93/4397 Sayılı Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü(Mülga)
Son Güncelleme Tarihi : 20.03.2012
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi : 22.05.1993
Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı : 21588 (PDF)
Madde 1 - Dernek,11 Haziran 1868 tarihinde "Mecruhin ve Mardayı Askeriyeye imdat ve Muavenet Cemiyeti" adıyla kurulmuş,14 Nisan 1877'de "Osmanlı Hilaliahmer Cemiyeti",1923'de Cumhuriyet'in ilanından sonra "Türkiye Hilaliahmer Cemiyeti",1935'te "Türkiye Kızılay Cemiyeti" ve 1947'de de "Türkiye Kızılay Derneği" adını almıştır. Kısaca "KIZILAY" olarak ifade edilir.
Kızılay'ın Genel Merkezi Ankara'dadır.
Madde 2 - Kızılay, tüzel kişiliği sahip ve özel hukuk hükümlerine tabi bir kurumdur. Uluslararası Kızılay Kızılhaç temel ilkeleri olan; İnsaniyetçilik, ayırım gözetmemek, tarafsızlık, bağımsızlık, hayır kurumu niteliği, birlik ve evrensellik ilkelerine bağlı olarak faaliyet gösterir.
İnsaniyetçilik:Savaş yaralılarına ayırım gözetmeksizin yardım isteğinden doğmuş olan Kızılay, ulusal ve uluslararası alanda, her türlü koşullarda insanların acılarını önlemeye ve hafifletmeye çalışır. İnsan yaşamını ve sağlığını korumayı ve aynı şekilde insan kişiline saygıyı sağlamayı amaçlar. Bütün uluslar arasında karşılıklı anlayış, dostluk, iş birliği ve sürekli bir barışı destekler.
Ayırım Gözetmemek:Hiçbir milliyet, ırk, din, cinsiyet, sosyal şart veya siyasal veya siyasal inanç farkı gözetmez. İnsanlara yalnız ıstırapları ölçüsünde yardıma koşmaya ve öncelikle en ivedi ihtiyaçları karşılamaya çalışır.
Tarafsızlık:Herkesin güvenini muhafaza amacıyla düşmanlıklara taraf olmaz ve siyasal, ırksal, dinsel veya felsefi nitelikteki tartışmalara girmez.
Bağımsızlık:Kızılay bağımsız bir kurumdur. Türkiye Cumhuriyeti Devleti yasalarına ve uluslararası ilgili mevzuat hükümlerine tabi olarak, insancıl faaliyetlerinde kamu otoritelerinin yardımcısıdır. Uluslararası Kızılay Kızılhaç temel ilkelerine göre hareket olanağı veren bir özerkliğe sahiptir.
Hayır Kurumu Niteliği:Kızılay, hizmetlerinde çıkar gözetmeyen gönüllü bir yardım kurumudur.
Birlik:Türkiye'de Türkiye Kızılay Derneği dışında, aynı amaçla ve herhangi bir isim altında başka bir teşkilat kurulamaz.
Kızılay herkese açıktır ve çalışmaları bütün yurdu kapsar.
Evrensellik:Kızılay, aynı amaçla hizmet veren bütün yabancı ulusal kuruluşlarla aynı haklara sahip ve onlarla karşılıklı yardımlaşmakla görevli evrensel bir kurumdur.
Madde 3 - Kızılay'ın alameti, beyaz zemin üzerinde karşıdan bakarken sola doğru açık kırmızı"ay"dır. Yalnız Kızılay bayrağında "ay"ın açık yüzü bayrak direğinin tersine doğrudur.
Kızılay bayrağı, Türk Bayrağı Kanun ve Tüzüğündeki ölçülere göre yapılır.
Söz konusu alamet uluslararası sözleşmelerle kabul edilen bütün hak ve bağışıklıklardan faydalanan bir tarafsızlık ve koruma belirtisidir.
Kızılay alameti Kızılay Kızılhaç ile ilgili uluslararası sözleşmelerin uygun gördüğü yerlerde kullanılır. Bu cümleden olmak üzere:
a) Kızılay bayrak, mühür, evrak ve yardım eşyası ambalajları ve rozetleriyle hastahane, ambar, taşıt araçlarında ve Kızılay mensuplarının gerektiğinde sol kollarına taktıkları kolluklarla personele verilecek soğuk damgalı fotoğraflı kimlik kartlarında,
b) Genel olarak, hastahane ve dispanserlerle bunlara ait binalarda ve taşıt araçlarında,
c) Savaş zamanında Kızılay-Kızılhaç ile ilgili uluslararası sözleşmelerin sınırları içinde Kızılay'ın izin vereceği diğer yerlerde, kullanılır.
Kızılay ismi ve alameti başkaları tarafından ticari, sınai veya başka herhangi bir amaçla kullanılamaz. Aykırı hareket edenler hakkında Türk Ceza Kanununun ilgili maddeleri uygulanır.
Madde 4 - Kızılay'ın amaçları şunlardır:
a) Savaşta felakete uğrayanları koruyan 12 Ağustos 1949 tarihli Cenevre Sözleşmeleriyle Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin taraf bulunduğu uluslararası anlaşmaların kendisine yüklediği hizmetleri görmek, bunların yerine getirilmesine yardımcı olmak,
b) Barışta yurt içinde ve yurt dışında vukua gelen her türlü afet ve felaketlere karşı Tüzük dahilinde üzerine düşen hizmetleri yerine getirmek,
c) İnsaniyetçi hukuk ilkelerine bağlı kalmak, sağlık ve sosyal dayanışmayı desteklemek, sosyal refahın geliştirilmesine yardımcı olmak,
d) Uluslararası Kızılhaç Komitesi, Kızılay Kızılhaç Dernekleri Federasyonu ve bu federasyona dahil ulusal kuruluşlarla amaç ve iş birliği yapmak.
Madde 5 - Kızılay, savaşta ve barışta amacının gerektirdiği hizmetlerle kanunların yüklediği görevleri yapar.
A) SAVAŞTA VEYA HÜKÜMETİN İLAN ETTİĞİ OLAĞANÜSTÜ HALLERDE:
1 - Hükümetin gösterdiği lüzum ve ihtiyaca göre cephede ve cephe gerisinde Türk Milleti ve Silahlı Kuvvetlerine Kızılay amacına uygun yardımlarda bulunur.
2 - Savaş görevlerini yerine getirecek araç ve gereçlerle ilaçları sürekli kontrol altında bulundurur, bozulma ve eksilmeye mahal bırakmadan gerekenleri elden çıkarır; yerine tazelerini, yenilerini koymak suretiyle stok seviyesini korumaya çalışır.
3 - Silahlı Kuvvetlerle bağlantı kurmak ve iş birliği sağlamak için gerektiği kadar Genel Merkez Kurulu Üyesini veya duruma göre Genel Merkez Kurulu'nun atayacağı diğer görevleri Silahlı Kuvvetler yanına delege olarak gönderir.
4 - Silahlı Kuvvetlerde görülecek bulaşıcı hastalıklara karşı açılacak mücadeleye katılır.
5 - Türk, dost ve düşman savaş tutsakları ile gözaltına alınanların ve mültecilerin değiştirilmesine ve aileleriyle haberleşmelerine, bunlara para ve eşya ulaştırılmasını sağlamaya aracılık eder; bunun için gerekli
araştırma ve haberleşme örgütünü kurar.
6 - Tehlikeli bölgelerde bulunan çocukların ve korunmaları gerekenlerin Hükümetin göstereceği yerlere taşınmalarına ve yerleştirilmelerine yardım eder.
7 - Hükümetin isteği üzerine, göstereceği yerlerde hastahaneler açar.
B) BARIŞTA:
1 - (Değişik alt-bent: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./1. md.) Hemşireler, gönüllü hemşireler ve hasta bakıcılar, ilk yardım ve acil bakım, laboratuvar, radyoloji ve gereksinim duyulacak diğer branşlarda Sağlık
Meslek elemanı yetiştirir. Dispanserler, sağlık merkezleri ve hastaneler, amaçlarına uygun eğitim öğretim merkez ve kurumları, rehabilitasyon merkezleri açar ve yönetir.
2 - Kan yardımı ile kan türevleri sağlayacak teşkilatı kurar, yönetir ve teşkilatın yurt düzeyinde gelişmesi için gereken önlemleri alır.
3 - Salgın hastalıklara, halk sağlığını ilgilendiren benzer afetlere ve çocuk ölümlerine karşı mücadeleye katılır ve yardım eder.
4 - Barışta ve savaşta görevlerini yerine getirebilmek için gereken araç ve gereçleri hazırlar.
5 - Yoksullara yardımlarda bulunur.
6 - Muhtaç hastalara tedavi yardımı yapar; güçsüz ve fiziksel özürlülere noksan veya arızalı organlarının fonksiyonlarını tamamlayıcı, destekleyici veya rehabilite edici nitelikte araç temin etmeye çalışır.
7 - Yangın, yer sarsıntısı, su baskını, kuraklık, kıtlık, topluca veya savaş dolayısıyla göçler ve benzeri olaylarda gerekli yardımlarda bulunur.
8 - (Değişik alt-bent: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./1. md.) Kurtarıcı ve ilk yardımcılar yetiştirir, gerekli kadroları teşkil eden ekipler kurar, her türlü araç-gereç ve donanımları hazır bulundurur ve bunların çalışma şekillerini yönetmelikle belirler.
9 - (Mülga alt-bent: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./1. m d.)
10 - Sivil savunma planlamasına ve eğitimine yardım eder.
11 - Kızılay'ın tekel ve imtiyazında bulunan maddeleri, kamu yararına uygun bir anlayışla hazırlanacak yönetmelikler uyarınca, ticari bir kuruluş gibi işletir.
12 - Türk Medeni Kanununa göre gerçek ve tüzel kişiler tarafından Kızılay eliyle kurulmak istenilen vakıf ve tesisleri kabul eder ve işletir.
13 - Kızılay'ın amacına uygun Hükümet karar ve isteklerini yerine getirir.
C) ULUSLARARASI YARDIMLAŞMALARDA:
1 - Kızılay, Uluslararası Kızılhaç Komitesi, Kızılay Kızılhaç Dernekleri Federasyonu ve bu federasyona dahil ulusal kuruluşların afet, felaket ve acil yardım çalışmalarına katılır. Ekipler gönderir, acil yardım malzemesi ve para yardımlarında bulunur.
2 - Savaşta ve barışta Uluslararası Kızılhaç Komitesiyle Kızılay Kızılhaç Dernekleri Federasyonu ve bu federasyona dahil ulusal kuruluşlarla ortak çalışmalara katılır ve bunlara temsilci gönderir. Onların
temsilcilerini kabul eder, yabancı heyetlerin sivil ve askeri makamlarla olan ilişkilerini kolaylaştırır.
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle değiştirilen, (B) bendinin 1 ve 8, yürürlükten kaldırılan 9 numaralı alt bendi için Tarihçeye bakınız.
Madde 6 - Kızılay'ın gelir kaynaklarının başlıcaları şunlardır:
a) Üye aidatı,
b) Mal veya para olarak yapılan her türlü bağışlar,
c) Kızılayca yapılan yayınlar, düzenlenen piyango, balo, eğlence, temsil, konser, spor yarışmaları, konferans ve benzeri sosyal etkinlikler ile pul ve rozet gelirleri,
d) Mabet, hastahane, okul ve benzeri yerlere konulacak veya dolaştırılabilecek bağış kutuları veya servislerinden elde edilecek gelirler,
e) Hükümet, vakıflar, özel idare ve belediyelerle köy bütçelerinden ve diğer kurumlardan yapılacak yardımlar,
f) İhtiyat ve diğer mevduatın faiz ve gelirleri,
g) Sahibi bulunduğu tekel ve imtiyazlarla işletmelerinin gelirleri,
h) Hükümet, özel idare ve belediyelerle diğer resmi ve özel kuruluşlarca kanunlar ve konmuş olan usuller dairesinde Kızılay'a ayrılmış ve ayrılacak kaynakların gelirleri,
i) Taşınır ve taşınmaz malların satış ve kira gelirleri,
j) Şubelerden gelecek genel merkez payları,
k) Kızılay amacına uygun hizmetleri geliştirmek için gerçekleştirilen ticari işlemler gelirleri,
l) Diğer gelirler,
Kızılay'ın mali yılı takvim yılıdır. Bir yıl içindeki gelir ve giderleri bu süre için yapılacak bir bütçe ile düzenlenir.
Genel merkez bütçesi Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından hazırlanır. Genel Merkez Kurulu'nca tetkik ve kabulünden sonra Genel Kongre'nin onayına sunulur. Onay işlemini takiben, ekli yönetmeliğine göre, Genel Merkez Kurulu tarafından veya vereceği yetkiye göre Genel Merkez Yönetim Kurulu'nca yürütülür.
Şube bütçeleri Şube Yönetim Kurulları tarafından hazırlanır. Şube Kurullarınca tetkik ve kabullerinden sonra Şube Kongrelerinin onayını takiben Genel Merkez Yönetim Kurulu'nun da onayı alınarak yürürlüğe konulur.
Takvim yılı başından Genel Kongre ve Şube Kongreleri tarihine kadar ki süreyi kapsayan dönemde, ilgili kurullarca kongrelerin onayına sunulmak üzere hazırlanmış olan bütçe tasarıları uyarınca gerekli harcamaları yapmaya Genel Merkez Kurulu ve Şube Kurulları yetkilidir.
Savaş, doğal afetler veya bunlara benzer olağanüstü durumlarda Kızılay amaçlarına uygun sarfiyat yapmak zorunluğu doğduğu takdirde, bütçedeki ödeneklere bağlı kalmayarak harcamalarda bulunmaya ya da buna göre bütçede değişiklik yapmaya Genel Merkez Kurulu yetkilidir. Ancak bu durumda yapılacak işlemler ilk toplanacak Genel Kongre'nin bilgi ve onayına sunulur.
Genel Merkez Yönetim Kurulu her yıl kapanacak olan mali yıla ait çalışma raporu, bilanço ve kesin hesaplar ile gelecek mali yılın bütçe tasarısını hazırlayarak en geç Ekim ayı sonuna kadar Genel Merkez Kurulu'nca sunar.
(Değişik madde: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./2. md.)
Şubeler, bir takvim yılı içinde elde ettikleri net gelirlerinin her yıl Genel Kurulca belirlenecek miktarı ayrı tutulmak kaydıyla, %20'sini Genel Merkeze göndermek zorundadırlar.
Bu gelirlere takvim satışları, pul, röntgen ve buna benzer Genel Merkez adına yapılan satışlardan kesilen gelirler dahil edilmez.
Şubeler, Genel Merkezce tasdik edilen yıllık bütçelerinde belirlenen harcama kalemleri için bütçe sınırları içinde kalmak şartı ile Genel Merkezden ayrıca yetki isteyemezler.
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.
Şubelerin çalışma esasları, tutacakları muhasebe ve diğer kayıtlar yönetmelikle belirtilir. Bu amaçla kullanılacak defterlerin noterden onayı şart değildir.
Şubeler tarafından her yıl, Haziran ve Aralık ayları sonunda olmak üzere, hesap özetleri ile genel merkez paylarının aynı aylarda ve zamanında genel merkeze gönderilmesi gerekir.
Şubeler, bölgelerinde genel ve diğer afetlerden birisiyle karşılaşmaları halinde; Şube Yönetim Kurulu'nun sorumluluğu altında olmak üzere, genel merkez hesabına, Genel Merkez Kurulu tarafından her yıl belirlenen miktardaki para ve ellerinde mevcut araç ve gereçler oranında ilk ve acil yardım yaparlar.
Şubeler Genel Merkez Kurulu'nca her yıl tespit edilecek miktardaki paraları ile miktarı ne olursa olsun pul ve kıymetli makbuzlarını kasalarında bulundurur, fazla paralarını ise Şube Yönetim Kurulu'nun belirleyeceği bir banka şubesinde muhafaza ederler.
Acil yardım çalışmalarının gerektirdiği olağanüstü hallerde, genel merkez şube paylarından yardım isteğinde bulunabilir ve bu istekler şubelerce derhal yerine getirilir.
İhtiyatlar aşağıdaki şekilde ayrılır:
a) OLAĞANÜSTÜ İHTİYATLAR: Tüzüğün yayımlandığı günde elde bulunan olağanüstü ihtiyat akçesi (Altın mevcudu dahil) İle Kızılay'ın savaş kadrosunda bulunan ve kadroya yeniden eklenecek olan değerlerden meydana gelir. Her yıl safi gelirin %10'undan aşağı olmamak üzere ayrılacak bir pay ile beslenir. Olağanüstü ihtiyatlar yalnız savaşta veya savaş tehdidi karşısında, ilk toplanacak Genel Kongre'nin onayına sunulmak üzere, Genel Merkez Kurulu'nca sarf edilip kullanılabilir. Savaş ihtiyat eşya ve araçları barışta gerektikçe yenilenir.
Envanter düzenlemesinden ötürü mallarda husule gelen değer artışlarından olağanüstü ihtiyat ayrılmaz.
b) OLAĞAN İHTİYATLAR: Tüzüğün yayımlandığı günde elde bulunan ihtiyaç akçesiyle yine bu tarihte Kızılay'ın ambarlarında mevcut yardım eşyası kıymetlerinden ve Kızılay'ın bütün taşınır ve taşınmaz mallarından meydana gelir ve her yıl bütçesinin gelir fazlalarıyle beslenir. Olağan ihtiyat Kızılay'ın bir nevi sermayesi işini görür. Bütçenin denkleşmeyip açık vermesi halinde; açıklar, Genel Merkez Kurulu kararıyla olağan ihtiyat akçesinden kapatılır.
Olağanüstü ihtiyat akçesinin beşte birine kadarı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hisse senetleri ve tahvillerinden satın alınmak suretiyle nemalandırılabilir.
Olağanüstü ve olağan ihtiyatların kullanılmamış kısımlarının nasıl nemalandırılacağı mevzuata göre Genel Merkez Kurulu'nca tespit edilir.
Kızılay'ı parasal yükümlülüğe sokacak işlemler ve bunlarla ilgili belgeler;
a) Genel Merkezde; Kızılay'ın birinci derecedeki ita amirlerinden ikisinin veya bir birinci derece ita amiriyle bir ikinci derece ita amirinin,
b) Şubelerde; Başkan veya Başkan Vekili ile Şube Yönetim Kurulu'nca yetki verilen bir yönetim kurulu üyesinin,
Müşterek imzaları ile imzalanır.
Parasal işler ve diğer konularla ilgili işlem ve yazışmaların şekli yönetmelikle belirlenir.
Dernek alım, vasiyet, bağış veya sair yollarla sınırsız taşınmaz mal ve menkul kıymet edinebilir ve bunları gerektiğinde satabilir. Koşullu bağışların yükümlülükleri yerine getirilir.
Şubelerin kendi paylarıyla edindikleri her türlü mal ve kıymetler, onayları alınmadıkça satılamaz. Genel Merkez ve Şubelerde mevcut bütün mallar Kızılay tüzel kişiliğine aittir. Bu mallar ve alacaklar Dernekler Kanununun 71 inci maddesi uyarınca Devlet malı sayılır.
Bunlara karşı suç işleyenler Devlet Memuru gibi cezalandırılır.
Genel merkezce şubelere bırakılan gelir payları ve genel merkez yardımı ile ortaklaşa ya da bağışlarla edinilen taşınmaz mallar Kızılay'ın genel merkezi adına tescil ettirilir ve tapuları genel merkezde saklanır. Bu gibi malların gelirleri, yararları, değişim, onarım ve sigorta masraflarıyla vergileri o malı sağlamış olan genel merkez veya şubeye ait olur.
(Mülga madde: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./3. md.)
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle yürürlükten kaldırılan madde için Tarihçeye bakınız.
Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip ve 18 yaşını bitirmiş bulunan herkes ırk, cinsiyet, din ve siyasal kanaat gözetilmeksizin Kızılay'a üye olabilir.
Kızılay'ın dört çeşit üyesi vardır.
a) Asıl üye
b) Daimi üye
c) Onursal üye
d) Dost üye
a) Asıl Üye: İlgili şube başkanlığına dilekçeyle bizzat başvurarak iki asıl üyenin vereceği güvence ile üye olmak isteyen ve bunun gereklerini yerine getirmeyi üstlenen ve isteği şube yönetim kurulunca kabul edilen T.C. uyruklu gerçek kişidir.
Yıllık üye aidatı en az 1.200 liradır. Aidatını ödeyip, asıl üyelik sıfatını kazananlar bu tarihten sonra yapılacak ilk kongreye katılabilirler, fakat bu kongrede oy kullanamazlar. Konuşmalara katılabilir, seçilemezler, Ancak bir genel kongre geçtikten sonra şubede kayıtlı bütün asıl üyeler, normal süresi içinde aidat ödedikleri takdirde, seçmek ve seçilmek hakkına sahip olurlar.
b) Daimi Üye: Bir defada en az 10.000.000 lira veren gerçek, 40.000.000 lira veren tüzel kişilere, Genel Merkez Yönetim Kurulu kararıyla daimi üye unvanı verilebilir.
c) Onursal Üye: 10 yıl fiili ve karşılıksız olarak Kızılay'a hizmet edenlere veya zamanla sınırlı olmayarak maddi ve manevi yarar sağlayanlara veya para ve malla bir defada 100.000.000 lira bağışta bulunan gerçek, bir defada en az 200.000.000 lira bağışta bulunan tüzel kişilere veya para ve malla peyderpey 200.000.000 lira bağışta bulunan gerçek, peyderpey 400.000.000 lira tutarında yarar sağlayan tüzel kişilere, Genel Merkez Kurulu kararı ile onursal üyelik unvanı verilebilir.
d) Dost Üye: Kızılay'a yakın ilgi gösteren ve büyük yardımlarda bulunan yabancı gerçek veya tüzel kişilere, Genel Merkez Kurulu kararı ile dost üye payesi verilebilir.
Dost üyeler kurullarda görev alamaz, kongrelere katılamazlar.
Genel Kongre üyelikle ilgili rakamsal değerleri artırıp eksiltmeye yetkilidir.
Üyeler, unvanlarına göre Dernekçe hazırlanmış Kızılay rozetlerini takma hakkına haizdirler. Onursal üyelere istekleri halinde genel merkezce düzenlenmiş kimlik kartı verilir.
İki yıl birbiri ardınca yıllık aidatlarını ödemeyen asıl üyeler seçme ve seçilme hakkını kaybederler. Ancak ödenmeyen bu iki yıllık aidat kongreden önceki Aralık ayı sonuna kadar ödendiği takdirde seçme ve seçilme hakkını yeniden kazanırlar.
Ağır hapis ve yüz kızartıcı suçlarla mahkum olanlarla rejim aleyhine suç işlediği mahkeme kararı ile sabit olanlar, affa uğrasalar dahi, Kızılay'a üye olamazlar. Bu halleri sonradan meydana gelen veya hüküm giyenlerin üyelik sıfatı kalmaz, verilmiş olan unvan ve alametlerin kullanma hakkı kalkar.
Her üye sürekli oturduğu veya işinin bulunduğu yerdeki şubeye kayıtlıdır ve yalnız o şubede seçme ve seçilme hakkına haizdir. Sürekli oturduğu yeri veya işini nakleden üyenin kaydı ancak isteği üzerine bulunduğu yerin teşkilatına geçer. Şubeler bu durumu birbirlerine haber verir ve kayıtlarını düzeltirler.
Madde 27 - Kızılay'ın Kuruluşu;
a) Genel Merkez,
b) Şubeler,
Olmak üzere iki kısımdır.
a) Genel Merkez Kuruluşu:
1 - Genel Kongre,
2 - Genel Merkez Kurulu,
3 - Genel Merkez Yönetim Kurulu,
4 - Genel Merkez Denetçiler Kurulu;
b) Şube Kuruluşu:
1 - Şube Kongresi,
2 - Şube Kurulu,
3 - Şube Yönetim Kurulu,
Organlarından oluşur.
Kızılay'ın en yüksek organı Genel Kongre'dir. Genel Kongre, Genel Merkez Kurulu ve Genel Merkez Denetçiler Kurulu üyeleriyle şube kongrelerince seçilen delegelerden oluşur. Her yıl Nisan ayı içinde olağan, gerektiği zaman da olağanüstü toplanır. Delege seçilmemiş onursal üyeler Genel Kongre'ye katılabilir, konuşabilir; ancak oy kullanamazlar.
Olağanüstü toplantı bir önceki Genel Kongre delegeleriyle yapılır.
Genel Kongre'ye seçilen delegelerin herhangi bir Kızılay Şubesinde kayıtlı olmaları ve 22. maddede belirtilen özelliklere sahip bulunmaları gerekir.
Şubeler, Genel Kongre'ye yıllık aidatını ödemiş asıl üye oranında ve aşağıdaki şekilde:
100'den 1000'e kadar üyesi olanlar 1
1001'den 3000'e kadar üyesi olanlar 2
3001'den 5000'e kadar üyesi olanlar 3
5001'den fazla üyesi olanlar 4 Delege gönderirler.
Şubeler, bu oranlara göre seçecekleri delegelerin adları ile birlikte defterlerinde kayıtlı ve aidatları ödenmiş asıl üye sayısını da genel merkeze bildirirler. Delegelerin yollukları şubelerince ödenir. Yolluk gerçek yol masrafı ile Genel Merkez Kurulu üyelerine ödenen yurt içi yolluğu miktarından oluşur ve Genel Kongre süresini geçemez. Genel Kongre'ye mazereti nedeniyle asıl delege katılamadığı takdirde yerine yedek delege katılır.
Genel Kongre'ye delegelerin her biri yazı ile davet olunur. Davet mektubunun toplantı gününden en az 15 gün önce iadeli taahhütlü olarak postaya veya imza karşılığında delegeye verilmiş olması gereklidir. Bu mektupta toplantının yapılacağı yer, gün, saat ve gündeme alınmış konularla gerekli çoğunluğun sağlanamaması halinde gelecek toplantının yapılacağı gün, yer ve saat yazılır. Ayrıca toplantı günü, en az bir hafta önceden Ankara ve İstanbul'da birer gazete ile de ilan olunur.
Davet mektubuna, genel merkezin geçmiş mali yıla ait çalışma raporu, bilançosu, kesin hesapları ve gelecek mali yılın bütçe tasarısı ile Genel Merkez Denetçiler Kurulu raporu ve gündemle ilgili diğer belgeler de eklenir.
Genel Kongre, Genel Merkez Kurulu ve Denetçiler Kurulu üyeleri ile isimleri genel merkeze şubelerce önceden bildirilen delege sayısının yarıdan bir fazlasının katılımı ile çalışmaya başlayabilir. Çoğunluk hasıl olmadığı takdirde; toplantı, daha önce davet mektubunda bildirilen güne bırakılır.
İkinci toplantıya katılanların sayısı ne olursa olsun Kongre teşekkül etmiş sayılır.
Genel Kongre, Genel Başkan veya Genel Başkan Vekili tarafından açılır. Yoklamadan sonra çalışmaları yönetmek üzere; Başkan, iki başkan vekili ve en az iki sekreterden oluşan bir başkanlık divanı seçilir.
Madde 35 - Genel Kongre'nin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Gündemi aynen veya değiştirerek kabul etmek,
b) Genel görüşme açılmadan önce Genel Merkez Kurulu ve Denetçiler Kurulu raporları ile geçmiş mali yıla ait bilanço ve kesin hesapları, gelecek mali yıl bütçe tasarısını ve tüzük uygulamasıyla değişikliklerini ilgilendiren işleri incelemek üzere en çok on birer üyeden oluşacak aşağıdaki komisyonları seçmek:
1. Bütçe Komisyonu
2. Dilek Komisyonu
3. Tüzük Komisyonu (Gerektiğinde)
c) Bu komisyonların çalışmalarından sonra verecekleri raporlar üzerine:
1. Genel merkezin geçmiş mali yıla ait çalışma raporu, bilanço ve kesin hesaplarını ve Genel Merkez Denetçiler Kurulu raporunu görüşerek Genel Merkez Kurulu'nu ibra etmek,
2. Genel merkezin gelecek mali yıl bütçe tasarısını inceleyerek onaylamak,
3. Genel Kongre'ye sunulmuş bulunan şube dilekleriyle delegelerce belirtilen dilekleri ve Genel Merkez Kurulu'nca yapılacak önerileri Tüzük hükümlerine göre karara bağlamak,
4. Gerektiğinde, tüzük uygulaması ve değişikliklerine ait işleri görüşerek karara bağlamak,
d) Genel Merkez Kurulu üyelerini ve yedeklerini seçmek,
e) Genel Merkez Denetçiler Kurulu üyelerini ve yedeklerini seçmek.
(Değişik madde: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./4. md.)
Genel Merkez Kurulu, Genel Kongre tarafından seçilen 30 üyeden oluşur. Genel Merkez Kurulu üyelerinin 9'u şube kurullarında görev yapmış veya yapmakta olan kişilerden seçilir. Ancak, Genel Merkez Yönetim Kuruluna seçildiği takdirde bu kişilerin şube kurulu üyeliği düşer.
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.
Milli Savunma, Dışişleri, İçişleri (Sivil Savunma Genel Müdürlüğü), Sağlık, Milli Eğitim ve Bayındırlık ve İskan Bakanlıkları Kızılay ile işbirliği sağlamak ve görüşlerini bildirmek için Genel Merkez Kurulu'nda birer delege bulundururlar. Bu delegeler Genel Merkez Kurulu toplantılarında görüşmelere katılır, fakat oy kullanamazlar.
(Değişik madde: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./5. md.)
Genel Merkez Kuruluna üye olarak seçilebilmek için 30 yaşını bitirmek ve en az bir yıldan beri asıl, daimi veya onursal üye olarak bir şubede kayıtlı bulunmak gereklidir.
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.
(Değişik madde: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./6. md.)
Genel Merkez Kurulu üyelerinden kıdem sırası ile her yıl 10 kişi ayrılır. Ayrılanların yerine Genel kongre tarafından ayrı ayrı asıl ve yedek üye adayı gösterilenler arasından 10 asıl ve 10 yedek üye seçilir. Yedek üyelerin yedek üyelik sıfatı ilk Olağan Genel Kongrede sona erer. Kıdem sırası ile ayrılacak üyeler 10'dan fazla olursa, ayrılacaklar kurayla tespit edilir. Kura Genel Merkez Kurul toplantısında çekilir. Ayrılacaklar Genel Kongreden önce belirlenir.
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.
İstifa suretiyle veya herhangi bir nedenle boşalan Genel Merkez Kurulu üyeliklerine en çok oy alan yedek üyeleri Genel Başkan sırasıyla yazılı olarak davet eder. Bu davete tebellüğ tarihinden itibaren 7 gün içinde yanıt vermeyenlerin hakları düşer.
Yedek üyeler yerlerine geçtikleri asıl üyelerin sürelerini doldururlar ve olağan genel kongrenin yapıldığı güne kadar yedek üyelik hak ve sıfatlarını korurlar.
Genel Merkez Kurulu ayda bir ayın ilk haftasında, belli bir günde, Genel Başkanın başkanlığında toplanır. Yönetim Kurulu veya Genel Merkez Kurulu'ndan en az 10 üyenin göstereceği lüzum üzerine olağanüstü de toplanır.
Olağan toplantılarda oturum mutlak çoğunlukla, olağanüstü toplantılarda ise tam üye sayısının üçte biriyle açılır.
Olağanüstü toplantılarda yalnız toplantıyı gerektiren konular üzerinde görüşülür.
Genel Merkez Kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla karar defterine yazılarak altları toplantıda hazır bulunan Genel Merkez Kurulu Üyeleri tarafından imzalanır.
Genel Merkez Kurulu Derneğin yüksek yönetim ve denetim organıdır. Bu sıfatla Kızılay'ın amaç ve yönetimine ilişkin bütün işlemlerinin kanun, tüzük, yönetmelik ve genel kongre kararlarına uygun olarak düzenlenip yürütülmesini ve denetimini sağlar.
Başlıca görevleri şunlardır :
a) Genel Merkez Yönetim Kurulu'nu seçer.
b) (Mülga bent: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./7. md.)
c) Hastahaneler, sağlık merkezleri, dispanserler, kan merkezleri ve bunlarla ilgili laboratuvarlar, sağlık meslek lisesi, hastabakıcı okulları, rehabilitasyon merkezleri ve kendi amacına uygun sosyal ve rant tesisleri açar; yardım işleri için gerekli yerlerde depo ve ambarlar kurar,
Şubeler tarafından bu gibi hizmet birimlerinin kurulmasına izin verir,
d) Genel kongreyi olağan ve olağanüstü toplantıya çağırır ve gündemini hazırlar.
e) Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından hazırlanan genel merkezin geçmiş mali yıl çalışma raporu, bilanço ve kesin hesapları ile gelecek mali yıl bütçe tasarısını, personel kadrolarını ve gerektiğinde Tüzükle ilgili değişiklik önerilerini inceler, gerekli değerlendirme ve düzenlemeyi yaparak Genel Kongre'ye sunar.
f) (Değişik bent: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./7. md.) Layık gördüklerine onursal üyelik tevcih eder. Kızılay'a yaptıkları hizmet bakımından yönetmeliğe göre hak kazanmış kimselere takdirname ve madalya verir. Ayrıca, şubeleri, ölçüleri yönetmelikte belirlenmek üzere kalite yapılanması açısından değerlendirerek Kızılay 2000 kalite ödülü ile ödüllendirir.
g) Gerekli yönetmelikleri yapar.
h) (Değişik bent: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./7. md.) Şartlı taşınmaz mal bağışları ve vasiyetleri inceleyerek gereğine karar verir.
i) Bütün Kızılay teşkilatı ve hizmet birimlerinin çalışmalarını inceler, teftiş ettirir, kontrol eder, gerektiğinde soruşturma açar.
j) (Değişik bent: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./7. md.) Genel Merkez Kurulu, Genel Merkez Yönetim Kurulunun önerisi üzerine Kızılay Genel Müdürü ve Teftiş Kurulu Başkanının atamasını yapar.
k) Yeni şubeler açılmasına, mevcut şubelerden herhangi bir nedenle çalışamaz hale gelenlerin kapatılmasına karar verir.
l) Şube kongreleri hakkındaki Genel Merkez Yönetim Kurulun'ca verilecek kararlara, alınış tarihinden itibaren 15 gün içinde yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlar.
m) Genel Başkan, Genel Başkan Vekilleri, Genel Sekreter ve Genel Merkez Yönetim Kurulu üyelerine yılda üç ayı geçmemek üzere izin verir.
n) Personel kadrolarını düzenler.
o) Uluslararası toplantılara katılmaya karar verir.
p) Savaşta ve Hükümetçe olağanüstü hal ilanında Genel Kongre'nin yetkilerini kullanır.
r) Yetki ve görevlerinden dilediklerini Genel Merkez Yönetim Kurulu'na verir
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle yürürlükten kaldırlan (b) bendi ve değiştirilen (f), (h) ve (j) bentleri için Tarihçeye bakınız.
Genel Merkez Kurulu, karar ve işlemlerinden dolayı Genel Kongre'ye karşı sorumludur.
Madde 46 - (Değişik fıkra: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./8. md.) Genel Merkez Yönetim Kurulu sorumlulukları müşterek olmak üzere; Genel Başkan, iki Genel Başkan Vekili, Genel Sekreter ve üç üyeden oluşur.
a) Genel Kongre çalışmalarını bitirdikten sonra Genel Merkez Kurulu hemen toplanarak aralarından Genel Merkez Yönetim Kurulu üyelerini seçer. Genel Başkan, Genel Merkez Kurulu ve Genel Merkez Yönetim Kurulu'na başkanlık eder.
b) Müşterek sorumlulukla beraber Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyeleri gördükleri hizmet kolunun sorumluluğunu ayrıca taşırlar.
c) Genel Yönetimi düzenlemek amacıyla Genel Başkan, Genel Başkan Vekilleri arasında iş bölümü yaparak kendilerine bağlanan hizmet birimlerini yazılı olarak bildirir. Genel Başkan Vekilleri üstlendikleri hizmetleri tam yetki ile yürütürler ve sorumluluğunu taşırlar.
d) Genel Başkan, mazereti halinde Genel Başkan Vekillerinden birini vekil olarak görevlendirir.
e) Genel Merkez Yönetim Kurulu'ndan dört üyenin veya Genel Başkanın ayrılması halinde Genel Merkez Yönetim Kurulu düşer ve yenisi seçilir. Yeni kurul iş başına gelinceye kadar eski kurul görevine devam eder.
f) Genel Sekreter Kızılay'ın iç ve dış yazışma işlemlerini düzenler ve gereken yazıları imza eder.
g) Genel Başkan, Genel Başkan Vekilleri ve Genel Sekreter Kızılay'ın birinci derece ita amirleridir. İkinci derecede ita amirleri yönetmelikle tespit edilir.
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle değiştirilen fıkra için Tarihçeye bakınız.
Genel Merkez Yönetim Kurulu Genel Merkez Kurulu'nun yürütme organıdır. Bu sıfatla:
a) Kızılay'ın işlerini yürütür. Genel merkeze ve şubelere bağlı bütün hizmet birimlerinin çalışmalarını inceler, yönlendirir ve denetler.
b) 44'üncü maddenin (j) fıkrası dışında kalan personelin atamasını yapar.
Bunlardan bir kısmının Genel Müdürlükçe atanması için düzenlenecek yönetmelik gereğince Genel Müdüre yetki verir.
c) Kızılay adına sözleşmelerin akdi ve feshi hususunda karar verir.
d) Genel Merkez Kurulu'nun vereceği yetki üzerine bütçeyi uygular ve Kızılay'ın mallarını yönetir.
e) Şubelerin seçimlerini ve bütçelerini onaylar.
f) Genel Merkez Kurulu'nu toplantıya çağırır ve gündemini hazırlar.
g) Genel merkezin geçmiş mali yıla ait çalışma raporu, bilanço ve kesin hesapları ile gelecek mali yıl bütçe tasarısını, personel kadrolarını ve gerektiğinde Tüzükle ilgili değişiklik önerilerini hazırlar ve Genel Merkez
Kurulu'na sunar.
h) Daimi üyelikler verir, onursal üyelikler ile madalya verilmesini uygun gördüğü kişileri Genel Merkez Kurulu'na önerir.
i) (Mülga bent: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./9. md.)
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle yürürlükten kaldırılan bent için Tarihçeye bakınız.
Genel Merkez Yönetim Kurulu haftada en az bir defa Genel Başkanın veya Genel Başkan Vekillerinden birisinin başkanlığında toplanır. Verilen kararlar karar defterine yazılarak toplantıda bulunan üyeler tarafından imzalanır ve yürütülür.
Genel Merkez Yönetim Kurulu, çalışmalarından dolayı Genel Merkez Kurulu'na karşı sorumludur.
(Değişik fıkra: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./10. md.) Genel Merkez Denetçiler Kurulu, Genel Merkez ve Genel Merkeze bağlı bütün hizmet birimlerinin parasal ve yönetimsel işlemlerini denetlemek üzere Genel Kongre tarafından mali, idari ve hukuki konularda deneyimli kişiler arasından bir yıl süre için seçilen beş asıl ve yedeklerinden oluşur.
( Değişik fıkra: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./10. md.) Üye seçilebilmek için 30 yaşını bitirmek, yüksek okul mezunu olmak ve en az bir yıldan beri asıl, daimi veya onursal üye olarak bir şubede kayıtlı bulunmak şarttır.
( Değişik fıkra: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./10. md.) Genel Kongrece seçilmiş olan üyeler hemen toplanıp aralarında bir Başkan seçerek çalışmalarını düzenler ve iş bölümü yaparlar.
Denetim amacıyla istenecek her türlü yazı, dosya, defter ve belgeler ile kıymetli evrakı ilgililer Genel Merkez Denetçiler Kurulu üyelerine göstermek zorundadırlar.
Denetim esnasında soruşturmayı gerektiren bir iş veya işlemle karşılaşan Genel Merkez Denetçiler Kurulu üyeleri gereği için durumu ivedilikle Genel Başkanlığa yazılı olarak bildirirler.
Genel Merkez Denetçiler Kurulu tarafından hazırlanacak geçmiş mali yıl çalışmalarına ait rapor, Genel Kongre'ye sunulmak üzere, toplantı tarihinden en az bir ay önce Genel Başkanlığa teslim edilir.
Genel Merkez Denetçiler Kurulu üyeleri, Genel Kongre'de Genel Merkez Kurulu'nun ibrasına kadar yapılan oylamalarda oy kullanamaz, ancak ibradan sonrakilerde oy kullanabilirler.
Adı geçen Kurul üyeliklerinden çeşitli nedenlerle ayrılmalar olması halinde yerlerine Denetçiler Kurulu Başkanı tarafından yedekler sırasıyla davet edilir.
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle değiştirilen fıkralar için Tarihçeye bakınız.
Genel Merkez Denetçiler Kurulu, çalışmalarından dolayı Genel Kongre'ye karşı sorumludur.
Madde 52 - Şubeler,100 Kızılaycının birleşmesiyle il, ilçe ve belde merkezlerinde Genel Merkez Kurulu kararıyla açılabilir. Kızılaycılık yönünden önemli olan yerlerde ve büyük kurumlarda da aynı miktardaki Kızılaycının birleşmesiyle şube açılabilir.
İlk açılış girişimi; başkan, başkan vekili, sekreter, muhasip ve vezneci üyeden oluşan bir müteşebbis kurul tarafından yapılır. Söz konusu kurul, kuruluş mazbatasını genel merkeze gönderir. Genel Merkez Kurulu şubenin açılmasını karara bağladıktan sonra müteşebbis kurula bildirir. Müteşebbis kurul da şubenin açıldığını o yerin en büyük mülki amirliğine yazı ile duyurur ve duyuru tarihinden itibaren iki ay içerisinde şube kongresini toplayarak görevini seçilecek şube kuruluna devreder.
Şube Kongresi şubenin en büyük organıdır. Şubede kayıtlı onursal, daimi ve 22.maddede belirtilen niteliklere sahip asıl üyelerden teşekkül eder ve her yıl Şubat ayında Şube Kurulu'nun çağrısı ile toplanır.
Toplantı tarihi, günü, saati ve yeri delegelere yazı ile bildirilmekle beraber 15 gün önce yerel haberleşme araçlarıyla da duyurulur.
Genel Başkanlık şube kongrelerine gözlemci gönderebilir.
Olağan toplantı için yeterli çoğunluk Şube Kurulu'nun dışında en az 20 üyenin daha katılımıyla mümkün olabilir. İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanmazsa toplantı ertesi güne bırakılır. Burada yeterli çoğunluk sayısı koşulu aranmaz.
Herhangi bir engel yüzünden şube kongresi toplanamazsa, Genel Merkez Yönetim Kurulu'nun izni alınarak, Mart ayı içinde toplanmak üzere geri bırakılır. İş başında olan şube Kurulu bu toplantı sonucuna kadar görevine devam eder.
Şube kongrelerinin işleyişi ve yönetimi, seçimler ve diğer hususlar hakkında genel kongre yöntem ve hükümleri uygulanır.
Şube Kongresi:
a) Şubenin geçmiş mali yıla ait çalışma raporunu, bilanço ve kesin hesapları ile gelecek mali yıl bütçe tasarısını, genel merkezin onayına sunulmak üzere, inceleyerek kabul ve Şube Kurulu'nu ibra eder.
b) Şube Kurulu asıl ve yedek üyelerini seçer,
c) Dilek ve önerileri inceler ve değerlendirir,
d) Onursal üyelik, madalya ve takdirname verilmesini uygun gördüğü kişilerin gerekçesiyle birlikte genel merkeze önerilmesine karar verir,
e) Genel Kongre'ye gönderilecek delegeler ile yedeklerini seçer.
(Mülga fıkra: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./11. md.)
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle yürürlükten kaldırılan fıkra için Tarihçeye bakınız.
Şube kongresinin tüzük hükümlerine uygun olmadığı anlaşılırsa Genel Merkez Yönetim Kurulu'nca geçersiz sayılarak söz konusu kongre olağanüstü toplantıya çağırılır.
Olağanüstü toplantı, duyurusundan sonraki yedi gün içinde yapılır. Burada yeterli çoğunluk sayısı koşulu aranmaz.
Şube kurulları, sayıları şube kongreleri tarafından kararlaştırılarak seçilen 9 veya 15 üyeden oluşur.
Yeni seçilen şube kurulları, seçimlerin Genel Merkez Yönetim Kurulu'nca onaylanmasından sonra işe başlarlar. Eski kurullar onay sonucuna kadar görevlerine devam ederler.
Şube kurullarına üye seçilebilmek için 22. maddede belirtilen niteliklere sahip olmak ve en az bir yıldan beri üye olarak o şubede kayıtlı bulunmak gereklidir.
Şube kurulları üyelerinden kıdem sırasıyla, kıdemlerin eşitliği halinde kura ile her yıl 1/3'ü ayrılır. Kura, şube kongresinden önceki şube kurulu toplantısında çekilir. Ayrılanlar tespit olunarak yerlerine şube kongresinde seçim yapılır.
İstifa suretiyle veya herhangi bir nedenle boşalan şube kurulu üyeliklerine en çok oy alan yedek üyeleri Şube Başkanı sırasıyla yazılı olarak davet eder. Bu davete tebellüğ tarihinden itibaren 7 gün içinde yanıt vermeyenlerin hakları düşer.
Yedek üyeler yerlerine geçtikleri asıl üyelerin sürelerini doldururlar ve olağan şube kongresinin yapıldığı güne kadar yedek üyelik hak ve sıfatlarını korurlar.
Şube kurulları, her ayın ilk haftasında, belli bir günde, Şube Başkanı veya Başkan Vekillerinin başkanlığında toplanırlar. Gerektiğinde şube yönetim kurullarının göstereceği lüzum üzerine olağanüstü de toplanabilirler.
Şube Kurulu toplantılarında oturum ekseriyetle açılır.
Şube Kurulları:
a) Şube Yönetim Kurulu'nu seçer,
b) Şube Yönetim Kurulu tarafından hazırlanan geçmiş mali yıla ait çalışma raporu, bilanço ve kesin hesaplar ile gelecek mali yıla ait bütçe tasarısını inceleyerek Şube Kongresi'ne sunar,
c) Şubeye bağlı hizmet birimlerini yönetir,
d) İlk yardım eğitimi ve hasta bakıcılık kursları açar; kan bağışlama kampanyasına katılır ve Kızılay'ın diğer hizmetleri için gönüllü yetiştirir,
e) Yoksullara yiyecek, giyecek, yakacak, ilaç ve para yardımlarında bulunur.
f) Şube gelirlerinin ve üye sayısının artırılmasına çalışır,
g) Kızılay'ın pul ve makbuzlarıyla defter, evrak ve kayıtlarını, demirbaş eşyasını, taşınır ve taşınmaz mallarını iyi halde tutar ve korur,
h) Şube kongresini olağan ve olağanüstü toplantıya çağırır ve toplantı için gerekli hazırlıkları yapar,
i) Bütçe ve kadroya uygun olarak, Şube Yönetim Kurulu'nun önerisi üzerine ücret karşılığı çalıştırılacak personelin atamasını yapar,
j) Şube kongresi sonunda toplantı tutanak özeti ve seçim tutanaklarıyla geçmiş mali yıla ait çalışma raporu, bilanço ve kesin hesapları ve gelecek mali yıl bütçe tasarısının onbeş gün içinde onay için genel merkeze gönderilmesini sağlar
k) Şube yönetim kurulunun önerisi üzerine; onursal üyelik, madalya ve takdirname verilmesini uygun gördüğü kişileri gerekçesiyle şube kongresine sunar,
l) Şube kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla karar defterine yazılarak altları toplantıda bulunan kurul üyeleri tarafından imzalanır.
Şube kurulları, çalışma ve işlemlerinden dolayı şube kongresine ve genel merkeze karşı sorumludurlar.
Madde 64 - Şube kongresi çalışmalarını bitirdikten sonra şube kurulları hemen toplanarak 5 kişiden oluşan:Başkan, Başkan Vekili, Sekreter, Muhasip ve Vezneci Üye olmak üzere birer Şube Yönetim Kurulu seçerler. Yönetim Kurulu seçim tutanaklarının kongre toplantı tutanağı ile birlikte onaylanmak üzere genel merkeze gönderilmesi gereklidir.
Şube Yönetim Kurulu Başkanı aynı zamanda Şube Kurulu'nun da başkanıdır.
Şube Yönetim Kurulu Başkanının veya Yönetim Kurulu üyelerinden en az üçünün ayrılması halinde Yönetim Kurulu düşer ve Şube Kurulu hemen toplanarak yeni şube yönetim kurulunu seçer. Yeni kurul iş başına gelinceye kadar eski kurul görevine devam eder.
Şube yönetim kurulları şube kurullarının yürütme organıdır.
Şube başkanları, yerel hükümet yetkilileri nezdinde Kızılay'ın gelişimi, Kızılaycılığın halka mal edilmesi, yayılması, Kızılay'ın çıkarlarının korunması için işin durumuna göre yazılı ve sözlü olarak temas ve girişimlerde bulunur, gerekli iş birliğini sağlarlar.
Şube Başkanı'nın mazereti halinde görevini Başkan Vekili yapar. Onun da ayrılması durumunda Şube Yönetim Kurulu'nun kendi içinden seçeceği bir üye bu görevi üstlenir.
Şube Yönetim Kurulu:
a) Şubenin bütün işlerini ilgili kanun, tüzük, yönetmelik hükümleri ve genel merkez ve şube kurulu kararlarına göre yürütür, taşınır ve taşınmaz mallarını yönetir,
b) Şubenin geçmiş mali yıla ait çalışma raporu, bilanço ve kesin hesapları ile gelecek mali yılın bütçe tasarısını hazırlayarak, kongrece onaylanmak üzere, Şube Kurulu'nun tetkik ve kararına sunar.
c) Şubeye ait bütün kayıt ve hesapları düzenler, Şube Kurulu'nun vereceği yetkiye göre hizmetlerin gerektirdiği bütçe harcamalarını yapar,
d) Şube Kurulunu toplantıya çağırır ve gündemini hazırlar,
e) Şube kongresinin vaktinde toplanması için gereken hazırlıkları yapar ve kongre sonrası genel merkezin bilği ve onayına sunulacak belgeleri zamanında gönderir.
f) Şubenin gelir ve giderlerine ait hesap özetlerini ve genel merkez paylarını 10.maddede belirtilen zamanlarda genel merkeze gönderir,
g) Kızılay'a olağanüstü hizmet ve yardımlarda bulunanlara onursal üyelik, madalya veya takdirname verilmesini, kongreye önerilmek üzere, gerekçesiyle Şube Kurulu'nun tetkik ve kararına sunar.
Şube Yönetim Kurulu, görevlerinden dolayı Şube Kurulu'na ve genel merkeze karşı sorumludur.
Madde 67 - Genel Başkan, Kızılay'ı devlet organları nezdinde mahkemelerde, uluslararası ilişkilerde temsil edeceği gibi tüzük hükümleri dairesinde üçüncü şahıslara karşı da temsil eder.
Genel Başkan bu konuda başkalarına da vekalet verebilir.
Madde 68 - Genel merkez hizmetlerini Kızılay'ın amaç ve ilkeleri yönünde ilgili mevzuat ile Genel Merkez Kurulu ve Genel Merkez Yönetim Kurulu kararları uyarınca düzenlemek ve yürütmek üzere kurulmuş olan Kızılay Genel Müdürlüğü'nün kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikle tespit olunur.
Madde 69 - Kızılay şubeleri ile genel müdürlük teşkilatının faaliyetlerini denetlemek üzere Genel Başkana bağlı olarak kurulmuş bulunan Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın çalışma şekli, görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikle belirlenir.
Madde 70 - Milli Eğitim Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluşlarla iş birliği yapılarak ilk, ortaokul ve liseler ile bu derecedeki okullarda Kızılaycı gençlik yetiştirmek amacıyla birer gençlik teşkilatı kurulur. Bunların görevleri yönetmelikle belirlenir.
Kızılay'ın bütün kurulları ve görevlileri ilgili kanun, tüzük, yönetmelik, Genel Kongre ve Genel Merkez Kurulu kararlarına uygun olarak görev yaparlar.
Kızılay'ın seçimle oluşan bütün kurullarında görevler fahridir. Ancak yetkili kurullar tarafından görev yerleri dışında vazifelendirilenler hakkında Harcırah Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Genel Merkez Kurulu ve Şube Kurullarında görev alan Kızılaycıların kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları kimseler Kızılay'ın taşınmaz mallarından kiracı olarak yararlanamaz ve bunları satın alamazlar.
Hükümet her zaman Kızılay'ın bütün işlemlerini, hesap ve kayıtlarını teftişe yetkilidir. Bu gibi hallerde teftiş edilen kademece genel merkeze derhal haber verilir.
Kızılay tüzüğü ve yönetmelikleri hükümleri ile genel merkez direktiflerine uygun hareket etmeyen ve yapılan uyarılara bakmayarak Kızılay'ın amaçlarına aykırı hareket eden kurulları Genel Merkez Yönetim Kurulu görevden uzaklaştırır ve yerine usulü dairesinde yenisi seçilir.
Genel Merkez Yönetim Kurulun'ca görevden uzaklaştırılan veya herhangi bir nedenle çalışamaz hale gelen şube kurulları yerine Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından o şubede kayıtlı asıl üyelerden 3 veya 5 kişiden oluşan, bir "Geçici Kurul" seçilerek görevlendirilir. Geçici Kurulun görevi şube kongresinin ilk olağan toplantısına kadar devam eder. Ancak gerektiğinde Genel Merkez Yönetim Kurulu kararı ile bu süre uzatılabilir. Şubeye kayıtlı üye yoksa, o şube Tüzük hükümlerine göre yeniden açılabilecek hale gelinceye kadar, Genel Merkez Kurulu kararı ile kapatılır. Kapatılan şubelerin bütün para, mal ve eşyasına genel merkez el koyar.
Kızılay'ın manevi nüfusunu kırmaya sebep olan üyeler Genel Merkez Kurulu kararıyla üyelikten çıkarılır.
Kızılay'da seçimler gizli oyla yapılır. Ancak kongrelerin divan başkanlıkları ve komisyonlarına yapılacak seçimler açık oyla yapılır.
Bütün kurulların asıl ve yedek üyelikleri ile kongrelerin divan başkanlıklarına toplantıda verilen oylardan en çoğunu alandan sırasıyla seçilir. Aynı sayıda oy alanlar arasında kura çekilir.
Her üyenin bir oy kullanma hakkı vardır.
Kongre kararlarında ve kurul toplantılarında oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu taraf tercih olunur.
Kızılay kurullarında kararlar bulunanların çoğunluğuyla verilir.
a) Ancak Genel Kongrede:
1. Tüzüğün usulü dairesinde yenilenmesi ve değiştirilmesi.
2. Olağanüstü ihtiyat akçesi ve malzemesi sarfının onaylanması,
b) Şube Kongrelerinde:
Onursal üyelik, takdirname ve madalya verilmesi hakkındaki şube kurullarının önerileri;
c)Bütün Kongrelerde:
Toplantı süresinin uzatılması veya kısaltılması;
Durumlarında kararlar hazır bulunanların 2/3 çoğunluğuyla alınır.
Kongre toplantılarında gizli oyla yapılacak seçimlerde, oyları tasnif etmek için, delegeler arasından kura ile üçer kişilik bir veya birkaç seçim komisyonu seçilir.
Bütün kongre görüşme ve kararlarının tutanakları başkanlık divanı mensupları tarafından imzalanır. Seçimlerin tutanakları, seçimden sonra Seçim Komisyonu tarafından imzalanarak Divan Başkanlığı'na verilir.
Kızılay kurullarından süreleri sonunda ayrılanlar ile süreleri içinde çekilenler tekrar seçilebilirler
Kızılay kurullarında görevli üyeler, özürlerini toplantıdan önce bildirmeksizin, birbiri ardınca üç kez, belli olan veya kendilerine bildirilmiş bulunan toplantıya gelmezlerse; üyesi bulundukları kurulların kararıyla çekilmiş sayılırlar.
Kızılay kurullarında görevli üyeler kongrelerde kendilerinin ibralarını ilgilendiren kararlarda oy veremezler.
Kızılay hizmetlerinde ücret karşılığında çalışan kişiler kurullarda görev alamaz ve genel kongreye delege seçilemezler. Bunların herhangi bir nedenle Kızılay'dan ayrılmaları durumunda ise; aradan 3 yıl geçmedikçe, Genel Merkez Kurulu ile Genel Merkez Denetçiler Kuruluna üye seçilmeleri olanaksızdır.
Kızılay kurullarında görev alacaklarla, kongrelere katılacak asıl üyelerin seçmek ve seçilmek için bu üyeliklerini kongreden önceki Aralık ayı sonuna kadar kazanmış ve aidatlarını ödemiş bulunmaları şarttır. Yeni açılacak şubelerin kongrelerine katılacak asıl üyeler, seçmek ve seçilmek için yukarıda yazılı zaman kaydına tabi olmayıp, şube kongresi tarihinden en az 15 gün önce senelik aidatını ödemekle bu kongrede seçmek ve seçilmek hakkına sahip olurlar.
Genel Merkez Kurulu ve Şube Kurulu üyelerinin çalışmalara engel olacak şekilde hepsinin veya bir kısmının çekilmeleri halinde, yeni kurullar iş başına gelinceye kadar bu üyeler görevlerine devam etmek zorundadırlar.
Kongrelerin toplantı süresi genel olarak üç gündür. Gerekirse bu süre ilgili kongre kararıyla uzatılıp kısaltılabilir.
Genel Merkez Kurulu üyelerinin yarıdan fazlası veya hepsinin çekilmeleri durumunda veya Genel Merkez Denetçiler Kurulu üyelerinin ya da genel kongreye katılmaya yetkili en az 40 delegenin bir arada Genel Başkanlığa yazı ile başvurmaları üzerine Genel Kongre olağanüstü toplantıya çağrılır.
Toplantı konusu açıklanarak gündemi, toplantı günü, saati ve yeri şubelere yazı ile bildirilir ve Yönetim Kurulunca belirlenen gazetelerde de ilan edilir. Adı geçen toplantı, duyuru tarihinden itibaren 5 günden önce yapılamayacağı gibi 15 günden fazla da gecikemez.
Olağanüstü toplantılarda gündem dışında herhangi bir konu üzerinde konuşulamaz.
Her yıl 11 Haziran, Kızılay'ın kuruluş günü olarak bütün yurtta kutlanır. Her yılın 29 Ekiminden 4 Kasımına kadar olan günlere tesadüf eden hafta "Kızılay Haftası" ve 612 Mayıs tarihleri arasındaki günleri kapsayan hafta ise "Kan Haftası"dır. Bu haftalar içinde Kızılay yararına yapılacak işler Genel Merkez Yönetim Kurulu'nca belirlenir.
Kızılay Tüzüğü'nün yenilenmesi veya bazı maddelerinin değiştirilmesi, Genel Merkez Kurulu'nun önerisi veya Genel Kongre delegelerinden en az 30 kişinin yazılı isteği üzerine Genel Kongre tarafından alınacak kararla mümkün olabilir.
(Mülga madde: 28/11/2000 - 2000/1726 S.Tüz./12. md.)
***MADDE İLE İLGİLİ NOTLAR***
(*) 28/11/2000 tarih ve 2000/1726 Sayılı Tüzükle yürürlükten kaldırılan madde için Tarihçeye bakınız.
Bu Tüzük hükümleri, yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer ve halen yürürlükte olan Bakanlar Kurulu'nun 17/07/1965 gün ve 6/4940 sayılı kararı ile kabul edilip, 22/09/1973 gün ve 77239 sayı, 22/04/1977 gün ve 7/13348 sayı, 21/03/1985 gün ve 85/9267 sayılı Bakanlar Kurulu kararları uyarınca bazı maddeleri değiştirilen "TÜRKİYE KIZILAY DERNEĞİ TÜZÜĞÜ" yürürlükten kalkar.
Bu Tüzük hükümlerini Genel Merkez Kurulu yürütür.
Kızılay'ın ilk Genel Kongresi Nisan 1994, Şube Kongreleri de Şubat 1994 ayı içinde toplanır.
Geçici Madde - Bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihte iş başında bulunan Genel Merkez Kurulu, Genel Merkez Yönetim Kurulu ve Genel Merkez Denetçiler Kurulunun görevleri olağan veya olağanüstü ilk kongrenin yapılacağı güne kadar devam eder.
Bu arada belli oranlarda meydana gelecek eksiklikler olur ise, yerine yedeklerden getirilir.
Ancak, ilk olağan veya olağanüstü Genel kurullarda olağanüstü Kongrede seçilmiş olan kurulların tamamının seçimleri yeniden yapılır.
(Ek madde:25/02/2004-25384 S.R.G. Tüz./1.mad)
2004 yılında yapılması gereken; olağan Genel Kongre 2005 yılı Nisan ayında ve şube kongreleri 2005 yılı Şubat ayında yapılır.