Tarım Veya Orman Traktörlerini Tahrik Etmek Üzere Tasarlanan Motorlardan Çıkan Gaz Emisyonları Ve Parçacık Kirleticilere Karşı Alınacak Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (2000/25/at) (Mülga)

TARIM VEYA ORMAN TRAKTÖRLERİNİ TAHRİK ETMEK ÜZERE TASARLANAN MOTORLARDAN ÇIKAN GAZ EMİSYONLARI VE PARÇACIK KİRLETİCİLERE KARŞI ALINACAK TEDBİRLERLE İLGİLİ TİP ONAYI YÖNETMELİĞİ (2000/25/AT)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

Resmî Gazete Tarihi : 20/07/2007

Resmî Gazete Sayısı : 26588

***14.08.2014 tarih ve 29088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Tarım Ve Orman Araçlarının Tip Onayı Ve Piyasa Gözetimi Ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/167/2013)"in 76. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.***

BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca tekerlekli tarım veya orman traktörlerinin yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere ve sağlık ve çevrenin korunması amacıyla tekerlekli tarım veya orman traktörlerinin motorlarından çıkan gaz emisyonları ve parçacık kirleticilere karşı alınacak tedbirler kapsamında motorların ve bu motorların yerleştirildiği traktörlerin belgelendirilmelerine ilişkin hükümleri ve bunların uygulanmasına ait usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

Madde 2 - (1) Bu Yönetmelik, TORTOY kapsamında yer alan tekerlekli tarım veya orman traktörlerinin bir motor tipine veya grubuna kirletici emisyonlar bakımından ayrı teknik ünite olarak AT tip onayı belgesi ve bu motorların yerleştirildiği traktörlere AT tip onayı belgesi verilmesine ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik;

a) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa dayanılarak,

b) (Değişik bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./1. md.) Avrupa Birliğinin 2000/25/EC Direktifine ve bu Direktifi değiştiren 2005/13/EC, 2006/96/EC, 2010/22/EU, 2011/72/EU ve 2011/87/EU Direktif ve Regülasyonlarına paralel olarak,

hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) AT: Avrupa Topluluğunu,

b) "e" İşareti: Motorların bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösteren işareti,

c) İmalatçı: Tip onayı işlemlerinin bütün unsurlarından ve imalatın uygunluğunun sağlanmasından onay kuruluşuna ve teknik hizmetler kuruluşuna karşı sorumlu olan, traktörlerin veya motorların ticari isim, marka veya lisansının sahibi veya temsilcisini,

ç) Kirletici emisyonlar bakımından ayrı teknik ünite olarak bir motor tipinin veya grubunun tip onayı: Traktörü tahrik etmek üzere bir motor tipinin veya grubunun bu Yönetmeliğin teknik şartlarını karşıladığını tevsik eden belgeyi,

d) Kirletici emisyonları konusunda bir traktör tipinin tip onayı: Tip onaylı motor donanımlı bir traktör tipinin bu Yönetmeliğin teknik şartlarını sağladığını tevsik eden belgeyi,

e) Motor: Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek I'de belirtilen traktörleri tahrik etmek üzere tasarlanan herhangi bir içten yanmalı motoru,

f) Motor grubu: Benzer tasarımda olan ve bundan dolayı kirletici emisyonlar bakımından karşılaştırılabilir özellikler gösterebilen motorun iki veya daha fazla tipini,

g) Tarım veya orman traktörü: TORTOY'da tarif edildiği gibi, bundan böyle sadece traktör olarak anılacak olan, tarım veya ormancılıkta kullanılan, ana işlevi çekme gücü sağlamak olan, aletleri çekmek, itmek, taşımak veya tahrik etmek için özel olarak tasarlanmış, en az iki dingilli, lastik tekerlekli, azami tasarım hızı 6 ila 40 km/saat olan, yük ve yolcu taşımak için donatılabilen motorlu araçları,

ğ) (Değişik bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) TORTOY: 8/6/2008 tarihli ve 26900 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım veya Orman Traktörleri, Bunların Römorkları ve Birbiriyle Değiştirilebilir Çekilen Makinaları ile Sistemleri, Aksamları, Ayrı Teknik Üniteleri ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (2003/37/AT)’ni,

h) Yedek (değiştirilebilir) motor: Makinadaki motorun yerini alan ve sadece bu amaç için tedarik edilmiş, yeni imal edilmiş motoru,

ı) (Değişik bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Yetkili temsilci: Bu Yönetmelik kapsamında yetkili kuruluşa karşı imalatçıyı temsil etmek ve onun adına hareket etmek üzere imalatçı tarafından görevlendirilen gerçek veya tüzel kişiyi,

i) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

j) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Esneklik planı: 11 inci maddede belirtilen gereksinimlere uygun olarak sınırlı sayıda traktörün piyasaya sürülmesine ve hizmete girmesine olanak sağlayan muafiyet prosedürünü,

k) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Hizmete girmek: Eğer mevcut ise kayıtlı olduğu günün veya piyasaya sürüldüğü günün hizmete girdiği gün olarak kabul edilmesi gereken, beyan edilen amaç için traktör veya motorun piyasada ilk defa kullanılmasını,

l) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Motor kategorisi: Güç aralığını egzoz emisyon sınır fazıyla birleştirerek motorların sınıflandırılmasını,

m) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Piyasada mevcut hale getirmek: Ücretli veya ücretsiz olsun, bir ticari faaliyet sırasında Avrupa Birliği veya Türkiye piyasasında dağıtımı veya kullanımı için traktörün veya motorun arzını,

n) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Piyasaya sürmek: Bir traktör veya motorun piyasada ilk olarak kullanıma sunulmasını,

o) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Teknik hizmetler kuruluşu (teknik servis): Bir deney laboratuvarı olarak onay kuruluşu adına bizzat onay kuruluşu tarafından da yerine getirilebilecek gerekli deneyleri yapmak veya bir uygunluk değerlendirme kuruluşu olarak yine onay kuruluşu adına bizzat onay kuruluşu tarafından da yerine getirilebilecek ilk değerlendirmeyi ve diğer deney veya muayeneleri yapmak üzere onay kuruluşu tarafından görevlendirilmiş akredite edilmiş kuruluş veya kurumu,

ö) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Tanıtım dosyası: Başvuru sahibi tarafından teknik servise veya onay kuruluşuna bilgi dokümanı gereğince verilen bilgi, çizim, fotoğraf ve bunun gibi belgeleri içeren dosyayı,

p) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Tanıtım paketi: Tanıtım dosyasına onay kuruluşunun veya teknik servisin görevlerini yerine getirmeleri sırasında eklemiş oldukları deney raporları ve diğer belgeleri,

r) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./2. md.) Tanıtım paketi fihristi: Tanıtım paketi içinde bulunan belgelerin uygun bir şekilde numaralandırılarak veya bütün sayfaların tanımlanabilmesine imkan verecek şekilde işaretlenerek oluşturulan listeyi,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte bulunmayan terimler için, 20/6/2007 tarihli ve 26558 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Dışında Kullanılan Hareketli Makinalara Takılan İçten Yanmalı Motorlardan Çıkan Gaz ve Parçacık Halindeki Kirletici Emisyonlara Karşı Alınacak Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinde (97/68/AT) ve TORTOY'da belirtilen tanım ve tarifler geçerlidir.

İKİNCİ BÖLÜM : Uygulama Usul ve Esasları

Tip onayı belgesi başvuruları

Madde 5 - (1) Tip onayı belgesi başvurularına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.

a) Traktörler veya motorları ile ilgili tip onayı belgesi başvuruları, tanıtım paketi içinde bulunan tanıtım paketi fihristine uygun olarak düzenlenmiş tanıtım dosyasıyla birlikte imalatçı veya yetkili temsilcisi tarafından onay kuruluşuna yapılır. Tanıtım dosyası başvurudan itibaren onayın verildiği veya reddedildiği tarihe kadar onay kuruluşunun incelemesine açıktır.

b) Tip onayı belgesi başvuruları, ancak bir onay kuruluşuna yapılabilir. Başvuru sahibi, başka bir ülkenin onay kuruluşuna başvuruda bulunmadığını bir yazı ile onay kuruluşuna bildirir.

c) Onaylanacak her tip için ayrı bir başvuru yapılır.

Tip onayı işlemleri

Madde 6 - (1) Kirletici emisyonları konusunda bir motor tipinin veya grubunun tip onayı verilmesi işlemi, kirletici emisyonlar bakımından traktörlerin tip onayı verilmesi işlemi ve bu tür motorların ve traktörlerin sınırlama yapılmadan piyasaya sunulması şartları, TORTOY'da belirtilmiştir.

Uygulama takvimi

Madde 7 - (1) Motor kategorilerine göre faz (Faz I, Faz II, Faz III, Faz IIIA, Faz IIIB ve Faz IV) uygulama takvimi aşağıda belirtilmiştir.

a) Faz I; A, B ve C kategorisindeki motorlar için yeni tip onayı alacak traktörlerde 31/12/2006 tarihinden itibaren uygulamaya girmiş olup, tip onayı mevcut traktörlerde 31/12/2007 tarihine kadar uygulanır.

b) Faz II; D, E, F ve G kategorisindeki motorlar için, yeni tip onayı alacak traktörlerde 1/1/2007 tarihinden itibaren uygulamaya girmiş olup, tip onayı mevcut traktörlerde 1/1/2008 tarihinden itibaren uygulanır.

c) (Değişik bent: 31/12/2009 - 27449 (5.Mük.) S.R.G Yön/1.mad.) Faz IIIA;

H, I, J ve K kategorilerindeki motorlar ve yeni tip onayı alacak traktörler için 1/1/2010; tip onayı mevcut traktörlerde 1/1/2011 tarihinden itibaren uygulanır.

ç) (Değişik bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./3. md.) Faz IIIB;

1) L kategorisi motorlar ve traktörler için 1/1/2015; M ve N kategorilerindeki motorlar ve traktörler için 1/10/2015 tarihine kadar isteğe bağlı olarak,

2) P kategorisindeki yeni ve mevcut motorlar ve traktörler için 1/10/2015 tarihine kadar isteğe bağlı, anılan tarihten sonra zorunlu olarak,

tip onayı verilir.

d) (Değişik bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./3. md.) Faz IV,

1) Q kategorisi motorlar ve yeni tip onayı alacak traktörler için 1/1/2015; tip onayı mevcut traktörlerde 1/1/2016,

2) R kategorisindeki motorlar ve yeni tip onayı alacak traktörlerde 1/10/2015; tip onayı mevcut traktörlerde 1/10/2016,

tarihinden itibaren uygulanır.

Eşdeğer belgeler ve uygunluğun tanınması

Madde 8 - (1) Bir motor tipi veya motor grubu için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek III'ün hükümlerine uygun olarak verilen alternatif tip onayı belgeleri ile bu Yönetmeliğe uygun olan tip onayı işaretleri eşdeğer olarak kabul edilir.

Teknik hizmetler kuruluşları (teknik servisler)

Madde 9 – (Değişik madde: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./4. md.)

(1) Teknik servis, bir deney laboratuvarı olarak onay kuruluşu adına bizzat onay kuruluşu tarafından da yerine getirilebilecek gerekli deneyleri yapmak veya bir uygunluk değerlendirme kuruluşu olarak yine onay kuruluşu adına bizzat onay kuruluşu tarafından da yerine getirilebilecek ilk değerlendirmeyi ve diğer deney veya muayeneleri yapmak üzere onay kuruluşu tarafından görevlendirilmiş bir kuruluş veya kurumu ifade eder.

Yükümlülükler ve tedbirler

Madde 10 - (1) Yükümlülükler ve tedbirlere ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) 7 nci maddeye bağlı olarak, herhangi bir motor tipi veya grubu bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek I'deki şartları sağlamalıdır.

b) Herhangi bir traktör tipi bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek II'nin şartlarını sağlamalıdır. Bu hususta, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek I'e uygun olarak onaylanmış olan motor tipinin veya gruplarının tip onayları veya bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek III'te belirtilen hükümler tanınır.

c) Yedek motorlar, orijinal olarak piyasaya arz edildiğinde, değiştirilecek motorun sağlaması gereken sınır değerlere uygun olmalıdır. "Yedek Motor" terimi, motor üzerindeki bir etikette bulunur veya kullanıcı el kitabında yer alır.

ç) Bir motor tipi veya grubundan veya traktörlere takılan motorlardan yayılan kirleticiler bu Yönetmeliğin şartlarını sağlıyorsa, hava kirliliği ile ilgili gerekçelere dayanılarak;

1) Bir motor tipi veya grubu konusunda AT tip onayı belgesi veya ulusal tip onayı belgesi verilmesi reddedilemez, yeni bir motorun satışı, hizmete girmesi veya kullanımı yasaklanamaz,

2) Traktör tiplerinin AT tip onayı belgesinin veya ulusal tip onayı belgesinin verilmesi reddedilemez, traktör tiplerinin kullanımı, satışı ve ilk hizmete girmesi yasaklanamaz.

d) (Değişik bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./5. md.) Motorlardan yayılan kirleticilerin bu Yönetmelikte belirtilen şartları sağlamamaları halinde (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen motor kategorileri için karşılarında belirtilen tarihlerden sonra, (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentlerde yer alan motor kategorileri için karşılarında belirtilen tarihlerden itibaren; bu Yönetmelik şartlarını sağlasalar dahi (7) ve (8) numaralı alt bentlerde belirtilen motor kategorileri için ise karşılarında belirtilen tarihlerden sonra piyasaya arzına izin verilmez.

1) A, B ve C kategorisi motorlar için 31/12/2007,

2) D, E, F ve G kategorisi motorlar için 1/1/2011,

3) H, I, J, K kategorisi motorlar için 1/1/2011,

4) P kategorisi motorlar için 1/10/2015,

5) Q kategorisi motorlar için 1/1/2016,

6) R kategorisi motorlar için 1/10/2016,

7) L kategorisi motorlar için 1/1/2016,

8) M ve N kategorisi motorlar için 1/10/2016.

Esneklik planı

Madde 11 – (Değişik madde: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./6. md.)

(1) 6 ncı maddeden ve 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinden istisna olarak, traktör imalatçısının talebi halinde ve Ek IV’te belirtilen işleme uyması kaydıyla onay kuruluşu tarafından piyasaya sürülmesine ilişkin verilen izne tabi olarak; geçerli mevcut fazdan hemen önce gelen emisyon sınır fazına uygun olan motorlar ile donatılmış sınırlı sayıda traktör piyasada yer alabilir.

(2) Esneklik planı, belirli bir faz uygulanabilir olduğu ve fazın kendisiyle aynı sürede olduğu zaman başlamalıdır. Esneklik planı Ek IV’ün madde 1.2’sinde düzenlenir. Bununla birlikte; herhangi bir sonraki faz mevcut olmadığında, esneklik planı FazIII B süresince veya üç yıla kadar kısıtlanır.

Muafiyetler

Madde 12 - (1) Muafiyetlere ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.

a) Teknolojik olarak gelişmiş motorlar ve bu motorların yerleştirildiği traktör tipleri için tip onayı belgesi talep edilmesi halinde, AT Komisyonuna ve diğer ülkelerin onay kuruluşlarına bilgi verilerek, motorlara ve traktörlere ulusal tip onayı belgesi verilebilir.

b) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce imal edilen motorlara ve trafiğe çıkmış traktörlere bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

c) Bu Yönetmelik hükümleri, üçüncü ülkelere ihraç için traktör tiplerine yerleştirmek üzere tasarlanan motorlara uygulanmaz.

ç) (Değişik bent: 04/02/2011 - 27836 S.R.G. Yön/1.mad.) Kategori D'den G'ye kadar motorlar için 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen tarihten önceki imalat tarihli motorlar konusunda anılan tarih altı ay ertelenir.

d) Kategori H'den R'ye kadar motorlar için 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen tarihlerden önceki imalat tarihli motorlar konusunda anılan tarihler, iki yıla kadar ertelenebilir.

e) 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen tarihlerden önce 97/68/AT Yönetmeliğinin ekinde yer alan Ek I madde 4.1.2.4, madde 4.1.2.5 ve madde 4.1.2.6'daki çizelgede belirtilen sınır değerleri sağlayan motor tipleri veya motor grupları için ilgili donanımın sözü edilen tarihlerden önce istenen sınır değerleri sağladığını göstermek üzere özel etiket ve işaretlemeye izin verilir.

f) 97/68/AT Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinde belirtilen şartlar altında başka muafiyetler verilebilir.

g) (Ek bent: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./7. md.) L kategorisinden R kategorisine motorlarla donatılmış T2, T4.1 ve C2 kategorisi traktörler için Faz IIIB, Faz IV ve 10 uncu maddenin (d) bendinde belirtilen uygulama tarihleri 2 yıl ertelenir. Bu tarihlere kadar, Faz IIIA gereksinimleri uygulanmaya devam eder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Çeşitli ve Son Hükümler

Teknik uyarlamalar

Madde 13 - (1) Teknik ilerlemeleri dikkate alacak şekilde, bu Yönetmeliğin eklerinin şartlarını uyarlamak için gerekli olan her değişiklik, TORTOY'da belirtilen işleme uygun olarak yapılır.

Bildirim

Madde 14 - (1) Bildirime ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Bu Yönetmelikle ilgili görevlendirilen teknik hizmetler kuruluşunun isim ve adresi, ilgili mevzuat uyarınca Avrupa Komisyonuna ve Avrupa Birliği üyesi ülkelerin onay kuruluşlarına bildirilir.

b) Onaylanan veya reddedilen tip onayı belgelerinin birer nüshası, onaylama ya da ret tarihinden itibaren bir ay içerisinde ilgili mevzuat uyarınca Avrupa Birliği üyesi ülkelerin onay kuruluşlarına ve Avrupa Komisyonuna gönderilir.

c) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek I uyarınca bir motor tipi ve Ek II uyarınca bir traktör tipi ile ilgili onayın verilmesi, onayın kapsamının genişletilmesi, onayın reddedilmesi veya geri çekilmesine veya imalatın tamamen durdurulmasına ilişkin bildirim, TORTOY'a uygun olarak yapılır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik ve atıflar

Madde 15 - (1) 29/12/2002 tarihli ve 24978 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım veya Orman Traktörlerini Tahrik Etmek Üzere Tasarlanan Motorlardan Çıkan Gaz Emisyonları ve Partikül Kirleticilere Karşı Alınacak Tedbirler İle İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (2000/25/AT) yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) Diğer düzenlemelerde yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe yapılmış atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış olarak kabul edilir.

Uygulama

Geçici Madde 1 – (Ek madde: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./8. md.)

(1) Emisyon sınır değerlerinin bir fazı için verilen izin, sınır değerlerin bir sonraki fazının zorunlu uygulamasının yürürlüğe girmesiyle sona erer. Ancak, sabit devirli motorlar hariç Faz IIIA’daki H, I ve 56 kW üzerindeki J kategorisi motorlar ve isteğe bağlı olarak uygulanan; sabit devirli motorlar hariç Faz IIIB’deki L, M ve N kategorisi motorlar için bir sonraki faz, Faz IV’tür.

(2) 7 nci maddede yer alan Faz IIIB ve Faz IV uygulama tarihleri; L ve ilk defa tip onayı alacak Q kategorisi motorlar için, 1/1/2013 tarihinden bu değişikliğin yayımı tarihe kadar ihtiyari olarak uygulanır.

Yürürlük

Madde 16 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 17 – (Değişik madde: 21/05/2013 – 28653 S.R.G. Yön./9. md.)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.