Emekliliğe Yönelik Taahhütte Bulunan Kuruluşların Aktüeryal Denetimi Hakkında Yönetmelik

EMEKLİLİĞE YÖNELİK TAAHHÜTTE BULUNAN KURULUŞLARIN AKTÜERYAL DENETİMİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Emekliliğe Yönelik Taahhütte Bulunan Kuruluşların Aktüeryal Denetimi Hakkında Yönetmelik

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı)'tan:

Resmi Gazete Tarihi : 01/03/2009

Resmi Gazete Sayısı : 27156

BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, üyelerine veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık, tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair ticaret şirketlerinin emekliliğe yönelik faaliyetlerinin aktüeryal denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

Madde 2 - (1) Bu Yönetmelik 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun geçici 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aktif üye: Emeklilik taahhüt planına göre henüz emekli olmamış veya emekliliğe yönelik herhangi bir ödeme yapılmamış üyeleri veya çalışanları ile bunların hak sahiplerini,

b) Aktüer: Müsteşarlık nezdinde tutulan aktüerler siciline kayıtlı gerçek kişileri,

c) Aktüerya raporu: Üyelere veya çalışanlara sunulan faydalara, varlık ve yükümlülüklere, hesapların ayrıştırılmasına, aktüeryal hesaplamalarda kullanılan yöntem ve varsayımlara ilişkin bilgileri içeren ve aktüer tarafından hazırlanıp imzalanan raporu,

ç) Emeklilik taahhüt planı: Hizmet sunucusunun üyeleri veya çalışanları ile vefatları halinde bunların hak sahiplerine, emeklilik, erken ayrılma, vefat veya maluliyet hallerinde yapmayı taahhüt ettiği ödemelere ilişkin esas ve usuller ile teamüllerin bütününü,

d) Hizmet sunucusu: Üyelerine veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık, tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair ticaret şirketini,

e) Katkı: Emeklilik taahhüt planı kapsamında prim, aidat ve benzeri adlar altında alınan emekliliğe yönelik ödemeleri,

f) Liste: Müsteşarlıkça tutulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren hizmet sunucularını içeren listeyi,

g) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,

ğ) Pasif üye: Emeklilik taahhüt planına göre kendilerine maaş ve/veya gelir bağlanmış olan üyeler veya çalışanlar ile bunların hak sahiplerini,

h) Tanımlanmış fayda esası: Emeklilik birikimi olarak ödenecek tutarların, alınan katkılarla ilişkili olmaksızın üyelerin veya çalışanların maaşları ya da hizmet sürelerine bağlı olarak belirlenmesine yönelik esası,

ı) Tanımlanmış katkı esası: Emeklilik birikimi olarak ödenecek tutarların, emeklilik taahhüt planı kapsamında alınan katkılar ile bunların getirilerine bağlı olarak belirlenmesine yönelik esası

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM : Aktüeryal Denetime İlişkin Esaslar

Denetim konusu faaliyetler

Madde 4 - (1) Hizmet sunucusu tarafından üyelerine veya çalışanlarına sunulan emekliliğe yönelik hizmet, fayda ve diğer taahhütler ile tanımlanmış katkı veya tanımlanmış fayda esasının yahut bunların her ikisinin özelliklerini taşıyan emeklilik taahhüt planları Müsteşarlığın aktüeryal denetimine tabidir.

(2) Hizmet sunucusu tarafından veya dışarıdan hizmet alınarak gerçekleştirilen genel yönetim, fon veya varlık yönetimi ile alınan katkılar ve yapılan ödemeler dahil emeklilik taahhüt planı kapsamındaki taahhütlere ilişkin tüm faaliyetler aktüeryal denetime tabidir.

Denetimin şekli

Madde 5 - (1) Aktüeryal denetim, 7 nci madde kapsamında hizmet sunucusundan alınan bilgi ve belgeler üzerinden yapılır. Müsteşarlıkça gerekli görülmesi halinde yerinde denetim de yapılır.

Hizmet sunucusunun temel yükümlülükleri

Madde 6 - (1) Hizmet sunucusunun, emeklilik taahhüt planı kapsamında üyelerine veya çalışanlarına sunduğu emekliliğe yönelik taahhütler nedeniyle oluşan yükümlülüklerine karşılık yeterli tutarda varlık bulundurması gerekir.

(2) Hizmet sunucusu, aktif ve pasif üyelerin durumunu da göz önünde bulundurarak emeklilik taahhüt planında sunulan taahhütlerin sürdürülebilirliğini teminen düzenli olarak varlık-yükümlülük dengesini (aktüeryal dengeyi) takip eder.

(3) Hizmet sunucusunun, her bir taahhüde ilişkin katkılar ile yükümlülüklerin bugünkü değerinin ayrı ayrı takip edilmesini sağlayan güvenilir aktüeryal veri altyapısına ve kişi bazlı kayıt sistemine sahip olması gerekir.

(4) (Ek fıkra: 02/04/2011-27893 S.R.G Yön/1.md.) Hizmet sunucusu, katkılar ile üye veya çalışanlara yönelik emeklilik taahhütlerine ilişkin birikimlerin, yatırım riskleri gözetilerek uygun yatırım araçlarına yönlendirilmesini sağlar.

(5) Hizmet sunucusu, üyelerin veya çalışanların haklarını tehlikeye sokabilecek uygulamalardan kaçınır.

Müsteşarlığa gönderilecek bilgi ve belgeler

Madde 7 - (Değişik madde: 02/04/2011-27893 S.R.G Yön/2.md.)

1) (Değişik fıkra : 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./1. md.) Hizmet sunucusu, elektronik veri seti ve mali tablolarını elektronik ortam üzerinden Müsteşarlığa gönderir. Aktüerya raporları ise, hizmet sunucusu tarafından yetki verilmiş aktüer tarafından elektronik veya mobil imza ile imzalanmak suretiyle Müsteşarlığa iletilir. Müsteşarlık, emeklilik taahhüt tipi, üye sayısı, taahhüt büyüklüğü vb. hususları dikkate alarak, söz konusu bilgi ve belgelerin içeriği ile gönderim süre ve tarihlerini, hizmet sunucusunun aktüeryal denetim açısından önemine göre belirler; gerekli görülmesi halinde söz konusu bilgi ve belgelerin gönderim sıklığını farklılaştırabilir.

(2) (Mülga fıkra: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./1. md.)

(3) (Mülga fıkra: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./1. md.)

(4) Hizmet sunucusu, iletişim bilgileri ve yönetici bilgileri ile emeklilik taahhütlerinde meydana gelen değişiklikleri, değişikliğin yapıldığı tarihi müteakip bir ay içinde Müsteşarlığa bildirir.

(5) Müsteşarlık, gerek görmesi halinde aktüeryal denetime ilişkin olarak ek bilgi ve belge isteyebilir.

Denetimin sonuçları

Madde 8 - (1) Müsteşarlıkça yapılan değerlendirme sonucunda aktüeryal dengenin bozulduğunun yahut üyelerin veya çalışanların haklarının tehlikeye düştüğünün tespit edilmesi durumunda Müsteşarlık, hizmet sunucusunu ve hizmet sunucusunun tabi olduğu mevzuat gereğince varsa ilgili bulunduğu kurumu konu hakkında bilgilendirerek üyelerin veya çalışanların haklarının korunması ve sürdürülebilir aktüeryal yapının temini için gerekli görülen önlemlerin alınmasını isteyebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Çeşitli ve Son Hükümler

Aktüerya raporu

Madde 9 - (1) (Değişik fıkra: 02/04/2011-27893 S.R.G Yön/3.md.) Aktüerya raporu, hizmet sunucusunun emekliliğe yönelik taahhütlerine ilişkin faaliyetlerinin bütününü kapsayacak ve taahhüt tipine göre Ek-1'de belirtilen asgari unsurları içerecek şekilde düzenlenir.

(2) Gerek görmesi halinde Müsteşarlık, aktüerya raporunun aynı veya farklı bir aktüer tarafından, kısmen veya tamamen yeniden hazırlanmasını talep edebilir.

(3) (Değişik fıkra: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./2. md.) Aktüer, aktüerya raporunda kullanacağı varsayımları, Müsteşarlıkça elirlenen aktüeryal prensipleri ve Ek-2’de belirtilen hususları gözönünde bulundurarak seçer.

(4) Aktüer, hesaplamalarda kullandığı bilgileri yeterli ve güvenilir kaynaklardan sağlar. Hizmet sunucusu tarafından sağlanan verilerin denetimi ve güvenilirliğinden aktüer sorumlu değildir. Aktüer, hizmet sunucusu tarafından sağlanan verilerin ve bilgilerin aktüeryal hesaplamalarda kullanılan varsayımlarla ve önceki dönemlere ait bilgi ve hesaplamalarla tutarlı ve güvenilir olmasına yönelik değerlendirmelerde bulunur.

(5) Aktüer, aktüeryal hesaplamaların amacına ulaşmasını sağlayacak yeterli ve uygun verilerin bulunmadığına kanaat getirdiği takdirde hesaplama yapmayabilir. Aktüer, bu durumu gerekçeleri ile birlikte Müsteşarlığa bildirir.

(6) Hizmet sunucusu aktüerya raporunun özetini, varsa kendisine ait resmi Internet veya Intranet sitesinde yayınlamak suretiyle yahut posta, faks veya elektronik posta yoluyla üyelerine ve çalışanlarına duyurur.

Listeye kayıt

Madde 10 -(1) (Değişik fıkra: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./3. md.) Emekliliğe yönelik taahhütte bulunan hizmet sunucuları listeye kayıtlarının yapılması için Ek-3’te yer alan bilgi ve belgelerle birlikte Müsteşarlığa yazılı bildirimde bulunur.

(2) Müsteşarlık, yapılan bildirimi değerlendirir ve bildirimin uygun bulunması durumunda hizmet sunucusunu listeye kaydeder. Bu Yönetmelik kapsamına girmeyen kuruluşlar listeye kaydedilmez. Yapılan işlem başvuruyu yapana yazılı olarak bildirilir.

(3) (Mülga fıkra: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./3. md.)

Emeklilik planının sonlanması

Madde 10/A –(Ek madde: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./4. md.)

(1) Hizmet sunucusunun sunduğu emekliliğe yönelik taahhüdünün sonlanması durumunda, taahhüt için tutulan varlıkların, plana ilişkin iç düzenlemeler de göz önünde bulundurularak, üyelerin kazanılmış ve kazanılacak hakları oranında adil bir şekilde dağıtılıp sonlanması esastır.

(2) Tasfiye veya emeklilik planının sonlanmasının kararlaştırıldığı durumlarda, yetkili organlarınca konuyla ilgili kararın alınmasını müteakip üç ay içinde aşağıda yer alan belgeler Müsteşarlığa gönderilerek, uygun görüşüne sunulur:

a) Sadece tanımlanmış fayda esaslı taahhüt planları için asgari içeriği Müsteşarlıkça belirlenen aktüeryaraporu, (Aktüerya raporu, hizmet sunucusu ile menfaat ilişkisi bulunan bir aktüer tarafından düzenlenemez.)

b) Yetkili organca alınmış tasfiye veya emeklilik planının sonlanma kararının bir örneği,

c) Asgari içeriği Ek-4’te belirtilen iş planı,

ç) Son yıla ait mali tablolar.

(3) İkinci fıkrada belirtilen belgelerin gönderimini müteakip 1 ay içinde Müsteşarlıkça herhangi bir olumsuz geri bildirim almayan hizmet sunucusu, iş planı kapsamında sonlanma/tasfiye işlemlerine başlar ve işlemlerin tamamlanmasını müteakip, sonucundan Müsteşarlığa bilgi vermesinin ardından listeden kaydı silinir.

(4) Müsteşarlığa bu madde kapsamında başvuruda bulunan ve üçüncü fıkra kapsamında herhangi bir olumsuz geri dönüş almayan hizmet sunucularından 7 nci madde kapsamında bilgi ve belge talep edilmez.

Yürürlük

Madde 11 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 12 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan yürütür.

Ek-1 (Değişik ek: 02/04/2011-27893 S.R.G Yön/4.md.)

Aktüerya Raporu Asgari İçeriği (Tanımlanmış Fayda Esaslı Emeklilik Planları)

1. Rapor özeti.

2. Hizmet sunucusuna ve taahhüt tipine ilişkin genel bilgi ve değerlendirme.

3. Veri kayıtlarının yeterliliğine ve uygunluğuna ilişkin değerlendirme ve öneriler.

4. (Değişik madde: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./5. md.)

Kullanılan aktüeryal değerleme yöntemi ve nedenleri. Emeklilik planının sonlanması durumunda, varlıkların dağıtımında kullanılan prensip/izlenen yöntem ve nedenleri.

5. Kullanılan ekonomik, demografik ve diğer varsayımlar, varsayımların seçim nedenleri, varsayımların seçiminde varsa yapılan analizler.

6. Hizmet sunucusu tarafından sağlanan hizmet, fayda ve diğer taahhütler ile bu taahhütlere ilişkin yükümlülükler.

7. Varsa yükümlülüklere istinaden alınan katkılara ilişkin değerlendirme.

8. (Değişik madde: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./5. md.)

Yükümlülükler için ayrılmış varlıkların yapısı, bu varlıkların değerlemesine ve varlık yönetimi sürecine ilişkin değerlendirmeler ile son 3 yıl içinde varlıklardan sağlanan yatırım gelirleri. (Yükümlülüklerine karşı varlık tahsis etmeyen emeklilik planları hariçtir.)

9. Teknik faiz, mortalite, enflasyon ve aktüerin öngöreceği diğer parametrelere göre duyarlılık analizleri.

10. Aktüeryal dengeye ilişkin kısa, orta ve uzun vadeli analiz, değerlendirme ve öneriler.

Aktüerya Raporu Asgari İçeriği (Tanımlanmış Katkı Esaslı Emeklilik Planları)

1. Rapor özeti.

2. Hizmet sunucusuna ve taahhüt tipine ilişkin genel bilgi ve değerlendirme.

3. Veri kayıtlarının yeterliliğine ve uygunluğuna ilişkin değerlendirme ve öneriler.

4. Kullanılan ekonomik, demografik ve diğer varsayımlar, varsayımların seçim nedenleri, varsayımların seçiminde varsa yapılan analizler.

5. Hizmet sunucusu tarafından sağlanan hizmet, fayda ve diğer taahhütler ile bu taahhütlere ilişkin yükümlülükler.

6. Varlık yönetimi süreci, yatırım stratejisi ve yatırım tercihlerine ilişkin değerlendirmeler ile son 3 yıl içinde varlıklardan sağlanan yatırım gelirleri.

7. Getiri oranı, enflasyon ve aktüerin öngöreceği diğer parametrelere göre duyarlılık analizleri.

8. Emekliliğe yönelik muhtemel birikime ilişkin değerlendirme ve öneriler.

Ek-2

Aktüeryal Varsayımların Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar

1. Ekonomik ve demografik varsayımlardan emeklilik taahhüt planına uygulanabilir olanlar kullanılır.

2. Her bir varsayımın tutarlılığı, diğer varsayımlarla ilişkisi ve hesaplamalara genel etkisi göz önünde bulundurulur. Varsayımlardan sapmaların etkisi, varsayımın yapısı ve olası sonuçları değerlendirilir. Özellikle, gruptaki kişi sayısının az olduğu durumlarda varsayımlardaki sapmanın etkisi ayrıca değerlendirilir.

3. Emeklilik taahhüt planının yapısındaki veya dışsal faktörlerdeki olası değişikliklerin aktüeryal varsayımlar üzerindeki etkisi göz önünde bulundurulur.

4. Aktüeryal varsayımların belirlenmesinde genel verilerin dışında emeklilik taahhüt planına özel varsayımlar da kullanılabilir.

5. Gruba ait geçmiş aktüeryal gelir ve gider verileri, yeterli ve güvenilir kaynaklardan sağlanabildiği ölçüde geleceğe yönelik tahminlerde kullanılabilir.

Ek-3

Listeye Kayıt Bildirimi

Listeye kayıt bildirimi için aşağıdaki bilgi ve belgeler, "Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü İnönü Bulvarı No:36 Emek 06510 Ankara" adresine gönderilir.

1. Hizmet sunucusunun adresi ve iletişim bilgileri.

2. Hizmet sunucusunun yöneticilerinin ad ve unvanları ile iletişim bilgileri.

3. Hizmet sunucusunun kuruluşuna esas teşkil eden belgelerin birer örneği.

4. Sunulan emeklilik taahhüdünün türü ve buna dayanak teşkil eden belgenin bir örneği.

5. Aktif ve pasif üye sayıları.

6. (Ek madde: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./6. md.)Son yıla ait mali tablolar veya emeklilik planının mali büyüklüğünü gösterir bilgi metni.

Ek-4 (Ek ek: 25/08/2016 - 29812 S.R.G. Yön./7. md.)

İş Planı Asgari İçeriği

1. Sonlanma için öngörülen süreç ve zaman çizelgesi.

2. Sonlanmanın öngörüldüğü tarih itibarıyla tahmin edilen, üyelere ödenecek toplam tutar ve ödemelerin nasıl yapılacağı.

3. Duran varlıkların en son değerleme tarihi hususu ile tüm varlıkların nakde dönüştürülme süreci hakkında detaylı bilgi.

4. Toplam üye sayısı.