6746 Sayılı Aydın, Balıkesir, Bilecik, Edirne, Eskişehir, Kırklareli, Konya Ve Denizli Vilayetlerinde 1955 – 1956 Yılında Tabii Afetlerden Zarar Görenlere Yapılacak Yardım Hakkında Kanun(Mülga)

Aydın, Balıkesir, Bilecik, Edirne, Eskişehir, Kırklareli, Konya ve Denizli vilayetleri dahilinde 1955 - 1956 yılında vukua gelen su baskını, yangın, yer sarsıntısı gibi afetler neticesinde kendileri veya murisleri adına tapuda kayıtlı meskenleri toplu halde yanmış veya yıkılmış veyahut ağır hasara uğramış olanlara borçlanma suretiyle ve borçlanma bedelleri taksitle ödenmek şartiyle mesken ile mahalli hususiyetler ve iştigal mevzuları gözönünde bulundurularak meskenin ahır, dam ve samanlık gibi müştemilatından olan binaları yaptırmak ve meskenlerini kendileri yaptıracaklara aynı şekilde borç para vererek yardımda bulunmak üzere yıllık ödeme miktarı (7 milyon) lirayı geçmemek üzere (21 milyon) liraya kadar gelecek yıllara sari taahhütlere girmeye Nafıa Vekili ve faizleriyle birlikte bu miktarı geçmemek üzere bono çıkarmaya Maliye Vekili mezundur.

Bu maksatla Nafıa Vekaleti bütçesine konulan paralar, 1050 ve 2490 sayılı kanun hükümleriyle mukayyet olmaksızın Maliye ve Nafıa Vekaletlerince müştereken hazırlanıp İcra Vekilleri Heyetince kabul olunacak esaslar dairesinde sarfolunur.

Bu kanun gereğince köylerde yapılacak meskenlere ait bedellerin yüzde 50 si Ziraat Bankasınca karşılanır.

Meskenleri tapuda kayıtlı olmıyanlar da şehir ve kasabalarda belediye encümenlerince, köylerde ise köy muhtar ve ihtiyar meclislerince tanzim ve idare heyetlerince tasdik edilmiş mazbatalarla bu kanundaki haklardan faydalanırlar.

Yanan, yıkılan veya ağır hasara uğrayan gayrimenkullere ait arsalarla, hasar görmemiş ve istimlakine lüzum ve zaruret bulunan gayrimenkullerin bedelleri, köylerde köy ihtiyar meclisinden ve vazifeli fen adamlarından birer zattan olmak üzere iki, şehir ve kasabalarda belediye meclisi azasından, mülk sahiplerinden ve vazifeli fen adamlarından seçilecek üç kişilik komisyonlar marifetiyle takdir edilir.

Bu komisyonlar mahallin en büyük mülkiye amirleri tarafından teşkil edilir. Komisyonlar aralarından seçecekleri reisin başkanlığında çalışır ve ekseriyetle karar verirler.

Mezkur arsaların komisyonlarca hazırlanacak basit krokileriyle yüz ölçülerini, beher metre karesine takdir edilen bedeli ihtiva eden cetveller on gün müddetle mahalli imkan ve şartlara göre ilan olunur.

Takdir ettirilen kıymetlere ilgililerin ilan müddetinin hitamından itibaren beş gün içinde asliye hukuk mahkemesine dava açabilirler. Dava dilekçesinin mahkemece kaydedildiği günden itibaren sekiz gün içinde taraflar diğer davalara tercihan mahkemeye çağrılırlar. Bu davalar basit muhakeme usulüne tabidir. Kıymete ait davanın açılması veya Temyiz talebi bu kanuna göre yapılacak muameleleri ve inşaat ameliyesini hiç bir suretle durdurmaz. Bu davalar dolayısiyle mahkemelerce ihtiyati tedbir kararı verilmez.

Üçüncü maddede yazılı itiraz müddetinin sonunda itiraz edilmiyen gayrimenkullerin kıymetlerini gösteren belgeler sahipleri adına tanzim olunarak belediye ve köy ihtiyar meclislerince müracaatlarında kendilerine veya kanuni mümessillerine verilir. Hisseli veya intikali yapılmamış gayrimenkullerin kıymet belgeleri hissedarları veya kanuni mirasçıları adına tanzim olunur.

Bu kıymet belgelerinin kayıtları kaymakam veya vali tarafından tasdikli defterlerde tutulur.

Tapuda kaydı bulunmıyan veya mülkiyeti ihtilaflı veyahut, veraset ilamı ibraz edilmemiş olan gayrimenkullere ait kıymet belgelerine mülk sahibinin veya mutasarrıfının adı yazılmıyarak sadece ada ve parsel sayısı, yüz ölçüsü ve evsafiyle takdir edilen bedeli kaydedilir ve bunlar belediye veya köy kasasında muhafaza edilerek sahipleri belli oldukça isimleri yazılıp kendilerine verilir. Bu nevi belgelere ait bedeller Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasına yatırılır.

İlan tarihinden itibaren 10 yıl içinde sahibi çıkmıyan kıymet belgeleri hükümsüz addedilir ve bankadaki mukabilleri Hazineye irat kaydolunur.

Dördüncü madde gereğince tanzim olunan kıymet belgelerinde yazılı bedeller borçlanma bedellerine mahsubolunur. Bu belgelere ait gayrimenkullerin tapu kayıtları tapu dairelerince, ibraz olunacak belgelere müsteniden Hazine namına tashih ve tescil edilir.

Bu kanuna göre bina yapılacak arsa ve araziden Hazineye, özel idarelere, belediyelere, köylere ve katma bütçeli dairelere, (Vakıflar hariç) ait olanlar amme hizmetine tahsis edilmiş bulunmamak şartiyle Nafia Vekaletinin talebi üzerine bedelsiz olarak bu işe terk olunur. Eşhasa ait gayrimenkuller de belediyeler ve köy ihtiyar meclisleri tarafından 3710 ve 442 sayılı kanunlar gereğince istimlak olunur.

(İstimlak bedelleri vergi kıymetlerinin 15 mislini geçemez) Bu yerlerin imar ve parselasyon planları Nafia Vekaletince yaptırılır. İmar planına göre okul, cami ve köy odası gibi umuma mahsus yerler için tefrik edilecek eşhas mülkiyetinde olan arsa bedelleri bu kanunla temin edilen tahsisattan karşılanır. Bu gibi yerlere ait istimlak bedelleri yatırılan mesken bedellerinin maliyetinin hesabında nazara alınmaz. Alakalılarca cami, okul ve köy odası yapılmak istenildiği takdirde bunlara ait arsalar Hazinece bedelsiz olarak köy tüzel kişiliğine ve hususi idarelere terk olunur.

Bu kanuna göre mesken inşa edilecek yerlerin tevhidi ve planlarının hazırlanıp parsellenmesi Nafia Vekaletince yapıldıktan sonra afetten zarar görenlere kur'a ile tahsis olunur.

Yeni binaların inşa edileceği sahalarda yeni inşa edilecek meskenlerin maliyet bedeli bu meskenlere isabet eden istimlak bedelleriyle kıymet belgelerinde yazılı miktarların mecmuundan ibarettir. Birinci fıkra gereğince tesbit olunacak bedel meskene ayrılan parsellerin mesahai sathiyesine taksim edilmek suretiyle beher metre karenin bedeli tesbit olunur.

Meskenlerini kendileri yaptırmak istiyenlere tahsis olunacak arsanın bedeli yedlerindeki kıymet belgelerinde yazılı miktardan noksan olduğu takdirde aradaki fark nakden kendilerine ödenir.

Bu kanuna göre yaptırılacak ev ile arsaların bedelini borçlanmak istiyenler evin bedeli ile bu evin arsa bedeli mecmuundan sahip oldukları kıymet belgeleri bedeli çıktıktan sonra kalan miktar üzerinden borçlanırlar.

Bu kanuna göre yapılacak binalardan şehir ve kasabalardakiler Hazine ve köylerdekiler Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası lehine maliyet bedelleri üzerinden birinci derece ve sırada ipotek tesis edilmek suretiyle bu kanundan faydalanacak kimselere temlik edilirler. Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası namına ipotek tesis olunacak binaların bankaca tahsil olunacak borçlanma bedellerinden Hazinenin alacağını teşkil eden kısımlar Hazine hesabına yatırılır.

Meskenlerini kendileri yaptırmak istiyenler verilen plan ve esaslar dairesinde Nafia Vekaletince tayin olunacak müddet zarfında binalarını yaptırmaya mecburdurlar.

Bu maddeye göre şehir ve kasabalarda Hazine adına temlik edilecek binalardan doğan Hazine alacakları, Hazine adına tahsil edilmek üzere Türkiye Emlak Kredi Bankasına devrolunur.

Bu kanun hükümlerinden faydalanmak için gayrimenkul sahiplerinin ve gayrimenkulleri şüyulu olanların müştereken müracaatları ve borçlanmaları şarttır. Hissedarlar birden fazla aile teşkil etmekte iseler her aile ayrı ayrı bu kanun hükümlerinden faydalanırlar.

Bu kanuna göre yaptırılan binaların bedelleri faizsiz olarak 20 yıla kadar ve eşit taksitlerle tahsil olunur. İlk taksit temlik tarihinden 1 yıl sonra başlar ve köylerde vade, mahsul zamanına göre tayin edilir. Herhangi bir taksidin zamanında ödenmeyişi halinde bu taksit için %5 faiz alınır. Bunu takibedecek yıl içinde de ödenmezse gerek bu taksit, gerekse onu takibedecek yıla ait olan taksit için %5 faiz yürütülür. Ödenmemiş taksitler müteakip seneler taksitlerine tevzi suretiyle tahsil edilir.

Ancak köylerde (Kuraklık ve afet gibi) mücbir veya fevkalade bir sebep yüzünden taksitlerin vadesinde ödenememesi halinde Ziraat Bankası mevzuatına göre tecil muamelesi yapılır.

Yaptırılan evlerin temliki sırasında temlik edilecek şahsın geçim durumu, bakmaya mecbur olduğu aile efradının sayısı gözönünde tutularak maliyet bedellerinden %50'sini geçmemek üzere bir kısmının tenziline icra Vekilleri Heyeti selahiyetlidir.

Bu kanuna göre yapılacak binaların yapı şartları, yerleri, adedleri, borçlanma vadeleri, hak sahiplerinden isteklilere temlik edilmesi, istekliler arasında gözetilecek sıra esasları, binaların teslim tarihleri ve diğer hususlar Nafia Vekaletinin teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince tesbit olunur.

Bu binaların inşa tarzları, tipleri, muhtelif aksamının ebadı lüzum ve ihtiyaca göre Nafia Vekaletince tayin olunur.

Yanan, yıkılan ve ağır hasara uğrayanlardan aynı evde birlikte oturan aile efradına ve varislerin taaddüdü halinde bunlara birden fazla ev yaptırılmayacağı gibi, kendisine veya eşine ait o yerde müstakil başka bir evi olanlara da ev verilemez.

Bu kanuna göre yapılacak binalara lüzumlu her cins tomruk ve kereste Nafia Vekaletinin talebi üzerine Ziraat Vekaletince en yakın Devlet orman işletmeleri, istif yerleri veya fabrikalarından şehir ve kasabalar için maliyet bedeli köyler için de 5653 sayılı kanunun 17 nci maddesi gereğince verilir.

Bu kanun gereğince yapılan binaların 6188 sayılı kanunun 13 ve 1837 sayılı kanunun muaddel 4 üncü maddelerindeki muafiyetten istifade edebilmeleri için mezkur maddeler mucibince beyanname verilmesi şarttır. Bu beyannameler binaların hak sahiplerine teslimi tarihinden itibaren üç ay içinde verilir.

Maliye Vekaletiyle Türkiye Emlak Kredi Bankası ve Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası arasında kararlaştırılacak esaslara göre tesbit edilecek tahsil giderleri ve banka faizleri Maliye Vekaleti bütçesinden ödenir.

Bu kanun hükümlerine göre yapılacak bilcümle işlerle toplu olarak yeniden inşa olunacak mahaller için gerekli istimlakleri, yol, su, kanalizasyon ve elektirik tesislerini yaptırmak için lüzumlu her türlü masrafları birinci maddede yazılı tahsisattan sarfa Nafia Vekili yetkilidir.

Bu kanuna göre ev yaptırılacak yerlerin kadastrosu lüzum hasıl oldukça Nafia Vekaletinin isteği üzerine 6683 sayılı kanunun 15 inci maddesindeki esaslar dairesinde yaptırılır.

Afetten zarar görenlere yardımda bulunmak üzere kurulan milli yardım komiteleri ile yardım komitelerine makbuz mukabilinde 1956 mali yılında yapılacak bağışlar ve yardımlar her türlü vergi ve resim ve harçtan muaf olduğu gibi bunların gelir ve kurumlar vergileri mükellefleri tarafından masraf kaydı da caizdir.

Geliri afetten zarar görenlere tahsis edilmek üzere tertibedilen temsil, konser ve spor eğlenceleri de her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutulur.

Felaketzede halk için yardım komiteleri emrinde toplanan bağış paralarından mesken inşasına tahsisi mümkün olan paralar Kızılay Cemiyeti Umumi Merkezinde açılacak hususi bir hesapta toplanır ve bu paralar afetten zarar görenler için yapılacak meskenlerin inşaatında sarf olunmak üzere Nafia Vekaleti veya Türkiye Emlak Kredi Bankası ve Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası emrine tahsis olunur. Bağışlardan elde edilip meskenlerin inşaatında kullanılan paralar maliyet hesabından düşülür ve borçlanmada nazara alınmaz.

Bu kanunun tatbiki dolayısiyle yapılacak bilumum gayrimenkul alım, satım ve tapu muameleleri her türlü harç ve resimden muaftır.

Bu kanunun şümulüne giren gayrimenkullerin vergi borçları tapuca tescil muamelesinin yapılmasına mani teşkil etmez.

Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.

Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.