2/19331 Sayılı Gemilerde Yolcuların Sıhhi Emniyeti Hakkında Nizamname

Yolcu gemilerinde bulunacak ilaç ve tıbbi levazım ile hasta tedavisi için ayrılacak yerler ve bu gemilerin şartları ve yolcu mahallerinin sıhhi vasıfları ve izdihama mani olacak tedbirler, bu Nizamnamede tesbit edilmiştir.

Gerek memleket sahilleri arasında ve gerek ecnebi limanlarına sefer yapan ve sırf yolcu veya yük ile birlikte yolcu taşıyan kamaralı gemiler ile yalnız yolcu nakleden şehir içi vapurları, bu Nizamname hükümleri bakımından, yolcu gemisi sayılır.

Bu gemilerin kamara ve salonları ile güvertelerinde yolcuların istirahatlerini temin edecek tertibat ve vasıtalar bulunacak ve bunlar sağlam ve temiz bir halde tutulacaktır.

Salonlar, kamaralar ve kamaraların önlerindeki koridorlar ve merdivenler linoleom, lastik veya buna benzer hassaları haiz diğer Maddeler ile döşenmiş bulunacaktır.

Bunların teminine imkan bulunmadığı ahvalde, bu gibi mahaller, parke veya cilalı yahut yıkanılması kabil, su sızmaz hale konulacak ve bu takdirde, daima yıkanıp sabunlu su ile silinecek ve gezilen kısımlara, yol keçesi veya halı konacaktır.

Yolcu gemilerinin ikinci ve üçüncü mevkileri ile şehir içi vapurlarının, toz tutabilecek kadife ve benzeri kumaşlar ile kaplı olan döşemeleri; keten ve emsali örtülerle örtülür.

Kamara yolcularının yemek yemelerine mahsus olmak üzere; cilalı ve üstünde daima temiz bir örtü bulunan masalar ve bunların etrafında üzeri meşin veya maroken ve sair temiz tutulabilecek Maddeler ile kaplanmış iskemle, kanepe veya koltuklar bulunacaktır.

Büfelerde yolcuların kullanmasına mahsus malzeme daima temiz olacak ve büfelerin tertemiz olmasına çok dikkat olunacaktır.

Salonların ve kamaraların oturma mahalleri eğreti tahta kerevetlerden ibaret olmayıp, muhkem ve görülen tarafları boyalı ve cilalı peykeler olacak veya koltuk ve kanepeler bulunacaktır.

Birinci mevki kamaralarda ranzalar somyalı, ikinci ve üçüncü mevkilerde demir olacaktır. Bunların yanlarına konulacak siperler, cilalı tahtadan veya demirden yapılacaktır.

Gemilerde tahta kurusu, böcek ve sair haşeratın bulunmamasına ve bunun için daima kontrol edilerek, fenni usuller dairesinde itlaflarına son derece dikkat ve itina olunacaktır.

Güvertede en az elli yolcu için bir ve kamaralarda onbeş yolcu için keza bir hela ile bunlara ilave olarak yerin müsaadesi nispetinde münasip miktarda pisuvarlar bulunur.

Gerek kamara ve gerek güvertede bulunan helalar bu nispet dahilinde olarak, her seferde yolcuların miktarına göre tayin edilir ve bundan sonra, mevcut kadın ve erkek yolcuların adedine göre, kadın ve erkeklere mahsus olmak üzere tefrik ve üzerlerindeki levhalar buna göre tebdiledilir.

İçilecek suların depo edilmesine mahsus sarnıçların, içi kamilen sulu çimento ile badana edilmiş bulunacak ve bu suların tevziine mahsus boru, musluk ve tulumba gibi vasıtalar fenni ve asri şartlara uygun bir surette mükemmel ve temiz olacaktır. İçilecek ve tathiratta kullanılacak tatlı suyun miktarı, seferin uzunluğuna göre ve her yolcu için günde on litre üzerinden hesap edilerek, sarnıçlar buna göre hazırlanacaktır. İçilecek suların fennen içmeğe elverişli olması şarttır. Gerek içme suları ve gerek bu suların depo edildiği ve içinden geçtiği sarnıç ve boruların vasıfları, gıda Maddeleri ve umumi sıhhati ilgilendiren eşya ve levazımın hususi vasıflarını gösteren nizamname hükümlerine uygun olacaktır.

Güverte yolcularının bulunacakları ambarlar, hava ve ziyanın nüfuzuna müsait lumboz ve makinalar ile mücehhez olacak ve bu mahallerin her türlü hava tesirlerine karşı mahfuz bulunmasına itina edilecektir.

Bu yolcuların yatmasına mahsus olmak üzere, ambarlarda demir ranza veya hamak tesisatı bulunması şayanı tercih olmakla beraber, halen mevcut gemilerde panyol tahtası ile iktifa edilebilir.

Şu kadar ki, bundan sonra yeniden yapılacak veya yaptırılacak gemilerde, ranza veya hamaklar yapılması mecburidir.

Gemilerin taşıyabilecekleri yolcu ile büyük ve küçükbaş hayvan miktarı, o geminin bağlama limanının mıntıka liman reisi tarafından, usulüne tevfikan tesbit ve muayene şahadetnamelerine kaydolunur.

Hiç bir gemi, muayene şahadetnamesine yazılacak ve bu suretle tesbit edilecek istiap haddinden fazla yolcu ve hayvan alamaz.

Umumi istiap hadleri bu şekilde tesbit edilen gemilerin, güverte yolcuları ile hayvan nakline tahsis edilebilecek mahallerine, ne kadar insan ve ne kadar büyük veya küçükbaş hayvan konulabileceği, bağlama limanının münteha liman reisliği ile sahil sıhhiye tabibi tarafından müştereken tesbit edilerek, bu yerlerin görülebilecek mahallerine sabit boya ve büyük harfler ile yazılır.

Hayvan nakline tahsis edilmiş olan mahaller, hiç bir zaman yolcuya tahsis edilen ambar veya güvertenin aynı kısmında bulunamaz.

Ahvali fevkaladeye maksur olmak üzere bir evvelki seferde hayvan konulan bir mahallin, mütaakıp seferde yolcuya tahsisine zaruret görülmesi halinde, bu mahallin, yolcu konmadan evvel, fenni usuller ile dezenfekte edilmesi mecburidir.

Gemilerde, bulaşık yıkamağa mahsus mahaller, mutfağın dışında olacaktır. Bunun için ayrı bir yer tefrikine müsait bulunmıyan gemilerin bulaşıkları, mutfak içinde ayrılmış hususi bir mahalde yıkanır.

Kamaradaki yatakların en az iki kat yedek örtü takımları bulunması ve her yolcu değiştikçe, yatak takımlarının da değiştirilmesi mecburidir.

Gemilerin kamara, büfe ve mutfaklarında çalışanların, her üç ayda bir defa usulü dairesinde sıhhi muayeneleri yapılarak, keyfiyet sıhhat cüzdanlarına işaret edilir.

Muayenesi yapılmıyan veya muayene müddetleri geçmiş olan müstahdemlerin, bu hizmetlerde kullanılmasına izin verilmez.

Şehir içi vapurları hariç olmak üzere, muayene şahadetnamelerinde yazılı yolcu miktarı ile mürettebatı yekunu iki yüze kadar (iki yüz dahil) olan yolcu gemilerinde küçük sıhhat memurları mektebinden mezun bir sıhhat memuru ve istiab haddi bu miktardan daha fazla olanlarda bir gemi doktoru bulundurulur. Bu gemiler, Marmara havzasında sefer yaptığı müddetçe, istiap hadleri ne olursa olsun, yalnız bir sıhhat memuru bulundurmakla iktifa edilebilir.

Şu kadar ki, bu gemiler, yolcu almadıkları ve sırf hayvan veya yük nakliyatına tahsis edildikleri seferlerde, doktor ve sıhhat memuru bulundurmak ile mukayyet değildirler.

Bu gemilerin seyir mesafesi, hiç bir limana uğramadan doğrudan doğruya beş yüz milden fazla olursa, bir doktor bulundurulması mecburidir.

Gemi doktor ve sıhhat memurları, yolcular ile mürettebatın sıhhatleri ile ilgili umumi hallerini ve gemideki bütün yenecek ve içileceklerin fenalık ve bozukluklarını kontrol etmekle mükellef ve bundan doğrudan doğruya mesuldürler.

Doktor veya sıhhat memurları, bulundukları gemilerde gerek Umumi Hıfzıssıhha Kanununun ve gerek işbu Nizamnamenin ilgili hükümlerine aykırı hallerin zuhurunda, keyfiyeti gemi başkaptanına şifahen ve icabında yazı ile bildirmeğe mecbur olup, bunları sebepsiz olarak tatbik etmiyen başkaptanlar mesul tutulacaklardır.

Şehir içi vapurlarında, kaptanın muhafazası altında olmak üzere bu Nizamnameye bağlı B listesinde yazılı ilaç ve tıbbi levazımı ihtiva eden bir ilaç sandığı bulunacaktır.

Yukarıki Maddede beyan edilenlerden gayrı diğer bütün yolcu gemilerinde, bu Nizamnameye bağlı A listesinde yazılı ilaç ve tıbbi levazımı ihtiva eden bir ilaç dolabı bulunacaktır.

Muayene şahadetnamesinde yazılı yolcu miktarı ile mürettebatı yekünu iki yüze kadar (iki yüz dahil) olan gemilerde bir, bundan daha fazla olanlar için iki yataklı bir hasta tecrit kamarası bulundurulur. Tecrit kamaralarının, mümkün mertebe, gemideki doktor kamarasına yakın olarak seçilmesine itina edilir.

Şehir içi vapurları, bu mecburiyete tabi değildir.

Gemilerde ateşli hasta zuhurunda veya şüpheli bulaşık bir hastalık vukuunda, hastanın derhal tecrit edilmesi ve ilk iskelede sahil sıhhiye memurları ve bunlar bulunmadığı takdirde, o vazifeyi gören memurlar vasıtasiyle, mahallin Hükümet veya belediye tabibine bildirilmesi mecburidir.

İşbu Nizamname hükümlerine göre gemilerde bulundurulması lazım gelen ilaç ve tıbbi levazım ile diğer bütün sıhhi vasıf ve şartlar ve bu yolda alınması gerekli bulunan her türlü sıhhi tedbirler, bunların bağlama limanının liman reisi ile sahil sıhhiye merkezince;

A) Şehir içi vapurları ile gidiş ve dönüş müddetleri üç günden az sürecek ve memleket sahilleri arasında sefer yapacak gemiler, her ayın ilk haftası içinde,

B) Gerek memleket sahilleri arasında ve gerek ecnebi limanlara sefer yapacak ve gidiş ve dönüş müddetleri üç gün veya daha fazla sürecek seferlere tahsis edilecek gemiler, her seferin başlamasından evvel, bu Nizamname hükümleri bakımından umumi murakabeye tabi tutulur.

Gemilerin, sefer esnasında uğrayacakları limanlarda da murakabeleri caiz ise de, bu husus, ancak sahil sıhhiye merkezleri bulunan yerlerde mıntıka liman reisleriyle sahil sıhhiye tabipleri tarafından müştereken yapılabilir.

Evvelki Maddelerde beyan olunduğu veçhile yapılacak murakabe neticesinde, herhangi bir gemide, bu Nizamname hükümlerine aykırı haller yahut eksiklikler veya yapılması ihmal edilmiş hususlar bulunduğu takdirde, ilgililer hakkında cezai takibat icra edilmekle beraber, bu geminin bağlama limanının mıntıka liman reisi, bu haller tamamen izale veya noksanlar ikmal edilinceye kadar, o gemiyi seferden meneder ve sahil sıhhiye idaresince de, geminin sıhhat patentesi verilmez.

Şu kadar ki, sefer esnasında ve ancak sahil sıhhiye merkezleri bulunan mahallerde yapılacak murakabe esnasında, tesadüf edilecek nizamnameye aykırı ahvalde, gemi seferden alıkonulmıyarak keyfiyet, o geminin patentesine işaret edilir ve aynı zamanda bağlama limanı mıntıka liman reisliğine ve sahil sıhhiye merkezine, en seri vasıta ile, bu husus bildirilir.

Nizamname hükümlerine riayetsizliğinden dolayı seferden alıkonulmasına rağmen hareket eden gemiler, ilk muvasalat veya avdet ettikleri limanda, kaptanları hakkında takibat yapılmak üzere, keyfiyet, Müddeiumumiliğe haber verilir.

Bu Nizamname hükümlerine muhalif hareket edenler hakkında, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 294 üncü Maddesine göre takibat yapılır.

05/11/1933 tarih ve 15231 sayılı kararname ile mer'iyete konulmuş olan (Gemilerde yolcuların sıhhi emniyeti hakkında nizamname) kaldırılmıştır.

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 141 inci Maddesine dayanılarak yapılmış ve Devlet Şurasınca tetkik edilmiş olan bu Nizamname hükümleri, Resmi Gazete'de basıldığı günün ertesinden itibaren yürümeğe başlar.

Bu Nizamname hükümlerini Adliye, Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Münakalat Vekilleri yürütür.