1111 Sayılı Askerlik Kanunu (Mulga)

Madde 14 – (Değişik: 22/5/2012 - 6318/4 md.)

Yükümlülerin sağlık muayenelerinin yapılarak askerliğe elverişli olup olmadıkları, öğrenim durumları, meslekleri ve niteliklerinin belirlenmesi işlemine yoklama denir.

Askerlik çağına gireceklerin kimlik bilgileri İçişleri Bakanlığınca her yıl ekim ayında Millî Savunma Bakanlığına bildirilir.

Askerlik çağına girenler ile bunlarla işleme tabi olanların yoklaması, her yıl 1 Ocak günü başlar ve o yıl askerlik çağına giren doğumluların silah altına alınacağı ilk celp ve sevk tarihinin bitimine kadar devam eder.

(Değişik dördüncü fıkra: 3/10/2016-KHK-676/48 md.; Aynen kabul: 10/11/2016-6758/41 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/41 md.) Yükümlülerin sağlık muayeneleri Türk Silahlı Kuvvetleri sağlık yeteneğine ilişkin yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre yapılır. Bu muayeneler, askerlik şubesinin bulunduğu yerde öncelikle varsa kayıtlı olduğu aile hekimi tarafından, yoksa en yakın resmi sivil sağlık kuruluşunda tek tabip tarafından yapılır. Aile hekimlerince veya resmi sağlık kuruluşunca hakkında karar verilmeyenler Sağlık Bakanlığınca belirlenen en yakın yetkili sağlık kurullarına sevk edilir.

(Değişik beşinci fıkra: 3/10/2016-KHK-676/48 md.; Aynen kabul: 10/11/2016-6758/41 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/41 md.) Yükümlüler hakkında ertesi yıla bırakma, sevk geciktirmesi veya askerliğe elverişli değildir kararlı sağlık raporlarını tanzim etmeye yetkili makam, Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kuruluşu sağlık kuruludur. Ancak, yatalaklar ile gözle görülür rahatsızlığı bulunanlar hakkında ertesi yıla bırakma, sevk geciktirmesi veya askerliğe elverişli değildir kararlı sağlık raporları, askerlik şubesi başkanı veya vekili ile mülki amirliklerce görevlendirilen resmi iki sivil (varsa biri aile hekimi) tabipten teşkil edilecek geçici sağlık kurulunca verilebilir. Geçici sağlık kurulunca karar verilemeyen yükümlüler askerlik şubelerince Sağlık Bakanlığınca belirlenen en yakın yetkili sağlık kurullarına sevk edilirler. Yoklama döneminde düzenlenen her türlü sağlık kurulu raporu, Millî Savunma Bakanlığının onayını müteakip kesinleşir.

(Değişik yedinci fıkra: 15/8/2016-KHK-674/45 md.; Aynen kabul: 10/11/2016-6758/41 md.) Bu madde kapsamında yapılacak sağlık muayenelerinden herhangi bir ücret veya katkı payı alınmaz.

Askere sevk edileceklerin sınıflandırma işlemleri, Millî Savunma Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre yapılır.

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 3. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Madde 14 - (Değişik madde: 04/04/1929 - 1413/1 md.) 
    Askerlik çağına girenlerin asker kütüğüne yazılanları ve sağlık ve sağlamlıklariyle okuyup yazmaları ve tahsil dereceleri sanatları ve nerelerde bulundukları hakkında yapılacak tetkikata (Yoklama) denir. Askerlik çağına girenlerden yoklama devresinde bulunanlar, biri yirmi yaşlarına girdikleri senenin İkinci kanununun birinci gününden başlayarak Haziran sonunda bitmek üzere (İlk yoklama), diğeri her askerlik dairesi dahilinde Temmuzun birinci gününden Teşrinievvelin sonuna kadar devam eden müddet içinde bitmek üzere (Son yoklama) adlı iki yoklamaya tabi tutulurlar. Bu yoklamalar yapılırken yedeklerin de yoklamaları yapılır.
    03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 4. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Madde 14 - (Değişik madde: 04/04/1929 - 1413/1 md.;Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./3.mad) 
    Askerlik çağına girenlerin asker kütüğüne yazılanları, sağlık ve sağlamlıklarıyla okuyup yazmaları, tahsil dereceleri, sanatları ve nerelerde bulundukları hakkında yapılacak işleme (yoklama) denir. Askerlik çağına girenlerden yoklama devresinde bulunanlar, biri yirmi yaşlarına girdikleri senenin ocak ayının birinci gününden başlayarak haziran sonunda bitmek üzere (ilk yoklama), diğeri her askerlik dairesi dahilinde temmuz ayının birinci gününden ekim ayı sonuna kadar devam eden süre içinde bitmek üzere (son yoklama) adlı iki yoklamaya tabi tutulurlar. Bu yoklamalar yapılırken, her yıl yedeklerin de yoklamaları yapılır. Yedeklik yoklaması yaş sınırı, ihtiyaç halinde Milli Savunma Bakanlığınca on yıla kadar indirilebilir.
01/09/2016 tarih ve 29818 sayılı 2.mükerrer R.G. de yayımlanan 15/8/2016 tarih ve 674 S. KHK''nın  45. maddesi ile değiştirilen dördüncü fıkrasının üçüncü cümlesi metni:
Aile hekimince veya resmi sivil sağlık kuruluşunca hakkında karar verilemeyenler en yakın asker hastanesine sevk edilirler.
01/09/2016 tarih ve 29818 sayılı 2.mükerrer R.G. de yayımlanan 15/8/2016 tarih ve 674 S. KHK''nın  45. maddesi ile değiştirilen yedinci fıkrası metni:
 Aile hekimi, resmi sivil sağlık kuruluşu veya asker hastanelerinde bu madde kapsamında yapılacak sağlık muayenelerinden herhangi bir ücret veya katkı payı alınmaz.
29.10.2016 tarih ve 29872 S.R.G. de yayımlanan 3.10.2016 tarih ve 676 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 48. maddesi ile değiştirilen dördüncü ve beşinci fıkraları metni:
24/11/2016   tarih ve 29898 S.R.G. de yayımlanan 10/11/2016 tarih ve 6758 sayılı kanunun 38. maddesi ile değişen dördüncü, beşinci ve yedinci fıkraları metni:
 
Yükümlülerin sağlık muayeneleri Türk Silahlı Kuvvetleri sağlık yeteneğine ilişkin yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre yapılır. Bu muayeneler, askerlik şubesinin bulunduğu yerde öncelikle varsa kayıtlı olduğu aile hekimi tarafından, yoksa en yakın resmi sivil sağlık kuruluşunda (...)*1*   tek tabip tarafından yapılır. (Değişik cümle : 01/09/2016-674 S. KHK/45. md)Aile hekimlerince veya resmi sağlık kuruluşunca hakkında karar verilmeyenler en yakın eğitim ve araştırma veya üniversite hastanesine sevk edilir.
    Yükümlüler hakkında ertesi yıla bırakma, sevk geciktirmesi veya askerliğe elverişli değildir kararlı sağlık raporlarını tanzim etmeye yetkili makam, resmi sağlık kuruluşu  *2* sağlık kuruludur. Ancak, yatalaklar ile gözle görülür rahatsızlığı bulunanlar hakkında ertesi yıla bırakma, sevk geciktirmesi veya askerliğe elverişli değildir kararlı sağlık raporları, askerlik şubesi başkanı veya vekili ile mülki amirliklerce görevlendirilen resmi iki sivil (varsa biri aile hekimi) tabipten teşkil edilecek geçici sağlık kurulunca verilebilir. Geçici sağlık kurulunca karar verilemeyen yükümlüler askerlik şubelerince en yakın resmi sağlık kuruluşuna  *2*   sevk edilirler.

*1* 01/09/2016 tarih ve 29818 sayılı 2.mükerrer R.G. de yayımlanan 15/8/2016 tarih ve 674 S. KHK''nın 45. maddesi ile dördüncü fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan "veya asker hastanelerinde" ibaresi mülga edilmiştir.
*2*  01/09/2016 tarih ve 29818 sayılı 2.mükerrer R.G. de yayımlanan 15/8/2016 tarih ve 674 S. KHK''nın  45. maddesi ile beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "asker hastanesi" ibaresi "resmi sağlık kuruluşu" şeklinde, aynı fıkranın son cümlesinde yer alan "asker hastanesine" ibaresi "resmi sağlık kuruluşuna" şeklinde değiştirilmiştir.

Madde 16 - (Mülga madde: 27/07/1970 - 1315/3 md.)

Madde 15 - (Mülga madde: 27/07/1970 - 1315/3 md.)

Madde 20 - (Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 
 Madde 20 - Her sene Temmuzun birinci gününden başlamak üzere askerlik meclislerince o sene ilk yoklama cetveline yazılmış olanlarla geçen sene askerlik meclislerince yapılan son yoklama üzerine ertesi seneye bırakılmış bulunanların son yoklamalarına başlanır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 4. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 21 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.) 
    Askerlik meclisleri aşağıda gösterilen kimselerden mürekkebdir: 
    1 - Mahallin en büyük mülkiye memuru (veya yerine göndereceği zat);
    2 - Askerlik şubesi reisi veya vekili; 
    3 - Nüfus müdürü veya memuru; 
    4 - Mahalli idare heyetinden ve belediyesinden birer zat; 
    5 - İki hekim (birisi sivil olabilir). 
    Bunlardan en büyük mülkiye memuru (veya yerine göndereceği zat vali muavini ise) meclise reis ve şube reisi veya vekili muavin olur. 
    Şubedeki diğer subaylar ile köy ihtiyar meclisi ve mahalle mümessilleri, sorulacak işlere dair malümat vermek ve rey sahibi olmamak üzere mecliste bulunurlar. 
    Askerlik meclisi kararile asker edilenlerden yedek subay yetişecek derecede tahsili olanlar yoklamayı müteakıb ve yüksek mekteblerde askeri ders görecekler ilk ders senesi başında doğrudan doğruya Milli Müdafaa Vekaletince ve diğerleri aşağıda yazılı encümence muhtelif sınıflara ayrılırlar.
    1 - Şube reisi veya vekili (reis),
    2 - Meclis hekimleri (aza), 
    3 - Jandarma subayı (aza) (Yalnız jandarmaya ayrılacak erbaş ve er hakkında rey sahibidir), 
    4 - Deniz subayı (aza) denize erbaş ve er verecek sahil şubelerinde bulunur. Yalnız deniz erbaş ve eri hakkında rey sahibidir. 
    İdare heyeti kararile numarasız asker edilenlerin sınıflarının tayini, mıntakasında bulundukları kolorduya aiddir.
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 21 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.;Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./4.mad)
    Askerlik meclisleri aşağıdaki üyelerden oluşur:
    1. İllerde vali veya vali yardımcısı, ilçelerde kaymakam.
    2. Askerlik şubesi başkanı veya vekili.
    3. İki hekim.
    4. İllerde nüfus ve vatandaşlık müdürü, ilçelerde nüfus müdürü.
    Vali, vali yardımcısı veya kaymakamların askerlik meclisine katılmaması durumunda, askerlik şubesi başkanı meclise başkanlık eder. Askerlik meclisine katılacak hekimlerden biri sivil olabilir.
    Askere sevk edileceklerin sınıflandırma işlemleri, Milli Savunma Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikte belirtilecek  usul ve esaslara göre yapılır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 5. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 22 - Bu ayrılma keyfiyeti kabiliyeti bedeniye cetveline ve talimatına ve Müdafaai Milliye Vekaletinin tertibatına müsteniden kolordularca bildirilecek ihtiyaca göre tesbit edilir. Askerlik meclis ve encümenlerince verilecek kararlar reylerin çokluğuna göre kabul edilir. Reyleri musavi ise reisin bulunduğu tarafın reyi kabul olunur. Reyleri kabul olunmıyanlar reylerini yoklama cetveline yazabilirler. Bunlar ve işbu kanun haricinde yapıldığı anlaşılan muameleler hakkında herhangi bir kimse tarafından verilecek arzuhaller icabında askerlik daireleriyle Kolordu ve Müdafaai Milliyece sorularak düzeltilir. Buna da kanaat etmiyenler Şurayı Devlete müracaat edebilirler. 
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 22 - (Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./5.mad)
    Askerlik meclislerinde kararlar, oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması durumunda, meclis başkanının bulunduğu tarafın kararı kabul edilir. Verilen karara itirazı olan üyeler, itiraz gerekçelerini yoklama evrakına yazarlar.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 6. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 23 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
    Kolordu kumandanları, askerlik meclislerinde bulunması lazım gelen askeri hekimleri vaktinde tayin ederler ve eksik kalacak olanları Milli Müdafaa Vekaletine bildirirler. Milli Müdafaa Vekaleti, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletile muhabere ederek hekim noksanlarını sivil hekimlerden tamamlar ve sahil şubelerinde bulunacak deniz subaylarını da tayin eyler.
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 23 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.;Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./6.mad)
    Askerlik meclisinde bulunması gereken askerî hekimler Genelkurmay Başkanlığı, sivil hekimler mülki amirler tarafından görevlendirilirler. Askerlik meclisinin toplanmadığı zamanlardaki son yoklama işlemlerinde, askerî hekim şartı aranmaz.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 7. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 24 - Askerlik şubeleri mahalli en yüksek rütbeli mülkiye memuriyle haberleşerek askerlik meclisinin işbu kanun ile kararlaştırılmış olan günde toplanması ve o sene askerlik çağına girmiş olanlarla geçen seneden bu seneye bırakılanların kararlaştırılan günde gelmeleri için lazım gelen davet pusulalarını hazırlar ve mahallin en büyük mülkiye memuru vasıtasiyle köy ve mahalle ihtiyar meclis veya heyetlerine gönderir ve alındığına dair imza kağıdı ister.
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 24  - (Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./7.mad)
    Askerlik şubeleri, son yoklama tarihlerini mahallin en yüksek mülki amirine bildirerek, askerlik meclisinin belirlenen günde toplanmasını ve muhtarların, o yıl askerlik çağına girenler ile bir önceki sene ertesi yıla terk edilenlerin muhtarlıklarda asılarak ilan edilecek listeleriyle birlikte belirlenen günde askerlik şubelerine gelmelerini ister.

Madde 25- (Değişik madde: 25.08.2017 - 694 S.K.H.K./3. md)

Millî Savunma Bakanlığı tarafından, o yıl askerlik çağma girenler ile bir önceki sene ertesi yıla terk edilenlerin yoklamalarının yapılacağı hususu, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ve diğer ulusal yayın yapan televizyon ve radyo kanalları aracılığıyla zorunlu yayın kapsamında duyurulur. Bu duyuru yükümlülere tebliğ mahiyetindedir.

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 8. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Madde 25 - Davet pusulası alan ihtiyar meclis veya heyetleri, pusulalarda yazılı olanlar köy ve mahallelerinde iseler kendilerini değil iseler ana, baba, kardeş veya hısımlarını davetten haberdar eder. Köy ve mahallelerinde olmıyanların nerede, ne gibi işlerde bulunduklarını ve köy ve mahallelerinde bulundukları halde kaza merkezine gidemiyecek derecede hasta veya çürük olanların hastalıklarını veya çürüklüklerini ve hapiste olanlar varsa niçin ve nerede mahpus olduklarını ve ne kadar gün hapis kalacaklarını, orta veya yüksek mekteplerde okuyanlar varsa hangi mektepte, ne vakitten beri okumakta olduklarını meclise haber vermek üzere öğrenmeğe ve pusulalarda gösterilen günde çağrılanları davet pusulaları ile birlikte alarak mecliste bulunmağa borçludurlar.
25.08.2017  tarih ve 30165 S.R.G. de yayımlanan 15/8/2017 tarih ve 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi ile değiştirilen madde metni:
 Madde 25 - (Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./8.mad)
    Milli Savunma Bakanlığı tarafından, o yıl askerlik çağına girenler ile bir önceki sene ertesi yıla terk edilenlerin yoklamalarının yapılacağı, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu aracılığıyla duyurulur. Bu duyuru yükümlülere tebliğ mahiyetindedir. *1*

*1* 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile birinci fıkrada yer alan ilk "son" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

Madde 26 – (Değişik: 21/5/1992 - 3802/3 md.)

(Değişik birinci fıkra: 22/5/2012 - 6318/5 md.) Çağrılan kişiler, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan kimliğini ve öğrenim durumlarını gösterir belgeler ile birlikte yurt içinde askerlik şubelerinde, yabancı ülkelerde ise bulundukları yerin elçilik veya konsolosluklarında bizzat bulunmaya mecburdurlar. Bizzat bulunamayacak derecede hastalık veya engelli olanlarla, hükümlü, tutuklu veya lise veya yükseköğrenimde olup henüz okullarını bitirmemiş olanlar hastalıkları veya engellilikleri hakkında usulüne uygun rapor veya okumakta oldukları okuldan verilmiş veya elçilik veya konsolosluklardan onaylı öğrenim durumlarını gösterir belge göndermeye ve hükümlülük veya tutukluluklarının nedenini bildirmeye, askerlik şubeleri ve elçilik veya konsolosluklar da bu husustan haber verilmiş olsun olmasın ihtiyar meclis ve heyetlerinden ve sair kişilerden ve ilgili kurumlardan yapılacak işlemleri sormaya ve askerliklerini bu sorgu neticesine ve muayenelerine göre kararlaştırmaya mecburdurlar.

İlçeleri dışındaki askerlik şubelerine ve elçilik veya konsolosluklara gidenlerin yapılan yoklamaları, bekletilmeksizin yerli askerlik şubelerine, varsa rapor ve öğrenim belgeleri ve hapislik veya tutukluluk nedenleri ile birlikte bildirilir ve bu gibilerin askerlikleri bu bilgilere göre kararlaştırılır.

Askerliğe elverişli olmadıklarını öne sürerek bulundukları yabancı ülkelerdeki elçilik veya konsolosluklara başvuranların sağlık muayeneleri, elçilik veya konsolosluklar tarafından uygun görülen resmi hastanelerde yaptırılır ve bu muayene sonucu alacakları raporlar elçilik veya konsolosluklar tarafından onaylanarak Milli Savunma Bakanlığına gönderilir. Bunların askerlik işlemleri, Milli Savunma Bakanlığı tarafından raporları üzerinde yapılacak inceleme sonucu kararlaştırılır. Bu kararlara itiraz halinde, yurt içindeki Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarında yaptırılacak muayene sonucu verilecek raporlara göre işlem yapılır. Askerliğe elverişli olmadıklarına karar verilenlerden askerliğe elverişli oldukları şikayet veya ihbar edilenlerin durumları, Milli Savunma ve Dışişleri Bakanlıkları tarafından müştereken mahallinden araştırılır, araştırma sonucu askerliğe elverişli olduklarına kanaat getirilenler, yurt içinde tam teşekküllü Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarına sevk edilerek, sağlık kurulları tarafından verilecek raporlara göre kesin işleme tabi tutulurlar. (1)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 5. maddesi ile değiştirilen birinci fıkra metni:
    Çağrılan kişilerden köy ve mahallelerinde veya ilçelerinin diğer bir köy ve mahallesinde bulunanlar ilçeleri merkezinde, ilçeleri sınırları içinde bulunmayanlar, bulundukları yerin ilçe merkezinde toplanacak askerlik meclisinde, yabancı ülkelerde bulunanlar bulundukları yerin elçilik ve konsolosluklarında, nüfus cüzdanı ve bir okulda okumuşlarsa öğrenim durumlarını gösterir okul idarelerinden verilen öğrenim durum belgesi ile bizzat bulunmaya mecburdurlar. Bizzat bulunamayacak derecede hastalık veya arızası olanlarla hapiste, tutuklu veya orta veya yüksek öğrenimde olup henüz okullarını bitirmemiş olanlar, hastalıkları veya arızaları hakkında usulüne uygun rapor veya okumakta oldukları okullardan verilmiş veya elçilik ve konsolosluklardan onaylı öğrenim durumlarını gösterir belge göndermeye ve hapisliklerinin veya tutukluluklarının nedenini bildirmeye, askerlik şubeleri ve elçilik veya konsolosluklar da bu husustan haber verilmiş olsun olmasın ihtiyar meclis ve heyetlerinden ve sair kişilerden ve ilgili kurumlardan yapılacak işlemleri sormaya ve askerliklerini bu sorgu neticesine ve muayenelerine göre kararlaştırmaya mecburdurlar.

(1) 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 49 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “askeri hastanelerde” ibaresi “Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarında” şeklinde ve aynı fıkrada yer alan “askeri hastanelere” ibaresi “Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarına” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7070 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 27 - Kararlaştırılan günde hangi köy ve mahallede bulunanların yoklaması yapılacaksa ona ait yoklama cetvelindeki isimler aşikar olarak okunur.
    İsimleri okunanların gelip gelmedikleri ve gelenlerin isim sahipleri olup olmadıkları ihtiyar meclisi ve heyetlerinden ve arkadaşlarından sorulur. Gelenlerin 
    hüviyet cüzdanları istenilerek cetveldeki ismiyle karşılaştırılır. Birbirini tutmıyacak olursa sebebi sorulur ve anlaşılarak kanun dairesinde düzeltilir ve meclis hekimleri tarafından bütün vücutları muayene ettirilir. Askere elverişli olup olmadıklarına ve kısa hizmet şeraitini haiz bulunup bulunmadıklarına göre askerliklerine karar verilir ve verilen kararlar yoklaması yapılanlara tebliğ ve şube ve nüfustaki yoklama cetvellerinin ve hüviyet cüzdanlarının hanei mahsuslarına işaret edilir.
    Hekimler hastalığın ne olduğunu ve askerliğe yarayıp yaramıyacağını ve bunun kabiliyeti bedeniye talimatnamesi cetvelinin hangi maddesine göre yapıldığını cetvellere yazar ve altını imza eylerler.

Madde 28 – (Değişik: 22/5/2012 - 6318/6 md.)

Yoklamaları yapılanlar, askerliğe elverişli olanlar veya askerliğe elverişli olmayanlar olarak ikiye ayrılırlar. Askerliğe elverişli olmayanlar asker edilmezler.

(Değişik: 22/1/2015-6586/13 md.) Askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için memuriyet mahalli dışındaki Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarına gönderilmelerinde zaruret görülenlerin harcırahı, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 8 inci maddesine göre ödenir. Ayrıca, bunların konaklama giderleri anılan Kanunun 33 üncü maddesinin (d) fıkrasında yer alan hükümlere göre ödenir. (1)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 6. maddesi ile değiştirilen madde metni: 
    Madde 28 - (Değişik madde: 27/07/1970 - 1315/1 md.) 
    Son yoklamaları yapılan kimseler Türk Silahlı Kuvvetleri Beden Kabiliyeti Yönetmeliğine göre ikiye ayrılırlar. 
    1. Askerliğe elverişli olanlar, 
    2. Askerliğe elverişli olmıyanlar. Askerliğe elverişli olmıyanlar asker edilmezler. 
    Askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için yoklama kurullarınca bir hastane sağlık kurulu muayenesine gönderilmelerinde zaruret görülenlerin, yönetmelikte tespit edilecek esaslara göre yol ve iaşe masrafları Devletçe ödenir. 
 
03/02/2015 tarih ve 29256 S.R.G. de yayımlanan 22/01/2015 tarih ve 6586 sayılı kanunun 13. maddesi ile değiştirilen ikinci fıkra metni:
  Askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için asker hastanesine gönderilmelerinde zaruret görülenlerin, yol ve iaşe bedelleri ile asker hastanesinde teşhis amacıyla geçen süreler için iaşe bedelleri Devletçe ödenir.

(1) 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 50 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “asker hastanesine” ibaresi “Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarına” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7070 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 29 - Sağlam veya sakat askerlik yapabilecekleri anlaşılanlara ayrı ayrı numara çektirilir. Askere çağırılmak işbu numara sıralarına göre yapılır. 
    Numara çektirilmeksizin asker edilecekler sıraya tabi tutulmaz ve birinci numarayı alanlardan daha evvel çağrılır.

(Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./9.mad)

Yoklama sırasında, askerlik şubesine veya yurtdışı temsilciliklerine gelmemiş ve 26 ncı madde gereğince gelmeme sebebini bildirmemiş kişiler, yoklama kaçağı olarak kabul edilir. *1*

Yoklama kaçakları, askerlik ödevlerini yerine getirmek maksadıyla yakalanmaları için Milli Savunma Bakanlığınca İçişleri Bakanlığına, askerlik şubelerince de mahallin en büyük mülki amirine bildirilirler. Yakalanarak muhafaza altına alınan yükümlüler, vakit geçirmeksizin ve en geç yirmidört saat içerisinde en yakın askerlik şubesine getirilirler. Askerlik şubesince teslim alınamayan yükümlüler, ilgili kolluk kuvveti tarafından hazırlanan tutanağa istinaden derhal serbest bırakılırlar.

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 9. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 30 - 27 nci madde mucibince isimleri okunanlardan kazalarının dışarısında olup son yoklama ve numara çekilmesi bitinciye kadar sağlamlıkları vetahsil dereceleri hakkında haber gelmemiş ve bulundukları yerlerin köy ve mahalle ihtiyar ve meclis heyetlerince bilinmemesi sebebiyle ahvali mahallerinden sorulamamış veyahut kazaları dahilinde veya memaliki ecnebiyede bulunup da son yoklama sırasında askerlik meclislerine ve sefaret ve şehbenderhanelere gelmemiş ve 26 ncı madde veçhile gelememeleri sebebini bildirmemiş erbaş ve er, yoklama kaçağı tanınarak isimleri defteri mahsusuna yazılmakla beraber elde edilmeleri için başkaca mahallin en büyük mülkiye amirine verilir ve elde edilecekler hakkında ceza faslında yazılı maddeler veçhile muamele yapılır. Bu defterler üzerine yapılan takibat derecesi her sene askerlik meclislerince tetkik ve icabı icra kılınır.

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 7. maddesi ile birinci fıkrasında yer alan "Son yoklama" ibaresi "Yoklama" şeklinde değiştirilmiştir.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 31 - (Değişik madde: 27/07/1970 - 1315/1 md.) 
    Şubeleri dışındaki il ve ilçelerle, dış ülkelerde son yoklamasını yaptıranların her ne sebeple olursa olsun tayin edilen günde son yoklamaya gelmiyenlerin kur''a numaraları nüfusa kayıtlı bulundukları yer askerlik meclislerince çekilir. Askerliğe elverişli olanların kur''a çekimine esas olacak sıra numaraları asker alma teşkilatınca yönetmelik esaslarına göre verilir.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 32 - Her kazada numara çekildikten sonra örneği veçhile bir istatistik cetveli yapılır ve alt tarafı askerlik meclisi reisi ve azaları tarafından tasdik edilerek yoklama cetveline yapıştırılır. İstatistiğin yapılmasiyle son yoklama bitmiş sayılır. Bu cetvelin sureti şube tarafından askerlik dairelerine ve askerlik dairelerince dahi şubelerden gelen cetveller birleştirilerek fırka veya kolordulara ve kolordulardan Müdafaai Milliye Vekaletine gönderilir. Bu cetveller erbaş ve er tertibine esastır.

(Mülga madde: 27/07/1970 - 1315/3 md.)

(Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)

(Değişik cümle: 22/05/2012-6318 S.K/8.md.) Yoklama sırasında aşağıda gösterilen nedenlerle askerlik yapamayacakları anlaşılanların işlemleri ertelenir:

A) Vücudları askere yarıyacak derecede büyümemiş olanlar.

B) Zamanın geçmesiyle veya tedavi ile geçecek illet ve hastalıkları olduğu sıhhi muayene neticesinde anlaşılanlar ve mevkuf veya mahpus olanlar (bunlardan işbu kanunda yazılı çağırılma zamanına kadar iyileşecekleri veya mahpusiyetleri biteceği anlaşılanlar ertesi seneye bırakılmayıp bedeni kabiliyetlerine göre asker edilirler).

C) (Değişik bent: 22/05/2012-6318 S.K/8.md.) Lise veya dengi okullar ile fakülte ve yüksekokullarda öğrenim görenlerin askerlikleri, 29 yaşını geçmemek üzere mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar ertelenir.

Bitirdiği okulun dengi veya daha alt seviyedeki bir öğretim kurumuna kayıt yaptıranların askerlikleri ertelenmez.

Çift anadal programına kayıtlı yükümlülerin bir programdan mezun olmaları halinde askerlik erteleme işlemleri diğer anadal programındaki öğrenciliğine göre yürütülür.

86 ncı veya 89 uncu maddelere tabi olduktan sonra okula kayıt yaptıranların askerlikleri ertelenmez.

Yurt dışında yükseköğretim kurumlarında öğrenim görenlerin askerlikleri, öğrenciliklerinin yetkili Türk makamlarınca tanınmasını müteakip yukarıdaki esaslara göre ertelenir.

Öğrencilerin okul kaydı, ilişik kesme, mezun olma gibi her türlü durum değişiklikleri okullarınca iki ay içerisinde kayıtlı bulundukları askerlik şubelerine bildirilir.

29 yaşına kadar askerlikleri ertelenenler, seferberlik halinde lüzum ve ihtiyaca göre askere sevk edilirler.

D) (Değişik bent: 22/05/2012-6318 S.K/8.md.) Savaş zamanı hariç olmak üzere, bir baba veya ananın iki oğlundan biri askerdeyken diğer oğlu, ikiden fazla oğlu olanlardan ikisi askerde iken diğerleri, oğullarından biri muvazzaf askerlik hizmetini bitirinceye kadar askere sevk edilmezler. Bu bendin uygulanmasında 20 yaşından küçük olanlar ile geçime yardım edemeyecek derecedeki maluller hesaba katılmaz. Bu işlemler celp ve sevk zamanında sevkin geciktirilmesi, birlikte askere alınacaklar için ise baba veya ana hangisinin bırakılmasını isterse, onun bırakılması suretiyle yapılır.

E) (Ek bent: 17/02/1947 - 5010/1 md.; Değişik bent: 27/06/1984 - 3031/2 md.;Değişik fıkra: 11/06/2008-5768 S.K./1.mad.) Millî Savunma Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde;

1) 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olup hizmetinin özelliği sebebiyle sevkinin tehirine ihtiyaç duyulan kamu personelinin,

2) Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt dışında staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanların, bağlı oldukları bakanlığın, Cumhurbaşkanlığı*1* ile Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi herhangi bir bakanlığa bağlı veya ilgili bakanlığı bulunmayan kurum personeli ile staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanların ilgili kurum amirinin teklifi üzerine, 35 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar,

3) Aktif spor hayatının aşağıda belirtilen şartlarda devam ettiğinin belgelendirilmesi ve müteakip sevk tehirleri için Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek oran kadar kadroya girmek kaydıyla;

a) Olimpiyat oyunları, Dünya ve Avrupa şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye giren sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan sporcuların,

b) A Büyükler Milli Takım kadrolarında yer alan sporcuların,

c) Türkiye Profesyonel 1 inci veya 2 nci futbol liglerinde yer alan takımların kadrolarında bulunan profesyonel futbolcuların,

ç) Üç ve daha fazla ligi bulunan diğer spor dallarında, en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında, en üst ligde yer alan takımların uluslararası kuralların öngördüğü sayıdaki sporcuların,

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün veya ilgili özerk federasyon başkanlıklarının teklifi üzerine, 38 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar,

askere celp ve sevkleri tehir edilebilir.

86 ncı veya 89 uncu Maddelere tabi olanların sevkleri tehir edilmez. Ancak, 86 ncı veya 89 uncu Maddeye tabi olan yükümlülerden, sevk tehir işlemine neden olan görev, staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora öğrenimi ile sporcuların erteleme kapsamındaki kulüpleri ile sözleşme başlangıç tarihleri, yoklama kaçağı veya bakaya kaldıkları tarihten önce olanların sevk tehiri işlemi yapılabilir.

Askere celp ve sevki tehir edilenler, tehir müddetinin bitiminden önce sevk tehirine sebep olan çalışmalarını veya öğrenimlerini bıraktıklarında veya sözleşmesi feshedilen, hak mahrumiyeti cezası verilen, erteleme kapsamında bulunmayan liglerdeki takımların kadrolarına geçen sporcuların durumu, tehir teklifini yapan makamlar tarafından, iki ay içinde Milli Savunma Bakanlığına bildirilir. Bu yükümlülerin sevk tehir işlemleri, Milli Savunma Bakanlığınca iptal edilir. Sevk tehirinin iptalini gerektiren durumun zamanında Milli Savunma Bakanlığına bildirilmemesi, teklif yapan makamların ve hakkında sevk tehiri teklifinde bulunulanların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Sevk tehiri şartlarını taşımadığı, bilgi veya belgeleri gerçeği yansıtmadığı halde askere sevkinin tehir edildiği tespit edilenlerin askerlik işlemleri, sevk tehiri işlemi yapılmadan önceki durumları, sevk tehiri şartlarını kaybettiği tespit edilenlerin ise, sevk tehiri şartlarını kaybettikleri tarihteki durumları dikkate alınarak yürütülür. Askerlik işlemlerinin yürütülmesine ilişkin görevlerini veya sorumluluklarını zamanında yerine getirmediği tespit edilenler hakkında 92 nci, 93 üncü veya 100 üncü Maddeler gereği gerekli kovuşturmalar başlatılır, ancak bu durum yapılacak olan diğer adli işlemlere engel teşkil etmez.

Sevk tehiri işlemlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

F) (Ek bent: 17/05/1961 - 303/1 md.) Yüksek öğrenim mezunlarından mesleklerine ait staj ve ihtisaslarını ikmal ettikten sonra, yurt içinde veya yurt dışında, çalıştıkları bilim dallarına dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren orijinal araştırmalarda bulundukları, çalıştıkları ilim müesseselerince tevsik ve talep edilenlerin askere celp ve sevkleri, Milli Savunma Bakanlığınca 36 yaşını dolduruncaya kadar geri bırakılabilir.

G) (Ek bent: 27/04/1976 - 1983/1 md.; Değişik bent: 21/05/1992 - 3802/4 md.; Değişik bend: 02/07/2005-5380 S.K./1.mad) Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu sıfatı ile yabancı ülkelerde bulunan yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgeler ile bağlı bulundukları Türk konsolosluklarına başvurmaları hâlinde, bunların son yoklama, celp ve sevk gibi her türlü askerlik işlemleri, Millî Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek usûl ve esaslara uygun olarak 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenebilir.

Erteleme şartlarını haiz olmadıkları anlaşılanlar veya erteleme sebebi ortadan kalkanlarla kendi istekleriyle erteleme hakkından vazgeçenlerin ertelemeleri iptal edilerek, askere sevkleri sağlanır.

06/07/2005 tarih ve 25867 S.R.G. de yayımlanan 02/07/2005 tarih ve 5380 sayılı kanunun 1. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
Madde 35 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
    Son yoklama sırasında aşağıda gösterilen sebeblerle askerlik yapmıyacakları anlaşılanların muamele ve muayeneleri ertesi seneye bırakılır: 
    A) Vücudları askere yarıyacak derecede büyümemiş olanlar. 
    B) Zamanın geçmesiyle veya tedavi ile geçecek illet ve hastalıkları olduğu sıhhi muayene neticesinde anlaşılanlar ve mevkuf veya mahpus olanlar (bunlardan işbu kanunda yazılı çağırılma zamanına kadar iyileşecekleri veya mahpusiyetleri biteceği anlaşılanlar ertesi seneye bırakılmayıp bedeni kabiliyetlerine göre asker edilirler). 
    C) (Değişik bent: 11/09/1940 - 3920/1 md.) Askeri mekteplerle nizamname ve talimatnamelerine göre devam mecburiyeti olan resmi ve yüksek mekteplerle liselerve orta mekteplerde ve tali meslek mekteplerinde veya bu derecelerde olduğu Maarif Vekaleti tarafından veya müdürlüklerinden tasdik edilen hususi ecnebi mekteplerde ve aynı vasıfta bulundukları Maarif Vekaletince tasdikli memleket harici mekteplerde okumakta oldukları anlaşılanlar (Bunların ertesi seneye terki en çok 29 yaşını bitirinciye kadar uzar. Bu yaşa kadar tahsillerini bitirmemiş olanlar, iki sene üst üste sınıf geçemeyenler, yüksek bir mektebi bitirdikten sonra diğer yüksek bir mektebe veya ihtisas şubelerine ayrılmış müesseselerin ve Üniversitenin bir şubesini bitirdikten sonra diğer şubesine girenler; ertesi seneye bırakılmayıp asker edilirler. İşbu talebenin derslerine muntazaman devam etmeleri şartiyle tahsil saatleri haricinde memuriyet, vazife, sanat, ticaret ve ziraatle iştigalleri tecillerine mani teşkil etmez.)
    Son yoklama sırasında orta veya yüksek bir mektebi bitirerek memleket içinde ve dışında daha yüksek mekteplere kabul zamanı olmadığından dolayı girmemiş olanlar o sene içinde girerek lazımgelen vesikaları gösterdikleri takdirde ertesi seneye bırakılırlar. 
    29 yaşına kadar ertesi seneye terkedilecek talebeler bir seferberlik halinde lüzum ve ihtiyaca göre, doğum sırasiyle asker edilir.
    (Ek fıkra: 12/07/1941 - 4092/1; Değişik fıkra: 09/05/1967 - 865/1 md; Mülga fıkra: 27/07/1970 - 1315/3 md.) 
    D) İki oğlu olupta biri askerde bulunan bir baba veya dul ananın askerlik çağına giren diğer oğlu, kardeşi muvazzaf hizmetini bitirinciye kadar.
    Bir baba veya dul ananın ikiden ziyade oğlu olupta ikisi askerde iken askerlik çağına giren diğer oğulları kardeşlerinden birisi muvazzaf hizmetini bitirinciye kadar sevkolunmazlar (on beş yaşından küçük olanlar ve geçime yardım edemiyecek derecedeki malüller hesaba katılmaz).
    Bu fıkraya tabi olanların muamelesi, celb ve sevk zamanında sevkin geciktirilmesi ve birlikte askere alınacaklar için baba veya dul ana hangisinin bırakılmasını isterse onun bırakılması suretiyle yapılır. 
    İşbu fıkranın hükümleri harb olmadığı zamana mahsustur. 
    E) (Ek bent: 17/02/1947 - 5010/1 md.; Değişik bent: 27/06/1984 - 3031/2 md.) Aşağıda belirtilen yükümlülerin askere celp ve sevkleri, Milli Savunma Bakanlığınca 33 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tehir edilebilir. 
    1. 13 Aralık 1960 tarihli ve 160 sayılı Kanun kapsamına giren kurumlarda görevli olup hizmetinin özelliği sebebiyle sevkinin tehirine ihtiyaç duyulan kamu personeli, 
    2. Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt dışında staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar, 
    3. (Ek bent: 23/07/1999 - 4418/1 md.) Sporcuların aktif spor hayatının aşağıda belirtilen şartlarda devam etmediğinin belgelendirilmesi kaydıyla; 
    a) Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonalarında ilk üç dereceye giren sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan sporcular, 
    b) A Büyükler Milli Takım kadrolarında yer alan sporcular, 
    c) (Değişik alt bend: 13/06/2001 - 4679/1. md.) Türkiye profesyonel 1 inci ve 2 nci futbol liglerinde yer alan takımların kadrolarında bulunan profesyonel futbolcular,
    d) (Değişik alt bend: 13/06/2001 - 4679/1. md.) Üç ve daha fazla ligi bulunan diğer spor dallarında en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında en üst ligde yer alan takımların uluslararası kuralların öngördüğü sayıdaki sporcuları,
    (Değişik fıkra: 23/07/1999 - 4418/1 md.) Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde, yukarıda belirtilen kamu personeli hakkında bağlı oldukları bakanlığın; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi herhangi bir bakanlığa bağlı veya ilgili bakanlığı bulunmayan kurum personeli ile staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanların ilgili kurum amirinin; üçüncü bentte yer alan sporcular için ilgili bakanlığın teklifi üzerine, sevk tehiri işlemi yapılabilir.
    (Değişik fıkra: 21/07/1999 - 4414/3 md.) Bu Kanunun 86 ncı maddesine tabi olup haklarında soruşturma açılanlardan ceza alanlar ile 89 uncu maddaya tabi olanların sevkleri tehir edilmez. Ancak 89 uncu maddeye tabi olan yükümlülerden, sevk tehiri işlemine neden olan staj, yüksek lisans, ihtisas ve doktora öğrenimine başlangıç tarihleri, bakaya kaldıkları tarihten önce olanların sevk tehiri işlemi yapılabilir.
    Askere celp ve sevki tehir edilenler, tehir müdettinden önce sevk tehirine sebep olan çalışmalarını bıraktıklarında, tehir teklifini yapan makamlar tarafından, durum, iki ay içinde Milli Savunma Bakanlığına bildirilir. Bu yükümlülerin sevk tehir işlemleri Milli Savunma Bakanlığınca iptal edilir. 
    F) (Ek bent: 17/05/1961 - 303/1 md.) Yüksek öğrenim mezunlarından mesleklerine ait staj ve ihtisaslarını ikmal ettikten sonra, yurt içinde veya yurt dışında, çalıştıkları bilim dallarına dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren orijinal araştırmalarda bulundukları, çalıştıkları ilim müesseselerince tevsik ve talep edilenlerin askere celp ve sevkleri, Milli Savunma Bakanlığınca 36 yaşını dolduruncaya kadar geri bırakılabilir. 
    G) (Ek bent: 27/04/1976 - 1983/1 md.; Değişik bent: 21/05/1992 - 3802/4 md.) Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubusıfatı ile yabancı ülkelerde bulunan yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgeler ile bağlı bulundukları Türk konsolosluklarına başvurmaları halinde, bunların son yoklama, celp ve sevk gibi her türlü askerlik işlemleri; iki yılda bir yenilenmek kaydıyla, 38 yaşlarını tamamladıkları yılın sonuna kadar Milli Savunma Bakanlığınca ertelenebilir. 
    Erteleme şartlarını haiz olmadıkları anlaşılanlar veya erteleme sebebi ortadan kalkanlarla kendi istekleriyle erteleme hakkından vazgeçenlerin ertelemeleri iptal edilerek, askere sevkleri sağlanır.
    24/06/2008 tarih ve 26916 S.R.G. de yayımlanan 11/06/2008 tarih ve 5768 sayılı kanunun 1. maddesi ile değiştirilen fıkra metni:
    E) (Ek bent: 17/02/1947 - 5010/1 md.; Değişik bent: 27/06/1984 - 3031/2 md.) Aşağıda belirtilen yükümlülerin askere celp ve sevkleri, Milli Savunma Bakanlığınca 33 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tehir edilebilir. 
    1. 13 Aralık 1960 tarihli ve 160 sayılı Kanun kapsamına giren kurumlarda görevli olup hizmetinin özelliği sebebiyle sevkinin tehirine ihtiyaç duyulan kamu personeli, 
    2. Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt dışında staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar, 
    3. (Ek bent: 23/07/1999 - 4418/1 md.) Sporcuların aktif spor hayatının aşağıda belirtilen şartlarda devam etmediğinin belgelendirilmesi kaydıyla; 
    a) Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonalarında ilk üç dereceye giren sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan sporcular, 
    b) A Büyükler Milli Takım kadrolarında yer alan sporcular, 
    c) (Değişik alt bend: 13/06/2001 - 4679/1. md.) Türkiye profesyonel 1 inci ve 2 nci futbol liglerinde yer alan takımların kadrolarında bulunan profesyonel futbolcular,
    d) (Değişik alt bend: 13/06/2001 - 4679/1. md.) Üç ve daha fazla ligi bulunan diğer spor dallarında en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında en üst ligde yer alan takımların uluslararası kuralların öngördüğü sayıdaki sporcuları,
    (Değişik fıkra: 23/07/1999 - 4418/1 md.) Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde, yukarıda belirtilen kamu personeli hakkında bağlı oldukları bakanlığın; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi herhangi bir bakanlığa bağlı veya ilgili bakanlığı bulunmayan kurum personeli ile staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanların ilgili kurum amirinin; üçüncü bentte yer alan sporcular için ilgili bakanlığın teklifi üzerine, sevk tehiri işlemi yapılabilir.
    (Değişik fıkra: 21/07/1999 - 4414/3 md.) Bu Kanunun 86 ncı maddesine tabi olup haklarında soruşturma açılanlardan ceza alanlar ile 89 uncu maddaya tabi olanların sevkleri tehir edilmez. Ancak 89 uncu maddeye tabi olan yükümlülerden, sevk tehiri işlemine neden olan staj, yüksek lisans, ihtisas ve doktora öğrenimine başlangıç tarihleri, bakaya kaldıkları tarihten önce olanların sevk tehiri işlemi yapılabilir.
    Askere celp ve sevki tehir edilenler, tehir müdettinden önce sevk tehirine sebep olan çalışmalarını bıraktıklarında, tehir teklifini yapan makamlar tarafından, durum, iki ay içinde Milli Savunma Bakanlığına bildirilir. Bu yükümlülerin sevk tehir işlemleri Milli Savunma Bakanlığınca iptal edilir.
    03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 8. maddesi ile değiştirilen birinci fıkrasınının birinci cümlesi ile aynı fıkranın (C) ve (D) bentleri:
    Son yoklama sırasında aşağıda gösterilen sebeblerle askerlik yapmıyacakları anlaşılanların muamele ve muayeneleri ertesi seneye bırakılır: 
    C) (Değişik bent: 11/09/1940 - 3920/1 md.) Askeri mekteplerle nizamname ve talimatnamelerine göre devam mecburiyeti olan resmi ve yüksek mekteplerle liselerve orta mekteplerde ve tali meslek mekteplerinde veya bu derecelerde olduğu Maarif Vekaleti tarafından veya müdürlüklerinden tasdik edilen hususi ecnebi mekteplerde ve aynı vasıfta bulundukları Maarif Vekaletince tasdikli memleket harici mekteplerde okumakta oldukları anlaşılanlar (Bunların ertesi seneye terki en çok 29 yaşını bitirinciye kadar uzar. Bu yaşa kadar tahsillerini bitirmemiş olanlar, iki sene üst üste sınıf geçemeyenler, yüksek bir mektebi bitirdikten sonra diğer yüksek bir mektebe veya ihtisas şubelerine ayrılmış müesseselerin ve Üniversitenin bir şubesini bitirdikten sonra diğer şubesine girenler; ertesi seneye bırakılmayıp asker edilirler. İşbu talebenin derslerine muntazaman devam etmeleri şartiyle tahsil saatleri haricinde memuriyet, vazife, sanat, ticaret ve ziraatle iştigalleri tecillerine mani teşkil etmez.)
    Son yoklama sırasında orta veya yüksek bir mektebi bitirerek memleket içinde ve dışında daha yüksek mekteplere kabul zamanı olmadığından dolayı girmemiş olanlar o sene içinde girerek lazımgelen vesikaları gösterdikleri takdirde ertesi seneye bırakılırlar. 
    29 yaşına kadar ertesi seneye terkedilecek talebeler bir seferberlik halinde lüzum ve ihtiyaca göre, doğum sırasiyle asker edilir.
    (Ek fıkra: 12/07/1941 - 4092/1; Değişik fıkra: 09/05/1967 - 865/1 md; Mülga fıkra: 27/07/1970 - 1315/3 md.) 
    D) İki oğlu olupta biri askerde bulunan bir baba veya dul ananın askerlik çağına giren diğer oğlu, kardeşi muvazzaf hizmetini bitirinciye kadar.
    Bir baba veya dul ananın ikiden ziyade oğlu olupta ikisi askerde iken askerlik çağına giren diğer oğulları kardeşlerinden birisi muvazzaf hizmetini bitirinciye kadar sevkolunmazlar (on beş yaşından küçük olanlar ve geçime yardım edemiyecek derecedeki malüller hesaba katılmaz).
    Bu fıkraya tabi olanların muamelesi, celb ve sevk zamanında sevkin geciktirilmesi ve birlikte askere alınacaklar için baba veya dul ana hangisinin bırakılmasını isterse onun bırakılması suretiyle yapılır. 
    İşbu fıkranın hükümleri harb olmadığı zamana mahsustur.

*1* 07/07/2018 tarih ve 30471 (2.Mükerrer) S.R.G. de yayımlanan 2/7/2018 tarih ve 700 sayılı KHK''nın 6. maddesi ilebirinci fıkrasının (E) bendinde yer alan “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik madde: 22/05/2012-6318 S.K/9.md.)

Emsali doğumluların yoklaması sırasında lise veya dengi okuldan mezun olduğunu belgeleyenlerin askerlikleri üç yıl, fakülte veya yüksekokuldan ilişikleri kesilenlerle yüksekokul mezunlarının askerlikleri ise 29 yaşını tamamladıkları yılın sonu esas alınarak iki yıl süreyle ertelenir. Bunlar, ertelemelerinin sona ereceği yıl muayeneleri yapılarak o yıl askerlik çağına giren doğumlularla işlem görür.

Askerlikleri ertelenenler askere sevklerini talep edebilirler.

Erteleme süresi içerisinde yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranların askerlikleri öğrencilik nedeniyle ertelenir.

Askerlik çağına girmeden önce lise veya dengi okullar yahut yüksekokullardan mezun olanlar ile fakülte veya yüksekokuldan ilişiği kesilenlerin ertelemeleri, askerlik çağına girdikleri yıldan itibaren başlar.

Dört yıl ve daha uzun süreli yükseköğretim kurumlarından yahut bunların dengi olduğu kabul edilen okullardan mezun olan yükümlülerin askere sevkleri, istekleri halinde mezuniyet tarihinden itibaren iki yıla kadar, yüksek lisans eğitimini tamamlayanların ise bir yıla kadar tehir edilebilir. Yurt dışındaki öğrenim kurumlarından mezun olanlara, talepleri halinde, denklik işlemlerini tamamlayabilmeleri için ayrıca bir yılı geçmemek üzere sevk tehiri hakkı tanınabilir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 9. maddesi ile değiştirilen madde metni:
     
 Madde 36 - (Değişik madde: 16/04/1987 - 3358/7 md.) 
    Ertesi seneye bırakılanlar, erteleme süreleri dolmadan kendi istekleri ile veya ertesi seneye bırakılma sebeplerinin ortadan kalkması halinde o yıl askere sevk edilebilirler. 
    Ancak son yoklama sırasında lise veya dengi okulu bitirerek yurt içinde veya yurt dışında daha yüksek bir okula aynı yıl içerisinde giremediklerinden askerliklerine karar alınanların istekleri halinde askere celp ve sevkleri iki yıl geri bırakılır. 
    Üç yıl veya daha aşağı öğrenim veren yüksek okullardan mezun olanlarla, öğrenim gördükleri fakülte ve yüksek okulları bitiremeyerek ayrılanlardan, ayrıldıkları yıl askerliklerine karar alınanlardan öğrenime devam etmek isteyenlerin askere celp ve sevkleri bir yıl geri bırakılır.
    İki ve üçüncü fıkralarda durumları açıklananlar müteakip yılın Aralık ayının son gününe kadar bir yüksek öğrenim kurumuna girdiklerine dair belge getirmeleri halinde haklarında alınan karar, askerlik meclisi toplu değilse idare kurullarınca ertesi seneye terk şeklinde değiştirilir. 
    Ertesi seneye terk edilenlerden mezun olanlar ile çeşitli nedenlerle okulları ile ilişiği kesilenlerin bu durumları fakülte ve yüksek okullar tarafından iki ay içinde kayıtlı bulundukları askerlik şubelerine bildirilir.
    (Ek fıkra: 20/11/2007-5713 S.K./1.mad) Dört yıl ve daha uzun süreli yüksek öğretim kurumlarından yahut bunların dengi olduğu kabul edilen okullardan mezun olan yükümlülerin askere sevkleri, istekleri halinde mezuniyet tarihinden itibaren iki yıla kadar, yüksek lisans eğitimini tamamlayanların ise bir yıla kadar tehir edilebilir. Yurt dışındaki öğrenim kurumlarından mezun olanlara, talepleri halinde, denklik işlemlerini tamamlayabilmeleri için ayrıca bir yılı geçmemek üzere sevk tehiri hakkı tanınabilir. Buna ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.

(Değişik madde: 22/05/2012-6318 S.K/10.md.)

35 inci maddenin birinci fıkrasının (A) ve (B) bentleri uyarınca haklarında ertesi seneye bırakma kararı verilenler her yıl muayeneye tabi tutulurlar. Zafiyet ve maluliyetleri beş sene süreyle devam edenler hakkında askerliğe elverişli olup olmadıkları kararı verilir.

Savaş zamanında ertesi seneye bırakılmışların yeniden muayenesi ile askere gönderilmesi hususunda Millî Savunma Bakanlığınca karar verilebilir.

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 10. maddesi ile değiştirilen madde metni: 
    
 Madde 37 - Otuz beşinci maddenin "A" ve "B" fıkralarında yazılı zayıf ve malüllerden ertesi seneye terklerini icap ettiren zafiyet ve malüliyetleri beş sene müddetle uzayanlar beşinci sene toplanacak askerlik meclisleri tarafından çürüğe çıkarılır. Ertesi seneye terkolunanların askerlik meclislerince bu suretle sıhhi muayene ettirilmeleri harb olmadığı zamanlara munhasır olup harb zamanlarında askerlik meclislerinin toplanması veya dört sene geçmiş bulunması gibi haller aranmaksızın bunların tekrar muayene ettirilmesi ve sağlam ve sakat olanlarının askere gönderilmesi hususuna Müdafaai Milliye Vekaleti emir verebilir.

(Değişik madde: 22/05/2012-6318 S.K/11.md.)

Yoklama kaçaklarının muayenesi 14 üncü madde esaslarına göre yürütülür. Bunlardan haklarında verilen sağlık kararına itiraz edenler yeniden muayeneye gönderilir. Ancak, yeniden muayeneye gönderilenlere yol ve iaşe bedeli ödenmez.

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 11. maddesi ile değiştirilen madde metni: 
    
 Madde 38 - Yoklama kaçaklarından olup arkadaşlarının sevkinden evvel gelmeleri veya ele geçmeleri hasebiyle askerlik meclislerince veya idare heyetlerince numarasız asker edileceklerin muayenesi, varsa mahallerince iki askeri hekim, yoksa askeri hekim bulunan en yakın yerde yaptırılır. Bunların ve son yoklamada sağlam veya sakat asker edilmiş oldukları halde çürüklük iddiasında bulunarak ikinci bir muayene istemeleri hasebiyle daha yüksek muayene heyetlerine gönderilmelerine lüzum görülenlerin gitme gelme paraları kendileri tarafından verilir.

(Değişik madde: 11/02/2014-6519 S.K./2. md)

Barışta, muvazzaf ve yedek erbaş ve erlerden askere çağrıldıkları sırada tutuklu veya hükümlü bulunanlar, tahliyelerine kadar sevk edilmezler. Bunlardan askerlikle ilişiği olanlar tahliyelerinde serbest bırakılmayarak, ilgili kolluk kuvvetlerince askerlik şubelerine teslim edilirler.

Askere alınmadan önce veya askerî yargının görev alanına girenler hariç askerlikleri sırasında işledikleri suçlardan dolayı, bir yıl ve daha az süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza, kısa süreli hapis cezaları yerine hükmedilen 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (c), (e) ve (f) bentlerinde yazılı tedbirler veya adli para cezasına mahkûm edilen er ve erbaşlar ile yedek subaylar hakkında verilen ceza ve tedbirlerin yerine getirilmesi askerlik hizmetlerinin sonuna bırakılır. Bu durumdakiler terhis edildikleri zaman serbest bırakılmayıp cezalarının çektirilmesi için kıtalarınca bulundukları yer Cumhuriyet başsavcılıklarına teslim edilirler.

Bir yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı cezaya hükmedilenler kıtalarınca bulundukları yer Cumhuriyet başsavcılıklarına teslim edilirler. Tahliye olanlar geri kalan askerlik hizmetleri tamamlatılmak üzere en yakın askerlik şubesine teslim edilirler.

İnfazları geri bırakılan mahkûmiyetler için zamanaşımı işlemez.

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 10. maddesi ile değiştirilen fıkra metni:
    Hazarda muvazzaf ve yedek erbaş ve erden askere çağırıldıkları sırada mevkuf ve mahpus bulunanlar tahliyelerine kadar sevk edilmezler. Askere girmezden evvel yaptıkları suçlarından dolayı umumi mahkemelerce bir sene ve daha az hürriyeti bağlayıcı bir ceza veya para cezasından çevrilme hapis veya hafif hapse mahkum olup da hükümleri askerde iken bildirilenlerin cezaları terhisleri zamanına bırakılır.
     
22/02/2014 tarih ve 28921 Sayılı R.G. de yayımlanan 11/02/2014 tarih ve 6519 sayılı kanunun 2. maddesi ile değiştirilen madde metni:
 Madde 39 - (Değişik madde: 15/12/1941 - 4152/1 md.)
(Değişik fıkra: 05/02/2009-5837 S.K./10.mad) Barışta, muvazzaf ve yedek erbaş ve erlerden askere çağırıldıkları sırada tutuklu ve hükümlü bulunanlar, tahliyelerine kadar sevk edilmezler. Bunlardan askerlikle ilişiği olanlar tahliyelerinde serbest bırakılmayarak, ilgili kolluk kuvvetlerince askerlik şubelerine teslim edilirler. Askere sevklerinden önce işledikleri suçlardan dolayı, mahkemelerce bir yıl ve daha az süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza veya para cezasından çevrilme hapse mahkûm olup da hükümleri askerde iken bildirilenlerin cezaları, terhislerinden sonra infaz edilir.
Bu kabil mahkumlar terhis edildikleri zaman serbest bırakılmayıp cezalarının çektirilmesi için ikametgahları Cumhuriyet Müddeiumumiliklerine teslim olunmak üzere kıtalarınca mensup oldukları askerlik şubelerine sevkolunurlar.
Bir seneden fazla hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkumiyeti bildirilecek olanlar cezaları çektirilmek ve tahliye edildikten sonra geri kalan askerlikleri tamamlattırılmak üzere ikametgahları Cumhuriyet Müddeiumumiliklerine teslim olunurlar.
İnfazları geri bırakılan mahkumiyetler için müruruzaman cereyan etmez.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 40 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
    Hastalık veya muvakkat çürüklüğe dair hekimler tarafından verilen rapor üzerine ertesi seneye bırakma işi son yoklama zamanında askerlik meclislerince, başka zamanlarda idare heyetlerince yapılır. 
    Sevkin geciktirilmesi işi, numaralı veya numarasız askerliklerine karar verilenlerin kıt''aya girinciye kadar geçecek müddet içinde sıhhi hallerinin göstereceği lüzum üzerine askerlik şubelerince yapılır.

(Değişik Madde : 22/5/2012 - 6318/12 md.)

Yoklamaları neticesinde askerliğe elverişli oldukları tespit edilenler Millî Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek

esaslara göre askere sevk edilirler.

22/5/2012 - 6318/12 md. ile değiştirilen madde metni
    
 Madde 42 - Son yoklamada sağlam veya sakat olarak ayrılan erbaş ve er muvazzaflık hizmetini yapmak üzere ordunun ihtiyacına ve çektikleri numara sırasına göre çağrılırlar. Numarasız asker edilenler, ilk numarayı çeken erbaş ve erle sevkolunurlar. Hazarda kıtaata ve seferde seyyar orduya mutlak olarak sağlam erbaş ve er verilir. Sakat erbaş ve er devair ve müessesata ve geri hizmetlere tahsis olunur ve noksan kalan kısmı sağlam erbaş ve er ile ikmal olunur.

(Mülga madde: 05/02/2009-5837 S.K./16.mad)

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 16. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 43 - Çabuk yapılacak toplanmaların gayri zamanlarda toplanma emirleri Müdafaai Milliye, kolordu, askerlik daire ve şubelari tarafından verilecek haber üzerine Dahiliye Vekaleti, valiler ve kaza kaymakamlarınca, sefaret ve şehbenderhanelerce gazete veya diğer vasıtalarla on beş gün evvel ilan olunur.

(Mülga madde: 05/02/2009-5837 S.K./16.mad)

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 16. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 44 - Askerlik şubeleri ilan etmek için toplanma emirlerini mahalli Hükümete haber vermekle beraber toplanması lazımgelen numaralı numarasız sağlam veya sakat (tam ve kısa hizmet yapacak) erbaş ve erin köy ve mahallelerine, çektikleri numaralara göre isimlerini iki nüsha cetvele yazarlar ve bu cetvellerde çağrılanların hangi gün şube merkezinde bulunmaları lazımgeleceğini cetvellerin altına yazı ile işaret eder ve resmi mühürle mühürler ve mahallin en büyük mülkiye memuruna gönderirler.

(Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./11.mad)

Sevke tabi yükümlülerin listeleri, askerlik şubelerinde ilan edilir. Ayrıca bu listeler, celp dönemleri dışındaki sevklerde ve olağanüstü durumlarda mülki amirlikler vasıtasıyla, köy ve mahalle muhtarlıklarında da ilan edilir.

(Değişik fıkra: 25.08.2017 - 694 S.K.H.K./4. md) Celp ile ilgili hususlar, Milli Savunma Bakanlığı tarafından Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ve diğer ulusal yayın yapan televizyon ve radyo kanalları aracılığıyla zorunlu yayın kapsamında duyurulur ve yurtdışı temsilciliklerine bildirilir. Bu ilan ve duyuru yükümlülere tebliğ mahiyetindedir.

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 11. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Madde 45 - Mülkiye Memuru, polis ve jandarma vasıtasiyle çağrılanların hangi gün şube merkezinde bulunacaklarını kendilerine, eğer köy ve mahallelerinde değilseler ana, baba, kardeş ve sair akrabalarından kim varsa onlara bildirmek üzere bu cetvellerin birini köy ve mahalle ihtiyar meclisi heyetlerine gönderir. Diğerini bu cetvelin alındığına dair ihtiyar meclisi ve heyetlerine imza ettirerek veya mühürlettirerek askerlik şubesine geri verir. Askere çağrılanlar nerede bulunursa bulunsun işbu madde ile 43 üncü madde veçhile bulundukları mahaldeki ilanlarla çağrılmış sayılırlar.
25.08.2017  tarih ve 30165 S.R.G. de yayımlanan 15/8/2017 tarih ve 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile değiştirilen ikinci fıkrası metni:
Celp ile ilgili hususlar Milli Savunma Bakanlığı tarafından Türkiye Radyo Televizyon Kurumu aracılığıyla duyurulur ve yurtdışı temsilciliklerine bildirilir. Bu ilan ve duyurular yükümlülere tebliğ mahiyetindedir.

Köy ve mahalle ihtiyar meclisi ve heyetleri, kendilerine verilen cetvellerde isimleri yazılı askerleri çağırarak istenilen güne kadar hazırlanmalarını söylerler. Köy ve mahallelerinde olmayıp da başka yerlerde bulunanların nerede bulunduklarını ve ne iş yaptıklarını ana, baba, kardeş vesair akrabalarından veya bildiklerinden sorup soruşturarak bulundukları yerleri bilinmiyenlerin ne vakitten beri köy ve mahalleden çıkmış olduklarını keza anlıyarak defterdeki isimleri karşısına yazar ve cetvelin altını tasdik ederler. Bu cetveli ve istenilenleri çağrılan günde beraber alarak en büyük polis amirine veya jandarma kumandanına teslim ederler. Bunlar da işbu cetvelleri ve beraber gelenleri askerlik şubelerine gönderirler.

(Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./12.mad)

(Değişik fıkra: 31/03/2011-6217 S.K 1. mad.) Askere sevk için çağrıldıkları halde;

a) Kendisinin tutukluluğu veya hükümlülüğü ya da herhangi bir resmi sağlık kurumu raporuyla belgelendirilmiş istirahat gerektiren hastalığı,

b) Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun resmi sağlık kurumu heyet raporuyla belgelendirilmiş hayati tehlike içinde olduklarını gösteren hastalığı,

c) Sevkten önceki veya sonraki onbeş gün içinde ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından birinin ölümü,

d) Sevkten önceki veya sonraki onbeş gün içinde kendisi veya ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından birinin evlenmesi,

e) Sevkten önceki veya sonraki iki ay içinde çocuğunun doğması,

nedeniyle askerlik şubesine gelemeyecek olanlar, bu mazeretlerini kanıtlayan belgeleri askerlik şubesinde bulundururlar. Bunlar hakkında bakaya işlemi yapılmaz. Bu mazeretler dışındaki nedenlerle sevkin son gününe kadar askerlik şubesine gelmeyenler ile gelip de sevk evrakını alanlardan, kendilerine verilen yol süresi sonunda birliğine katılmayanlar, bakaya olarak kabul edilirler.

(Ek fıkra: 11/02/2014-6519 S.K./3. md) Tabi oldukları celp döneminde silah altına alınacakları bildirilmiş olan yedek subay aday adaylarından, sevk öncesi hazırlık işlemlerini yaptırmak maksadıyla belirlenen tarihlerde yurt içinde askerlik şubesi başkanlıklarına gelmeyenler, yabancı ülkelerde bulundukları yerin elçilik veya konsolosluklarına müracaat etmeyenler ile sınıflandırılan yedek subay adaylarından askerlik şubesi başkanlıklarına gelip sevk tarihlerinde sevk evrakını almayanlar yahut sevk evrakını alıp kendilerine verilen yol süresi sonunda sınıf okulu veya eğitim merkezine katılmayanlardan birinci fıkrada belirtilen mazeretleri bulunmadığı anlaşılanlar bakaya olarak kabul edilirler.

Bakayalar, askerlik ödevlerini yerine getirmek maksadıyla yakalanmaları için Milli Savunma Bakanlığınca İçişleri Bakanlığına, askerlik şubelerince de mahallin en büyük mülki amirine bildirilirler. Yakalanarak muhafaza altına alınan yükümlüler, vakit geçirmeksizin ve en geç yirmidört saat içerisinde en yakın askerlik şubesine getirilirler. Askerlik şubesince teslim alınamayan yükümlüler, ilgili kolluk kuvveti tarafından hazırlanan tutanağa istinaden derhal serbest bırakılırlar.

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 12. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Madde 47 - Toplanma gününde mahallin polis amiri ve jandarma kumandanları veya yerlerine gönderecekleri kimselerle şube reisi ve subayları toplanarak çağrılan erbaş ve erden gelenlerle gelmiyenler ihtiyar meclisi ve heyetleri tarafından getirilecek defterler ile şube defterleri üzerinden karşılaştırırlar. Gelmiyenlerin gelmemeleri hastalık veya mevkufluk veya mahpusluk gibi bir sebepten ileri gelip gelmediğini ihtiyar meclis ve heyetlerinden ve gelmiş olan arkadaşlarından tekrar sorarak hiçbir mazeret olmaksızın gelmemiş olanlar bakaya tanınarak ele geçtiklerinde ceza maddelerinde gösterildiği veçhile askerlikleri yaptırılmak üzere isimleri bakayaya mahsus defterlere geçirilir ve alt tarafı bu heyet tarafından tasdik olunur ve bu defterin bir aynı aranılmaları ve elde edilmeleri için en büyük mülkiye memuruna ve bunların içinde ecnebi memleketlere gitmiş olanlar varsa bulundukları yerleri gösterir defterleri Müdafaai Milliye Vekaletine ve diğer kazalarda bulunanların bulundukları mahaller Hükümetine ve askerlik şubelerine gönderilir. Hastalık veya mevkufluk veya mahpusluk gibi bir sebeple gelemedikleri heyeti mezkurece bir hekim raporu veya yapılan tahkikat üzerine anlaşılanların azami bir ay için sevkleri geciktirilir ve bu müddetin bitmesiyle o gibi kimseler için ihtiyar meclisi ve heyetlerinin yeniden şahadetname veya rapor alarak şubelerine göndermeleri lazımdır. 
    Memaliki ecnebiyede bulunan erbaş ve erden davet günü gelmiyenler hakkında sefaret ve şehbenderhaneler tarafından vakı olacak işar, bu hususta aynı hükmü haizdir. Gerek memaliki ecnebiyede olsun gerek memleket dahilinde bulunsun mazeretleri hesabiyle bir aydan ziyade gecikmiş olanların sevki mütaakıp sevk devresine tehir ve künyelerine işaret olunur. Bunlar emsallerinin terhisinden sonra muvazzaflık müddetlerini ikmal etmeğe mecburdurlar. Heyetçe yoklama sırasında anlaşılan sebeplerden başka sonradan gösterilecek sebepler tanınmaz. 
    Hastalıkları veya mevkufiyet veya mahpusiyetleri ertesi sene askerlik meclisinin toplandığı zamana kadar uzıyanlar hakkında tahkikat yapılmak üzere isimleri mezkur meclise verilir.
    Asker toplanması zamanında diğer şube dairesinde bulunanlar bulundukları mahaller, Hükümetince yapılan ilanlar veyahut memleketlerindeki ana, baba, kardeş veya akrabalarından alacakları haber üzerine bulundukları mahallin askerlik şubesinde bulunmağa borçludurlar. Bu gibiler başka bir emir verilmemiş ise asıl şubelerince gösterilecek mahallere sevkolunurlar.

14/04/2011 tarih ve 27905 sayılı R.G. de yayımlanan 6217 sayılı kanunun 1. maddesi ile değiştirilen birinci fıkra metni:
    Askere sevk için çağrıldıkları halde, hastalık, tutukluluk veya hükümlülük gibi nedenlerle askerlik şubesine gelemeyecek olanlar, bu mazeretlerini kanıtlayan belgeleri askerlik şubesinde bulundururlar. Bu mazeretler dışındaki nedenlerle sevkin son gününe kadar askerlik şubesine gelmeyenler ile gelip de sevk evrakını alanlardan, kendilerine verilen yol süresi sonunda birliğine katılmayanlar, bakaya olarak kabul edilirler.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 48 - 47 nci madde veçhile toplanma gününde yapılması lazımgelen yoklamalarda bulunacak polis amiri ve jandarma kumandanının çağrılmaları ve yapılan yoklama hakkında onlarla birlikte bir zabıt varakası yapılması ve altının tasdik edilmesi keyfiyetini şube reisleri temine borçludurlar. 
    Bu işleri yapmamış olan şube reisleri ve çağrıldıkları halde gelmiyen veya yerlerine vekillerini göndermemiş olan polis ve jandarma subayları 88 inci maddede yazılı cezayı görürler.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 49 - Yoklamaları icra olunanlar, şubelerince sevkedilecekleri gün ellerindeki hüviyet cüzdanlarına işaret olunarak gidecekleri yerlere göre ayrı ayrı ve ikişer nüsha sevk pusulalariyle memur veya jandarmalarla sevkolunurlar.

Sevkolunan erbaş ve er, hangi kıtalara verilirlerse o kıtanın kumandanı geldiği tarihi sevk pusulasının ikinci nüshasına işaret ve tasdik ederek şubesine gönderir. Haberi gelmiyenlerin nerelere verildiklerini şubeleri sorup anlamağa ve künyelerine işaret etmeğe mecburdur.

Askerlik şubeleri yoklama ve asker toplanması zamanında kendi şubeleri erbaş ve eri hakkında yaptıkları muameleyi yabancılar hakkında da yapmağa ve neticeyi şubelerine haber vermeğe mecburdurlar.

5 inci maddede yazılı muvazzaflık müddetlerini bitirenlerin terhisleri ve yaşları bir olup evlerinde bulunan erbaş ve erin yedeğe geçirilmeleri ve yedeklik müddetlerini bitirenlerin askerlik çağından çıkarılmaları Müdafaai Milliye Vekaletince Erkanı Harbiyeyi Umumiye ile kararlaştırılarak icap edenlere tebliğ olunur (Seferde bu muamele seferberliğin sonuna bırakılır).

(Değişik madde: 11/02/2014-6519 S.K./4. md)

Terhis edilen yükümlüler için birlik komutanlığı veya kurum amirliğince terhis belgesi tanzim edilerek yükümlüye verilir ve kayıtlı olduğu askerlik şubesine gönderilir. Eksik hizmetle terhis edilenlerin eksik hizmetleri ile askerlik yükümlülüğü esnasında yerine getirilemeyen hizmetten men cezaları nedeniyle eksik kalan hizmetler tamamlattırılır. Eksik kalan hizmetin tamamlattırılması ile ilgili usul ve esaslar Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığı tarafından belirlenir.

22/02/2014 tarih ve 28921 Sayılı R.G. de yayımlanan 11/02/2014 tarih ve 6519 sayılı kanunun 4. maddesi ile değiştirilen madde metni:
Madde 53 - Terhis edilecek erbaş ve erin terhis edildikleri gün ve gidecekleri mahaller, bölük ve müessese kumandanlarınca hüviyet cüzdanlarının askeri hanesine işaret olunur ve mensup oldukları askerlik şubeleri için ayrı ayrı olmak üzere terhis cetvelleri doldurularak alaylarca ve müstakil kıta ve müesseselerce bu şubelere gönderilir.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 54 - Terhis edilecek erbaş ve er, nerede oturacaklar ise terhisleri gününden itibaren en son üç ay içinde oranın askerlik şubesine gidip cüzdanlarını göstermeğe ve cüzdanlarına işaret ettirmeğe borçludurlar. Bu keyfiyet kıta ve müessese kumandanlarınca erbaş ve er terhis edildiği sırada kendilerine iyice anlatılır ve cüzdanlarına yazılır. Başka şube dairesine gidenleri o şube reisi kendi şubelerine bildirir. Bunlardan ecnebi memleketlere gidecekler ancak her hangi bir şubeye giderek kaydını yaptırdıktan sonra gidebilir.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 55 - Askerlik şubeleri, yukarki maddelerde yazılı terhis cetvellerinin veya sahiplerinin şubelere gelmesi üzerine bunların isimlerini yedek defterine geçirir ve gelmemiş olanların niçin gelmedikleri esbabını arar.

Yedek erbaş ve er, doğdukları sene yedeği adını alırlar.

Yedeklerin celpleri keyfiyeti, Cumhurbaşkanı kararıyla*1* icra olunur.

*1* 07/07/2018 tarih ve 30471 (2.Mükerrer) S.R.G. de yayımlanan 2/7/2018 tarih ve 700 sayılı KHK''nın 6. maddesi ilebirinci fıkrasında yer alan “Erkanı Harbiyei Umumiye ile kararlaştırılarak Heyeti Vekile kararma iktiran ettirildikten sonra” ibaresi “Cumhurbaşkanı kararıyla” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik madde: 17/04/1975 - 1892/1 md.)

Yedek erbaş ve erler; olağanüstü haller (...)*1* veya savaş, seferberlik, asayiş ve eğitim ve manevra için sınıf ihtiyacına göre tamamen veya kısmen çağırılabilirler.

Ancak eğitim veya manevra için çağırılmış olanların eğitim ve manevra süresi birbuçuk ayı geçemez olağanüstü hallerde bu süre Cumhurbaşkanı*1* Kararı ile lüzumu kadar uzatılabilir.

Hiç silah altına alınmamış olanlar dört ay süre ile, silah altına alınmış olup da dört aydan eksik eğitim görmüş bulunanlar ise gerektiğinde bu süreyi tamamlamak üzere askere alınırlar.

*1* 07/07/2018 tarih ve 30471 (2.Mükerrer) S.R.G. de yayımlanan 2/7/2018 tarih ve 700 sayılı KHK''nın 6. maddesi ilebirinci fıkrasında yer alan “ile sıkıyönetim” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve ikinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik madde: 30/05/1974 - 1825/1 md.)

Yedek erbaş ve erlerden genel seferberlikte celp ve davet olunanlar, bulundukları köy ve mahallelerde çağrılma için yapılacak ilan saatinden başlayarak en çok altı saat içinde yola çıkmaya, köy ve mahallelerinin şube merkezine olan uzaklığına göre şube merkezinde bulunmaya mecburdurlar.

Yabancı memleketlerde bulunanlar bulundukları yerin elçilik veya konsolosluklarınca gazetelerle ilan yoluyle çağrılırlar. Bu çağrıda elçilik ve konsolosluklar diğer yayın organlarından da faydalanabilirler. Bu çağrı üzerine yükümlüler pasaportlarını almak amacıyla gecikmeksizin altı saat içinde yola çıkarak bulundukları yerin elçilik veya konsolosluklarına olan uzaklığına göre anılan temsilciliklerde bulunmak zorundadırlar.

Bu süreden sonra şube merkezine veya elçilik ve konsolosluklara gelenler bakaya sayılır.

Erbaş ve erlerin eğitim ve manevra için celbi, muvazzaf erbaş ve erler gibi yapılır. Dahili asayiş için celpleri seferberlik hükümlerine tabidir.

Kısmi seferberlikte seferberliği ilan olunan mahaller halkından olup şubeleri haricinde bulunanlar yukarki maddelerde gösterilen zaman

içinde bulundukları mahal askerlik şubelerine veya sefaret ve şehbenderhanelere gitmeğe mecburdurlar. Bunların sureti sevkleri verilecek emre göre yapılır.

Madde 61 - (Değişik madde: 31/05/1944 - 4576/1 md.)

Hazarda veya seferde silah altına çağırılan muvazzaf veya yedek erbaş ve er resmi veya hususi her türlü işlerinde kendilerini temsil etmek üzere diledikleri bir şahsı ikinci fıkrada yazılı hükümler dairesinde tanzim edilecek bir vekaletname ile de tevkil edebilirler. 3499 sayılı Avukatlık Kanununun hükümleri mahfuzdur. Şu kadar ki, alakalı mercilerce, bu erbaş ve erden avukatı bulunmıyanlar hakkında kendilerinin veya mümessillerinin talebi üzerine veya resenve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 465 inci maddesinin birinci fıkrasında yazılı şart aranmaksızın muzahereti adliyeye müteallik hükümler tatbik olunur.

Birinci fıkrada yazılı vekaletnameler askerliğe daveti müteakip ve kıtaya iltihaktan önce noterler, noterlik bulunmıyan yerlerde sulh hakimleri veya vilayet veya kaza jandarma komutanları ile askerlik şubeleri reisleri ve kıtaya iltihaktan sonra da Askeri Adli hakimler, bölük komutanları veya bulundukları müessese amirleri tarafından tanzim veya tasdik olunur. Bu vekaletnameler hiç bir harca ve resme tabi değildir. Bu maddeye tevfikan tanzim kılınan vekaletnamelerin hükümleri erbaş ve erin terhislerinden iki ay sonrasına kadar devam eder.

Hazarda veya seferde silah altına çağırılan muvazzaf veya yedek erbaş ve erlerin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanuniyle Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunundaki muameleler sebebiyle ibraz edecekleri fakirlik ilmuhaberleri bölük komutanları veya bulundukları müessese amirleri tarafından da verilebilir.

(Değişik madde: 22/05/2012-6318 S.K/13.md.)

Barış zamanında veya seferberlik halinde sağlık durumunda değişiklik olduğunu beyan eden yedek erbaş ve erler, durumlarını askerlik şubeleri tarafından sevk edilecekleri resmi sağlık kuruluşundan *1**2* alacakları sağlık raporu ile belgelemek zorundadırlar.

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 13. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Madde 62 - Bir seferberlik ve talim ve manevra için yedek erbaş ve erin çağrılmaları lazım geldikçe, çürük olmalarından dolayı veya 63 ve 64 üncü maddelere tevfikan tecilleri icap edenler, ilk ve son yoklama sırasında anlaşılmış olmak lazımdır.

*1*  01/09/2016 tarih ve 29818 sayılı 2.mükerrer R.G. de yayımlanan 15/8/2016 tarih ve 674 S. KHK''nın  46. maddesi ile birinci fıkrasında yer alan "asker hastanelerinden" ibaresi "resmi sağlık kuruluşundan" şeklinde değiştirilmiştir.
*2* 24/11/2016   tarih ve 29898 S.R.G. de yayımlanan 10/11/2016 tarih ve 6758 sayılı kanunun 42. maddesi ile birinci fıkrasında yer alan “asker hastanelerinden” ibaresi “resmi sağlık kuruluşundan” şeklinde değiştirilmiştir.

Asayişi dahili veya her hangi bir seferberlik maksadiyle vukubulan içtimalarda yedek erbaş ve erden hangi memuriyet ve hizmette bulunanların ve ne miktarının tecili lazım geleceği daha vakti hazarda Cumhurbaşkanlığınca bir cetvel halinde yayımlanır ve*1* tebliğ edilir. Bunlar ve muvazzaf erbaş ve eri de dahil olmak üzere bilumum demiryolları ve bu yolların son istasyonları olan limanlar memurin ve müstahdemin ve amelei daimesinden oldukları Vekaleti aidesinden verilecek defterlerle tebeyyün edenler seferberliğin ilanından üç ay akdem işbu hizmet ve memuriyetlere tayin edilmiş olmak şartiyle seferberliğin ilk devrinde tecil edilirler. Vekaleti aideleri işbu müeccel memurin yerlerine yaşlılarını ve askerlikçe ilişiği bulunmıyanları peyderpey tedarik ve ihzara mecburdurlar. Şu kadar ki seferin ilk devrinde inkişaf edecek vaziyeti umumiyeye nazaran bunların tebdil edilerek lüzumu miktarının silah altına alınmaları veya devamı tecilleri ve sair suretle istihdamları hususu Cumhurbaşkanınca*1* takdir ve tebliğ olunur ve seferin devamı esnasında görülecek hal veva zıyete nazaran bu esası tanzim etmek için icap ettikçe aynı usule müracaat olunur. Bu maddenin birinci fıkrasında zikredilen cetvellere dahil vazife erbabı talim ve manevra için silah altına celp edilmezler. İkinci fıkrada zikredilen şimendifer müstahdemininin talim ve manevrada silah altına celpleri keyfiyeti Nafıa Vekaletiyle Erkanı Harbiyei Umumiye arasında tesbit olunur. Mebuslar mebusluklarının devamı müddetince müecceldirler. Arzu edenler hizmeti askeriyelerini ifa ederler.

(Ek fıkra: 11/01/1983 - 2778/2 md.) Silahlı Kuvvetler bünyesinde veya yurt içi ve yurt dışı müttefik karargahlarında çalışan sivil kilit ve uzman personelden Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilenler, olağanüstü hal, seferberlik veya savaş halinin devamı müddetince ve bulundukları kadrolarda çalıştıkları sürece Milli Savunma Bakanlığınca ertelenirler. Bu personelin olağanüstü hal, seferberlik veya savaş halinin devamı süresince görevden ayrılmaları, bağlı bulundukları Komutanlığın iznine tabidir. İzin almaksızın görevi terk edenler 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun 66 ncı maddesine göre cezalandırılırlar.

*1* 07/07/2018 tarih ve 30471 (2.Mükerrer) S.R.G. de yayımlanan 2/7/2018 tarih ve 700 sayılı KHK''nın 6. maddesi ile birinci fıkrasında yer alan “Erkanı Harbiyei Umumiyenin de muvafakati lahik olmak şartiyle İcra Vekilleri Heyetince bir cetvel halinde tesbit, Müdafaai Milliye Vekaletiyle sair icap edenlere” ibaresi “Cumhurbaşkanlığınca bir cetvel halinde yayımlanır ve” şeklinde ve “Başkumandanlık ve Heyeti Vekilece”    ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.

Askerlik şubeleri 63 üncü maddeye tevfikan tecil olunanlardan başka daireleri dahilindeki bilumum resmi ve hususi hastanelerle hilaliahmer müesseselerinde ve Hükümet veya ahali ellerinde olup ordunun iaşe ilbas ve teçhiz ve esliha ve mühimmatının tedarik ve ikmali noktasından istifade edileceği Cumhurbaşkanının*1* tasdikı ile tebeyyün eden ve seddi hayatı umumiyeyi tazyik edecek olan fabrika ve müesseseler ve kömür ve emsali maden ocaklarında ve vesaiti nakliyei berriye ve bahriyede çalışan memurlar, usta ve mütehassıs amelei daimenin esamii memuriyet ve hizmetleriyle işbu hizmet ve memuriyetlere ne vakit girmiş olduklarını gösterir tasdikli cetvellerini vakti hazarda Hükümet marifetiyle mensup oldukları fabrika ve müesseselerden alarak hazır ederler ve birer suretini usulü veçhile Müdafaai Milliye Vekaletine gönderirler. Seferberliğin nev'ine göre bu gibilerden seferberlik ilanından laakal üç ay evvel tayin edilmiş olmak şartiyle hangilerinintecil edilmesi icap edeceği seferberlik emriyle beraber tebliğ kılınır ve bu suretle tecil olunanların seferberliğin uzadığı müddetçe tecillerine devam olunması ve tamamının veya bir kısmının askere celbi sebkedecek teklif üzerine Cumhurbaşkanı*1* karariyle İcra olunur.

*1* 07/07/2018 tarih ve 30471 (2.Mükerrer) S.R.G. de yayımlanan 2/7/2018 tarih ve 700 sayılı KHK''nın 6. maddesi ilebirinci fıkrasında yer alan “taallûk ettiği Vekaletin teklifi ve İcra Vekilleri Heyetinin” ibaresi “Cumhurbaşkanının” ve “İcra Vekilleri Heyeti” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

63,64 üncü maddelerde yazılı sebeplerle silah altına alınmaktan tecil edileceklerden maktu ve munzam olmak üzere iki nevi vergi alınır. Maktuvergi miktarı bir senei müecceliyet için seyyanen 25 liradır. Munzam vergi; kazanç, müsakkafat, arazi vergilerinin kezalik beher senei müecceliyet için birmislidir. Kazanç vergisi üzerinden alınan kesri munzamlar bu hesaba dahil değildir. Maktu vergi akabi tahakkukunda defaten, munzam vergiler asıllarına tebaan mütesavi taksitlerle tahsil olunur. Tecil edilmiş olanlar her hangi bir taksit zarfında tahtı silaha alınacak olurlarsa takip eden taksitten itibaren munzam vergileri terkin olunur.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 66 - Memuriyetleri sebebiyle tecilleri lazımgelenler bu memuriyete hangi tarihte tayin edilmiş olduklarını gösterir merkezde daireleri memurin sicil müdiriyetlerince ve mülhakatta vali ve kaymakamlarca verilmiş birer vesika ve hizmet ve meslekleri sebebiyle tecil edilmeleri lazımgelenler dahi bulundukları müessesse ve imalathaneler müdiriyetlerinden verilmiş ve mahalli belediye meclislerince tasdik edilmiş birer şahadetname alarak ilk veya son yoklama zamanlarında yoklama heyetlerine ve yoklama bitmiş ise bulundukları mahal askerlik şubelerine göstermeleri veya göndermeleri ve çürüklerin dahi çürüklükleri hakkında haber vermeleri lazımdır.

Askerlik şubeleri gösterilecek şahadetname veya verilecek haber ve alacakları cetveller üzerine ihtiyar meclisi ve heyetlerinden vesair icap edenlerden yapacakları sorgu üzerine memuriyet ve hizmet ashabının hizmet ve memuriyetlerine ve çürüklerin hekimlere muayene ettirilerek çürüklükleri derecesine göre künyelerine, cüzdanlarına işaret eder ve altını tasdik eyler. *1*

*1* 
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 7. maddesi ile birinci fıkrasında yer alan "İlk ve son yoklama heyetleri ve askerlik" ibaresi "Askerlik" şeklinde değiştirilmiştir.

Yukardaki maddeler veçhile hizmet ve memuriyetleri ve memuriyetlerin birinden diğerine bila fasıla geçmiş bulundukları halde tebdili memuriyetleri ve çürüklükleri hakkında vaktiyle haber vermemiş ve şahadetname göstermemiş ve kayıtlarına işaret ettirmemiş erbaş ve erin seferberlik ilanından sonraki iddiaları dinlenmez ve çürüklük iddiasında bulunanlar arkadaşlariyle silah altına alınarak gidecekleri kıtalarda muayene olunurlar. İleli zahire müstesnadır.

*1*
 03/05/2013 tarih ve 28636 S.R.G. de yayımlanan 25/04/2013 tarih ve 6462 sayılı kanunun 1.maddesi ile birinci fıkrada yer alan "çürüklükleri" ve "çürüklük" ibareleri sırasıyla "askerliğe elverişli olmadıkları" ve "askerliğe elverişli olmadığı" şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 mad.)

Seferberlik zamanlarında çağırılacak erbaş ve er ile muvazzaflardan beş sene hapis ve daha ziyade cezayı müstelzim cürümler müstesna olmak üzere diğer bir cürüm veya kabahat ile maznun veya mahkum (mevkuf veya mahpus olsun olmasın) olanların muhakemeleri veya mahkum oldukları cezanın infazı terhislerine talik olunur.

Bu müddetler içinde dava ve ceza müruru zamanları işlemez.

13/11/2004 tarih ve 25642 S.R.G. de yayımlanan 04/11/2004 kabul tarihli ve 5252 sayılı kanunun 6. maddesince, kanunlarda öngörülen " ağır hapis" cezaları, " hapis" cezasına dönüştürülmüştür.

(Değişik madde: 22/05/2012-6318 S.K/14.md.)

Çağrılma zamanında hasta olduklarından dolayı katılamayan yedek erbaş ve erlerden bu durumlarını resmi veya askeri hekim yahut sağlık kurulu raporu ile tespit ettirenler herhangi bir cezai işleme tabi tutulmazlar. Ancak, iyileştiklerinde emsalleri kadar hizmet yapmak üzere askere alınırlar.

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 14. maddesi ile değiştirilen madde metni: 
    
 Madde 70 - Çağrılma zamanında hasta oldukları cihetle gelemedikleri 27 nci madde veçhile ihtiyar meclisi veya mahalle heyetlerinin şahadetleri ve varsa askeri veya sivil hekimlerin raporlariyle yoklama heyetince anlaşılmış olan yedek erbaş ve er iyileştiklerinde emsalleri kadar hizmet etmek üzere askere alınırlar.

(Mülga madde: 11/08/1941 - 4109/14 md.)

(Mülga madde: 11/08/1941 - 4109/14 md.)

(Mülga madde: 11/08/1941 - 4109/14 md.)

Vilayetleri haricine çıkmak istiyen her erkek hüviyet cüzdanını yanında götürmeğe ve esnayi seyahatte talep vukuunda polis ve jandarmalara göstermeğe mecburdur. Ellerinde hüviyet cüzdanı bulunmayıp da bariz bir surette askerlik çağı haricinde görülenler (çocuk ve ihtiyarlar) müstesna olmak üzere diğerleri veya cüzdanı bulunup da işbu cüzdanlarının askerlik hanelerine ve yaşlarına nazaran ilk ve son yoklamalarını yaptırdıklarına ve emsali silah altına

alınmış olanlardan askerliklerini ifa ettiklerine veya tehir veya tecil edildiğine dair kayıt gösteremiyenlerin henüz yola çıkmamış iseler hareketine ve bidayetin yolculuğa müsaade edilmez. Bu gibilere vapur veya şimendiferle yolculukları esnasında tesadüf olunursa halleri tetkik olunmak üzere çıkacakları iskele veya istasyonların askerlik şubesine, yoksa zabıtasına ve zabıtaca da en yakın askerlik şubesine teslim olunur. Vesaiti saire ile yolculuk yapanlar ilk uğrayacakları şubelere teslim olunur. Bunlardan hüviyetleri sabit olanlarla şubelerce takdir olunacak kefaleti nakdiyi verenler ahvali askeriyelerinin tetkikına devam olunmak üzere seyahatlerinde serbest bırakılır. Hüviyeti sabit olmadığı gibi kefaleti nakdiye de irae edemiyenlerin ahvali ve askerlikçe ilişiği bulunmadığı şubece en seri vasıta ile tahkik olunur ve neticei tahkikata kadar kasaba haricine çıkmamak ve sabah akşam ispatı vücut etmek üzere mahalli zabıtasına teslim olunur (işbu tahkikat azami bir hafta içinde ikmal edilir).Tahkikat neticesinde askerlikçe ilişiği olmıyanlar serbest bırakılır. İlişiği olanlar 83, 84, 85, 86, 89, 96 ncı maddeler mucibince muameleye tabidir. Bir hafta zarfında tahkikat ikmal edilemezse telgrafla ve bulunmadığı takdirde en seri vasıta ile yolcunun gideceği mahaldeki şube ve zabıtaya malumat verilerek muamelesi oraca tetkika devam edilmek üzere serbest bırakılır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 75 - Askerlik çağında olup şubesi dairesinden on beş günden fazla olmak üzere taşraya çıkmak istiyenler çıkmazdan evvel gidecekleri yerler hakkında köy ve mahalleleri ihtiyar meclisi veya heyetlerini veya şubelerini şifahen veya taahhütlü mektupla haberdar etmeğe, haber vermemiş iseler ilk ve son yoklama sırasında nerede bulunuyorlarsa bulundukları mahal ihtiyar meclisi ve heyetlerine veya şubelerine veya şubei asliyelerine veya sefaret ve şehbenderhanelerine bu suretle mahalli ikametlerini bildirmeğe borçludurlar. 
    Mahalli ikametlerini bildirmemeleri hasebiyle yoklama sırasında ahvalleri meçhul kalanlar ceza faslında yazılı cezayı görürler. Şubeler ve sefaret ve şehbenderhaneler bu hususta alacakları malumattan erbaş ve erin şubei asliyelerini haberdar ederler. Köy ve mahalle ihtiyar meclisi ve heyetleri köy ve mahallelerinde on beş günden ziyade oturan yabancıları yoklama sırasında ve firar, bakaya, yoklama kaçağı, izinsiz saklıları her zaman şubelere haber vermeğe mecburdurlar.

Seferberlikte asker çağında bulunanların yolculukları hakkında Müdafaai Milliye Vekaleti, Dahiliye Vekaleti ile müştereken bu fasılda yazılı olan kayıtlardan başka tedbirler kullanabilir.

(Değişik madde: 13/07/2013-6496 S.K./8. md)

Firar, izin veya hava değişimi tecavüzünde olan yükümlüler hakkında tanzim edilen suç dosyası, suçun oluşması için öngörülen sürelerin geçmesini müteakip, birlik veya kurum amirliklerince adli yönden bağlı bulunulan askerî mahkemenin teşkilatında kurulduğu kıta komutanlığı veya askerî kurum amirliğine derhal gönderilir. Hazırlanan suç dosyasında yükümlülerin kaçtıkları tarih ile üzerlerinde götürdükleri eşya ve teçhizat belirtilir. Yapılan bu işlemler ayrıca kayıtlı oldukları askerlik şubelerine bildirilir. Askerlik şubelerince yükümlülerin adreslerine bilgilendirme amaçlı yazı gönderilir.

31/07/2013 tarih ve 28724 S.R.G. de yayımlanan 13/07/2013 tarih ve 6496 sayılı kanunun 8. maddesi ile değiştirilen madde metni:
Madde 79 - Firarların kaçtıkları tarih ve üzerlerinde ne gibi eşya ve teçhizat götürdükleri mensup oldukları kıta ve müessese kumandanları tarafından askerlik şubelerine yazılır. Şubeler de gelen haberler üzerine bunları firar defterine yazarak elde edilmeleri için mahalli Hükümetine veya sair icap edenlere bildirir.

(Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)

(Değişik fıkra: 13/07/2013-6496 S.K./9. md) Firar, izin veya hava değişimi tecavüzünde olan yükümlülerden haklarında adli makamlarca çıkarılmış yakalama kararları olanlar, ele geçirilinceye kadar kolluk kuvvetlerince aranır. Yakalananlar hakkında ilgili adli makamın talimatı doğrultusunda işlem yapılır.

(Değişik fıkra: 31/01/2013-6413 S.K./45. md) Firar ve izinsiz olarak geçen müddetler, herhangi bir mahkemenin hükmettiği hapis cezaları ve Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununda hizmetten sayılmayacağı açık olarak belirtilmiş disiplin cezaları muvazzaf ve yedek hizmetlerinden sayılmaz.

Beraatle neticelenen davalarda mevkufiyet müddetleri hizmetten sayılır. Ancak muvazzaflardan altı ay talim görmemiş olanlara bu müddet tamamlattırılır. Yedeklere talim müddeti kadar hizmet yaptırılır.

(Ek fıkra: 13/07/2013-6496 S.K./9. md) Haklarında adli makamlarca çıkarılmış yakalama kararı olmayanlardan kendiliğinden gelen ya da kolluk kuvvetleri tarafından askerlik şubelerine teslim edilenler, yol ve iaşe bedelleri ödenerek serbest olarak birlik ve kurumlarına sevk edilirler.

(Ek fıkra: 13/07/2013-6496 S.K./9. md) Terörle mücadele görevi sırasında veya bu görevinden dolayı alıkonulan veya kaybolan er ve erbaşların yeniden birliklerine dönmeleri hâlinde durumları, mensup oldukları kuvvet komutanlıklarınca teşkil edilecek kurul tarafından incelenir. Kaçırılma veya kaybolma ile ilgili olarak kusurlu görülenler hakkında soruşturma dosyası tanzim edilerek yetkili makamlara intikal ettirilir. Kurul tarafından kusursuz görülenler ile haklarında kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilenlerin birliklerinden ayrı geçirdiği süreler hizmetten sayılır ve ödenmemiş özlük hakları ödenir.

16/02/2013 tarih ve 28561 S.R.G. de yayımlanan 31/01/2013 tarih ve 6413 sayılı kanunun 45. maddesi ile değiştirilen ikinci fıkra metni:
    Firar ve izinsiz olarak geçen müddetlerle her hangi bir mahkemenin hükmettiği hapis cezaları muvazzaf ve yedek hizmetlerinden sayılmaz. Disiplin cezaları hizmetten sayılır. 
    
31/07/2013 tarih ve 28724 S.R.G. de yayımlanan 13/07/2013 tarih ve 6496 sayılı kanunun 9. maddesi ile değiştirilen birinci fıkra metni:
Kıt''a ve müesseselerden kaçan veya aldıkları izin ve tebdilihava müddetini geçiren erbaş ve er kıt''a ve şubelerce ele geçirilinceye kadar aranır ve elde edilenler nezaret altında kıt''alarına sevkedilmek üzere mahalli hükümetine teslim olunur.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

04/12/2007 tarih ve 26720 S.R.G. de yayımlanan 21/11/2007 tarih ve 5716 sayılı kanunun 1. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 83 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.) 
    Askerlik çağına girmiş olupta yirmi yaşına girdiği sene temmuzunun birinci gününe kadar 17 nci madde veçhile doğrudan doğruya veya her hangi bir vasıta ile ilk yoklamasını yaptırmıyan ve yoklama defterine ismini yazdırmıyanlardan sonyoklamanın devam ettiği günler bitinceye kadar müracaat eden veya ele geçenler, bin kuruş para cezasına tabi tutulur ve her iki yoklamaları birden yapılarak keyfiyet cüzdanlarına yazılır.
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 83 - (Değişik madde: 21/11/2007-5716 S.K./1.mad) 
    Askerlik çağına girmiş olup da yirmi yaşına girdiği sene Temmuz ayının birinci gününe kadar 17 nci maddeye göre doğrudan doğruya veya herhangi bir vasıta ile ilk yoklamasını yaptırmayan ve yoklama defterine ismini yazdırmayanlardan son yoklamanın devam ettiği günler bitinceye kadar müracaat eden veya ele geçenler, yirmi Yeni Türk Lirası idarî para cezasına tâbi tutulur ve her iki yoklamaları birden yapılarak keyfiyet cüzdanlarına yazılır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

04/12/2007 tarih ve 26720 S.R.G. de yayımlanan 21/11/2007 tarih ve 5716 sayılı kanunun 2. maddesi ile değiştirilen fıkra metni:
    
 İlk yoklamasını yaptırmış olduğu halde son yoklamanın devam ettiği günler içinde mahallin askerlik meclisine veya sefaret ve şehbenderhanelere gelmemiş ve gelememesi hakkında işbu kanunda yazılı bir mazeret bulunduğuna dair haber göndermemiş olanlardan arkadaşlarının ilk tertibinin sevklerinden evvel ele geçen veya kendiliğinden gelenlerden 1500 kuruş cezayı nakdi alınır ve hekime muayeneleri yaptırılarak askerliğe elverişli olanlar, kabiliyeti bedeniyelerine ve tahsil derecesine ve ahvali sairelerine göre tam veya kısa hizmet yapmak ve arkadaşlariyle sevk ve terhis edilmek üzere numarasız olarak asker edilirler.
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 84 - (Değişik fıkra: 21/11/2007-5716 S.K./2.mad) İlk yoklamasını yaptırmış olduğu halde son yoklamasının devam ettiği günler içinde bulunduğu yerin askerlik meclisine veya elçilik ve konsolosluklara gelmemiş ve gelememesi hakkında bu Kanunda yazılı bir mazeret bulunduğuna dair haber göndermemiş olanlardan arkadaşlarının ilk tertibinin sevklerinden evvel ele geçen veya kendiliğinden gelenlerden yirmi Yeni Türk Lirası idarî para cezası alınır ve hekime muayeneleri yaptırılarak askerliğe elverişli olanlar, bedenî kabiliyetlerine ve öğrenim derecelerine ve diğer durumlarına göre tam veya kısa hizmet yapmak ve arkadaşlarıyla sevk ve terhis edilmek üzere numarasız olarak asker edilir.
    Kabiliyeti bedeniyeleri askerliğe elverişli bulunmıyanlar hekim muayenesine göre ya ertesi seneye terkolunur veya askerlikten çıkarılır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

04/12/2007 tarih ve 26720 S.R.G. de yayımlanan 21/11/2007 tarih ve 5716 sayılı kanunun 3. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 85 - İlk yoklama defterine ismini yazdırmamış olmakla beraber son yoklamada da bulunduğu mahal askerlik meclisine gelmemiş ve gelememeleri hakkında bu kanunda yazılı bir sebep olduğuna dair haber de göndermemiş bulunanlardan ele geçen veya kendiliklerinden gelenler hakkında elde edildikleri tarihe nazaran yukarki madde veçhile muamele yapılmakla beraber cezayı nakdileri iki kat olarak alınır.
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 85 - (Değişik madde: 21/11/2007-5716 S.K./3.mad) 
    İlk yoklama defterlerine ismini yazdırmamış olmakla beraber son yoklamada da bulundukları yer askerlik meclislerine veya şubelerine gelmemiş ve gelmemeleri hakkında bu konuda yazılı bir sebep olduğuna dair haber de göndermemiş bulunanlardan ele geçen veya kendiliklerinden gelenler hakkında elde edildikleri tarihe nazaran yukarıdaki maddeye göre işlem yapılmakla beraber otuz Yeni Türk Lirası idarî para cezası alınır.

(Değişik: 31/3/2011-6217/2 md.)

(Değişik birinci fıkra: 22/5/2012 – 6318/16 md.) Yoklamada bulundukları yerdeki askerlik şubesi, elçilik veya konsolosluklara gelmeyen ve bu Kanunda yazılı bir mazereti bulunduğuna dair belge ibraz etmemiş olanlardan, birlikte yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki ilk celp ve sevk tarihinden sonra ve son celp ve sevk döneminin bitiminden önce ele geçen veya kendiliğinden gelenler bulundukları yerde resmi bir hekime yahut en yakın yerde bulunan Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarında muayene ettirilirler. Muayene neticesinde askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlardan erteleme hakkı bulunmayanlar Millî Savunma Bakanlığınca tespit edilecek sınıf ve tertibat yerlerine derhal sevk olunurlar. Bu durumdakiler hakkında il veya ilçe idare kurullarınca yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. (1)

(Değişik ikinci fıkra: 22/5/2012 – 6318/16 md.) Yoklamada bulundukları yerdeki askerlik şubesi, elçilik veya konsolosluklara gelmeyen ve bu Kanunda yazılı bir mazereti bulunduğuna dair belge ibraz etmemiş olanlardan, birlikte yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son celp ve sevk döneminin bitimine kadar ele geçmeyenler, elde edildiklerinde bulundukları yerde resmi bir hekime yahut en yakın yerde bulunan Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarında muayene ettirilirler. Muayene neticesinde askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlardan erteleme hakkı bulunmayanlar Millî Savunma Bakanlığınca tespit edilecek sınıf ve tertibat yerlerine derhal sevk olunurlar. (1)

İkinci fıkra kapsamında yoklama kaçağı kaldıktan sonra ertelemesi yapılanlar ile birliklerine sevk edilenler hakkında bu Kanunun 89 uncu maddesinin dört ila yedinci fıkra hükümleri uygulanır.

Yoklama kaçağı iken ertelemesi yapılmış olanlar, ertelemelerinin bittiği tarihi takip eden ilk mesai günü sevk edilirler.

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 13. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Madde 86 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.) 
    Son yoklamada bulundukları yerdeki askerlik meclisine veyahut elçilik ve konsolosluklara gelmiyen ve 26 ncı maddede yazılı mazeretlerini bildirmiyen ve birlikte askerlik muamelesine tabi oldukları doğumluların celb ve sevkine kadar da ele geçmiyen mükellefler, elde edildiklerinde bulundukları yerde veyahut yol masrafı kendileri tarafından verilmek üzere en yakın yerde bulunan iki askeri hekime (birisi sivil olabilir) muayene ettirilir. Muayene neticesinde askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlar askerlik meclislerince ve toplu değilse idare heyetlerince numarasız asker edilirler ve askerlik meclisleri çalışmadığı zamanlarda sınıfları ve mürettebleri, mıntakasında bulundukları kolordularca tesbit edilerek muvazzaf hizmetleri yaptırılmak üzere derhal işbu mürettebata sevk olunurlar (35 yaşını bitirmiş olanlarla daha yukarı yaşta bulunanlar geri hizmetlerde istihdam olunurlar).
    Sıhhatleri muvakkaten askerliğe elverişli olmadığı anlaşılanlar keza askerlik meclisi veya idare heyetlerince numarasız asker edilir ve sevkleri geri bırakılır. Bunların sonradan yaptırılan muayenelerinde sıhhi halleri, askerlikten büsbütün çıkarılmalarını icab ettirirse 41 inci madde hükmüne tabi tutulurlar. Askerliğe elverişli olduklarını gösterirse sınıfları ve mürettebleri yukarıdaki gibi tesbit olunarak hemen sevkedilirler. 
    Sıhhi hallerinden dolayı ilk muayenede askerlikten büsbütün çıkarılmaları icab edenler 41 inci madde hükmüne tabi tutulurlar. 86 ncı madde hükmüne girenler askeri mahkemelere verilir.
    03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 16. maddesi ile değiştirilen birinci ve ikinci fıkra metni:
    Son yoklamada bulundukları yerdeki askerlik meclisi, elçilik veya konsolosluklara gelmeyen ve bu Kanunda yazılı bir mazereti bulunduğuna dair belge ibraz etmemiş olanlardan, birlikte son yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki ilk celp ve sevk tarihinden sonra ve son celp ve sevk döneminin bitiminden önce ele geçen veya kendiliğinden gelenlerden yüz Türk Lirası idarî para cezası alınır ve bulundukları yerde resmi bir hekime yahut en yakın yerde bulunan asker hastanesinde muayene ettirilirler. Muayene neticesinde askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlardan erteleme hakkı bulunmayanlar askerlik meclislerince, bu meclisler toplu değilse idare heyetlerince haklarında karar alınarak Milli Savunma Bakanlığınca tespit edilen sınıf ve tertibat yerlerine derhal sevk olunurlar.
    Son yoklamada bulundukları yerdeki askerlik meclisi, elçilik veya konsolosluklara gelmeyen ve bu Kanunda yazılı bir mazereti bulunduğuna dair belge ibraz etmemiş olanlardan, birlikte son yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son celp ve sevk döneminin bitimine kadar ele geçmeyenler, elde edildiklerinde bulundukları yerde resmi bir hekime yahut en yakın yerde bulunan asker hastanesinde muayene ettirilirler. Muayene neticesinde askerliğe elverişli oldukları anlaşılanlardan erteleme hakkı bulunmayanlar askerlik meclislerince, bu meclisler toplu değilse idare heyetlerince haklarında karar alınarak Milli Savunma Bakanlığınca tespit edilen sınıf ve tertibat yerlerine derhal sevk olunurlar.

(1) 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 52 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “asker hastanesinde” ibaresi “Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarında” şeklinde değiştirilmiş,  daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7070 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

04/12/2007 tarih ve 26720 S.R.G. de yayımlanan 21/11/2007 tarih ve 5716 sayılı kanunun 4. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 87 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.) 
    Son yoklama sırasında ertesi seneye terki mucib mekteblerde okumakta olupta bulundukları mahal askerlik meclislerine veya şubelerine tahsil derecesi hakkında tasdikli şehadetname göndermemiş olanlar 15 lira para cezasına tabi tutulur ve ertesi seneye bırakılır.
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 87 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.;Değişik madde: 21/11/2007-5716 S.K./4.mad.) 
    Son yoklama sırasında ertesi seneye terki gereken okullarda okumakta olup da bulundukları yer askerlik meclislerine veya şubelerine tahsil derecesi hakkında onaylı belge göndermemiş olanlar yirmi Yeni Türk Lirası idarî para cezasına tâbi tutulur ve ertesi seneye bırakılır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 88 - Askerlik meclisi reis ve azalarından bila özür meclise gelmiyenlerle 48 inci madde mucibince yapılacak yoklamaya bila özür gelmiyen veya vekil göndermiyen polis amirleri ve jandarma kumandanı ve bu işleri yapmamış olan şube reisleri hakkında vazifelerine devam etmiyenler hakkındaki ahkamı kanuniye tatbik olunur.

(Değişik madde: 31/03/2011-6217 S.K 3. mad.)

Sınıf ve tertibatı belirlenmiş olanlardan, yapılan bildirim veya duyuru üzerine birlikte sevk edilecekleri emsallerinin sevk tarihinin son gününe kadar gelmeyen ve bu durumları 47 nci maddede yazılı özürlerinden ileri gelmediği belirlenenler ile sevk edildikten sonra askerliğini yapacağı kıtaya gitmeksizin kaçanlardan elde edilip de erteleme hakkı bulunmayanlar derhal sevk olunurlar.

(Değişik fıkra: 11/02/2014-6519 S.K./6. md) Durumları 47 nci maddenin ikinci fıkrasına uyanlar ile sınıflandırılan yedek subay adaylarından askerlik şubesi başkanlıklarına gelip sevk tarihlerinde sevk evrakını almayanlar ve sevk evrakını alıp kendilerine verilen yol süresi sonunda sınıf okulu veya eğitim birliğine katılmayanlardan durumları 47 nci maddede belirtilen mazeretler dışında kalanlar eğitim birliği veya sınıf okuluna sevk olunurlar.

Bakaya iken ertelemesi yapılmış olanlar, ertelemelerinin bittiği tarihi takip eden ilk mesai günü sevk edilirler.

Barışta, kabul edilebilir bir özrü olmaksızın;

a) Yoklama kaçaklarından birlikte yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son kafilesi gönderilmiş bulunanlar için, son kafilenin gönderilmesi tarihinden, *1*

b) Saklılardan yaşıtlarının yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son kafilesi gönderilmiş bulunanlar için, son kafilenin gönderilmesi tarihinden,

c) Bakaya kalanlar için, bakaya kaldıkları tarihten,

d) İhtiyat erattan çağrılıp da birlikte işleme tabi olduğu kişiler gönderilmiş bulunanlar için, en son gönderilme tarihinden,

e) Yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olup olmamasına bakılmaksızın askerlik şubesince sevk edildiği kıtasına katılmayan veya geç katılanlar için, kendilerine tanınan kanuni yol süresinin bitiminden,

itibaren dört ay içinde gelenler ikiyüzelli, yakalananlar bin; dört aydan sonra bir yıl içinde gelenler beşyüz, yakalananlar ikibin; bir yıldan sonra gelenler yediyüzelli, yakalananlar üçbin Türk Lirası idarî para cezasıyla cezalandırılır. Bir yıldan sonra tamamlanan her takvim yılı için kendiliğinden gelenler ayrıca bin, yakalananlar ayrıca ikibin Türk Lirası idarî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, bu eylemlerinden sonra askerlik şubesince ilk sevk edildikleri kıtalara gecikmeksizin katılmaları halinde haklarında verilecek idarî para cezalarının yarısı verilir.

Bu madde uyarınca verilecek idarî para cezalarına ilişkin evrak, yükümlünün bağlı olduğu askerlik şubesi başkanlıklarınca yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu yer mülki idare amirliklerine gönderilir ve idarî para cezası ilgili il ya da ilçe idare kurullarınca verilir.

Bu madde uyarınca verilen idarî para cezaları hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununda öngörülen kanun yoluna müracaat edilebilir. Bu cezaların yerine getirilmesi askerlik hizmetlerinin sonuna bırakılır. Bu süreler içinde zamanaşımı işlemez.

Barışta, dördüncü fıkra uyarınca verilen idarî para cezası kesinleştikten sonra dördüncü fıkrada sayılan eylemlerden herhangi birini işleyenler ile bu eylemleri seferberlik ve savaş halinde işleyenler hakkında askerlik şubelerince suç dosyaları hazırlanarak yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu yer Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.

13/02/2009 tarih ve 27140 S.R.G. de yayımlanan 05/02/2009 tarih ve 5837 sayılı kanunun 14. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Madde 89 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.) 
    Numaralı veya numarasız asker edilmiş mükellefler, yapılan davet üzerine birlikte sevkedilecekleri arkadaşlarının sevki gününe kadar gelmez ve bunun da 47 nci maddede yazılı özürlerden ileri gelmediği tasdik 
    edilmiş bulunursa veya sevk edilirken askerliğini yapacağı kıtaya gitmeksizin kaçarlarsa askeri mahkemelere verilirler ve elde edilenler hemen sevkolunurlar.
    (Değişik fıkra: 21/07/1999 - 4414/4 md.) Bunlardan yedek subay yetişme şartlarını haiz olanlar muayyen zamanlarda hazırlık kıt''asına veya yedek subay okuluna sevkedilirler.
     
22/02/2014 tarih ve 28921 Sayılı R.G. de yayımlanan 11/02/2014 tarih ve 6519 sayılı kanunun 4. maddesi ile değiştirilen ikinci fıkra metni:
Bunlardan yedek subay yetişme şartlarını taşıyanlar, muayyen zamanlarda birliklerine veya yedek subay yetiştiren sınıf okullarına sevk edilirler.

14/04/2011 tarih ve 27905 sayılı R.G. de yayımlanan 6217 sayılı kanunun 3. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Madde 89 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.;Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./14.mad) 
    Sınıf ve tertibatı belirlenmiş olanlardan, yapılan bildirim ve duyuru üzerine birlikte sevk edilecekleri emsallerinin sevkinin son gününe kadar gelmeyen ve bu durumları 47 nci maddede yazılı özürlerinden ileri gelmediği belirlenenler ile sevk edildikten sonra askerliğini yapacağı kıtaya gitmeksizin kaçanlardan elde edilip de erteleme hakkı bulunmayanlar derhal sevk olunurlar. 
    Bunlardan yedek subay yetişme şartlarını taşıyanlar, muayyen zamanlarda birliklerine veya yedek subay yetiştiren sınıf okullarına sevk edilirler.
    Bakaya kaldıktan sonra ertelemesi yapılanlar ile birliklerine sevk edilenler, askerlik şubelerince mahkemeye verilirler.
    Bakaya iken ertelemesi yapılmış olanlar, ertelemelerinin bittiği tarihi takip eden ilk mesai günü sevk edilirler.
    *1* 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan ilk "son" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

(Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)

(Değişik cümle: 22/05/2012-6318 S.K/17.md.) Talim ve manevra için çağrıldıkları halde 47 nci maddeye göre özürsüz gelmedikleri anlaşılan yedek erbaş ve erler hakkında 89 uncu madde hükmü uygulanır ve emsalleri kadar hizmete tabi tutulurlar. Bu gibiler askerlik borcunu ödemedikçe ve cezasını görmedikçe bir memuriyette kullanılamazlar. Bunların dahiliasayiş için celbleri 59 uncu madde mucibince seferberlik ahkamına tabidir.

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 17. maddesi ile değiştirilen birinci fıkranın birinci cümle metni:
    
 Yedek erbaş ve erden olup talim ve manevra için çağrıldıkları halde 47 nci maddeye göre özürsüz gelmedikleri anlaşılanlar askeri mahkemelere verilirler ve arkadaşları kadar hizmete tabi tutulurlar.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 91 - Ellerindeki hüviyet cüzdanlarına nazaran askerlik çağına girmiş erbaş ve erden o senenin Temmuzunun birinci gününe kadar ilk yoklamasını yaptırarak cüzdanlarına işaret ettirmemiş bulunanları hükümet hizmetine alanlar(memurin müdürleri ve buna mümasil salahiyettar memurlar) Türk Ceza Kanunununiki yüz otuzuncu maddesi mucibince tecziye edilir ve bilerek hususi hizmete alanlardan 1000 kuruş cezayi nakdi alınır.

13/11/2004 tarih ve 25642 S.R.G. de yayımlanan 04/11/2004 kabul tarihli ve 5252 sayılı kanunun 3. maddesince, mevzuatta yürürlükten kaldırılan Türk Ceza Kanununa yapılan yollamalar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelere yapılmış sayılır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 92 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)
    Askerlik çağına girmiş erbaş ve erden girdikleri sene ilk teşrin sonuna kadar son yoklamasını yaptırarak nüfus hüviyet cüzdanına işaret ettirmemiş olanları bilerek resmi veya hususi hizmete alanlar Askeri Ceza Kanununa göre cezalandırılırlar.

(Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)

(Değişik fıkra: 22/05/2012-6318 S.K/18.md.) Yoklama kaçağı, saklı ve bakayaları bilerek resmi veya özel hizmete alanlar Askerî Ceza Kanununa göre cezalandırılırlar.

Seferberlikte bu gibileri ve yedek erbaşdan ve erden olup da çağırılmış oldukları halde gitmemiş bulunanları ve kıt'alardan kaçmış olanları veya izinsizleri bilerek resmi ve hususi hizmete alanlar ve bu gibilerin gizlenmelerine ve kaçmalarına yardımı dokunduğu anlaşılanlar askeri mahkemelere verilir.

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 18. maddesi ile değiştirilen birinci fıkra metni:
    
 İlk ve son yoklamasını yaptırmış olsun olmasın 21 yaşına girmiş ve yaşıtları çağrılıp askere sevkedilmiş erbaş ve erden daha sonra sevk edileceklerini gösterir cüzdanlarında bir işaret bulunmıyanları bilerek resmi veya hususi hizmete alanlar, Askeri Ceza Kanununa göre cezalandırılırlar.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

04/12/2007 tarih ve 26720 S.R.G. de yayımlanan 21/11/2007 tarih ve 5716 sayılı kanunun 5. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 94 - (Değişik madde: 24/07/1940 - 3899/1 md.) 
    A) Askerliklerini bitirip terhis edilen erbaş ve erden 54 üncü madde mucibince 3 ay içinde bir güna özürleri olmaksızın tezkere ve cüzdanlarını şubelerine kaydettirmeyenlerden beş lira para cezası alınır.
    B) İlk veya son yoklama zamanlarında yapılan ilan üzerine yoklama memurlarına veya askerlik şubelerine ve elçilik ve konsolosluklara bizzat müracaatla veyahut yazı ile veya başka birisi vasıtasile hüviyet cüzdanını göndererek kanuni yoklamasını yaptırmayan yedek erbaş ve er beş lira para cezasile cezalandırılır.
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 94 - (Değişik madde: 24/07/1940 - 3899/1 md.;Değişik madde: 21/11/2007-5716 S.K./5.mad.) 
    Askerliklerini bitirip terhis edilen erbaş ve erden 54 üncü madde gereğince üç ay içinde geçerli bir özürleri olmaksızın terhis belgelerini şubelerine kaydettirmeyenlerden yirmi Yeni Türk Lirası idarî para cezası alınır.
    İlk veya son yoklama zamanlarında yapılan ilân üzerine yoklama memurlarına veya askerlik şubelerine veya elçilik ve konsolosluklara bizzat müracaatla veyahut yazı ile veya başka birisi vasıtası ile nüfus cüzdanını göndererek kanunî yoklamasını yaptırmayan yedek erbaş ve er yirmi Yeni Türk Lirası idarî para cezası ile cezalandırılır.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 95 - Askerlik çağında olup da şubeleri haricine gideceklerden gidecekleri yerleri esnayi azimette veya (75) inci madde mucibince gidecekleri yerlerde on beş günden ziyade kaldıkları halde oturdukları yerleri yoklama sırasında gittikleri köy ve mahalle ihtiyar meclis veya heyetlerine veyahut şubelerine bildirmiyenlerle o köy veya mahallenin ihtiyar meclisi veya heyetlerinden 500 kuruş cezayı nakdi alınır.

(Değişik madde: 22/05/2012-6318 S.K/19.md.)

Saklılardan ele geçen veya kendiliğinden gelenler nüfus kayıtlarına kaydedilmek üzere nüfus idarelerine gönderilir. Nüfus idarelerince kaydedilenlerin bilgileri askerlik şubelerine hemen bildirilir. Bunlardan yaşıtlarının ilk celp ve sevk tarihinin bitiminden önce yakalanan veya kendiliğinden gelenler, yoklamalarını müteakip Millî Savunma Bakanlığınca belirlenecek esaslara göre silah altına alınırlar. Yaşıtlarının ilk celp ve sevk tarihinin bitiminden sonra ele geçen veya kendiliğinden gelenler hakkında yoklamalarını müteakip 86 ncı ve 89 uncu madde hükümlerine göre işlem yapılır.

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 19. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 96 - (Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.) 
    Görünüşe göre yirmi yaşlarına girmiş oldukları halde isimlerini nüfus kütüğüne yazdırarak cüzdan almamış saklılardan ele geçenler veya kendiliğinden gelenler Nüfus Kanunu mucibince nüfus kütüğüne yazılmak üzere nüfus idarelerine gönderilir. Nüfus idarelerince kütüğe yazılarak keyfiyet askerlik şubelerine hemen bildirilir. Bu gibilerden yaşlarına göre arkadaşlarının son yoklamaları yapılmış olanlar numarasız asker edilerek arkadaşlarının sevk edilmiş olup olmadıklarına nazaran haklarında 84 üncü veya 86 ncı maddelerin hükümleri tatbik olunur ve askerlikleri yaptırıldıktan sonra yaşıtlarının bulunduğu sınıfa geçirilir. Arkadaşları son yoklama görmemiş veya görmekte bulunmuş olanların yoklamaları ve askerlikleri onlar gibi yaptırılır.

(Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)

Kıt'a ve müesseselerden kaçan erbaş ve er hakkında Askeri Ceza Kanununa göre muamele yapılır.

(Değişik madde: 20/11/1935 - 2850/1 md.)

Askerlikten kısmen veya kamilen kurtulmak için hile yapanlar ve bunların suç ortakları askeri mahkemelere verilir.

Nüfus kütüklerinde yazılı olanları yoklama cetveline yazmamış ve yazdırmamış veya sair bir muamele sebebiyle gizlemiş olan veya saklılardan veyahut yeniden nüfus kütüğüne yazılan veya yaşlarını mahkeme vasıtasiyle değiştiren erbaş ve er hakkında askerlik şubelerine bir ay içinde haber vermemiş bulunan nüfus müdür ve memurları vazifelerini sui'istimal etmiş sayılarak amirleri tarafından haklarında takibatı kanuniye yapılır.

Celp ve sevkı lazım gelen erbaş ve erin geri kalmasına ve silah altına alınması icap edenlerin tecillerine veya tecilleri lazımgelenlerin haksız olarak sevklerine sebebiyet verecek derecede askerlik defter ve cetvellerine yalan, yanlış ve eksik bir şey yazanlar, kanun ve talimatta yazılı cetvel ve defterleri nümunesi veçhile tutmıyanlar dikkatsizlik veya sahtekarlık töhmetiyle divanı harbe verilir.

(Mülga madde: 22/05/2012-6318 S.K/22.md.)

03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 22. maddesi ile mülga edilen madde metni:
    
 Madde 101 - İşbu fasılda yazılı cezayi nakdiler ve numarasız asker edilmek muamelesi, mükellef nerede ele geçmişse toplu bulundukları zaman oranın askerlik meclisleri ve dağılmış iseler idare heyetlerince hüküm ve keyfiyet mahalli askerlik şubelerine tebliğ olunur.

İşbu kanuna tevfikan idare heyetince yapılacak her nevi muamele ve verilecek kararlarda askerlik şube reisi azayı tabiiye sıfatiyle mecliste bulunur ve verilecek kararlarda rey sahibi olarak reyini verir.

(Değişik madde: 22/05/2012-6318 S.K/20.md.)

Askeralma bölge ve şubelerinin askerlik işlemleri ile sağlık kuruluşlarının verdikleri raporlar hakkında şikayet, itiraz ve ihbarlar Millî Savunma Bakanlığınca incelettirilir. Millî Savunma Bakanlığınca bunların doğruluğu ve mevzuata uygunluğu araştırılarak sonucuna göre işlem yapılır.

24/06/2008 tarih ve 26916 S.R.G. de yayımlanan 11/06/2008 tarih ve 5769 sayılı kanunun 1. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 
 Madde 103 - İşbu kanuna göre askerlik meclisleri veya kaza ve vilayet idare heyetleri hakkındaki şikayetler Dahiliye ve Müdafaai Milliye Vekaletlerince müştereken ve askerlik daire ve şube reisleriyle hekimler hakkındaki şikayetler Müdafaai Milliye Vekaletince tahkik ettirilir.
    İşbu meclis ve heyetlerle askerlik daire ve şubelerinin ve muayeneye memur hekimlerin verdikleri kararlar ve raporlar aleyhindeki itirazların kanuna derecei mutabakatını tetkik ve neticeye göre tashih ve tadil hakkı Müdafaai Milliye Vekaletine aittir. Buna da kanaat etmiyenler Şurayı Devlete müracaat edebilirler.
    
 03/06/2012 tarih ve 28312 S.R.G. de yayımlanan 22/05/2012 tarih ve 6318 sayılı kanunun 20. maddesi ile değiştirilen madde metni:
    
 Madde 103 - (Değişik madde: 11/06/2008-5769 S.K./1.mad.)
    Bu Kanuna göre askerlik meclisleri ile il ve ilçe idare kurullarının aldığı askerlik kararları ile kurul üyeleri hakkındaki şikâyet veya itirazlar Milli Savunma ve İçişleri bakanlıklarınca müştereken; askerlik daireleri ve şubelerinin askerlik işlemlerine ilişkin kararları ile hekimlerin verdikleri raporlar hakkındaki şikâyet ve itirazlar Milli Savunma Bakanlığınca incelettirilir.
    Anılan meclis ve kurullar ile askerlik daire ve şubelerinin verdikleri kararlar ile muayenede görevli hekimlerin verdikleri raporlar aleyhine yapılacak şikâyet veya itirazlar yahut bu karar ve raporların düzeltilmesini ya da değiştirilmesini gerektirecek nitelikteki bilgi ve belgelerin herhangi bir şekilde elde edilmesi üzerine, Milli Savunma Bakanlığınca bunların doğruluğu ve mevzuata uygunluğu araştırılarak sonucuna göre işlem yapılır.

(Ek madde: 20/03/1980 - 2299/1 md.; Değişik madde: 21/05/1992 - 3802/5 md.;Değişik madde: 02/07/2005-5380 S.K./2.mad)

(Değişik fıkra: 26/7/2018 -7146 S.K./1. md) Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sanatı icra ederek, yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere, toplam en az üç yıl süre ile fiilen yabancı ülkelerde bulunan, bu Kanun ile 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununa tabi yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları, 2.000 avro veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını başvuru tarihinde defaten ödemeleri ve Millî Savunma Bakanlığınca verilecek uzaktan eğitimi almaları hâlinde muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Uzaktan eğitime ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.

Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere yaptıkları başvuruları kabul edilen yükümlülerden, gereken şartları taşımadıkları anlaşılanlar, ödemeleri gereken yabancı ülke parasını yönetmelikte belirtilen sürelere uygun ödemeyenler, ücret veya maaşları yurt içinden transfer edilenler, yabancı ülkelerde resmî görevle bulunanlar, dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için gereken yükümlülüklerinin devamı süresince toplam olarak her takvim yılının yarısından fazlasını yurt içinde geçirenler, yurda kesin dönüş yapanlar veya dövizle askerlik hizmetinden yararlanma şartlarını kaybedenler, istekleriyle vazgeçenler, askerliğe elverişsiz olduğu tespit edilenler Millî Savunma Bakanlığı tarafından dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılarak durumlarına uygun askerlik işlemine tâbi tutulurlar. *1*

(Mülga fıkra: 14/01/2016-6661 S.K./6. md)

Yukarıda belirtilen döviz miktarlarını yarısına kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı*2* yetkilidir. Avro dışındaki diğer paralarla yapılacak ödemelerin miktarı, her yıl başındaki çapraz kurlar esas alınarak Millî Savunma Bakanlığı tarafından tespit ve ilân edilir. *1*

(Değişik fıkra: 30/11/2011 - 6252 S.K./1. md.) Yükümlülerin ödedikleri dövizler, dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılmaları halinde tabi oldukları statüde askerlik hizmetini tamamladıktan sonra; ödemesini tamamlamadan Türk vatandaşlığından çıkmalarına izin verilen veya Türk vatandaşlığını kaybeden, askerliğe elverişsiz hale gelen ya da vefat edenlerin ödedikleri dövizler ise talepleri halinde kendilerine, vekillerine veya mirasçılarına iade tarihindeki kura göre Türk Lirası olarak yurt içinde gösterecekleri banka hesabına iade edilir. Ödemesini tamamladıktan sonra, dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılmalarını talep edenlere, askerliğe elverişsiz hale gelenlere, vefat edenlere, Türk vatandaşlığından çıkmalarına izin verilenler ile Türk vatandaşlığını kaybedenlere geri ödeme yapılmaz.

Savaş veya savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi hâlinde, bu Kanuna tâbi yükümlülerin askerlik hizmetini yerine getirmek üzere silâh altına alınmalarının esasları Cumhurbaşkanı*2* tarafından belirlenir.

06/07/2005 tarih ve 25867 S.R.G. de yayımlanan 02/07/2005 tarih ve 5380 sayılı kanunun 2. maddesi ile değiştirilen madde metni:
Ek Madde 1 - (Ek madde: 20/03/1980 - 2299/1 md.; Değişik madde: 21/05/1992 - 3802/5 md.)
Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sanatı icra ederek, en az üç yılsüre ile fiilen yabancı ülkelerde bulunan 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Yedeksubaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununa tabi yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk konsoloslukları aracılığıyla askerlik şubelerine başvurmaları halinde; 10000 Alman Markı veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru tarihinden itibaren 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ödemeleri ve bir aylık temel askerlik eğitimine tabi tutulmaları kaydıyla muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Bunlardan 38 yaşında başvuranlar; belirtilen dövizin tamamını başvuru sırasında defaten öderler. 38 yaşından önce başvuranlar ise, öngörülen dövizi başvuru sırasında defaten ödeyebilecekleri gibi, dörtte birini başvuru sırasında, kalanını 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar olan süre içinde ödeyebilirler.
Yukarıda belirtilen döviz miktarını yarısına kadar indirmeye veya bir katına kadar arttırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Alman Markı dışında diğer paralarla yapılacak ödemelerin miktarı, her yıl başındaki çapraz kurlar esas alınarak, Milli Savunma Bakanlığınca tespit ve ilan edilir.
Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere yaptıkları başvuruları kabul edilen yükümlülerden; gereken şartları taşımadıkları anlaşılanlar, ödemeleri gereken yabancı ülke parasını yönetmelikte belirtilen sürelere uygun ödemeyenler, belirtilen yaş sınırı sonuna kadar temel askerlik eğitimini yapmayanlar, ücret veya maaşları yurt içinden transfer edilenler, yabancı ülkelerde resmi bir görevle bulunanlar, dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için gereken yükümlülüklerinin devamı süresince toplam olarak her takvim yılının yarısından fazlasını yurt içinde geçirenler, yurda kesin dönüş yapanlar, istekleriyle vazgeçenler, askerliğe elverişsiz oldukları tespit edilenler; Milli Savunma Bakanlığınca dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılarak, durumlarına uygun askerlik işlemine tabi tutulurlar.
Yükümlülerin ödemiş oldukları dövizler; dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılmaları halinde tabi oldukları statüde askerlik hizmetini tamamladıktan sonra, temel askerlik eğitimi sırasında veya daha önce ölmeleri veya askerliğe elverişsiz hale gelmeleri halinde ise hemen kendilerine, vekillerine veya kanuni mirasçılarına iade tarihindeki kurdan Türk Lirası olarak yurt içinde gösterecekleri banka hesabına ödenir.
Temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra ölen, askerliğe elverişsiz hale gelen veya yükümlülüklerini tamamladıktan sonra vazgeçenlere geri ödeme yapılmaz.
Savaş veya savaşı gerektirecek bir durumun başgöstermesi halinde, bu Kanuna tabi yükümlülerin askerlik hizmetlerini yerine getirmek üzere silah altına alınmalarının esasları Bakanlar Kurulunca belirlenir.
15/12/2011 tarih ve 28143 S.R.G. de yayımlanan 30/11/2011 tarih ve 6252 sayılı kanunun 1. maddesi ile değiştirilen beşinci fıkra metni:
Yükümlülerin ödemiş oldukları dövizler, dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılmaları hâlinde tâbi oldukları statüde askerlik hizmetini tamamladıktan sonra temel askerlik eğitimi sırasında veya daha önce; ölmeleri, askerliğe elverişsiz hâle gelmeleri, Türk vatandaşlığından çıkmalarına izin verilmesi veya Türk vatandaşlığını kaybetmeleri durumunda ise, talepleri hâlinde kendilerine, vekillerine veya kanunî mirasçılarına iade tarihindeki kurdan Yeni Türk Lirası olarak yurt içinde gösterecekleri banka hesabına ödenir. Temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra; ölenlere, askerliğe elverişsiz hâle gelenlere, Türk vatandaşlığından çıkmalarına izin verilenlere, Türk vatandaşlığı kaybettirilenlere, yükümlülüklerini tamamladıktan sonra dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılmalarını talep edenlere geri ödeme yapılmaz. 
27/01/2016 tarih ve 29606 S.R.G. de yayımlanan 14/01/2016 tarih ve 6661 sayılı kanunun 1. maddesi ile değiştirilen birinci fıkra ile mülga edilen üçüncü fıkra metinleri:
Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sanatı icra ederek, yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere, toplam en az üç yıl süre ile fiilen yabancı ülkelerde bulunan bu Kanun ile 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununa tâbi yükümlüler, 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları, 10.000 Avro veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru tarihinden itibaren 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ödemeleri hâlinde muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuranlar; öngörülen dövizi başvuru sırasında def''aten ödeyebilecekleri gibi, dörtte birini başvuru sırasında, kalanını 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar olan süre içinde en çok üç eşit taksitte ödeyebilirler. *1* 
Her ne sebeple olursa olsun 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvurmayanlar ile başvurdukları hâlde döviz ödemelerini yapmadıkları için dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlar, 10.000 Avro veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru sırasında defaten ödemeleri kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar. *1* 

03/08/2018 tarih ve 30498 S.R.G. de yayımlanan 26/7/2018 tarih ve 7146 sayılı kanunun 1. maddesi ile değiştirilen birinci fıkrası metni:
(Değişik fıkra: 14/01/2016-6661 S.K./6. md) Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sanatı icra ederek, yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere, toplam en az üç yıl süre ile fiilen yabancı ülkelerde bulunan bu Kanun ile 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununa tabi yükümlüler, 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları ve 1.000 avro veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru tarihinde defaten ödemeleri hâlinde muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

*1* 15/12/2011 tarih ve 28143 S.R.G. de yayımlanan 30/11/2011 tarih ve 6252 sayılı kanunun 1. maddesi ile birinci fıkrasında yer alan "5.112 Euro" ibaresi "10.000 Avro", üçüncü fıkrasında yer alan "7.668 Euro" ibaresi "10.000 Avro", dördüncü fıkrasında yer alan "Euro" ibaresi "Avro" şeklinde ve beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddenin birinci fıkrasında yer alan "ve 21 gün süreli temel askerlik eğitimine tabi tutulmaları" ibaresi, ikinci fıkrasında yer alan "belirtilen yaş sınırı sonuna kadar temel askerlik eğitimini yapmayanlar," ibaresi, üçüncü fıkrasında yer alan "veya yönetmelikte belirtilen süre içinde temel askerlik eğitimlerini" ibaresi ve aynı fıkrada yer alan "ve 21 gün süreli temel askerlik eğitimine tabi tutulmaları" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.   
 
*2* 07/07/2018 tarih ve 30471 (2.Mükerrer) S.R.G. de yayımlanan 2/7/2018 tarih ve 700 sayılı KHK''nın 6. maddesi iledördüncüve altıncı fıkralarında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

Ek Madde 2 - (Ek madde: 20/03/1980 - 2299/1 md.; Değişik madde: 12/10/1988 - 3478/2 md.;Değişik madde: 14/07/2004 - 5217 S.K./13.mad) *1* *2* Yurt dışında çalışan askerlik yükümlülerinin yabancı ülke parası üzerinden yaptıkları ödemeler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında Hazine adına açılacak özel döviz hesabına Euro olarak kaydedilir. Bu tutarlar transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına aktarılır ve bütçeye gelir kaydedilir.

(Ek fıkra: 20.11.2017 - 696 S.K.H.K./2. md) Döviz tahsilatı ve özel döviz hesabına aktarılması ile ilgili oluşacak transfer ücreti ve diğer masraflar yurtdışı temsilcilikler tarafından yükümlülerden tahsil edilir. Transfer ücreti ve diğer masraflar, Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Dışişleri Bakanlığınca belirlenir.

*1* 23/07/2004 tarih ve 25531 S.R.G de yayımlanan 5217 sayılı kanunun 13.maddesi ile değiştirilen madde metni:
    Ek Madde 2 - (Ek madde: 20/03/1980 - 2299/1 md.; Değişik madde: 12/10/1988 - 3478/2 md.)
    Yurt dışında çalışan askerlik yükümlülerinin yabancı ülke parası üzerinden yaptıkları ödemeler, T.C. Merkez Bankasında Milli Savunma Bakanlığı adına açılacak özel döviz hesabına Batı Alman Markı olarak kaydedilir. 
    Özel döviz hesabına kaydedilen bu dövizler, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı bulunan silah ve malzemenin tedariki ve yurt savunmasına destek sağlayan yatırımları karşılamak amacıyla, Milli Savunma Bakanlığının vereceği talimata uygun olarak T.C. Merkez Bankasınca bekletilmeden transfer edilir. Transfer edilen miktardan kesin harcamaya dönüşen kısmı gider belgelerine dayanılarak transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden ilgili bütçeye gelir, Ödenek ve gider kaydolunur. Bu amaçla ilgili bütçelerde tertip açmaya Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.

*2* 23/07/2004 tarih ve 25531 S.R.G de yayımlanan 5217 sayılı kanunun 32.maddesince bu değişiklik 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe girer.

(Ek madde: 20/03/1980 - 2299/1 md.; Değişik madde: 21/05/1992 - 3802/6 md.)

Bu Kanunda belirtilen esaslara göre dövizle askerlik hizmetinden istifade edebilecek veya edemeyecek yükümlüler ile ilgili şartlar, ödeme işlemleri, toplanan dövizin kullanılması, geri ödeme ile ilgili işlemler, olağanüstü hallerde göreve çağırma, beyan edilen belge ve bilgilerin doğruluğunun araştırılması, yurt içinde ve yurt dışında yürütülen faaliyetlerin denetlenmesi usulleri ile diğer işlemler, Cumhurbaşkanınca*2* çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir. *1*

*1* 15/12/2011 tarih ve 28143 S.R.G. de yayımlanan 30/11/2011 tarih ve 6252 sayılı kanunun 2. maddesi ile birinci fıkrada yer alan "celp, sevk, eğitim, izin, sağlık, özlük hakları, geçici ve kesin terhis işlemleri," ile "hizmet hesabı," ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
 
*2* 07/07/2018 tarih ve 30471 (2.Mükerrer) S.R.G. de yayımlanan 2/7/2018 tarih ve 700 sayılı KHK''nın 6. maddesi ilebirinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.

(Ek madde: 16/04/1987 - 3358/8 md.)

Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının ihtiyaç göstermesi ve Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi üzerine, 1111 sayılı Kanuna tabi olarak silah

altına alınacak yükümlülerden, bu Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görev yapanlar ile mesleği öğretmen olan ancak bu göreve başlamamış bulunanlar, bu Kanunun 10 uncu maddesinin 4 üncü bendinde belirtilen işlemlere tabi tutulmaksızın ihtiyaç fazlası olarak ayrılırlar ve temel askerlik eğitimini takiben mezkur Bakanlık emrine verilirler. Bunların miktarı belirtilen ihtiyacın altında olduğu takdirde öncelikle yüksekokul mezunu, bunların da ihtiyacı karşılamaması halinde lise ve dengi okul mezunu yükümlüler, uygun nitelikleri taşımaları ve istekli bulunmaları şartıyla, ihtiyaç nispetinde temel askerlik eğitimini müteakip Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı emrine verilirler. İhtiyacın bunlarla da karşılanmaması halinde öncelikle yüksekokul mezunu, bunların da ihtiyacı karşılamaması halinde lise ve dengi okul mezunu olup niteliği öğretmenlik yapmaya elverişli bulunan ancak istekli olmayan yükümlüler arasından yeteri kadarı kura ile öğretmen olarak ayrılır. Bunların görev yerleri Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca belirlenir.

Askerlik yükümlülüğüne başlamadan önce bu Bakanlık kadrolarında öğretmen olanlar ile devlet memuru olarak çalışanlar önceki memuriyetleri itibariyle hak kazandıkları maaşlarını almaya devam ederler. Daha önce memuriyet görevinde bulunmayanların, fiilen öğretmenliğe başladıkları tarihten itibaren, 657 sayılı Kanun hükümlerine göre intibakları yapılır. Bunların maaşları Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ödenir.

Yükümlüler; öğretmen olarak görev yaptıkları sürece resmi elbise giyemez ve iaşe edilmezler. Hizmet süresi emsali erbaş veya erlerin hizmet süresi kadardır, bu süre askerlik şubesinden sevk tarihinden başlar, hizmetleri sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler geri kalan hizmetlerini erbaş veya er olarak tamamlamak üzere kıtalara sevk edilirler ve maaşları kesilir.

Bu yükümlüler hakkında firar, hava değişimi, izin tecavüzü, kısa süreli firar ve kısa süreli izin tecavüzü, yoklama kaçağı, bakaya ve geç iltihak suretiyle bakaya kalmak suçlarından dolayı Askeri Ceza Kanunu, Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanun ile Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır. Bu konularda yetkili askeri mahkeme veya disiplin mahkemesi Milli Savunma Bakanlığınca tespit edilir.

Ek Madde 5 -

Bu Kanunla, 1076 sayılı Kanuna eklenen ek 7 nci madde ile 1111 sayılı Kanuna eklenen ek 4 üncü maddenin uygulanmasıyla ilgili hususlar, Milli Savunma Bakanlığı ile Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca

müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

(Ek madde: 08/02/2011-6108 S.K./1.md.)

Vatani görevini yapmakta iken barışta ve savaşta, yurt içinde ve yurt dışında, görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı, bir saldırıya veya kazaya uğrayan erbaş ve erlerden, sağlık kurumlarında tedavisi devam edenlere, olay/kaza tarihinden itibaren 36 ayı geçmemek üzere, terhislerini takip eden aybaşından itibaren ve tedavi gördüğü sağlık kurumunca düzenlenen "tedavisinin devam ettiğini belirtir" sağlık kurul raporuna istinaden, görevdeki uzman çavuşun (1 yıllık, karargahta görevli, bekar) aldığı net maaşın 2/3'ü (27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinde belirtilen ek tazminatlar ile 14/7/1964 tarihli ve 500 sayılı Kanuna göre ödenen tazminat ve yabancı dil tazminatı hariç) her ay sağlık yardımı olarak, bağlı olduğu Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından ilgili bütçe tertibinden ödenir. Bu ödemeden sigorta primi dâhil hiçbir kesinti yapılmaz ve tedavi süresinde yapılan sağlık yardımı personelden tahsil edilmez. Olay/kaza durumu, keyif verici içki ve her çeşit maddeler kullanmaktan, her ne suretle olursa olsun kendisine veya başkalarına menfaat sağlamak veya zarar vermek maksadından doğmuş olursa sağlık yardımı ödenmez.

Tedavisi devam edenlerden;

a) 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun mülga 45 inci maddesi kapsamında vazife malûlü ya da mülga 64 üncü maddesi kapsamında harp malûlü aylığı bağlananlar ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesi kapsamında vazife/harp malûlü aylığı bağlananlara aylık bağlanma tarihini takip eden aybaşından itibaren,

b) Malûllük durumu oluşmaksızın tedavisi kesin işlemli sağlık kurulu raporu ile sonlandırılanlara, raporunu takip eden aybaşından itibaren,

sağlık yardımı ödenmesi sonlandırılır. Tedavi süresinde yapılan sağlık yardımı personelden tahsil edilmez.

(Ek madde: 08/02/2011-6109 S.K./1.md.)

Emniyet Teşkilatı kadrolarında kadro ve/veya rütbeleri ile ilişkisi devam eden Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup personel ile polis eğitim ve öğretim kurumlarında öğrenim görenler veya bu kurumların giriş sınavlarını kazananlardan askerlik hizmetini yapmamış olanların her türlü askerlik işlemleri ertelenir.

Birinci fıkra kapsamındakilerden, Emniyet Teşkilatında on yıllık hizmet süresini, memuriyetten sayılmayacak haller hariç olmak üzere tamamlayanlar, askerliklerine karar alınmasını müteakip askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır. Geçici süreli görevlendirmeler, yurt dışı misyon koruma, yurt dışında eğitim ve diğer görevler sebebiyle geçirilen süreler de on yıllık hizmet süresinin hesabında dikkate alınır. Bu yükümlüler ile ilgili bilgiler, İçişleri Bakanlığınca Milli Savunma Bakanlığına bildirilir.

On yıllık süre, polis eğitim ve öğretim kurumlarından mezun olarak fiilen göreve başlanılan tarihte başlar. On yıllık süreyi tamamlamadan herhangi bir nedenle Emniyet Teşkilatından ayrılan, başka kuruma nakledilen veya bu süre içinde meslekten ilişiği kesilen personel, ilgili kanun hükümlerine göre askerlik hizmetini yerine getirir.

Seferberlik ve savaş hallerinde bu maddenin birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz.

(Ek madde: 13/07/2013-6496 S.K./10. md)

Bu Kanun kapsamında askerlik yükümlülüğünü yerine getirenlere; askerliğe sevk edildiği tarihten, askerlik hizmet süresinin bitiş tarihine kadar ölenler ile sakatlanma sebebiyle süresinden önce terhis edilenlerden veya süresinde terhis edilmiş olsa bile yapılan tedaviye rağmen askerliğe elverişsiz hâle gelecek şekilde sakatlanmış olanlardan, 5434 sayılı Kanun veya 5510 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmaması veya 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun gereğince tazminat ödenmemesi kaydıyla; ölenlerin dul ve yetimlerine (400.000) gösterge rakamının, sakatlananlara ise Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre tespit edilecek sakatlık derecelerine göre aşağıda belirlenen gösterge rakamlarının memur maaş katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktar kadar, bir defaya mahsus olmak üzere tazminat ödenir.

Ancak, söz konusu olayların gerçekleştiği tarihte bakaya, firar, izin tecavüzü, hava değişimi tecavüzünde bulunanlar ile kendini askerliğe yaramayacak hâle getirmek ve askerlikten kurtulmak için hile kullanmak suçundan hüküm giyenlerin, suça konu eylemleri sonucu ölüm ve sakatlanma nedeniyle ve intihar sonucu meydana gelen ölüm ve sakatlanma olaylarında bu ödeme yapılmaz. Bu tazminattan damga vergisi dışında herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz ve bu tazminat haczedilemez. Tazminatın ödenmesine ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Millî Savunma bakanlıkları tarafından müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenir.

Sakatlık Derecesi Ödenecek Tazminat Göstergesi

1 400.000

2 360.000

3 330.000

4 300.000

5 270.000

6 240.000

(Ek fıkra: 13/07/2013-6496 S.K./11. md)

İlgili mevzuat hükümlerine uygun olarak alınmış bir diploma, sertifika veya ehliyet gibi belgelere sahip olan, bu Kanun hükümlerine göre silah altına alınan ve askerlik yükümlülüğünü yerine getirmekte olan erbaş ve erler, özel kanunlarda belirtilen koşullara uyulması şartıyla, asgari alay komutanı ve eşiti komutanın onayı ile bu belgelerin kendilerine verdiği yetki kapsamındaki görevlerde çalıştırılabilir, mesleki hizmetlerin yürütülmesinde görevlendirilebilir.

Ek Madde 10 – (Ek madde: 23/6/2017-691 s. KHK/2. md) (Aynen kabul: 31/1/208-7069/2 md.))

Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve askerliğe elverişli oldukları anlaşılan yükümlülerden, yoklama kaçağı ve bakayalar dahil bu Kanunda yazılı geçerli mazereti olmayanlar, Millî Savunma Bakanlığınca belirlenecek celp ve sevk esaslarına göre silah altına alınırlar.

(Ek madde: 27/07/1970 - 1315/2 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel sakata ayrılmış olanlar askere alınmazlar ve askerde olanlar terhis edilirler.

(Ek madde: 27/07/1970 - 1315/2 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel son yoklama sırasında arızalı sağlam olarak ayrılanlardan henüz askere sevk edilmiyenler ile halen muvazzaflık hizmetini yapmakta olanlar yeniden muayeneye tabi tutulurlar.

Bunlardan Türk Silahlı Kuvvetleri Beden Kabiliyeti Yönetmeliği gereğince askerliğe elverişli olamadıkları anlaşılan muvazzaf erat terhis edilir vehalen askere sevk edilmiyenler askere alınmazlar.

(Ek madde: 27/07/1970 - 1315/2 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel askerlik yoklaması yapılıp askerliğine karar alınanlar 1111 sayılı Askerlik Kanununun bu kanunla değişen eski 10 uncu madde hükümlerine tabidirler.

(Ek madde: 27/07/1970 - 1315/2 md.)

Kur'a neticesi askere alınmıyanlar bu kanunun 10 uncu maddesi (b) fıkrasında belirtilen kanun yürürlüğe girinceye kadar resmi ve özel her türlü iş ile okul, fakülte ve yüksek okula girebilir ve yurt dışına çıkmak için pasaport alabilirler.

(Ek madde: 27/07/1970 - 1315/2 md.)

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, silah altına alınan er, erbaş ve 1111 sayılı Askerlik Kanununa iki geçici madde eklenmesine dair 18 Temmuz 1963 tarih ve 291 sayılı Kanun gereğince Milli Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen olarak görevlendirilenler ile Silahlı Kuvvetler okuma - yazma okullarında öğretmenlik yapmak üzere görevlendirilenler, 1 Kasım 1970 tarihinden itibaren 20 aylık muvazzaflık hizmetlerini ikmal ettikçe terhis edilirler.

(Ek madde: 27/07/1970 - 1315/2 md.)

1975 yılının sonuna kadar son yoklamalarda askerliklerine karar verilenlerden ilk öğretmen okulu mezunu olup Milli Eğitim Bakanlığı kadrolarında İlkokul öğretmeni olarak çalışanlar Milli Eğitim Bakanlığı emrine verilirler. Ancak, bunlardan lüzumu kadarı Silahlı Kuvvetler okuma - yazma okullarında öğretmenlik yapmak üzere görevlendirilir. Bunların askerlik şubelerince sevklerinden itibaren gerek köy ilkokullarında ve gerekse Silahlı Kuvvetler okuma - yazma okullarında öğretmen olarak çalışacakları süre içinde memuriyetleri ile ilişkileri kesilmez. Maaş ve özlük haklarını kendi statüleri içinde Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinden almaya devam ederler. Milli Eğitim Bakanlığından maaşlarını almaya devam ettikleri bu sürece resmi elbise giyemezler ve iaşe edilmezler. Bu öğretmenler askerlik hizmetleri süresince Milli Eğitim Bakanlığınca gösterilen köy ilkokullarında veya Milli Savunma Bakanlığınca gösterilen Silahlı Kuvvetler okuma - yazma okullarında öğretmenlik yapmaya mecburdurlar. öğretmenlik yapmak istemiyenler ile öğretmen hizmetleri sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler geri kalan hizmetlerini er olarak tamamlamak üzere kıtalara sevk edilirler. Bunların maaşları kesilir. Milli Eğitim Bakanlığı emrine verilenler ve Silahlı Kuvvetler okuma - yazma okullarında vazife gören öğretmenler firar ve izin tecavüzü bakımından Askeri Ceza ve Askeri Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine tabi olmaya devam ederler. Silahlı Kuvvetler okuma yazma okullarında vazife gören öğretmenler hakkında Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunundaki Silahlı Kuvvetlerde çalışan sivil personele ait hükümler uygulanır.

(Ek madde: 27/07/1970 - 1315/2 md.)

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel 1111 sayılı Askerlik Kanununun 84, 85, 86, 89 ve 98 inci maddelerine tabi olanlar kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde askerlik şubelerine müracaat ederek işlemlerini ikmal ettirdikleri takdirde kur'a usulüne tabi tutularak asker edilirler.

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; bakaya, yoklama kaçağı ve saklı bulunanlardan bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde resmi mercilere teslim olanların bu suçları hakkında takibat yapılmaz.

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar; bakaya, yoklama kaçağı ve saklı suçlardan mahkum olanların cezaları ceza mahkumiyetlerinin neticelerine de şamil olmak üzere affedilirler.

(Ek madde: 27/07/1970 - 1315/2 md.)

Bu kanunun 1 inci maddesi ile değiştirilen 1111 sayılı Askerlik Kanununun 10 uncu maddesinin (b) bendi gereğince çıkarılması gereken kanunla ilgili çalışmalara derhal başlanır ve bu konudaki kanun tasarısı işbu kanunun yürürlüğe girişinden itibaren bir sene içinde, Bakanlar Kurulunca T. B. M. Meclisine sevk edilir.

(Ek madde: 27/07/1970 - 1315/2 md.)

Bu kanunun neşri tarihinde askerlik yapmadan çağ dışına çıkmış olanlar silah altına alınmazlar.

Bunlar hakkında 10 uncu madde (b) bendi uygulanır.

(Ek madde: 22/06/1978 - 2152/1 md.)

İlköğretmen okulları veya öğretmen liselerinden mezun olarak ilkokul öğretmeni olmaya hak kazanmış ve bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Milli Eğitim Bakanlığı kadrolarında ilkokul öğretmeni olarak çalışmakta bulunan yükümlüler askerliklerine karar aldırmak şartıyla muvazzaf askerlik hizmetlerini yerine getirmek üzere (Yedek Subay adayı olma hakkını kazanmış olanlar hariç) Milli Eğitim Bakanlığı emrine verilirler. Bu öğretmenler askerlik hizmetleri süresince Milli Eğitim Bakanlığınca gösterilen köy ilkokullarında öğretmenlik yapmaya mecburdurlar. Bu süre sonunda terhisleri ilgili askerlik şubelerince yapılır.

Bunların askerlik şubelerince sevklerinden itibaren köy ilkokullarında öğretmen olarak çalışacakları süre askerliklerinden sayılır. Bu süre içinde memuriyetleri ile ilişkileri kesilmez, maaş ve özlük haklarını kendi statüleri içinde Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinden alırlar, bu süre içerisinde resmi elbise giyemezler, melbusat verilmez ve iaşe edilmezler. Bu kanunda öngörüldüğü şekilde öğretmenlik yapmak istemeyenler ile öğretmenlik hizmetleri sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler hizmetlerini er olarak tamamlamak üzere kıtalara sevk edilir ve maaşları kesilir.

Milli Eğitim Bakanlığı emrine verilen yükümlüler hakkında firar ve izin tecavüzü suçlarından dolayı Askeri Ceza ve Askeri Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır. Bu konularda yükümlünün görev yerine en yakın askeri mahkeme yetkilidir.

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Silahlı Kuvvetlerde er olarak yükümlülüğünü yerine getirmekte olan ilkokul öğretmenlerinden Milli Eğitim Bakanlığı emrindeki köy ilkokullarında öğretmen olarak çalışmayı isteyenler geri kalan hizmetlerini Milli Savunma ve Milli Eğitim Bakanlıklarınca ortaklaşa saptanacak esaslara uygun olarak köy ilkokullarında tamamlarlar ve müteakiben hizmet süresi sonunda terhis olunurlar.

Köy ilkokullarında istihdam edilen ilkokul öğretmenlerinin hizmet süresi silahlı kuvvetlerdeki emsal erlerin hizmet süresi kadardır.

(Ek madde: 20/03/1980 - 2299/2 md.)

Bu Kanunun yayımı tarihinde 29 yaşını doldurduğu halde çeşitli nedenlerle henüz asker edilmemiş bulunan ve yurt dışında oturma ve çalışma iznine sahip olarak işçi sıfatıyla çalışmakta olan ve bunu belgeleyen yükümlüler Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde konsolosluklar aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları halinde bu kanun hükümlerinden yararlanırlar.

(Ek madde: 22/10/1981 - 2539/2 md; Değişik madde: 27/06/1984 - 3031/5 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, ek 1 inci madde hükmü gereğince iki aylık temel askerlik eğitimine başlamamış olanlardan, 01/03/1980 tarihindeki 600.000 Türk lirası karşılığı yabancı ülke parasından fazla ödemiş olanlara, bu miktarın üstünde kalan yabancı ülke parası, 01/03/1980 tarihindeki resmi kur üzerinden Türk lirası olarak iade edilir. 01/03/1980 tarihindeki 600.000 Türk Lirasının karşılığı kadar yabancı ülke parasının tamamını ödememiş olanlar, noksan ödedikleri kısmı, 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tamamlarlar.

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ek 1 inci madde hükmü gereğince 2 aylık temel askerlik eğitimine başlamış veya bu eğitimi tamamlamış olanlardan 01/03/1980 tarihindeki 600.000 Türk lirasının üstündeki miktar karşılığı kadar yabancı ülke parasını ödemiş olanlara geri ödeme yapılmaz. Ancak; bu miktarın altında ödeme yapanlar noksan ödemelerini 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tamamlarlar.

(Ek madde: 06/11/1981 - 2550/2 md.)

Bu Kanunun 2 nci maddesine eklenmiş bulunan fıkra hükümlerinin yürürlüğe girdiği tarihten önce askerlik yükümlülüklerini Kıbrıs' ta yaptıklarını tevsik edenler hakkında da anılan fıkra hükümleri uygulanır.

(Ek madde: 17/03/1982 - 2639/1 md.)

Ek birinci maddedeki diğer şartları taşıyan ve bu Kanunun yayımı tarihinde 29 yaşını doldurduğu halde çeşitli nedenlerle henüz asker edilmemiş bulunan, yurt dışında oturma ve çalışma iznine sahip olarak işçi sıfatıyla çalışmakta olan ve bunu belgeleyen yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde konsolosluklar aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları halinde, anılan ek birinci madde hükmünden yararlanırlar.

Bu Kanunla tesbit edilen belli miktardaki yabancı ülke parasını yükümlüler, ilk taksidi müracaat tarihinde olmak üzere, üç eşit taksitte ödeyebilirler, şu kadar ki taksitleri ödeme süresi iki yılı geçemez.

(Ek madde: 25/01/1984 - 2973/2 md.)

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte seçim sonucu veya makbul bir özürü olmaksızın seçime katılmadıkları için erbaş-er olarak askerlik hizmetini yapmakta olan yükümlülerin hizmet süresi, aynı celbe tabi olup yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresinin yarısı kadardır.

(Ek madde: 27/06/1984 - 3031/6 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 32 yaşını doldurmuş olduğu halde, çeşitli sebeplerle henüz asker edilmemiş bulunan ve ek 1 inci maddedeki şartları taşıyan yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içinde bu durumlarını ispat eden belgelerle birlikte, bağlı bulundukları konsolosluklar aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları halinde, anılan ek 1 inci madde hükmünden yararlanırlar.

Bu maddeden yararlanan yükümlülerden hizmetine ihtiyaç duyulanlar, iki aylık temel askerlik eğitimlerini, Genelkurmay Başkanlığının belirleyeceği ve Başbakanın uygun göreceği görev yerlerinde yerine getirirler.

Yükümlüler, bu Kanunun ek 1 inci maddesi ile tesbit edilen belli miktardaki yabancı ülke parasının ilk taksidini müracaat tarihinde olmak üzere üç eşit taksitte ödeyebilirler, şu kadar ki taksitleri ödeme süresi 2 yılı geçemez.

(Ek madde: 27/06/1984 - 3031/6 md.)

Askerlik yükümlülüğünü yerine getirmemiş olmaları sebebiyle 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25 inci maddesinin (ç) bendi gereğince Türk Vatandaşlığı kaybettirilenlerden, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde Türk vatandaşlığına alınması için yetkili mercilere başvuran ve Türk vatandaşlığına kabul edilenler, vatandaşlığa kabulleri tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaat ettikleri takdirde, yaş sınırı dışında, ek 1 inci maddedeki diğer şartları taşımak kaydıyla, belirtilen madde hükümlerinden yararlanırlar. Bu yükümlüler, ek 1 inci maddede belirtilen miktardaki yabancı ülke parasını, askere sevkleri için yaptıkları müracaat tarihinde defaten öderler.

(Ek madde: 27/06/1984 - 3031/6 md.)

Bu Kanunun 1 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte silah altında bulunan, 20 aylık hizmet süresine tabi erbaş ve erler, 18 aylık hizmet süresini doldurduklarında terhis edilirler.

(Ek madde: 16/04/1987 - 3358/10 md.)

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, bu Kanun hükümlerine göre askerlik çağı yaş sınırını geçmiş olanlar çağ dışına çıkarılırlar.

(Ek madde: 16/04/1987 - 3358/10 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte saklı, yoklama kaçağı veya bakaya durumunda olan yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren 2 yıl içinde askerlik şubelerine başvurmaları halinde, bu Kanunun bedel ödeyerek askerlik hizmetini yapma veya kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilmeye ilişkin hükümlerinden yararlanırlar.

Bunlardan 1946 ve daha yaşlı doğumlu olanlar temel askerlik eğitimine tabi tutulmazlar. Ancak bir defada ve peşin olarak ödeyecekleri bedel miktarı Bütçe Kanununda belirlenen bedelin iki katıdır.

(Ek madde: 16/04/1987 - 3358/10 md.)

Bu Kanunun 6 ncı maddesinin 13 üncü bendi kapsamına giren 29 yaşını tamamlamamış yükümlüler (silah altına alınanlar hariç) yoklama kaçağı ve bakaya durumunda bulunsalar dahi, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde kayıtlı oldukları askerlik şubelerine başvurmaları halinde bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar.

Ancak bu durumda olanlar silah altına alındıklarında, haklarında Askeri Ceza Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.

(Ek madde: 16/04/1987 - 3358/10 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte silahlı kuvvetlerde er veya erbaş olarak yükümlülüğünü yerine getirmekte olan öğretmenler, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ihtiyaç gösterilmesi ve Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi halinde, istekleri üzerine geri kalan hizmetlerini Bakanlığa bağlı okullarda tamamlarlar ve terhis edilirler. Bunların fiilen öğretmenliğe başladıkları tarihten itibaren 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre intibakları yapılır. Öğretmen olarak çalışacakları süre içerisinde maaş ve özlük haklarını kendi statüleri içinde Bakanlık bütçesinden alırlar.

(Ek madde: 16/04/1987 - 3358/10 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yoklama kaçağı, bakaya veya saklı durumunda olan yükümlülerden, yurt içinde veya yurt dışında herhangi bir yüksek öğrenim kurumuna girmeye hak kazanmış veya kayıtlarını yaptırmış ve 29 yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bir yıl içinde müracaat etmeleri halinde ertesi yıla terk işlemi yapılır.

Bu kanunun yayımı tarihinde yaptıkları ilmi araştırmalar sebebiyle çalıştıkları bilim dallarına dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren orijinal araştırmalarda bulundukları çalıştıkları ilim müesseselerince tevsik

ve talep edilenler bu kanunla eklenen (F) fıkrası hükmünden faydalanırlar.

(Ek madde: 12/10/1988 - 3478/3 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, ek 1 inci madde hükmü gereğince iki aylık temel askerlik eğitimine başlamamış olanlardan 10 000 Batı Alman Markından veya karşılığı yabancı ülke parasından fazla ödemiş olanlara, bu miktarın üstünde kalan yabancı ülke parası ödeme tarihindeki resmi kur üzerinden Türk Lirası olarak iade edilir. Bu miktarın tamamını ödememiş olanlar ise, geri kalan kısmını 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tamamlarlar.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ek 1 inci madde hükmü gereğince 2 aylık temel askerlik eğitimine başlamış veya bu eğitimi tamamlamış olanlardan 10 000 Batı Alman Markının üstündeki miktar karşılığı kadar yabancı ülke parasını ödemiş olanlara geri ödeme yapılamaz. Ancak, bu miktarın altında ödeme yapanlar noksan ödemelerini 32 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tamamlarlar.

(Ek madde: 12/10/1988 - 3478/3 md.)

Bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce, ek 1 inci madde hükmünden yararlanarak temel askerlik eğitimine başlamış veya bu eğitimi tamamlamış olan yükümlüler hakkında 1111 sayılı Kanunun 3031 sayılı Kanunla değişik ilgili hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.

(Ek madde: 12/10/1988 - 3478/3 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 32 yaşını doldurmuş oldukları halde, çeşitli sebeplerle henüz asker edilmemiş bulunan ve Ek-1 inci maddedeki şartları taşıyan yükümlüler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içinde bu durumlarını ispat eden belgelerle birlikte, bağlı bulundukları konsolosluklar aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları halinde, anılan Ek-1 inci madde hükmünden yararlanırlar.

Bu maddeden yararlanan yükümlüler :

Bu Kanunun Ek 1 inci maddesiyle tesbit edilen belli miktardaki yabancı ülke parasını peşin veya ilk taksidini başvuru tarihinde olmak üzere 2 eşit taksitte öderler. İkinci taksit başvuru tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ödenir.

Bu durumdaki yükümlülerin celp ve sevkleri başvuru tarihini takip eden yılın sonuna kadarki celp gruplarından birinde, kendi istekleri de dikkate alınarak yapılır.

(Ek madde: 12/10/1988 - 3478/3 md.)

Askerlik yükümlülüğünü yerine getirmemiş olmaları sebebiyle 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25 inci maddesinin (ç) bendi gereğince Türk vatandaşlığı kaybettirilenlerden; bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde Türk vatandaşlığına alınması için yetkili mercilere başvuranlar, Türk vatandaşlığına kabulleri tarihinden bir yıl içinde müracaat ettikleri takdirde ve Ek-1 inci maddedeki şartları taşımaları kaydıyla 32 yaş sınırına tabi olmaksızın anılan madde hükümlerinden yararlanırlar.

Bu yükümlüler Ek-1 inci maddede öngörülen döviz miktarını askere sevkleri için yaptıkları başvuru tarihinde defaten öderler.

(Ek madde: 21/05/1992 - 3802/7 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 38 yaşını doldurdukları halde, henüz asker edilmemiş bulunan ve ek 1 inci maddedeki şartları taşıyanlar, iki yıl içinde durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları ve öngörülen dövizi defaten ödemeleri ve temel askerlik eğitimini yapmaları halinde, muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

Bu madde kapsamında bulunan ve Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 40 yaşını tamamlamış olanlar, 15 000 Alman Markı veya karşılığı yönetmelikte belirtilen yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri halinde, temel askerlik eğitimine tabi tutulmazlar ve haklarında adli takibat yapılmaz.

(Ek madde: 21/05/1992 - 3802/7 md.)

403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25 inci maddesi gereğince Türk vatandaşlığını kaybettirilmelerine Bakanlar Kurulunca karar verilmiş olanlardan; Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki yıl içinde vatandaşlığa alınmak üzere yetkili mercilere başvuranlar, Türk vatandaşlığına kabulleri tarihini müteakip bir yıl içinde müracaat ettikleri takdirde ve ek 1 inci maddedeki şartları taşımaları ve öngörülen dövizi başvuru sırasında defaten ödemeleri kaydıyla, geçici 29 uncu madde hükümlerinden yararlanırlar.

(Ek madde: 21/05/1992 - 3802/7 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ek 1 inci maddede öngörülen yükümlülükleri yerine getirmemeleri sebebiyle dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılmış olanlar, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde konsolosluklar aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları ve öngörülen dövizi defaten ödemeleri halinde, bu Kanun hükümlerinden yararlandırılırlar.

(Ek madde: 21/05/1992 - 3802/7 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ek 1 inci maddede öngörülen diğer şartları taşıyanlar hakkında, yabancı ülkelerde en az üç yıl bulunma şartı bir yıl olarak uygulanır.

(Ek madde: 21/05/1992 - 3802/7 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte saklı, yoklama kaçağı, bakaya durumunda veya tecilli olan 28 yaşından gün almış veya daha büyük olan 1076 ve 1111 sayılı Kanunlara tabi yükümlüler, istekleri halinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde askerlik şubelerine başvurmaları halinde, 1111 sayılı Kanunun bedel ödeyerek askerlik hizmetini yapmaya ilişkin hükümlerinden yararlanırlar.

Bu madde kapsamında bulunan ve 31/12/1992 tarihinde 40 yaşını tamamlamış olanlar 15 000 Alman Markı veya karşılığı yönetmelikte belirtilen yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri halinde temel askerlik eğitimine tabi tutulmazlar.

Bedelin ödenme usul ve esasları ve uygulama ile ilgili diğer hususlar Bakanlar Kurulu kararı ile düzenlenir.

Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında adli takibat yapılmaz.

(Ek madde: 23/07/1999 - 4418/4 md.)

Bu Kanunun yürürlüğğe girdiği tarihte 38 yaşını doldurdukları halde, dövizle askerlik hizmeti yapmak için başvurmayanlar ile başvurdukları halde döviz ödemeleri veya temel eğitimlerini süresi içinde yapmadıkları için dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlar ek 1 inci maddedeki şartları taşımaları halinde, iki yıl içinde durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları ve 15.000. Alman Markı veya karşılığı yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri ve temel askerlik eğitimini yapmaları halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

Yukarıdaki fıkra kapsamında bulunanlardan, bu Kanunun yürülüğe girdiği tarihte 40 yaşını tamamlamış olanlar, 20.000. Alman Markı veya karşılığı yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri halinde, haklarında adli takibat yaqılmaz ve bunlar temel askerlik eğitimine tabi tutulmadan askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 20 ve 25 inci maddeleri uyarınca yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kayetmiş olanlardan; bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki yıl içinde vatandaşlığa alınmak üzere yetkili mercilere başvuranlar, yeniden Türk vatandaşlığına alınma tarihini müteakip bir yıl içinde müracaat ettikleri takdirde bu madde hükümlerinden yararlanırlar.

(Ek madde: 23/07/1999 - 4418/5 md.)

Halen silah altında olan ve bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan İç Hizmet Kanununun 43 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasından yararlanan sporcular, terhislerine kadar yürürlükten kaldırılan bu maddenin uygulanmasına devam edilir.

Geçici Madde 34 - (Değişik madde: 13/06/2001 - 4679/2. md.)

35 inci maddenin (E) fıkrasının (3) numaralı bendinde belirtilen şartları taşıyan sporculardan, bakaya veya yoklama kaçağı olanlar, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde müracaat etmeleri halinde, 35

inci maddenin (E) fıkrasının (3) numaralı bendi hükümlerinden yararlandırılırlar.

(Ek madde: 02/11/1999 - 4459/1 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte her ne sebeple olursa olsun henüz fiili askerlik hizmetine başlamamış, 1 Ocak 1973 tarihinden önce doğan ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu

ile 1111 sayılı Askerlik Kanununa tabi yükümlüler, istekleri halinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde askerlik şubelerine başvurmaları, 15 000 Alman Markı veya ödeme tarihindeki

karşılığı konvertibl yabancı ülke parasını ya da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası parayı ödemeleri ve Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek birlik ve

kurumlarda temel askerlik eğitimlerini yapmaları şartıyla askerlik hizmetlerini yerine getirmiş sayılırlar.

Bu madde kapsamında bulunan ve 31 Aralık 1999 tarihinde kırk yaşını tamamlamış olanlardan istekliler, 20 000 Alman Markı veya karşılığı birinci fıkrada belirtilen yabancı ülke ya da Türk Lirası parayı ödemeleri

halinde temel askerlik eğitimine tabi tutulmazlar.

Bu uygulama kapsamında yatırılacak paralar Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü adına T.C. Ziraat Bankasında açılacak özel hesaba yatırılır. Bu hesapta toplanan miktarları genel bütçeye özel gelir ve

karşılığı da ilgili kurum bütçelerine aktarılmak üzere Maliye Bakanlığı bütçesinde açılacak özel bir tertibe ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödeneklerden yılı içinde kullanılamayan miktarlar, ertesi yıl

bütçesine devren gelir ve ödenek kaydedilir. Bu tertipte oluşan ödenek Maliye Bakanı tarafından belirlenecek usul ve esaslar dahilinde, 17 Ağustos 1999 tarihinde vuku bulan deprem dolayısıyla genel hayata

etkili afete maruz kalan bölgede yer alan illerdeki hasar ve zararların giderilmesi için gereken her türlü harcamanın finansmanında kullanılır.

Bedelin ödenme usul ve esasları ile uygulamaya ilişkin diğer hususlar, Bakanlar Kurulu kararı ile düzenlenir.

Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında adli takibat yapılmaz.

(Ek madde: 12/03/2003 - 4823/1 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar dövizle askerlik hizmeti yapmak üzere başvurmayanlar ile başvurdukları halde döviz ödemeleri veya temel eğitimlerini süresi içinde yapmadıkları için dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlar, ek 1 inci maddedeki şartları taşımaları halinde, iki yıl içinde durumlarını ispata yarayan belgeler ile birlikte konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları ve 7.668 Euro veya karşılığı yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri ve bir ay süreli temel askerlik eğitimini yapmaları halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

Birinci fıkra kapsamında bulunan ve Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 40 yaşını tamamlamış olanlar, 10.224 Euro veya karşılığı yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri halinde temel askerlik eğitimine tabi tutulmadan askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 20 nci maddesine göre Türk vatandaşlığından çıkmalarına Bakanlar Kurulunca izin verilmiş olanlar ile aynı Kanunun 25 inci maddesine istinaden Türk vatandaşlığını kaybettirilmelerine Bakanlar Kurulunca karar verilmiş olanlardan, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki yıl içinde vatandaşlığa alınmak üzere yetkili mercilere başvuranlar, Türk vatandaşlığına yeniden kabul edilme tarihini müteakip bir yıl içinde müracaat ettikleri takdirde, bu madde hükümlerinden yararlanırlar.

Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında; saklı, yoklama kaçağı veya bakaya suçlarından adli takibat yapılmaz.

(Ek madde: 02/07/2005-5380 S.K./3.mad)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvurdukları hâlde, yükümlülüklerini tamamlamadan Türk vatandaşlığından çıkmalarına izin verilen veya Türk vatandaşlığı kaybettirilenlerden ödedikleri dövizi geri alanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde yeniden vatandaşlığa alınmak üzere yetkili mercilere müracaat etmeleri, yeniden Türk vatandaşlığına alınmaları tarihini takip eden bir yıl içinde de başvurmaları kaydıyla ek 1 inci Madde hükümlerinden yararlanırlar.

(Ek madde: 02/07/2005-5380 S.K./3.mad)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 38 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar ek 1 inci Maddede yazılı şartları haiz olarak dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuran ve temel askerlik eğitimini yapanlardan, 38 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar ödemelerini tamamlamadıkları için kapsamdan çıkartılanlardan yurda kesin dönüş yapmış olanlar, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde başvurmaları halinde ek 1 inci Madde hükümlerinden yararlanırlar.

(Ek madde: 01/03/2007-5591 S.K./1.md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar göçmen statüsünde Türk vatandaşlığına geçmiş olanlardan, Türkiye'ye geldikten sonraki bir tarihte, gelmiş oldukları ülkede askerlik yaptıklarını belgeleyenler askerlik hizmetinden muaf tutulur.

(Değişik madde: 05/02/2009-5837 S.K./15.mad)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte tebligatsız saklı, yoklama kaçağı veya bakaya durumunda olanların askerlik şubelerine müracaat etmeleri Milli Savunma Bakanlığı tarafından Türkiye Radyo Televizyon Kurumu aracılığıyla duyurulur. Bu duyuru yükümlülere tebliğ mahiyetindedir. Yapılan duyuruya rağmen üç ay içerisinde askerlik şubesine müracaat etmeyenler hakkında tebligatlı işlemi yapılır.

(Ek madde: 08/02/2011-6108 S.K./2.md.)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, her ne sebeple ve hangi aşamada olursa olsun dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlar veya ek 1 inci madde kapsamında işlem görürken bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dövizle askerlik hizmetinden yararlanma şartlarını kaybettikleri sonradan tespit edilenlerden, dövizle askerlik hizmeti dışında halen ve fiilen yurt içinde askerlik hizmetine başlamamış olanlar; ek 1 inci maddede yer alan şartları taşımaları halinde, durumlarını ispata yarayan belgeler ile birlikte konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları ve 10.000 Euro veya karşılığı yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri (Mülga ibare: 30/11/2011 - 6252 S.K./3 md.) halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

(Mülga fıkra: 30/11/2011 - 6252 S.K./3 md.)

Türk vatandaşlığından çıkmalarına İçişleri Bakanlığınca izin verilmiş olanlar ile Türk vatandaşlığını kaybettirilmelerine Bakanlar Kurulunca karar verilmiş olanlardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2 yıl içinde vatandaşlığa alınmak üzere yetkili mercilere başvuranlar, Türk vatandaşlığına yeniden kabul edilme tarihini müteakip bir yıl içinde müracaat ettikleri takdirde, bu madde hükümlerinden yararlandırılırlar.

Bu madde hükümlerinden yararlananların dövizle askerlik hizmeti kapsamında daha önce yaptıkları ödemeler, ödeyecekleri toplam miktardan mahsup edilir.

Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında saklı, yoklama kaçağı, bakaya veya noksan hizmetli statüsünde olup her ne sebeple olursa olsun askerlik hizmetini tamamlamamaktan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılamaz, başlatılmış olan soruşturma ve kovuşturmalar sona erdirilir.

15/12/2011 tarih ve 28143 S.R.G. de yayımlanan 30/11/2011 tarih ve 6252 sayılı kanunun 3. maddesi ile birinci fıkrada yer alan "ve süresi içinde temel askerlik eğitimini yapmaları" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. 
    
 
 15/12/2011 tarih ve 28143 S.R.G. de yayımlanan 30/11/2011 tarih ve 6252 sayılı kanunun 3. maddesi ile mülga edilen ikinci fıkra metni:
    
 
 Birinci fıkra kapsamında bulunan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 45 yaşını tamamlamış ve üzeri olanlar, talepleri hâlinde 15.000 Euro veya karşılığı yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri halinde, temel askerlik eğitimine tabi tutulmadan askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

(Ek madde: 08/02/2011-6109 S.K./2.md.)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle, ek 7 nci maddenin birinci fıkrası kapsamına giren personelden halen askerlik hizmetini yerine getirmekte olanlar, askerlik hizmetleri durdurularak terhis edilir ve görevlerine iade edilir. Bu madde ile ek 7 nci maddenin birinci ve ikinci fıkra hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında; saklı, yoklama kaçağı ve bakaya suçlarından adli takibat yapılmaz ve bu suçları işlediklerinden dolayı adli tahkikata başlanılmış olanların işlemleri ile bu suçlara ilişkin kesinleşmiş kararların infazı durdurulur.

(Ek madde: 08/02/2011-6109 S.K./2.md.)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, Emniyet Teşkilatı kadrolarında Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olarak on yıl ve daha fazla süre ile görev yaptıktan sonra herhangi bir nedenle Emniyet Teşkilatından ayrılan, başka kuruma nakledilen veya meslekten ilişiği kesilen personel, ek 7 nci maddenin ikinci fıkra hükümlerinden yararlandırılmaz.

(Ek madde: 30/11/2011 - 6252 S.K./4. md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte her ne sebeple olursa olsun henüz fiili askerlik hizmetine başlamamış, 31 Aralık 2011 tarihi itibariyle (bu tarih dâhil) 30 yaşından gün almış ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu ile 1111 sayılı Askerlik Kanununa tabi yükümlüler, istekleri halinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde askerlik şubelerine başvurmaları ve 30.000 Türk Lirası parayı ödemeleri şartıyla temel askerlik eğitimine tabi tutulmaksızın askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Başvuruda bulunanlar, öngörülen miktarı başvuru sırasında def'aten ödeyebilecekleri gibi, yarısını başvuru sırasında diğer yarısını ise başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde de ödeyebilirler.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce herhangi bir nedenle haklarında verilen askerliğe elverişli olmadıklarına dair kararlardan dolayı askerlik hizmetinden muaf tutulanlardan istekliler, altı ay içinde askerlik şubelerine başvurmaları halinde yaş şartı aranmaksızın birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar.

Bu uygulama kapsamında ödenecek paralar, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı adına T.C. Ziraat Bankası, T. Halk Bankası ve T. Vakıflar Bankasında açılacak özel hesaba yatırılır.

Özel hesapta toplanan paralar, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde şehit yakınları, gaziler, özürlüler, muhtaç erbaş ve er aileleri, Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâhil)'ne mensup vazife malûlleri ile emniyet hizmetleri sınıfına mensup vazife malûllerine yönelik sosyal hizmet ve yardım faaliyetlerinin finansmanında kullanılır.

Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında saklı, yoklama kaçağı ve bakayadan dolayı idari ve adli soruşturma ve kovuşturma yapılmaz, başlatılmış olanlar sona erdirilir.

Bedelin ödenme usul ve esasları ile kaynağın kullanılmasına ilişkin diğer hususlar Bakanlar Kurulu kararı ile düzenlenir.

*1*
 03/05/2013 tarih ve 28636 S.R.G. de yayımlanan 25/04/2013 tarih ve 6462 sayılı kanunun 1.maddesi ile dördüncü fıkrada yer alan "özürlüler" ibaresi "engelliler" şeklinde değiştirilmiştir.

(Ek madde: 30/11/2011 - 6252 S.K./4. md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce temel askerlik eğitimini süresi içinde yapmadıkları gerekçesiyle dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılanlardan, halen 1111 sayılı Kanunun ek 1 inci ve geçici 43 üncü maddelerinde belirtilen diğer yararlanma şartlarını taşıdıklarını ve bu Kanunla değiştirilmeden önceki miktarlar üzerinden ödemelerini süresi içinde tamamladıklarını konsolosluklara müracaatla belgelendirenler, muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Bunlar hakkında askerlik hizmetini yerine getirmedikleri için idari ve adli soruşturma ve kovuşturma yapılmaz, başlatılmış olanlar sona erdirilir.

(Ek madde: 30/11/2011 - 6252 S.K./4. md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, temel askerlik eğitimlerini tamamlamalarını müteakip askerliğe elverişsiz hale gelen, vefat eden, Türk vatandaşlığından çıkmalarına izin verilen veya Türk vatandaşlığını kaybedenler ile ödeme ve temel askerlik eğitimi yükümlülüklerini süresi içinde tamamladıklarından kesin terhise hak kazananlara geri ödeme yapılmaz.

(Ek madde: 30/11/2011 - 6252 S.K./4. md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuranlar hakkında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır. Ancak, bu yükümlüler temel askerlik eğitimine tabi tutulmazlar.

(Ek madde: 22/05/2012-6318 S.K/21.md.)

Temel askerlik eğitimlerini tamamladıktan sonra herhangi bir nedenle bedelli veya dövizli askerlik hizmeti kapsamından çıkarılan yükümlüler, istekleri halinde diğer şartları yerine getirmek kaydıyla geçici 46 ncı maddeden istifade ettirilirler. Ancak, geçici 46 ncı maddede düzenlenen altı aylık süre bu kişiler için on iki ay olarak uygulanır.

(Ek madde: 31/01/2013-6413 S.K./46. md)

Geçici 46 ncımadde kapsamında olup fiilen askerlik hizmetine başlamamış olanlardan; anılan maddede öngörülen miktarın yarısını ödemek suretiyle başvurusu kabul edilenler ile şartları taşıdığı hâlde 15/6/2012 tarihine kadar başvuruda bulunmamış olanlardan kalan miktarı veya tamamını bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde defaten ödeyenler temel askerlik eğitimine tabi tutulmaksızın askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

Fiili askerlik hizmetine 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu uyarınca başladıktan sonra herhangi bir nedenle bu Kanun kapsamından çıkarılarak noksan hizmetli olarak aranan yükümlüler, istekleri hâlinde diğer şartları taşımaları ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde 30.000 Türk Lirası parayı defaten ödemeleri şartıyla geçici 46 ncı maddeden istifade ettirilirler.

(Ek madde: 10/12/2014-6582 S.K./1.md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte her ne sebeple olursa olsun henüz fiilî askerlik hizmetine başlamamış ve 1 Ocak 1988 tarihinden (bu tarih dâhil) önce doğan 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu ile 1111 sayılı Askerlik Kanununa tabi yükümlüler; istekleri hâlinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde askerlik şubelerine veya yurt dışı temsilciliklerine başvurmaları ve 18.000 Türk lirası veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuruna göre ödeme tarihindeki karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parasını defaten ödemeleri şartıyla temel askerlik eğitimine tabi tutulmaksızın askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

Her ne sebeple olursa olsun daha önce bedelli veya dövizli askerlik hizmeti kapsamından çıkarılanlardan yaş şartını taşıyanlar, istekleri halinde birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sağlık sebebiyle haklarında verilen askerliğe elverişli olmadıklarına dair kararlardan dolayı askerlik hizmetinden muaf tutulanlar da istekleri hâlinde yaş şartı aranmaksızın birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar.

Bu uygulama kapsamında ödenecek paralar, Savunma Sanayii Destekleme Fonu adına T.C. Ziraat Bankası, T. Halk Bankası ve T. Vakıflar Bankasında açılacak hesaba yatırılır.

Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında saklı, yoklama kaçağı ve bakayadan dolayı idari ve adli soruşturma ve kovuşturma yapılmaz, başlatılmış olanlar sona erdirilir ve bu suçlara ilişkin kesinleşmiş idari para cezaları tahsil edilmez.

Bedelin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuranlardan, ek 1 inci maddede belirtilen şartları taşıyanlar, 1.000 Avro veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilen yabancı ülke parasını ödemiş olmak kaydıyla askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvurmayanlar ile başvurdukları hâlde döviz ödemelerini tamamlamadıkları için dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlardan ek 1 inci maddedeki şartları taşıyanlar, 31 Aralık 2017 tarihine kadar 1.000 avro veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri kaydıyla muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

Yukarıdaki fıkralar kapsamına girenlerin fazladan yaptıkları ödemeler iade edilmez.

Geçici Madde 54 – (Ek madde: 22.11.2016 - 678 S.K.H.K./12. md, Aynen kabul 1/2/2018-7071 S.K. md. 12))

15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemin devamı niteliğindeki eylemlere, görevi olmadığı halde mukavemet ederken şehit olanların kendinden olma erkek çocukları ile aynı anne ve babadan kardeşlerinin tamamı hakkında, 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (9) numaralı bendinin (b) alt bendinin ikinci paragrafında düzenlenen hükümler uygulanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.

Geçici Madde 55- (Ek madde: 26/7/2018 -7146 S.K./2. md)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte her ne sebeple olursa olsun henüz fiilî askerlik hizmetine başlamamış ve 1 Ocak 1994 tarihinden (bu tarih dâhil) önce doğan 1076 sayılı Kanun ile bu Kanuna tabi yükümlüler; istekleri hâlinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde askerlik şubelerine veya yurt dışı temsilciliklerine başvurmaları, 15.000 Türk lirası veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuruna göre ödeme tarihindeki karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parasını defaten ödemeleri ve 21 gün temel askerlik eğitimini yerine getirmeleri şartıyla askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

Her ne sebeple olursa olsun daha önce bedelli veya dövizli askerlik hizmeti kapsamından çıkarılanlardan yaş şartını taşıyanlar, istekleri halinde birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce sağlık sebebiyle haklarında verilen askerliğe elverişli olmadıklarına dair kararlardan dolayı askerlik hizmetinden muaf tutulanlar da istekleri hâlinde yaş şartı aranmaksızın ve temel askerlik eğitimine tabi olmaksızın birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar.

Bu madde hükümlerinden yararlananlar temel askerlik eğitimi süresince çalıştıkları iş yeri, kurum ve kuruluşlar tarafından aylıksız veya ücretsiz izinli sayılırlar.

Bu uygulama kapsamında tahsil edilen tutarlar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığı merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar karşılığı Savunma Sanayii Destekleme Fonuna aktarılmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine ödenek eklemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında saklı, yoklama kaçağı ve bakayadan dolayı idari ve adli soruşturma ve kovuşturma yapılmaz, başlatılmış olanlar sona erdirilir ve bu suçlara ilişkin kesinleşmiş idari para cezaları tahsil edilmez.

Bedelin ödenmesi ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.