklarda parestezi, mücevher taşları) kullanılması,

- Ayaklarda ağrı "burning boya ve boya maddelerinin, piro-

feet", teknik maddelerin yapımı,

- Uykusuzluk, - Ensektesit ve fare mücadele ila-

- Assenda polinevrit, cı olarak talyum sulfat elde edil-

- Saç dökülmesi, tırnaklarda mesi ve kullanılması,

lunula çizgileri, - Kızılötesi ışınlara duyar fono-

- Psişik bozukluklar, elektrik hücrelerin yapımı.

- Korsakow sendromu, bulber

paralizi,

- Kafa sinirlerinde nervüs

Okülomotorius ve nervüs

optikus, nevrit

Kronik: 1 yıl

- Zayıflama, uykusuzluk,

- Stomatit, anas-it gastrit,

- Görme bozuklukları,

- Dikkatte azalma,

- Böbrek zararları (albüminüri,

silindirüri, eritrositüri),

- Saç dökülmesi.

(Gerektiğinde idrar, dışkı, saç ve tırnakta talyum tayini yapılır.)

A - 14 Vanadyum ve bileşikleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Cevherden ve vanadyum bulunan

- Solunum yolları irritasyonu cüruftan elde edilmesi, işlenme-

(ses kısıklığı, yutakta kuru- mesi,

luk, kuru öksürük, dispne, - Ferromangan yapımında kullanılan

göğüsde daralma duygusu), vanadyum pentoksidin hazırlanma-

- Akut bronşit, bronkopnömoni, sı,

- Dilde ve ekstremitelerde ti- - Demir ve çelik tasfiyesi, ferro-

pik yeşil - siyah renk, manganlı özel çelik yapımı,

- Alüminyum cevherlerinin işlenme-

Kronik: 1 yıl si,

Kronik bronşit (anfizemli ve- - Kimya sanayiinde katalizatör ve-

ya emfizemsiz), ya oksidasyon maddesi olarak

- Nörolojik, psişik bozukluklar kullanılması,

(parmaklarda tremor, depres- - Çeşitli mürekkep, boya maddeleri

yon), kurutucu maddeler ve fotoğraf-

- Kalpte fonksiyonel bozukluk- çılık maddelerinin yapımı,

lar (çarpıntı), - Petrolden elde edilen akaryakıt

- Ekzematiform dermatoz. (Özellikle ağır yağ) ile çalışan

kazan, ocak, baca ve türbinlerin

temizlenme ve onarımı.

A - 15, Halojenler

A - 15, a Klor

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Klor elde edilmesi ve sıvılaştı-

1. Dönem: rılması,

- Göz ve üst solunum yolları - Sıvı klorun taşınması ve bununla

mukozasında irritasyon, ök- temas,

sürük krizleri, göğüste sıkış- - Kimya ve ilaç sanayiinde

ma hissi, klor türevlerinin yapımı,

2. Dönem : - Metal yüzeylerinin klor-

- 48 saat süren latent dönem, hidrik asit ile aşındırıl-

ması,

3. Dönem: - Hipoklorürlere (klorlu su)

- Akut akciğer ödemi, şok, asit etkisi ile klor atom-

- Taşikardi, hipotansiyon, oligoüri. larının açığa çıkması.

Kronik: 3 ay

- Göz ve üst solunum yolları muko-

zasında irritasyon, kronik bron-

şit, anfizem,

- Atipik mide, barsak şikayetleri.

A-15, Halojenler

A-15, b Brom

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Bromun deniz suyundan ve

- Klorda olduğu gibi üç dönem deniz tuzunun, yosunun ve

vardır, belirtileri daha hafif- sanayide potasyum tuzları-

tir, solunum sistemi belirtileri nın işlenmesinden kalan

daha az, sindirim sistemi belir- artıklardan elde edilmesi,

tileri daha sıktır,

- Ciltte yanıklar, nekrotik ülseras- - Brom türevlerinin yapımı,

yonlar, - Bromun kimya sanayiindeki

Kronik: 3 ay bazı sentezlerde oksidas-

yon maddesi olarak kulla-

- Ekzama, akne, deride ülserasyon. nılması.

A-15, Halojenler

A-15, c İyot

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Kronik 3 ay - Deniz alglarından, Şili gü-

Deride, göz ve üst solunum herçilesinden ve petrol

yolları mukozasında irritas- rafinerlerindeki çeşitli

yon, işlemler sırasında iyot

elde edilmesi,

- Gözlerde yanık,

- Akne, pemfigus. - İyot ve iyot bileşikleri-

nin kullanılması,(örneğin

kimya, ilaç sanayii ve fo-

toğrafçılık.)

A-15, Halojenler

A-15 d, Fluor

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Fluorhidrik asit ve alkali

- Cilt ve mukozada yanık, doku fluorürlerin elde edilme-

zararları (bir latent süre- si, kullanılması,

den sonra ağrılı derin nek-

rozlar, doku kaybı), - Kryolit banyosunda elekt-

roliz ile alüminyum elde

- Solunum yollarında irritas- edilmesi,

- Döküm parçalarının aşın-

dırılması ve çeliğin par-

latılması (fluorhid-

yon, akut akciğer ödemi, rik asit ve tuzları),

- Kramplar, felçler, - Cam ve porselenin dağlanması,

- Akut böbrek zararları, camın matlaştırılması, kristal-

- Akut kalp ve dolaşım bozukluk- lerin parlatılması, döküm par-

ları çalarının ve çeliğin temiz-

Kronik: 1 yıl lenmesi (fluorhidrik asit ve

- Fluor kaşeksisi (fluoroz), tuzları),

- Dişlerde lekeler (güve yeniği - Fluor bileşiklerinin pestisid

görünüm), çürükler, ve kereste konserve edicisi

- Osteoskleroz ve osteomalazi olarak kullanılmaları,

benzeri kemik değişiklikleri - Amonyum flüorür ile emaye ya-

(öncelikle kostalar, kolonna pımı,

vertebralis ve pelvisde), - Düşük küllü filtre kağıdı ya-

- Eklem bağlarında kireçlenme, pımı,

eklem hareketlerinde sınırlanma - Temizlik tozu yapımı (sodyum

(Morbus Bechtrew benzeri), silisyum fluer bileşikleri),

- Zayıflama, anemi, - Özel çimento türlerinin yapımı

- Deride kuruluk, tırnaklarda kırılma, (kalsium fluorür),

- Böbrek fonksiyon bozukluğu. İçinde fluor bileşikleri bulu-

nan sanayii artıkları (örneğin

süperfosfat ve petrol sanayii).

(Gerektiğinde idrarda fluor miktarı tayini yapılır.)

A- 16 Alifatik veya alisiklik hidrokarbonlar (Petroleter ve benzinin bileşiminde bulunan petroleter, petrol benzini, kerosin, diesel yağı, fuel oil v.b.gibi)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Ham petrolün distile ve rafine

- Baş dönmesi, kulak çınlaması, edilmesi,

rausch hali, koma, Pnömoni, - Hidrokarbonların yapılarını

plörit. değiştirmeye hizmet eden kra-

Kronik: 1 yıl king ve reforming işlemleri.

- Komedon, akne, follikülit, - Distilasyon ürünlerinin çözü-

- Fotosensibilite, cilt kanseri cü, yakıt maddesi, yağları te-

mizleyici ve yanma maddesi

olarak kullanılması,

- Bu maddelerin depolandığı kap,

tank v.b.nin temizliği.

A- 17 Alifatik ve alisiklik halojenli hidrokarbonlar (Metil klorür, kloroform, karbon tetraklörür 1, 1, 1 ve 1, 1, 2 triklor etan, tetrakloretan, trikloretilen, perkloretilen metan ve etanın fluorlu ve klor-fluorlu türevleri, metil bromür, klorbrom metan, DDT-DDD, heksaklor sikloheksan, aldrin, dieldrin, endrin, texafen, vinil klorür, tetra fluor etilen, kloropen v.b.)

A - 17 1. Doymuş alifatik halojenli hidrokarbonlar

a. Metil klorür, metil bromür

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün - Bu gruptaki bileşiklerin ara

- Konjonktivalarda ve solunum veya son ürün olarak elde

irritasyon, edilmesi ve kullanılması,

- Baş dönmesi, nistagmus, mid- - Kuru temizleme işleri.

riasis, ışığa karşı pupilla ref- - Bunların yağ, cila, lak, reçine,

leksi kaybı, konuşma bozukluk- vernik, bitum, kükürt, balmumu,

ları, intentionel tremor, sentetik elyaf (sellüloz) için

yürüme bozuklukları, çözücü olarak kullanılmaları, me-

- Fobi, somnolans delir, tallerin temizlenmesi ve yağsız-

- Kas krampları, pareziler, laştırılması, boyama işleri,

- Jackson tipi epilepsi, - Soğutucuların içinde soğutma

- Böbrek zararları (oligoüri, maddesi olarak, bunların yapımı

anüri, albüminüri, üremi), ve onarımı,

- Beyin ödemi, akut akciğer - Ensektisit olarak kullanılmaları

ödemi, (özellikle spray şeklinde),

- Tedaviye cevap vermeyen ge- - İlaç sanayiinde çeşitli dezenfek-

neralize tremor (kalıcı). siyon maddeleri anestetik ve an-

Subakut 1 ay tiseptiklerin yapımında,

- İntestinal ve nervöz bozuk- - Boyacılıkta kullanılan maddelerin

luklar, çözücü, inceltici ve aşındırıcı

( düzeltici) olarak yapımı ve

kullanılması

- Miyokloni,

Kronik: 1 yıl

- İntestinal bozukluklar (bu- - Yangın söndürücü maddelerin ya-

lantı, kusma, kolik, diyare), pımı ve kullanılması,

- Nörolojik belirtiler (baş ağ- (Bu maddelerin bazıları yüksek

rısı, somnolans, koordinasyon sıcaklık derecelerinde veya alevle

bozukluğu, tremor, felçler). temasta fosgen vb. A - 3, b de ol-

duğu gibi toksit halojen türevleri

meydana getirirler).

b. Tetraklor etan ve karbon tetraklorür

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut 15 gün

- Konjonktivalarda ve solunum

yolları mukozasında irritasyon,

- Bulantı, kusma, baş dönmesi,somnolans,

- Hepatonefrit (latent bir dönemden sonra)

Kronik: 3 ay

- Dermatozlar.

A - 17, II. Doymamış alifatik halojenli hidrokarbonlar

a. Trikloretilen, tetrakloretilen

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün

- Baş ağrısı, dönmesi, uyuşukluk,

- Mukoza irritasyonları,

- Somnolans, narkoz,

Kronik : 6 ay

- Yorgunluk, tremor, karakter değişikliği,

- Dermatozlar,

- Ani kalp durması

- Trikloretilen alışkanlığı

A - 17, III. Halojenli alfatik ve alisiklik ensektisitler

(DDT, Aldrin, Dieldrin v.b.)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün

- Tremor, lokal ve generalize

kramplar, felçler,

Kronik: 1 yıl

- Blefarokonjonktivit,

- Dermatozlar,

- Nörolojik bozukluklar,

- Hipoplastik anemi (son ikisi

daha çok hekzakloroheksanla olur).

A - 17, IV. Metan ve etanın klor ve fluorlu türevleri (fluoranlar)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Bu maddelerin şimdiye kadar in-

sanlarda zehirleyici etkileri

görülmemiştir.Ancak ısıtılmala-

rında zehirleyici halojen madde-

ler açığa çıkar.

A - 17, V. Sentetik maddelerin halojenli monomerleri (vinil klorur ve kloropren gibi)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün

- Somnolans, bilinç kaybı

Kronik: 1 yıl

- İntestinal ve nörolojik bozukluklar,

Alopesia (öncelikle kloroprenle),

- Parmaklarda Raynaud send-

romu tipinde vasomotor bo-

zukluklar, falankslarda ak-

roosteoliz, dermatozlar (vi-

nilklorür polimerizasyonu sı-

rasında).

(Gerekirse idrarda Fujiwara reaksiyonu ile bazı klorlu alifatik hidrokarbonların tri ve per gibi parçalanma ürünlerinin saptanması yoluna gidilir.)

A - 18, a Alkoller

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Konjonktivalarda ve üst so- - Alkol ve bunların halojenli

lunum yollarında irritasyon, bileşiklerinin elde edilmesi,

- Narkotik etki. - Boya, cila, vernik, doğal ve sente-

Metil alkol tik reçine, kimyasal temizleme

Akut : 15 gün maddeleri, leke çıkarıcılar için

- Baş ağrısı, bulantı, kusma, çözücü ve üretici yapımı ve kul-

siyanoz, taşikardi, akut akci- lanılması,

ğer ödemi, koma. - Verniklerin, elektrik malzemesin-

- Görme bozukluğu, deki yalıtıcı manroların (diase-

- Nefropati, hepatopati, nöro- ton alkol), anilin boyalarının

pati. (metanol) yapımı ve işlenmesi,

Kronik : 1 yıl - Kozmetik, parfüm ve sabun yapı-

- Konjonktivalar ve üst solunum mı,

yollarında irritasyon. - Meyve esanslarının elde edilme-

- Baş ağrısı, baş dönmesi, si,

- Dispeptik şikayetler, - İlaç sanayii,

- Fotofobi, görme azlığı, mid- - Antifriz, fren sıvısı, sentetik

riasis, papilla ödemi. yağlama maddeleri, koruyucu cam

ekran yapımı,

- Lastik sanayii ve yapay deri

yapımı,

- Kereste konserveleme maddeleri-

nin yapımı ve kullanılması (dia-

seton alkol),

- Sentetik elyaf sanayiinde sellü-

loid ve sellüloz asetat için

çözücü olarak ve temizleme ve

çözünleme maddesi olarak kulla-

nılması,

- Bazı sentetik kumaş ve örtülerin

yapımı,

- Şapka yapımı (hasır şapka),

- Formalhedit elde edilmesi (meta-

nol),

- Tohumculukta su çekici ve bakte-

riostatik olarak,

- Petrokimya sanayii (rafineriler),

- Füzelerde yakıt olarak (propanol),

- Patlayıcı madde sanayiinde

(Gerektiğinde kanda ve idrarda metil alkol ve formik asit miktarları tayin edilir.)

A - 18, b Glikoller

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : 15 gün - Glikol, poliglikoller, bunların

- 12 saatlik latent süreden türevleri ve asetatların elde

sonra edilmesi,

- Nörolojik belirtiler (bacak- - Kimya sanayiinde çeşitli organik

larda zayıflık, kramplar), sentez işlemlerinde ara ürün ola-

- Karaciğer ve böbrek zarar- rak, öncelikle cila, reçine, sellü-

ları (ikter, hematüri), loz bazına dayanan ve çabuk

kuruyan

- Akut böbrek yetmezliği, - vernik ve bazı boya pigment, not-

- Akut akciğer ödemi. rosellüloz ve sellüoz asetat için

Kronik: 1 yıl çözücü olarak,

- Rinit, kronik konjonktivit, - Çeşitli ilaçlarda sıvağ (sulfona-

- Karakteristik olmayan hema- mid, antibiotik, asetilkolin) deo-

tolojik bulgular, dorant, dezenfeksiyon maddesi,

- Baş ağrısı, baş dönmesi, nis- bakteriostatik (klima cihazların-

tagmus, da hava sterilizasyonu için)

- Ruhsal bozukluklar, kişilik gliserin yerine,

bozuklukları. - Kozmetik sanayii (sabun, krem,

yüz kremleri),

- Antifriz, fren sıvısı ve hidrolik

yağ yapımı,

- Besin maddeleri sanayiinde çeşitli

esans ve ekstrelerin yapımı,

- Tekstil sanayiinde dokuların

yumuşatılması, boyamaya, basma işle-

mine hazırlanması, çeşitli sentetik

kuvvetlendirici maddeleri yapımı,

çeşitli sentetik kumaş ve yapıştı-

rıcıların yapımı

- Fotoğraf sanayiinde bazı plak ve

filmlerin yapımı,

- Patlayıcı madde sanayii, sentetik

lastik maddeleri,

- Tütün sanayiinde kurutma maddesi

olarak, gazların kurutulması için

(ancak propilenglikol nem muhafaza

edici olarak da kullanılır.)

- Yeraltı havagazı borularının izo-

lasyonu (etilenglikol katılarak.)

A - 18, c Eter ve türevleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Somnolans, baş ağrısı, baş - Eterin ve halojenli türevlerinin

dönmesi, bulantı, kusma, elde edilmesi,

Etilen oksit ve dioksan 1 yıl - Kimya sanayiinde balmumu, yağ,

- Göz, burun ve yutakta ir- lastik, reçine, cila ve nitrosellü-

ritasyon, loz için çözücü olarak, organik

- Baş ağrısı, baş dönmesi, bu- sentezlerde ara maddesi ve kuru-

lantı, kusma. tucu olarak, kollodyum yapımında

- Karaciğer stazı, böbrek yet- nikotin ekstraksiyonunda,

mezliği, - İlaç sanayiinde alkaloidlerin elde

- Akut akciğer ödemi, Halojen edilmesi, sterilizasyon maddesi ve

türevleri (özellikle diklor- anestezik olarak,

dietil eter) Sentetik elyaf sanayiinde sellüloz

- Solunum yollarında şiddetli asetatın ve yapay ipeğin çözücüsü

irritasyon, olarak, dokumaların boya ve basma

- Akut kemopnömoni, işlemlerine hazırlanması,

A - 18, d Ketonlar

(aseton, bukanon, metilizobutil keton, sikloheksanon v.b.)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Parfümeri, lastik, fotoğraf ve - Ayakkabı sanayiinde temizleyici,

plastik sanayiinde,

- Bazı özel yakıtların yapımı,

- Dumansız barutla patlayıcı

madde yapımı,

- Boya ve cilalar için çözücü

ve kazıyıcı (düzeltici) olarak,

Perakut: 2 gün - Ketonların ve türevlerinin elde

- Şiddetli irritasyon (salivas- edilmesi,

yon, gözyaşı akması, öksürük), - Kimya sanayiinde ekstraksiyon

baş dönmesi, bulantı, kusma, maddesi, temel madde veya ara ürün

koma. olarak kullanılması, cila, vernik,

Akut : 15 gün reçine, yapıştırıcı maddeler, boya

Göz ve üst solunum yolları maddeleri, yağlar, kollodyum, sellü-

mukozası irritasyonu, loz astetat, asetilen için çözücü

- Bulantı, kusma, baş dönmesi, olarak,

baş ağrısı. - Sentetik elyaf sanayiinde, yapay

Kronik : 6 ay ipek ve yapay deri yapımı, kumaş-

- Baş dönmesi, baş ağrısı, ların boyama, basma işlemlerine

halsizlik, hazırlanması,

- Kabızlık - Sellüloid yapımı,

- Göz ve solunum yollarında - İlaç sanayiinde kloroform, iodo-

irritasyon, form, bromoform, sulfonal yapımı,

- Dermatozlar. - Parfümeri ve kozmetik sanayii,

- Yapay lastik ve patlayıcı madde

dumansız barut) yapılan yerler,

- Eğlence maddeleri sanayii.

A - 18, e Organik esterler

(Alifatik asitlerin esterleri - asetat, formiat, laktat, butirat - aromatik ve anorganik asitlerin esterleri, ftalatlar, mineral asitlerin esterleri - dimetil sülfat, metil silikat, nitrik asit esterleri - nitrogliserin gibi)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : 7 gün - Organik esterlerin yapımı,

- Mukozalarda irritasyon, - Kimya sanayiinde nitro cilaları

Kronik : 6 ay sellüloz asetat, doğal ve sentetik

- Konjonktivada hiperemi, kor- reçineler, lastik, yağ, balmumu, bo-

neada kuruma, kornea ülseri, ya maddeleri, vernik, emaye, mürek-

gözyaşı akması, fotofobi, kep için çözücü, plastikleştirici,

- Solunum yollarında irritas- yapıştırıcı, aseton yerine organik

yon, öksürük, retrosternal ya- sentezlerde ara ürün.

kıcı, ağrı, dispne, - Yapay deri sanayii,

- Sindirim sistemi şikayetleri. - Duvar, zemin döşeme malzemesi

1. Dimetil Sulfat yapımı, yapay tahta, yapay döşe-

Akut : 7 gün melik kumaş yapımı,

(fosgen intoksikasyonuna - Parfümeri(tırnak cilası, parfüm),

benzer), - Besin maddeleri sanayii (meyva

-Mukozalarda irritasyon, esansları),

-Latent bir süre, - Kırılmaz cam yapımı,

-Cilt ve gözde yanık, - Benzine ve motor yağlarına vu-

-Akut akciğer ödemi runtuya karşı triorto-kresilfos-

-Hepato - nefrit, hepatore- fat katılması,

ral yetmezlik, - İlaç sanayiinde çeşitli bakterios-

-Trakeit, kronik bronşit, talikler ve inhalasyon maddeleri

-Görme bozuklukları için sıvağ olarak,

(yanık sonucu). - Seramik ve kereste sanayiinde

Kronik : 1 yıl yapı işlerinde çimento, alçı, ref-

-İnatçı trakeit ve bronşit, rakter tuğla için sarsıntılardan

-Ciltte derin lezyonlar, kalıcı ve asitlerden koruyucu olarak

lokal analjezi, (metil silikatlar)

-Konjonktivit, keratit,

II. Metil silikat

-Korneada dejeneratif bozuk-

luklar, görme azlığı veya

kaybı. 1 yıl

A - 19, a Organik asitler

(Formik asit, asetik asit, oksalik asit)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : 7 gün - Organik asitlerin ve tuzların (ase-

-Konjonktiva, solonum yol- tat, oksalat, formiat) elde edilmesi,

ları mukozası ve ciltte,

yanıklar, lezyonlar, - Tekstil sanayiinde aşındırma, temiz-

-Dermatozlar 2 ay leme, soldurma, boyama, basma işlemleri,

-Astmatiform bronşit 1 yıl

Oksalik asit (oral) 1 yıl - Kimya sanayiinde organik sentezler

-Epigastriumda ağrı, şid- için, mürekkep, boya, cila ve vernik

detli kusma, yapımı, kurşun tuzlarının,

-Nervöz bozukluklar, tremor, sabunun, sentetik parfümlerin ha-

tetanik kramplar, trismus, zırlanması, asetik asit, anhidritle-

felçler, koma, rinin yapımı, bazı sentetik elyafın

-Böbrek zararları (hemoglo- (sellüloz asetat) ve metal aseta-

binüri, eritrositüri, idrarda tın hazırlanması,

oksalik asit kristalleri). - Besin maddeleri sanayiinde sirke

yapımı, besin maddesi konservecili-

ği, şarap mayalandırma,

- Metal sanayiinde (öncelikle için-

de demir bulunmayan metaller),

- İlaç sanayiinde (aspirin yapımı),

- Kauçuk sanayiinde (pıhtılaştırma

maddesi olarak),

- Leke çıkartıcıların özellikle po-

tasyum tetra oksalatın "Sorrel

tuzu" yapımı,

- Tabaklıkta,

- Fotoğraf sanayiinde.

A - 19, b Aldehitler

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : 15 gün - Aldehitlerin ve bileşiklerinin

-Gözlerde ve üst solunum yol- elde edilmesi,

ları mukozasında irritasyon - Organik sentezlerde ve monomer

(konjonktivit, rinit, keratit, olarak sentetik madde sanayiinde

trakeit), (bakalit, üreformal reçineleri, ga-

lalit, sellüloit yapay, kehribar),

-Akut akciğer ödemi, bron-

kopnömoni, - Yapay ipek liflerinin aşındırma

-Astmatiform bronşit 3 yıl ve sertleştirilmesinde(formol),

-Ekzematiform dermatit ve kumaşlara buruşmayacak özellik

ürtiker, 2 ay verilmesi,

-Epidermiste kalınlaşma, ter - Lastik sanayiinde (çeşitli vul-

bezlerinin yok olması, nöro- kanizasyon işlemleri),

dermatit, tırnaklarda kırılma, - Formolün dezenfeksiyon maddesi,

ekstremitelerde cerahatlanma deodorant, bakteriostatik, tarım-

ve hiperestezi, 1 yıl da zararlı böceklere karşı, şar-

Furfurol bon sporlarının yok edilmesinde

-Nörolojik belirtiler: 1 yıl (deri, pamuk, kürklerde)anatomik

tremor, nevrit. preparatların konserve edilme-

sinde, fotoğraf sanayiinde jela-

tin tabakalı plaka ve filmlerin

sertleştirilmesinde kullanılması,

- Asetaldehitin sirke yapımında

ve ayna gümüşlemede kullanılması,

- Akroleinin sabun sanayiinde,

yağlı boya yapımında, kemikler-

den tutkal çıkarılmasında,

ısıtılmış ve yağlanmış materya-

lin lehimlenmesinde, yağlama

yağlarının hazırlanmasında, gal-

vanoplastide kullanılması,

- İlaç sanayiinde; hekzametilen

telramin, kloraldehit, paralde-

hit yapımı,

- Yakıt maddesi ve ensektisit

olarak metasetaldehit yapımı ve

kullanılması.

A - 20, a Alifatik Hidrokarbonların Nitro Türevleri

Nitrometan ve Nitroetan

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Cilt göz ve solunum yolları - Organik sentezlerde,

mukozasında irritasyon, 1 yıl - Reçine, balmumu, yağ, boya mad-

1 nitropropan,2 (nitropropan)

- Mukozalarda irritasyon, 1 yıl deleri, nitrosellüloz için çözü-

- Narkotik belirtiler, zü olarak,

- Baş ağrısı, baş dönmesi, kusma, - Füze yakıtı olarak,

- Organik esterler, sellüloz, yağ,

- Karaciğer zararları balmumu, bazı boya maddeleri ve

(Sürekli olabilir), reçine için çözümü,

-Methemoglobinemi, -Bazı sıva ve lakların, özellikle

korruzyondan koruyucu olanların,

cila, tutkal, sentetik maddeler ve

çeşitli ensektisitlerin yapımı.

Tetranitrometan

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : 1 yıl -Trinitrotoluen ve diğer patlayıcı

-Mukozalarda irritasyon, maddelere katılır.

-Bronşit, pnömoni, akut akci-

ğer ödemi.

Kronik :

-Nervöz bozuklukları, bradi-

kardi

-Methemoglobinemi,

-Karaciğer ve böbreklerde

yağlı dejeneresans

Nitroparatinin klorlu türevleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

-Mukozalarda özellikle solu- -Pestisit ve fungusit olarak,

num yollarında şiddetli irri- -Organik sentezlerde,

tasyon, 1 yıl -Çözücü olarak.

-Kronik bronşit, akut akciğer

ödemi, akciğerlerde fibrosis,

-Methemoglobinemi.

A - 20, b Nitrik asit esterleri

(nitroglikol ve nitrogliserin gibi)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 15 gün -Patlayıcı madde yapımı, bu mad-

-Şiddetli baş ağrısı, baş dön- delerin karıştırılması, kartuşların

mesi krizleri, bulantı, sarhoş- doldurulması,

luk hissi, yüzde kızarma, ge- -Defektli, eskimiş, patlamamış kar-

nel sıcak basması duygusu, tuşlarla çalışma (maden ocakla-

uykusuzluk, 15 gün rında, cephane depolarında v.b)

-Bradikardi, hipotansiyon ste- -İlaç sanayiinin bazı dalları.

nokardi,

-Pisişik bozukluklar (depres-

yon, delir),

-Bu belirtilerin hafta başında

artması (pazartesi hastalığı),

maruziyetten ve temasın ke-

silmesinden 1 - 2 gün sonra

ani ölümler,

-Parmak uçlarında ve tırnak

altında tedaviye dayanıklı

ülserler.

-Ekzama,

Kronik : 1 yıl

-Nevralji, tremor, baş ağrısı,

baş dönmesi,

-Alkole tahammülsüzlük.

A - 21, a Benzol (benzen) ve Homologları

(benzol, toluol, ksilol, kumol-Kümen v.b.)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Perakut: 3 gün - Taş kömürü katranından hava-

- Kronik hak krampları parazi, bilinç gazı ve kok fabrikalarında

kaybı periferik damarlarda spazm, kataliz veya distilasyonla

solunum felci. - Benzol ve homologlarının

elde edilmesi

Akut: 15 gün - Benzol ve homologlarının

- Bilinç bulanıklığı (benzol rausch'u), çözücü, inceltici ve kuru

baş ağrısı, baş dönmesi, kaslarda temizleme maddesi olarak

fibrilasyon, kullanılmaları, yağsızlaş-

Kronik 3 ay tırma ve ekstraksiyon işlem-

- Yorgunluk, baş ağrısı, baş dönmesi, leri, temizleyici maddelerin

- Mide - barsak şikayetleri yapımı, lastik sanayiinde

- Lökopoez, eritropoez, trombopo- 1 ay çözücü, boya maddeleri, lak,

ezde tek veya birlikte zararlar (nötro- cila, vernik yapımında in-

penili lökopeni, trombopeni, kapil- celtici olarak, lastik vul-

ler frajilite, anemi (çoğukez nor- kanizasyonda, su geçirmez

mokrom, hipo veya aplastik), hemora- elbise, ayakkabı, hasır

jik diatezekimoz, purpura, kanamalar), şapka yapımı, tutkal ve bazı

- Enfeksiyonlara dayanıksızlık 3 ay yapıştırıcı maddelerin yapı-

(nekrotik anjin, akciğer komplikasyonları), mı, boya, lak, cila, vernik,

- Agranulositoz, panmiyelofitizi, 3 yıl reçinelerin kullanılmasında

inceltici olarak, foto gra-

vürcülükteki mürekkeplerde,

ofset baskıda, cila mancun-

larının yapımında, linolyum,

mukavva, sanayiinde, ayna

yapımında,

- Lökozlar, 10 yıl - Yağ ve greslerin ekstraksi-

Benzol homologları yonunda,

Kronik: 6 ay - Saat ve duyar ölçü gereçle-

- Çabuk yorulma, baş ağrısı, bulantı, rinin yapımı, aşındırma ve

alkole tahammülsüzlük, yağsızlaştırılması,

- Ciltte orthoerjik irritasyon belir- - İlaç sanayii, parfüm yapımı,

tileri. - Yakıt maddeleri sanayii.

(Gerektiğinde idrarda fenol, kanda benzol, idrarda sulfat tayini toluol için idrarda hippurik asit tayini yapılır.)

A - 21, b Naftalin ve homologları

(naftalin, metil naftalin, asetil naftalin v.b.)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 1 ay - Taş kömürü katranının desti-

- Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, lasyonu ile naftalin elde

kusma, edilmesi,

- Hemoliz, hemoglobin - Ftalik asit, hidre naftalin-

- Anemi (Heinz cisimcikleri ile). ler (dekalin, tetralin) ve

sentetik maddelerin yapımın-

da naftalin kullanılması,

bazı ilaç ve bazı boya mad-

- Keratitis punktiforme, mercekte delerinin yapımında ara ürün

ve göz sinirlerinde zararlar, olarak,

- Ciltte eritem, akne. - Ensektisit (güvelere karşı) ve

kereste konserve ediosı olarak

kullanılması.

A - 22 Aromatik hidrokarbonların halojen türevleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Genel olarak: - Klorbenzol, diklorbenzol, hek-

- Göz ve solunum yolları mukoza- saklorbenzol, klortolucl, ben-

sında irritasyon, 1 yıl zilklorür, benzilbromür, klor

- Dermatoz naftalin, klordifenil v.b. nin

- Karaciğer ve böbrek zararları, yapımı ve kullanılması.

- Merkezi sinir sistemi

- Merkezi sinir sistemi zararları,

Klorbenzol

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Somnolans, bilinç kaybı, yüz ve - Organik sentezlerde çözücü

ekstremite kaslarında kontrak- 1 yıl olarak

siyonlar.

- Ciltte eritem

Ortodiklorbenzol

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Merkezi sinir sisteminde dep- - Organik sentezlerde,

ressif etki, 1 yıl - Ensektisit ve leke çıkarıcı

olarak

- Karaciğer ve böbrek zararları

Paradiklorbenzol

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Burun ve göz mukozasında - Ensektisit ve leke dezenfektan

irritasyon, 1 yıl olarak,

- Baş dönmesi, kusma,

- Karaciğer zararları ( İkter, siroz).

Heksaklorbenzol

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Bullöz dermatoz, 1 yıl - Organik sentezlerde,

- Fotosensibilite vet porfiri, - Ensektisit, funfusit olarak,

- Göz ve üst solunum yolları - Tahıl tohumlarının konserve

mukozasında irritasyon. edilmesi.

Klortoluol

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Göz mukozasında irritasyon. - Yapım ve kullanılması.

Benzilklorür ve benzilbromür

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Gözlerde ve üst solunum yol- - Boya sanayii, tabaklık,

larında irritasyon, 1 yıl parfümeri, ilaç ve foto

sanayii.

- Deri ve mukozalarda yanık ve nekroz.

Klornaftalin

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Yüz, açık cilt ve elbise ile - Sentetik balmumu, temizlik

irrite olan yerlerde akne, maddeleri, vernik kondansa-

prurit, 1 yıl tör yapımı,

- Baş dönmesi, bulantı, - Ensektisit ve yağlama mad-

- Karaciğer zararı, ikter. desi olarak.

Klordifenil

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Akne. 1 yıl - Kullanma alanı klornafta-

lin gibidir, çoğukez onunla

karıştırarak kullanılır.

A - 23, a Fenol, tiofenol, bunların homologları ve halojenli türevleri

A - 23, a I Fenol homologları ve halojen türevleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

A. Fenol - Bunların türevlerinin ön-

Akut: 15 gün celik'e Nitro türevlerinin

- Lokal yanıklar, nekroz (fe- yapımı (trinitrofenol, pik-

nol gangreni), rin asidi, melinit gibi

patlayıcı maddeler),

- Baş ağrısı, baş dönmesi aji- - Tahtanın kreosot veya kar-

tasyon, kulak çınlaması, bolineum ile işlenmesi (bu

delir, solunum felci iki maddede kreosol ve fe-

nol çoktur) ve pentaklor-

Kronik: 1 yıl fenol kullanılması,

- Solunum yolu irritasyonu - Fenollü reçineler gibi

sentetik reçinelerin

- Bulantı, kusma, ishal yapımı (bakelit polıepok-

- Böbrek ve karaciğer zarar- sid reçinesi, polikarbo-

ları, nat)

- Allerjik ekzama 2 ay - Sentetik elyaf yapımı

B. Difenol (polyamid vb.)

- Dermatoz, depigmentasyon. 1 yıl - Ham petrol rafineleri,

- Keratit. - Temizleyici maddelerin,

C. Pentaklorfenol ve tuzları boya maddelerinin yapımı,

- Dermatoz 1 yıl ensektisit yapımı ve bun-

- Kabızlık, terleme krizleri, larla temas (özellikle

dispne, klorfenol)

- İlaç sanayii (karbol asidi)

- Böbrek zararı (oligüri). - Kerestenin karbolineum ile

empermeablize edilmesi

(kreosol ve fenol),

- Taş kömürü katranının iş-

lenmesi, havagazı ve bazı

sentetik maddelerinin

ısınması sonucu.

(Gerektiğinde idrarda glukronik asit ile birleşmiş veya sulfat olarak atılan fenol miktarı ve fenilsülfürik asit tayini yapılır.)

A - 23, a II Naftol, homologları ve halojen türevleri

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Konjonktivalarda ve solunum - Bazı reaktiflerin ve boya mad-

yolu mukozasında irritasyon, delerinin yapımı,

15 gün - Lastik sanayii,

- Merkezi sinir sistemi zararları 1 yıl - Parfüm yapımı,

- İlaç sanayii.

A - 23, b Alkil, aril ve alkilariloksitlerle alkilarilsülfitlerin halojenli türevleri (etilenklorhidrin, epiklorhidrin, dikloretiler, iperit "hardal gazı" v.b.)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Ciltte ve solunum yolları muko- - Kimya sanayiindeki bazı orga-

zasında irritasyon, 1 yıl nik sentezlerde ara ürün ola-

- Ciltte ödem, bül ve nekrotik rak bu maddelerin elde edilme-

ülserler, si ve kullanılması (etilenglu-

- Konjonktiva ve kornea zararları, kol, etilendioksit v.b.)

körlük, - Cila ve reçine yapımında çözü-

cü, tekstil ve metal sanayiin-

- Kronik bronşit, bronşektazi, ak- de yağsızlaştırıcı olarak,

ciğer apsesi ve akciğer ödemi, - Ensektisit, fungusit olarak

- Hiperkeratoz, Klor aknesi, sikatris, kullanılması,

nekrotik ülserler, - İrritan savaş gazları yapımı,

- Merkezi sinir sistemi zararları bunların depo edilmesi.

(somnolans, delir).

A - 23, c Hidrokinonun oksidasyon ürünleri ve Benzokinon

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Ciltte depigmentasyon ve aller- 1 yıl - Fotoğrafçılıkta banyo maddesi

jik dermatoz, olarak ıhidrokinon),(Bazı bi-

- Göz zararları (üç dönemde): yolojik koşullarda hidrokinon,

a.Konjonktiva ve korneada irri- benzokinona dönüşür.)

tasyon, korneada lekeler, göz

kapaklarında pigmentasyon,

b.Kornea erozyonları, düzensiz ve

gözlükle düzeltilemeyen astig-

matizm,

c.Birkaç yıl sonra (kronik dönem):

kornea ülserleri (ulkus serpens)

keratektazi, renk körlüğü, görme

azlığı ve kaybı.

A - 24 Aromatik amin ve hidrazinler, bunların halojenli, fenollü ve nitro veya sulfo türevleri (Anilin, anilinin nitro ve nitrose türevleri, fenilendiamin ve homologları, difenilamin ve homologları "zenzidin", naftilamin, arematik hidrazin türevleri, fenil - hidrazin gibi)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 30 gün I - Bu maddelerin yapımı ve kim-

- Baş ağrısı, kaslarda ağrı, ya sanayiinde sentetik boya

kusma, bradikardi, hipetan- maddeleri ile birçok diğer

siyon, somnolans, stenokardi, organik sentezlerde ara ürün

olarak kullanılmaları,

- Hemoliz, anemi(eritrositler- - İlaç sanayiinde ensektisit(sul-

de Heinz cisimcikleri), si- fonamid)yapımı v.b.,

yanoz,

- Bazı türevlerin yapımı ile las-

- Methemoglebinemi(anilin ile) tik sanayiinde reaksiyon hız-

Kronik : 1 yıl landırıcı ve oksidasyon frenle-

- Baş ağrısı, baş dönmesi, so- yici olarak kullanılmaları,

lukluk, febiler, - Bazı patlayıcı maddelerin yapı-

- Gözde irritasyon, konjonk- mı(tetril),

tivit, keratit. - Deri, ayakkabı sanayii, kürkçü-

- Subikter, hemolitik anemi, lükte, saç ilaçları yapımında,

- Allerjik dermatoz, ciltte kağıt sanayiinde ve berberlikte

granulom ve nekroz, boya maddesi olarak kullanılma-

- Mesane tömörleri(sisteskopi ları,

ve biopsi ile kesinleşmiş), 10 yıl - Fotoğrafçılıkta banyo maddesi

olarak (P-aminofenol),

(Kanda methemoglobin, diazo reaksiyonu ile idrarda aromatik amin tayini yapılır.)

A - 25 Aromatik hidrokarbonların ve fenellerin nitro türevleri

(Benzol, toluol, ksilol ve fenolün nitro türevleri)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Nitrotoluol (özellikle trinit-

rotolu) 1 yıl - A 24 deki tehlike kaynakları,

- Methemoglobinemt, siyanoz, - Patlayıcı madde sanayii (nit-

hemoliz, hemolitik anemi, robenzel, trinitrotobuol, di-

eritrositlerde Heinz cisim- nitrofenol),

cikleri, - Tarımda zararlı bitkilerle

- Karaciğer parankim zararı, mücadele ilaçları (dinitroor-

mide-barsak şikayetleri, tokrezol),

- Polinevrit, - Bazı siyah sulfon boyalarının

Dinitrobenzol yapımı (dinitrofenol)

- Methemoglobinemi, 1 yıl

- Hepatit, akut sarı karaciğer

atrofisl,

Klornitrobenzol

- Methemoglobinemi, ikter,

hemoliz, hepatit, 1 yıl

- Ciltte sensibilizasyon, papü-

lovesiküler effloresans, der-

matitis, eksfoliativa genera-

lisate.

Dinitrofenol

- Ciltte sarırma büllü eritem,

ellerde ve bileklerde cilt ül-

serleri, 1 yıl

- Merkezi hipertermi, norvöz

bozuklukları,

- Böbrek fonksiyon bozukluğu.

(Gerektiğinde metabolizma ürünlerinin-aminenitrofenol-idrarda terrien reaksiyonu ile tayini yapılır.)

B GRUBU

(MESLEKİ DERİ HASTALIKLARI)

B - 1 Deri Kanserleri ve Prekanseröz Deri Hastalıkları

(Kurum, zift, katran, asfalt, antrasen, mineral yağlar, parafin ve benzeri maddelerle)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

(Kesin tanı için :

- Eritem, pruriginöz dermatit, kahverengi - Taş kömürünün distilasyonu

lekeli pigmentasyon (melanoz), (kok ve havagazı fabrikaları),

folikülit, ciltte katran papillaları 2 ay - Yanma gazlarını ve dumanı toplayan, dışarı

atan, ocak, şömine, bacaların bakımı,

- Hiperkeratoz gibi cilt lezyonları temizliği, onarımı,

- Bu lezyonların kanserleşmesi 5 yıl - İçinde % 8-10 oranında zift bulunan

kömür tozundan briket yapımı,

- Caddelerin katranlanması ve

asfaltlanması, gemilerin kalafatı,

- Sıcak zift ve silikat karışımından boru,

levha, yer döşemeleri ve çeşitli

kapların yapımı,

- Bitümlü malzeme, ziftli kağıt ve kartonlar,

empermeabl tekstil ürünleri ve izolasyon

maddesi olarak kullanılacak diğer

malzemenin yapımı,

- Kerestenin katran veya antrasen yağları

ile empermeablize edilmesi,

- Bazı boya maddeleri ve verniklerin yapımı,

- Sık sık mineral yağlarla yağlanması

gereken makinelerle yapılan kesme

(mekanik sanayii) ve dokuma (tekstil

sanayii) işlemleri.

B - 2 Kanserleşmeyen cilt hastalıkları

(Diğer bölümlerde bahsedilmeyen maddelerle)

(Kesin tanı için :

A - Toksik orijinli hipererjik Kimyasal etkenler

ekzema veya dejeneratif ekzama, 2 ay - Metal, metaloidler ve bileşikleri nikel, kobalt,

cıva, vanadyum, arsenik, beliryum, altı

değerli krom,

B - Allerjik orijinli hipererjik ekzama veya sensibilite ekzaması,

- Alkaliler; çimento, çeşitli deterjanlar,

C - Çeşitli orijinli ender dermatoz şekilleri, temezlik maddeleri, oksidasyon maddeleri

renksizleştiriciler,

- Mineral yağlar, zift, bazı aromatik - Organik çözücüler organik klor türevleri,

hidrokarbonların klor türevleri ile terpentin ve diğer terpenler, alkilize kumel

olan akne, türevleri (para- metil isopropilbenzol) ve

- Dermatomikozlar, bunların substitisyon ürünleri,

- Işınların (ültraviyole, termik, iyonize) - Formaldehit, beksametilentetramin, fenol,

etkisi ile olan dermatozlar, stirol, epoksid reçinelerinin yapımı ve ara

- Toksik materyalde yabancı ürünleri; sentetik madde yapımında ek ve

cisim etkisi olan maddelerle dolgu maddeleri ve ara ürünleri,

(beliryum, anilin, asbest) ortaya çıkan - Aromatik hidrokarbonların bazı halojenli

dermatozlar, ve nitro, klornitro, amino, azo, hidroksi

- Arsenik hiperkeratozu, yine- ve sulfo türevleri,

leyen mekanik irritasyonlar v.b. - Bazı sentetik boya maddeleri,

- Fenetiazin türevleri (klorpromazin),

antibiotikler (streptomisin, kloramfenikol,

pensilin, neomisin v.b.) bazı ilaçlar,

- Tetramelithiuramid sülfit, dithickarbonad

gibi kauçuk sanayiinde kullanılan bazı

yardımcı maddeler,

- Organik fosfor, civa ve kükürt türevleri

gibi bazı pestisidler, ensektisit olarak

kullanılan bütün klor türevleri,

- Vanilin, primel, ekzotik tahta çeşitleri,

kinin gibi bazı bitkisel maddeler,

Fiziksel etkenler :

- Metal ve cam çapakları, cam pamuğu

asbest hayvan ve insan saçı, kılı v.b.

- Işınlar (ültraviyole) ve termik

zararlar (soğuk, sıcak),

- İyonize ışınlar,

Cilt için patojen mikroorganizmalar :

- Ciltte bakteriyel enfeksiyon veya mantar

hastalığı yapabilen mikroorganizmalar,

- Bazı koşullarda (sıcaklık ve nem)

Cilt için patojen olan saproditler :

(Bu etkenlerle temasa gelinen bütün

işler tehlike kaynağı sayılır.)

(Kesin Tanı İçin:

1. Ayrıntılı kişisel anamnez ve iş anemnezi,

2. Klinik bulgu, özellikle hastalığın lokalizasyonu,

3. Epikutan ve intrakutan testler,

4. Testler negatif ise, aynı işin yinelenmesiyle ortaya çıkacak nükslerin saptanması önemlidir.

5. Orthoerjik dermatozlarda testler negatiftir; tanı ilk iki ölçüye göre konur,

6. Yağ (oil) aknesi tanısı anamneze, lezyonun karakteristik lokalizasyon ve görünümüne bakarak konur.

7. Klorlu hidrokarbonlarla olan aknelerde yeni maruz kalıştan önlenmelidir her yeni maruz kalıştan çok uzun bir zaman sonra ağır ve inatçı residivler ortaya çıkabilir.)

C GRUBU

PNÖMOKONYOZLAR VE DİĞER MESLEKİ SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARI (X)

C - 1, a Slikoz ve silikotuberküloz

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

(Kesin tanı için :- Dispine, öksürük, - Silisli maden cevheri ve taş-

balgam göğüste ağrı, 10 yıl ların delinmesi, çıkarılması,

- Sağ kalp yetmezliği, kronik taşınması,

kor pulmonale, - Silisli maden cevherleri ve

- Akciğerlerde infiltrasyon, taşların parçalanması, öğü-

fibrosis, tülmesi, elenmesi ve her tür-

- Tüberküloz ile kombinasyon lü işlenmesi,

- Silisli taşların, (şist ocak-

ları) kesilmesi, perdahlanma-

sı, düzeltilmesi,

- Silisli perdahlayıcı, temiz-

leyici ve benzeri maddelerin

yapımı, bunlarla çalışma,

- Korund, cam, porselen, taş,

seramik ve ateşe dayanıklı

maddelerin yapımı,

- Kumtozu kullanılan dökümha-

nelerde çalışma (çapak gider-

me, yüzey düzeltme, kumlama),

- Silisli maddelerden yapılmış

zımpara taşları ile perdahla-

ma, parlatma, düzeltme,

- Kumlama püskürtücüleriyle pas

temizleme ve parlatma,

- Kumlu zımpara taşlarının yapımı,

- Sanayi fırınlarının yapımı

ve onarımı (baca duvarcıları),

- Silikatlı ve silisli mineral

tozlarla çalışma.

(Kesin Tanı İçin:

1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisi (35x35 cm. veya hiç olmazsa 10x10 cm. lik film),

2. Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testleri (röntgen bulgusu karakteristik olmadan da fonksiyonlar bozulmuş olabilir.)

3. İş anamnezi ve işyeri incelemesi,

4. Tüberküloz için bakteriolojik inceleme yapılır.

(X) Radyolojik teşhis uluslararası pnömokonyoz klasifikasyonuna göre yapılır.

C - 1, b Asbestoz

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- İrritasyon öksürüğü, dispne, - Asbest ve asbestili toprak çı-

göğüs ağrısı, balgam, 10 yıl karılması, kullanılması, Elyaf-

lı materyalin hazırlanması:

- Akciğerde fibroz plevra plak- levhalaştırma, eğirme, örme v.b.

ları, plevral ve plevra ile pe-

rikard arasında yapışıklıklar, - Asbest artıklarının işlenmesi,

kireçlenmeler,

- Kronik bronşit, anfizem, plö- - Asbestli doku, karton ve ka-

rit, ğıtların yapımı,

- Sağ kalp yetmezliği, kronik - Asbestli çimento (eternit) ve

kor pulmononale, elyaflı çimento ürünlerinin

- Bronşiyal kanserler, plevra yapımı ve bunlarla çalışma

ve peritonda mesotheliom, (kesme, delme, frezeleme, per-

- Kornea, yutak ve larinkade dahlama),

ülserasyon, - Isı ve ses izolasyonu işleri,

- Elin volar yüzünde, ayak ta- - Yapılarda asbestli maddelerle

banında asbest papillaları yapım ve yıkma çalışmaları,

- Fren balatası yapımı,

- Borulara asbestli koruyucu

materyalin veya ateşe dayanık-

lı boyaların püskürtülmesi,

- Talk yerine özellikle lastik

sanayinde öğütülmüş asbest

tozu kullanılması (bazı talk

çeşitlerinde de asbest vardır.)

(Kesin tanı için :

1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,

2. Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testlerinden,

3. Balgamda ve asbest papillarında asbest cisimciklerinin mikroskobik olarak görülmesinden yararlanılır).

C - 1, c silikatoz

(Asbest dışındaki silikat tozları)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut : - Minarallerin çıkarılması, elde

- Dispne, edilmesi,

Akut : 1 ay - Parçalama, öğütme, torbalama

- Akciğer grafisinde difbüz le- ve taşıma (talk değirmenleri),

keler, - Lastik sanayi, (temel madde

Kronik : 10 yıl % 60 talk ve % 40 lastiktir.)

Bronşil, dispne - Kağıt ve linolyum sanayii kar-

- Akciğerlerde infiltrasyon, ton fabrikaları bazı elyaflı

özellikle orta ve alt akciğer çimento türleri,

alanlarında küçük taneli - Deri ve kürklerin işlenmesi,

nodüler görünüm ve ağ şeklinde - Personel ve seramik sanayi

fibroz veya opal gölgeler, (kaolin),

ilerlemiş vakalarda anfizemli - Elektrokimyada izalasyon mad-

büyük alanlar ve subplevral deleri, akümülatörler.

plaklar

- Anfizem, sağ kalp yetmezliği - Parfüm ve kozmetik maddeler ya-

kronik kor pulmonale. pımı, sabun fabrikaları, mücev-

her yontulması,

- Kimya ve ilaç sanayii, permuti-

tin suları yumuşatıcı olarak,

betonitin absorban olarak kul-

lanılması,

- Metal sanayiinde olivin ve zir-

kon tuzlarının dökümcülükte

aşındırma ve dökme işlemlerinde

kullanılması, betonit kullanılması,

- Bazı boya maddelerinin yapımın-

da pigment olarak (ultramarin).

(Kesin Tanı İçin:

1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,

2. Balgamda talk cisimcikleri bulunmasından yararlanılır.)

C - 1, d Sideroz

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Öksürük, eforla dispme, az - Demir cevheri ve okrun elde

muközlü balgam, 5 yıl edilmesi, parçalanması işlenme-

- Fibrojen olmayan sideroz si,

(elektrik ark kaynakçıların- - Okr tozunun parlatıcı olarak

da) kullanılması (ayna yapımı)

- Radyolojik olarak arborizas- - Dökümhaneler, haddehaneler,

yonda artma, düğümcük şek- - Elektrik , ark kaynağı, elek-

linde opal görüntü, miller trik kaynağı v.b. ile kesme,

yayılma, perdahlama, (demir parçaları-

- Anfizem, sağ kalp yetmezliği, nın),

- Fibröz sideroz (cevher ve okr - Mağnetik demir oksid yapımı ve

madencilerinde) kullanılması.

- Radyolojik olarak makromo düler

infitrasyon, psödotümöral görü-

nüm,

- Sağ kalp yetmezliği.

C - 2 Alimünyum ve bileşikleri ile (toz veya duman) bronko-pulmomal hastalıkları

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Öksürük, nefes darlığı, 3 yıl - Cevherinden alimünyum elde

- Bronşit, edilmesi, özellikle boksitten

- Non spesifik respiratuvar alüminyum oksidinin elektolitik

sendrom, ergitme yolu ile elde edilmesi

- En fazla akciğerlerin üst (yapay koruma elde edilmesi).

ve orta alanlarında lokalize - Alüminyum tozu elde edilmesi,

olan, sınırları iyi belir- özellikle ufalama, eleme ve

lenemeyen, bazen çizgi ve karıştırma ile yağsız ince toz

leke, bazen dumanlı yüzeyler haline getirilmesi,

biçiminde görünüm, perihiler - Alüminyum alaşımlarının yapımı,

bölgelerin veapekslerin mu- - Boksit eritme fırınlarındaki

sap olmaması, ilerlemiş va artıklarda bulunan pigmentten

kalarda plev- mat-

ra adhezyonları, subplevral baacılıkta kullanılan bazı boya-

büller, spontan pnömotoraks, ların elde edilmesi,

adhezyonlar sonucu bronşlarda - Alüminyum hidratın kağıt fabri-

deformasyon, kalarında kullanılması (alümin-

- Anfizem, sağ kalp yetmezliği, yum sulfat hazırlanması), pis

kronik kor pulmonale. suların temizlenmesi, tekstil

sanayiinde empermeabilze edici

madde olarak, petrol rafinele-

rinde bazı katalizörlerin yapımı

ve kullanılması, cam yapımı ve

alüminyum ve bileşiklerin çeşit-

li alaşımlarda kullanıldığı sa-

nayi dalları.

C - 3 Sert metallerin tozları ile olan bronkopülmoner hastalıklar

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Öksürük, balgam, dispne, - İçine az veya çok tantal veya

bronşit, astmatiform nöbet- titan karbid de katılmış wolfram

ler, 3 yıl karbit başta olmak üzere basıt

- Anfizem, akciğerlerde infilt- veya kompleks metal karbitlerin

rasyon, fibrosis, hiluslarda ince toz haline getirilmesiyle

genişleme ile birlikte ağ biçi- ham materyal yapımı,

minde veya nodüler görünüm, - Sinterleme işlemi için metal to-

- Anfizem, kronik for pulmonele, zunun kobalt tozu ile karıştı-

sağ kalp yetmezliği, rılması,

- Dermatoz. - Elde edilen karışımın sıkıştı-

rılarak şekillendirilmesi,

- Ön sinterme ve sinterleme işlem-

leri, elmas veya korund çarkı

ile düzeltme çalışmaları.

C - 4 Thomas cürufu ile olan bronkopulmonal hastalıklar

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Akut, subakut veya kronik - Thomas cürufunun yapay gübre

bronşit, 3 yıl olarak kullanılması için parça-

- Antibiotiklere resistans lanması, öğütülmesi, ambalajlan-

pnömoni ve bronkopnömoni. ması, taşınması, depolanması,

diğer maddelerle karıştırılması,

serpilmesi,

- Thomas cürufunun ısı geçirgenli-

ğini azaltıcı tabaka olarak

kullanılması.

C - 5 Mesleki bronşiyal astma

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Astma nöbetleri (dispne, 1 yıl Toksik - hipererjik biçim: bazı

özellikle ekspirasyonda kimyasal maddelerin solunması

zorluk), nöbet aralarının ile:

normal olması. - İzosiyanat, akrolein, formol,

klor platinat, parafenilendia-

min, dia-

- Anfizem, kronik korpulmonale. zometan, fitalik asit anhidridi,

risin, gom arabik, ipeca cuanhae

ekstresi gibi.

(Kesin tanı için:

1. İşyeri incelemesiyle etkeni saptanır.

2. Provokasyon testleri le nöbetçi etkenle provoke edilir.

3. Yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır.)

C - 6 Bissinoz

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- İş haftası birinci gününde gö- 15 gün - Pamuk tozu ile temas, pamuk iş-

ğüs sıkışması duygusu, dispne, lenmesiyle ilgili çalışmalar,

öksürük, balgam, konjonktiva- öncelikle tekstil sanayiinde

larda ve burun mukozasında ir- çırçır, harman - hallaç, tarak,

ritasyon, ateş "pazartesi ateşi", vater bölümleri,

- Bu belirtilerin sıklaşması, sü- - Keten ve kendir işlenen işyerle-

rekli hale gelmesi, ri, fabrikalar, özellikle bunla-

- Dispne, anfizem, kronik obs- rın ıslatma, soyma, yumuşatma ve

trüktiv akciğer hastalığı tab- iplik bölümleri.

losu, 3 yıl

- Sağ kalp yetmezliği, kronik

korpulmonale. 3 yıl

(Tanı için yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır.)

D GRUBU

MESLEKİ BULAŞICI HASTALIKLAR

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

D 1. Helminthiasis

- Ankilostomiasis 3 ay - Tünel ve yeraltı maden işleri,

- Necatoriasis 3 ay pirinç tarlalarında, killi, nem-

li toprak zeminde çalışmalar.

D 2. Tropik hastalıklar

- Malarya, 40 gün - Bu gibi hastalıkların saptandığı

- Amobiasis, 30 gün ve tedavi edildiği sağlık örgüt-

- Sarı humma, 10 gün lerinde ve kurumlarında veya bu

- Veba, 10 gün hastalıkların patojen ajanları

- Rekürrent ateş, 12 gün ile çalışılan laboratuvarlardaki

- Dank, 10 gün sağlık görevlerinde ve araştır-

- Leishmanioz, 7 ay malarında çalışmalar.

- Frambosie, 8 hafta

- Lepra, 25 yıl

- Lekeli humma, 20 gün

- Riketsiöz, 20 gün

D 3. Hayvanlardan insana bulaşan hastalıklar

- Bruselloz, 6 ay - Hayvan gütme, bakma, terbiye et-

- Tetanoz, 30 gün me, veterinerlik hizmetleri,

- Şarbon, 30 gün - Hayvanlardan elde edi-

- Salmonella enfeksiyonları, 30 gün len materyelle veya hay-

- Weli hastalığı, 14 gün van artıklarıyla yakın

- Kuduz, 2 yıl temas, bunların işlenme-

- Ornithozlar, psittakoz, 30 gün si, saklanması, taşınma-

- Rekurrent ateş, 12 gün sı (ahır, mezbaha, hay-

- Şap hastalığı, 10 gün van taşımacılığı, vete-

- Çiçek, 12 gün riner hastaneleri, kasap

- Q humması, 30 gün sakadatçı, sucukçu, et

- Lekeli humma, 20 gün ve balık konserveciliği,

- Ekinokok humması, 1 yıl süt ve süt mamullerinin

- Ruam, 1 ay işlenmesi, mutfak işle-

- Bovin tipi tüberküloz. 1 yıl ri, hayvan derisi, kılı,

yelesi, yünü, kemik v.b.

nin işlendiği, toplandı-

ğı, yok edildiği v.b.

yerlerdeki çalışmalar.),

- Laboratuvarlarda bu has-

talıkların etkenleriyle

veya hastalanmış hayvan-

lardan alınmış biyolojik

materyalle yapılan çalışmalar.

D 4. Meslek gereği enfeksiyon hastalıklarına özellikle maruz kişilerdeki enfeksiyon hastalıkları

- Viral hepatit, 6 ay - Hastane, dispanser,

- Tüberküloz, 1 yıl poliklinik araştırma la-

boratuvarı v.b. sağlık

kurumlarında çalışmalar.

E GRUBU

FİZİK ETKENLERLE OLAN MESLEK HASTALIKLARI

E- 1 İyonlayıcı ışınlarla olan hastalıklar

1 - Elektromanyetik ışınlar (röntgen ve gama ışınları)

2 - Korpüsküler ışınlar (alfa, beta ışınları, nötron ve protonlar), Laser ışınları

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ---------------------------------------------

1. Akut ışın sendromu 2 ay - Röntgen ışınları, radyo-

a. 400 radlık doz ile (1 rad: iyo- aktif elemanlar, siklotron

nize ışın etkisindeki cismin bir ve betatron gibi hızlandı-

gr. nın soğurduğu 100 erg'lik rıcılarla tıbta tanı ve

enerjiye eşittir): tedavi,

1 inci faz (inisyal faz): iki-üç - Sanayi röntgenografisi,

günlük bir süre ile bulantı, kus- - Kristallografi,

ma, yorgunluk, geçici hiperlökositoz, - Gama ışınları fotografi-

lenfopeni, si,

2 nci faz (latent faz): üç haftalık bir - Kalınlık ve kapanma öl-

süre içinde genel belirtiler azalır, len- çümleri,

fopeni artar, sonra ilerliyen ağır bir gra- - Sondaj ve yer saptama

nulositopeni, tromboteni ve orta derecede gereçleri,

bir anemi, - Radyoindikatörler,

3 üncü faz (kritik faz): üç haftalık bir süre - Elektrostatik yüklerin

ile genel belirtiler: ateş, enfeksiyon odakları, yok edilmesi,

adinami, baş ağrısı, granulositopeni, trombo- - Luminasan boyalar,

neni artar, - Cerrahi gereçlerin steri-

lizasyonu,

- Besin maddelerinin kon-

serve edilmesi,

- Bazı analiz yöntemlerinin

uygulanışı,

- Radyoaktif minerallerin

çıkarılması ve işlenmesi,

rajiler ve mide- barsak kanalı - Reaktörlerde araştırma ve ener-

şikayetleri, ji sağlama,

4 üncü faz: olgu iyiye giderse - Radyoaktif maddelerin elde edil-

dinlenme fazında belirtiler ve mesi ve kullanılmasına yarayan

hematolojik dinlenme fazında belirtiler kuruluşlar,

ve 4 üncü faz: olgu iyiye giderse - Işınlandırılmış atom yakıtları-

hematolojik değişiklikler geriler, veya nın tekrar işleme sokulması,

ağırlaşan enfeksiyon veya kanamalarla - Atom artıklarının yokedilmesi,

ölüm. - Radyoaktif materyalin taşınması,

b. 700-800 rad'lık ve daha yüksek doz - Araştırma laboratuvarları.

ile:

Mide-barsak kanalı bozuklukları çok

belirlidir, genellikle letaldir,

- Birkaç bin rad ile adinami, ataksi,

kramplar ile ilk 48 satte ölüm.

c. 200 rad ile: hastane tedavisi ge-

reklidir.

d. 75 rad altında: görünür, klinik

belirti yoktur, sadece kan tablosunda

bazı değişiklikler olur.

2. Deri ve mukozalara etki 3 ay

- Sınırlı bir deri bölgesine ve 500

rad'dan aşağı bir ışınlama söz konusu

ise organ zararı yoktur.

- 600 rad'dan on-ondört gün sonra eritem

ondört günde kaybolur, hiperpigmentasyon

bırakır,

- 800 rad ile eritem, deskuamasyon, en

fazla üçüncü haftadadır, altı haftada

kaybolur, kalan pigmentasyon daha çok ve

daha süreklidir (kuru dermit),

Eksüdatif ışın dermiti:

Bir defalık 100 rad'lık dozdan sonra

olur, eritemli büllü, eksudalı deskuamasyon

2 nci derece yanık, 2 ayda spontan sikat-

ris meydana gelir, pigmentasyon ve telen-

jektaziler kalır.

Gerçek ışın dermiti: ağrılı ülserler var-

dır, bunların sikatrisleşmesi aylar sürer

ve ağır zararlar kalır.

Akut ışın dermiti: kısa sürede birkaç bin

rad ile olur, hemen ağrılı bir hiperemi,

birkaç saatte

Kızarma, şişme ve radyodermit.

Geç ışın zararları : bir defada

500 rad'a maruz kalan bir cilt

kısmında sonradan en ufak bir

doz bile (örneğin güneş ışınları)

ağır zararlara yol açar, 5 yıl

- Kronik radyodermitte ciltte

epitelyoma spinesellülare ge-

lişebilir.

3. Göze etki: 5 yıl

- 500 rad ile bir haftada göz

kapağı iltihabı ve konjonkti-

vit, daha sonra kornea ilti-

habı, nekroz, telanjektazi,

bulbusda ülserasyon, ret-

raksiyon, maruz kalma uzar-

sa lensde bulanıklık.

4. Hemetopoeze etki (kronik) : 10 yıl

- Spesifik değildir; panmiye-

lopati, aplastik anemi, löko-

peni, lökositoz.

- Lökozlar.

5. Kemiklere etkı 10 yıl

- Nekroz ve spontan fraktürler

- Kötü tabiatlı (maligne) tü-

mörler, osteosarkom, parana-

sal sinüslerde, processus mas-

toidus'de tümörler,

6. Akciğer kanseri : 10 yıl

- Bronşiyal karsinom gibi,

7. Gonadlara etki : 2 yıl

- Geçici veya sürekli sterilite,

amenore, oligo veya azosper-

mi, fertiliteyi azaltan en

küçük doz 150 rad'dır.

Kesin tanı için:

1. Dıştan etki yapan ışınların ölçülmesi, parsiyel ve global dozimetri, 2. İç kontaminasyonun ölçülmesi için total veya parsiyel beden spektrometrisi yapılır.

3. Işına maruz kalınan işlerde çalışanların özel kuruluşlar tarafından sürekli denetimin ve hastalıkları halinde bu denetimi sonuçlarından yararlanılır.)

E - 2 Enfraruj ışınları ile katarakt

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Lensin arka kutbundan başlı- 3 yıl - Cam sanayiinde ergimiş cam, çe-

yan bulanıklık, ön kapsüldeki lik yapımında ve dökümhanelerde,

yüzeysel lamellerinin ayrıl- ergimiş ve akkor haline gelmiş

ması, bulanıklığın bütün lense her türlü maden karşısında ça-

yayılması, görme zorluğu, lışma, haddehaneler,

- Yüz cildinde kahverengi, kır- - Saç yapımı, karpit yapımı,

mızı pigmentasyon, telenjek- - Ergimiş materyalin içinde bulun-

taziler. duğu kaplar (ergitme fırınları,

potalar).

E - 3 Gürültü sonucu işitme kaybı

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Korti organındaki sensor- 6 ay - Çekiçle, özellikle hava basınçlı

yel hücrelerin zarara uğra- çekiçlerle kaporta ve perçin iş-

masına ve kokleadaki deje- leri,

neratif değişikliklere bağlı, - Metallerin, saç levhaların had-

çoğu kez iki taraflı irrever- delenmesi, perdahlanması, yüzey-

sibi, maruz kalma sona erdik- lerinin düzeltilmesi, buhar ka-

ten sonra ilerlemeyen işitme zanlarındaki kazan taşlarının

zorluğu veya kaybı, gürül- parçalanıp çıkarılması, hava bas-

tüye uzun süre maruz kalmada malı kumla temizleme ve metal püs-

iki dönem vardır : kürtme işlemleri,

a. İşitme yorgunluğu : - Kakma, zımbalama, çekişleme, per-

- Salt sensoryel, geçici bir işit- çinleme,

me azlığıdır, - Bazı testereler ve planya makine-

b. Manifestasyon dönemi : leri,

- İşitme azlığı veya kaybı irre- - Dokuma tezgahlarında mekik vurma-

versibidir, odiogramda tipik sı, tekstil sanayiinde gürültü

olarak başlangıçta 4000 Hz. yapan diğer makine ve tezgahlar,

lik frekanslarda -V- şeklinde - Maden cevherlerinin parçalanması,

bir düşme görülür, sonra bu kırma değirmenler, çekiçli, bil-

500-2000 Hz. lik frekans alan- yalı değirmenler, titreşimli elek-

larına da yayılır; konuşmayı ler,

işitme zorluğu bu alanlarda - Metal taşıyıcıların otomatik yük-

ortalama 35 desibellik bir lenmesi,

işitme azalmasına uyar. - Taş kesme,

- Gaz türbinleri, kompresörler, as-

piratörler,

- Şahmerdan, buldozer, ekskavatör

gibi gürültülü araçlarla yapılan

çalışmalar (cadde, ev yapımı v.b.)

- Motorların (pistonlu, jet v.b.)

muayene edildikleri ve onarıldık-

ları, teste tabi tutuldukları işyerleri,

- Tarak dubaları, demiryolu, deniz-

yolu araçlarında kullanılan diezel

motorları makine daireleri,

- Havayolları (yer personeli, maki-

nistler, uçucu personel v.b.)

- Taşınabilir motorlu testerelerle

ağaç kesimi,

- Müzikçiler (caz).

(I - Gürültü zararlarının meslek hastalığı sayılabilmesi için gürültülü işte en az iki yıl, gürültü şiddeti sürekli olarak 85 desibelin üstünde olan işlerde en az 30 gün çalışılmış olmak gereklidir.

II - Kesin tam için:

1 - Bilateral eşit odiogramı Yapılmalıdır. Değerlendirme sırasında 40 yaşından sonra her yaş için yarım desibellik düşme fizyolojik azalma olarak hesaplanmalıdır.

2 - Odiometre, konuşma ve ton odiometresi olarak yapılmalıdır, fısıltı sesi ile yapılan konuşma odiometrisinin değeri yoktur.

3 - İş yerinde sağlığa zarar verecek derecede gürültü bulunduğu saptanmalıdır.

4 - Varsa işe girişte ve periodik kontrol muayenelerinde çekilmiş odiogramlardan da yararlanılmalıdır.

5 - İşitme zararına yol açan travmatik, toksit, medikamentöz ve dejeneratif diğer etken ve nedenler giderilmelidir.)

E - 4 Hava basıncındaki ani değişmelerle olan hastalıklar.

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

Akut: 3 gün - Yükseklerdeki uçuşlarda

- normal basınçtan yüksek basın- uçak iç basıncının ani

ca ani geçişte baş ağrısı, ku- olarak düşmesi,

lak ve diş ağrıları (özellikle - Yüksek basınçlı ortamda

sağlam olmayan dişlerde), den (caisson) çalışma,

ge bozukluğu, - Solunum cihazları taşı-

- Normal basınçtan alçak basınca yan dalgıçlar,

ani geçişte kulaklarda, yüz si- - Bunların süratle normal

nüslerinde, ağrı, karın ağrıla- basınçlı ortama geçmele-

rı, bilinç kaybı, ri (son iki durum için).

- Yüksek basınçtan normal basın-

ca ani geçişte kaşıntı, subku-

tan anafizem, kas ve eklem ağ-

rıları, dispne, kulak çınlaması,

- İşitme kaybı, baş dönmesi, hi-

pertermi, ödem, taşikardi

stenokardi, asfeksı, gaz am-

bolosi, sonucu miyokard infark-

tüsü, nervöz bozukluklar, (öfo-

rı, psişik bozukluklar, epilep-

si, felçler),

- Felçler (en çok alt ekstremi-

terlerde) ve (Menier sendromu

kalıcıdır)

Geç zararlar: 10 yıl

- Kemik nekrozları, epifizlerde

deformasyon (en fazla pelvis

ve omuz kemik ve eklemlerinde)

(Gerektiğinde rutin radyografik muayene yanında femur ve humerus başı tomografisinden yararlanılır.)

E - 5 Titreşim sonucu kemik - eklem zararları ve anjönöratik bozukluklar

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Sırt ve bel ağrıları, ver- - Yapı makina ve araçlarını

tebralarda artrozik değiş- kullanma,

meler, disk hernisi, visse- - Helikopterle uçuş,

roptoz, 2 yıl - Zeminde titreşime yol açan

- Dirsekte kemik-eklem zarar- sabit makineler,

ları (eklem aralığında da- - Elle kullanılan hava kompre-

ralma, ekzostoz, osteoliz, sörlü gereçler (testere,

ostooskleroz). Ayni şeyler freze, zımparalama, perdah-

daha ender olarak omuz ve lama, delme v.b. makineleri)

el eklemlerinde görülür, bunların madenlerde, taş

- El bilek kemikleri zarar- ocaklarında, tersanelerde

ları: çelik sanayiinde, metalurji-

ağrı, el gücünde azalma, os- de, yapı işlerinde, ormancı-

teokondroz, Kienböck hasta-- lıkta kullanılmaları,

lığı, fraktür, psödoartroz, Ayakkabı sanayiinde, derile-

- Vasomotor bozukluklar, par- rin düzeltilmesinde vibras-

maklarda iskemi, sensi bilite, yonlu makina kullanılması.

bozuklukları, ağrı, Raynaud

sendromu, ender olarak gang-

ren,

- Yüksek frekanslı vibrasyon-

larda (dakikada 10.000 -

50.000 gibi) : elde ve par-

maklarda trofik ve sensitiv

bozukluklar, parestezi,

kramplar, kaslarda atrofi,

(Kesin Tanı için:

1. Kemik- eklem zararlarında; radyografik inceleme,

2. Anjionorotik bozukluklarda;

a. Termoelement aracılığı ile orta parmağın dorsal yüzünde cilt sıcaklığı ölçümü " vardiyanın sonunda başlangıçtakinden 5-6

C fazla olmalı"

b. Bağlanarak 2 dakika dolaşımı durdurulmuş parmağın tekrar ısınması için 75 saniyeden fazla zaman geçmesi,

c. Parmak pletismografisi,

gibi yöntemlerden de yararlanılır.)

E - 6, a Sürekli lekal baskı sonucu artiküler bursaların hastalıkları

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Aşağıda belirtilen bölgeler- 3 ay - Diz çökerek yapılan çalışma-

deki burs cidarlarında kalın- lar (yer temizleyicileri,

laşma, eksuda, hemoraji, hig- parke döşeyiciler, bahçivan-

rema, kronik bursit, kireçlen- lar, bazı onarım işleri, kal-

me, hareket zorluğu, üstteki dırım döşeyicileri),

ciltte indurasyon, iltihap, - Ata binenlerde,

ağrı, fistül. - Terzilerde,

- Bursitis prepatellaris, - Marangozlarda,

- Dizin iç yüzeyinde bursit, - Madencilerde,

- Eksternal malleolar bursit, - Dirsek dayalı olarak çalışan-

- Presternal bursit, larda,

- Boyun vertebraları proses-

sus spinalislerinde (önce-

likle servikal 7 de) ve

supakremiyodeltoidal bur-

sit,

- Retro-olekraneat bursit,

E - 6, b Aşırı yükleme sonucu veter, veter kılıfı ve periest hastalıkları

A. Tendosinovit

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Aşağıda belirtilen bölge- 3 ay - Garson, kasiyer, ciltci,

lerde lokal şişme, ağrı piyanist, dikişçi, daktilo,

hareket lokal şişme, ağrı, arabacı, çamaşırcı v.b.

hareket zorluğu, palpas- - Sürekli kaldırma, çekme iş-

yonla krepitasyon. (par- leri, ağır eşya taşıma, kü-

makta ve en fazla başpar- rek çekme,

makta), - Piyanist, duvarcı, trampet-

- Ekstansor kasların veter çilerde,

kılıfının daralması ile - Kolun iş gereği sürekli ab-

sitenozan tendosinovit düksyon durumunda olduğu

gelişebilir sponton ve- hallerde,

ya basma ile şiddetli,

ağrı, ilerleyen ve

irreversibi hareket sı-

nırlanması (Quervain

hastalığı)

- Dirsek tendosinoviti

- Müskülüs fleksor kar-

pi radiyalis ve müskü-

lüs ekstansor karpi

ulnaris tendesineviti,

- Müskülüs supraspinatus,

müskülüs tibiyalis ante-

riyör tendosineviti.

B. Periostit

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Kasların kemikleri ya- 3 ay - Uzun saplı gereçlerle (çe-

pıştıkları yerlerdeki kiç, uzun tornavida, somun

priost'un aşırı yük- anahtarları v.b.) çalışma-

lenmesi ve yineleyen larda, taş kırma, duvarcı-

periost yırtılmaları lık, toprak kazımı, elle

sonucu lokalize ve şid- ağır kaldırma v.b. işlerde.

detli ağrı, hareket - Ön kol kaslarının aşırı yük-

zorluğu, epikondilit lenmesini gerektiren işler,

(tenis dirseği) - Uzun zaman yürüyen veya

- Metatarsların periostiti, ayakta duranlarda,

- Olekranalji (triseps ala- - Yıkma çekiçleriyle çalışan-

nında periostit), larda,

- 2 ve 3 üncü metakarp böl- - Raspa, perdahlama v.b. iş-

gesi, ön kol fleksor kas- lerde.

ları periostit,

- Ayrıca omuzda, Aşil veteri

bölgesinde, krista ilyaka

ve vertabraların prosessus

apinalislerinde de perios-

tit olabilir.

E - 6, c Maden ocağı ve benzeri işyerlerindeki meniskus zararları

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Yineleyen mikrotravmalarla 3 ay - Uzun süre diz çökerek veya çö-

meniskus, kısmen veya tama- melerek yapılan işler (maden

men eklem yüzeyinden ayrıl- ocağı işçileri, yer döşemecile-

ma, ağrı, ani eklem hare- ri, parkeciler, kaldırım döşe-

ketsizliği, eklem faresi yiciler v.b.)

oluşumu.

E - 6, d Fazla zorlama sonucu vertebra prosessuslarının yırtılması

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Boyun alt ve göğüs üst böl- - Kürekle çalışma,

gelerindeki vertebralar - Ağır yük taşıma.

presuslarında yırtılmalar,

ağrı ve hareket zorluğu 1 ay

E - 6, e Sürekli lokal baskı sonucu sinir felçleri (genellikle yüzeysel seyreden motor sinirlerde)

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- Aşağıda belirtilen sinirle- 6 ay - Hava kompresyonlu gereçlerle

rin seyrettiği yerlerde yor- çalışma,

gunluk, parestezi, uyuşma, - Dirseklere dayanarak veya avuç-

karıncalanma, motorik felç ve lardan güç alınarak yapılan iş-

trofik bozukluklar, ler; süt sağma, klişecilik, cam

- Nervus ulnaris ve nervus me- kesme ve yontma keski ile ça-

dianus felci lışma, ayakkabıcılık, telefon

- Karpal tünel sendromu (nervus santralcılığı,

medianus felci ile ilgili) - Ağaç kesme, demircilik kürekle

- Nervus torasikus longus, ner- çalışma, spor (disk, çekiç,

vus dolsalis skapula, nervus cirit),

aksillaris felçleri, - El bileğinin sürekli, aşırı

- Nevrus fibularis kommunis ekstansiyonu ile yapılan işler

felci, (ütü, çamaşır yıkama, kumaş ve-

- Nervus tibialis felci, ya başka maddeleri kesme, biç-

- Nevrus radialis felci (ender). me, bisiklete binme.)

- Ağır yüklerin omuzda taşınması

(hamallık, mobilya, çuval taşıma),

- Uzun süre çömelerek çalışma

(taş parke döşeme, asfaltlama

işleri, bahçivanlık, kundura

mağazası tezgahtarlığı).

- Yere dayanarak diz çökmüş du-

rumda çalışma (parke, fayans,

v.b. döşeme, bahçıvanlık).

- Müskülüs brakiyoradiyalis'in

yineleyen kontraksiyonu ile

yapılan işler (trampet çalma,

şöförlük v.b.)

(Kesin tanı için elektrodiyagnostikten yararlanılır.)

E - 6, f Kas krampları

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- ---------- ------------------------------------------------------

- İş gereği yapılması gereken - Belirli kas veya kas grupları-

hareket ile ilgili kas veya nın sürekli olarak aynı hare-

kas gruplarında tonik kramp ketinin yapılması sonucu yük-

oluşumu 1 ay lendiği haller (daktilo, te-

leks, telgraf maniplesi, v.b.

ile çalışma), müzisyenler

(keman, piyano v.b.) bale ya-

panlar, devamlı yün ve pamuk

eğirme v.b.

E - 6 grubundaki bütün arızalarda kesin karar için etraflı bir iş analizi ve arıza ile saptanan çalışma şekli arasında tam bir uygunluk gereklidir.

E - 7 Maden işçileri nistagmusu

Yükümlülük

Hastalıklar ve belirtileri süresi Hastalık tehlikesi olan başlıca işler

--------------------------- --------- ------------------------------------------------------

- Çok defa rotasyon nistagmusu, - Yeraltında uzun süre çalışan-

bazen vertikal, ender olarak larda,

horizontal veya eğri nistagmus- - Karanlıkta uzun süre çalışan-

tur. Yukarı bakma ile artar, larda,

aşağı bakma ile azalır; frekan- - Gözün uzun süre belli bir nok-

sı dakikada 100-400 arasındadır. 6 ay taya bakmasını gerektiren

işlerde, (lokomotif, makinist

v.b.)

- Görme bozukluğu, baş dönmesi,

akomodasyon bozukluğu, güvensiz-

lik duygusu.