4/12059 Sayılı Tebligat Tüzüğü(Mulga)

Madde 1 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Kazai merciler, genel ve katma bütçeli daireler, belediye ve köy hükmi şahsiyetleri, barolar ve noterlerin bütün tebliğleri, Tebligat Kanunu ve bu Tüzük hükümlerine göre Posta Telgraf ve Telefon İşletmesi veya memur vasıtasıyla yapılır.

Madde 2 - (Değişik fıkra: 05/10/1987 - 87/12170 K.) Kanunlarda özel hüküm bulunması halinde veya gecikmesinde zarar umulan işlerde veya aynı yerde bulunan 1 inci Maddede yazılı daire ve müesseseler arasında yahut bu daire ve müesseselerde bulunan kişilere tebliğler, kendi memurları veya mahalli mülkiye amirinin emriyle zabıta vasıtasıyla yaptırılır.

Memur vasıtasiyle tebligat yaptırılmasını icabettiren sebep, işin taalluk ettiği evrakta gösterilir.

Zabıta vasıtasiyle tebligat yaptırılabilmesi için, tebliği çıkaran merciin, sebebini de zikretmek suretiyle mahalli mülkiye amirine müracaat etmesi lazımdır.

Zor kullanılmasını gerektiren veya hazırlık tahkikatına taalluk eden vazifelerin zabıta tarafından yapılacağına dair olan hükümlerle bu Tüzüğün hususi hükümleri mahfuzdur.

Madde 3 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi (PTT), bu Tüzüğe göre yapacağı işlerden dolayı alacağı ücretleri, ayrı bir tarifeyle tespit eder.

Madde 4 - (Mülga madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Madde 5 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Bu Tüzük gereğince memur vasıtasıyla yaptırılacak tebliğlerde, tebliğ yapana verilecek zaruri masrafların miktarı, tebliğ yapılacak şahsın bulunduğu yerin uzaklığına göre, her mali yılbaşında, il idare kurullarınca, merkez ilçe ve bağlı ilçeler için ayrı ayrı tespit olunur.

6245 sayılı Harcırah Kanununun 49 uncu Maddesine göre tazminat alan memurlara, yaptıkları tebliğler için, ödeme yapılmaz.

Madde 6 - Tarifede yazılı PTT ücretlerini veya beşinci Madde mucibince verilecek zaruri masrafları, hilafına bir hüküm bulunmadıkça tebligatın yapılmasını istiyen peşin olarak öder. Tebligat masrafları kesin olarak tayin edilemezse avans olarak alınıp bilahare mahsubu yapıldıktan sonra bakiyesi iade edilir.

Tebliği çıkaracak merci tarafından tayin olunan mehil içinde gerekli masrafı vermiyen, talebinden sarfınazar etmiş addolunur. Zaruri sebeplerden dolayı bu mehile riayetsizlik halinde yeni bir mehil verilir.

Adli müzaherete nail olanların, yukarıki fıkra mucibince vermeleri icabeden ücret veya masraflar, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere alakalı mercilerce ödenir.

Yabancı elçilik ve konsolosluklardan gönderilen evraka ait ücret veya masrafın bu elçilik veya konsolosluklardan talep edilebilmesi, anlaşmalar hükümlerine ve mütekabiliyet esaslarına tabidir.

Yabancı memleketlerde yapılacak tebligat ücretleri, 37 nci Madde mucibince ilan edilecek cetveldeki esaslara göre tebligatı çıkaran merci tarafından alınır.

Madde 7 - PTT İşletmesine tevdi edilen tebliğ evrakı, mücbir haller dışında ziyaa uğrarsa, Posta Kanununun taahhütlü Maddelere mütaallik hükümlerine göre tazmin edilir. Şu kadar ki verilecek tazminat, tebliğ evrakının yeniden tanzim ve tebliği için gerekli masrafların miktarından fazla olamaz.

Tebliğ evrakı, postaya (Değerli) olarak verilirse, ziyaı halinde tazminat, Posta Kanununun değerli Maddeler hakkındaki hükümleri mucibince ödenir.

Telgraf servisinde zıya veya gecikme vukuunda Telgraf ve Telefon Kanunu hükümleri tatbik olunur.

Madde 8 - Tebligat uçakla veya postada kullanılan diğer seri ve hususi vasıtalarla veya muhtelif işaretli telgraflarla da yaptırılabilir.

Tebliğin bu vasıtalardan hangisiyle yapılacağı alakalının talebi üzerine veya re'sen, mahkeme reisi hakim veya tebliği yaptıracak diğer merciler tarafından tensip edilir.

Alakalının yazılı bir müracaatı yoksa, talebi, ilgili evrak üzerine yazılarak kendisine imza ettirilir. Gerek alakalının talebi gerek re'sen görülen lüzum üzerine birinci fıkrada yazılı vasıtalardan biri ile tebligat yapılabilmesi için, ikinci fıkrada yazılı merci tarafından mucip sebebin evrak üzerinde gösterilmesi lazımdır.

Madde 9 - Tebligat re'sen veya talep üzerine 8 inci Madde mucibince yapıldığı takdirde bunlara ait ücretler, PTT ücretleri tarifesine göre tebliği isteyenden tebliğ ücretine ilaveten alınır.

Madde 10 - Tebliğ olunacak her nevi evrak, biri dosyasına konulmak ve diğeri tebliğ edilecek kimselere verilmek üzere lüzumu kadar nüshadan terekküp eder. Bu nüshalarda, iş sahibi veya vekilinin imzası bulunur. Re'sen yapılan tebligata ait evrakı, tebliği çıkaran merciin salahiyetli memuru imzalar.

Tebliğ olunmak üzere salahiyetli mercilere verilecek evrakın her nüshasına bu mercilerce, verildiği tarih yazılır ve istenirse makbuz verilir.

Her nevi evrakın tebliğine ve davetiyelere ait tebliğ mazbataları dosyasına konur.

Madde 11 - Tebligat Kanununun 9 uncu Maddesinde yazılı kayıtları ihtiva etmek üzere tanzim olunacak davetiyelerin şekli, bu Tüzüğe ekli 1 numaralı örnekte gösterilmiştir.

Madde 12 - Tüzüğün 8 inci Maddesinde sayılan vasıtalarla yapılanlar dışındaki her nevi tebliğ evrakı ve davetiyelerin alakalılara ulaşması ve alakalıların tebliğin veya davetiyenin icaplarını yerine getirebilmesi için bu evrakı çıkaran merci tarafından tayin edilecek müddetin hesabında; evrakın gönderileceği mahallin yakınlık veya uzaklığı, mevsimin yaz veya kış olması, nakil vasıtalarının durumu gibi hususlar nazara alınır. Bu suretle tayin edilecek müddet, tebliği çıkaran merciin bulunduğu köy veya belediye hududu dahilinde tebligat yapılacaksa 3 günden, köyde veya aynı vilayetin diğer bir kazasında tebligat yapılacaksa 15 günden, diğer bir vilayet içinde tebligat yapılacaksa bir aydan az olmaz.

Madde 13 - Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa kendi müracaatı, diğer alakalıların bildirmesi, mevcut vesaik tahkikat veya sair suretlerle bilinen en son adresinde yapılır.

Tebligat yapılacak adresin takdiren tesbit edilmiş olması lazımdır. Gösterilen adreste tebligat yapılmayan ahvalde, tebligatı çıkaran merci tarafından memurların ve diğer meslek ve sanat erbabının adresleri mensup oldukları teşkilattan, avukatlarınki barodan veya Adliye Vekaletinden, askeri şahısların adresleri askerlik şubesi, Milli Müdafaa Vekaleti gibi salahiyetli mercilerden sorulur.

Bu merciler sorulan adresi en kısa zamanda ve sahih olarak bildirirler.

Madde 14 - Bir şahsa, adresinden başka bir yerde tebligat yapılabilmesi, o şahsın kabulüne mütevakkıftır.

Tebliğ yapılacak şahıs, tebliği çıkaran mercie veya PTT merkezine veyahut tebliğ memuruna müracaat ederse kendisine tebligat yapılır.

Madde 15 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun kararların sanıklara tebliğ edilmelerine dair hükümleri saklı kalmak üzere, tebliğ, vekile yapılır.

Vekil birden çoksa, tebliğin bunlardan birine yapılması yeterlidir. Birden çok vekile tebliğ yapılmışsa ilkine yapılan tebliğin tarihi asıl tebliğ tarihi sayılır.

Madde 16 - Tebligat, kanuni mümessili bulunanların mümessillerine yapılır.

Kanuni mümessili olmayıp da bulunması gerekenlere usulü dairesinde kanuni mümessil tayini cihetine gidilir.

Kanunlara göre, kanuni mümessili bulunanların bizzat kendilerine tebligat yapılması icap ederse, mümessile tebligat yapılamaz.

Madde 17 - Hükmi şahıslara tebliğ salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise yalnız birine yapılır.

Vekaletlerin ve bunların teşkilatının, mülhak ve hususi bütçeli idarelerle belediyelerin, köylerin ve hususi kanunlarına müsteniden kurulmuş olan teşekküllerle, şirketlerin ve cemiyetlerin salahiyetli oldukları mümessilleri tabi kanunlara ve statülerine göre tayin edilir.

Hükmi ve hakiki şahsa ait bir ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda, ticarethanenin o muamelede salahiyetli ticari mümessiline yapılan tebliğ muteberdir.

Madde 18 - Yukarıki Madde mucibince tebliğ yapılacak kimseler herhangi bir sebeple mütat iş saatlerinde işyerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, hükmi şahsın o yerdeki memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.

Şu kadar ki, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, hükmi şahsın yerdeki teşkilatı veya personeli içinde vazife itibariyle tebligatın muhatabı olan hükmi şahsın mümessilinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu kabil işlerle tavzif edilmiş bir şahıs olması lazımdır.

Bunların da bulunmadığı tebliğ mazbatasında tesbit edildiği takdirde tebligat, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır.

Madde 19 - Astsubaylar hariç olmak üzere erata yapılacak tebliğler, kıta kumandanı ve müessese amiri gibi en yakın üste yapılır.

Nöbetçi amiri veya subayı, tebliğ memurunun en yakın üste tebligat yapmasını temin eder.

Madde 20 - Yukarıki Maddede yazılı olanların haricindeki askeri şahıslara birlik veya müessesede tebligat yapılması icabeden ahvalde, tebliğin yapılmasını nöbetçi amiri veya subayı temin eder. Bunlar tarafından muhatap derhal buldurulamaz veya tebellüğden imtina ederse yahut da diğer bir sebeple tebliğin temini mümkün olmazsa, tebliğ o nöbetçi amiri veya subayına yapılır.

Madde 21 - Sefer halinde olan birlik veya müesseseye mensup askeri şahıslara tebligat, bağlı bulundukları kara, deniz veya hava kuvvetleri kumandanlıkları vasıtasiyle yapılır.

Tebligatı, kıta kumandanı, müessese amiri gibi en yakın üst yapar.

Madde 22 - Kendisine tebliğ yapılacak şahıs adresinde bulunmazsa tebliğ, ailesi efradından veya hizmetçi ve uşak gibi müstahdemlerinden birine yapılır.

Ancak muhatap namına kendisine tebligat yapılacak olan aile ferdi veya müstahdemin, muhatapla birlikte oturması şarttır.

Karı, koca, hısım ve evlatlık gibi birlikte oturan kimseler aynı aile efradından sayılır.

Madde 23 - Belli bir yerde devamlı olarak meslek veya sanatını icra edenler, o yerde bulunmadıkları takdirde tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.

Muhatap meslek veya sanatını evinde icra ediyorsa, kendisi bulunmadığı takdirde memur veya müstahdemlerinden birine, bunlardan hiç biri bulunmazsa tebliğ, birlikte oturan yukarıki Maddenin son fıkrasında gösterilen ailesi efradına veya hizmetçilerinden birine yapılır.

Madde 24 - Tebliğ yapılacak şahıs otel, pansiyon, hastahane, tedavi veya istirahat evi, fabrika, mektep, talebe yurdu, resmi veya hususi daire veya müessese gibi içine serbestçe girilmeyen veya arananın kolayca bulunması mümkün olmayan bir yerde bulunuyorsa, tebliğin yapılmasını o yeri idare eden veya muhatabın bulunduğu kısmın amiri temin eder.

Bunlar tarafından muhatap derhal buldurulamaz veya tebellüğden imtina ederse yahut da diğer bir sebeple tebliğin temini mümkün olmazsa tebliğ o yeri idare eden veya muhatabın bulunduğu kısmın amirine yapılır.

Madde 25 - Mevkuf ve mahkumlara ait tebliğlerin yapılmasını, bunların bulunduğu müessese müdürü, müdür yoksa orayı idare eden memur temin eder.

Bir sene veya daha ziyade hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkum olanlara ait tebligat 16 ncı Madde mucibince yapılır. Mahkuma tebligat yapılamazsa, tebliğ mazbatasına, müdür veya memur tarafından sebebi gösterilmek suretiyle şerh verilir.

Mevkuf veya mahkumun hastahanede bulunması halinde dahi tebligat, yukarıki fıkralar hükümlerine göre yapılır.

Madde 26 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Bu Tüzüğün 18, 19, 20, 22, 23 ve 24 üncü Maddelerinde yazılı kişiler, tebliğ yapılacak olanın geçici olarak başka yere gittiğini belirtirlerse, tebliğ memurunca durum ve beyanda bulunanın kimliği tebliğ tutanağına yazılır; altı imzalattırılarak tebliğ edilecek evrak beyanı yapana verilir. Bu kişiler, tebliğ evrakını kabule mecburdurlar; almaktan veya imzadan kaçınırlarsa, tebliği yapan, durumu tutanağa yazar ve imzalar.

Madde 27 - (Mülga madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Madde 28 - (Değişik fıkra: 05/10/1987 - 87/12170 K.) Muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiç biri gösterilen adreste bulunmazsa, tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar kurulu veya meclisi üyeleri, zabıta amir ve memurlarından tahkik ederek beyanlarını tebliğ tutanağına yazıp altını imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde bu durumu yazarak imzalaması gerekir.

(Değişik fıkra: 05/10/1987 - 87/12170 K.) Muhatap ölmüşse veya gösterilen adresten devamlı olarak ayrılmış ve yeni adresi de tebliğ memurunca tespit edilmemişse, tebliğ evrakı, çıkaran mercie geri gönderilir.

Yeni adres tebliğ memuru tarafından tesbit edilmiş ise bu adres tebliğ mazbatasındaki mahsus yerine ve tebliğ evrakındaki adresin bulunduğu tarafa yazılır.

Bu halde;

A) Yeni adres, tebliğ memurunun tevzi bölgesi dahilinde bulunduğu takdirde tebligat o adrese yapılır.

B) Yeni adres, aynı PTT merkezinin diğer bir tevzi bölgesinde veya başka bir PTT merkezinin mıntıkası içinde bulunursa, tebliğ evrakı yeni adreste tebliğinin temini için tebliğ memuru tarafından bağlı olduğu merkeze iade olunur.

Tebligat evrakında yazılı tarihe kadar 12 nci Maddede gösterilen müddetlerden daha az bir zaman kalmış veya yeni adres yabancı bir memlekete ait ise PTT merkezi tebliğ evrakını tebligatı çıkaran mercie geri gönderir.

Muhatap ve onun yerine tebligat yapılacak kimseler, o adreste bulundukları halde tebliğin yapılacağı sırada orada mevcut değillerse 30 uncu Maddeye göre muamele yapılır.

Madde 29 - Kendisine tebliğ yapılacak kimse veya yukarıki Maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimseler tebellüğden imtina ederlerse 30 uncu Maddeye göre muamele yapılır.

Madde 30 - 28 inci Maddenin son fıkrasında ve 29 uncu Maddede zikredilen ahvalde tebliğ memuru, tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti veya meclisi azasından birine veyahut zabıta amir, veya memuruna imza mukabilinde teslim eder.

(Değişik fıkra: 05/10/1987 - 87/12170 K.) Tebliğ memuru, Tüzüğe ekli 2 numaralı örneğe uygun olarak düzenlenen ihbarnameyi, gösterilen adresteki kapıya yapıştırır. Durumu, muhataba duyurmasını mümkünse en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirir.

İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.

Madde 31 - Yukarıki Maddenin 1 inci fıkrasında zikredilen kimseler, kendilerine teslim edilen tebliğ evrakını, 3 ay saklamakla mükelleftirler. Tebliğ evrakı muayyen müddeti ihtiva ederse, mezkur evrak ihtiva ettiği müddetin bitiminden itibaren 3 ay daha saklanır.

Yukarıki Maddede yazılı ihbarname kapıya yapışmış olarak 10 gün kalır.

Madde 32 - Muhatap yerine kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran 15 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması lazımdır.

Akıl hastalığı, akıl zayıflığı veya diğer bir hastalık, sağırlık, körlük ve dilsizlik gibi sebeplerden biri ile kendisi ile anlaşma imkanı olmayan kimse, ehliyetsiz sayılır.

Muhatap namına kendisine tebligat yapılacak olan, görünüşüne nazaran 15 yaşından aşağı veya bariz bir surette ehliyetsiz olur ve o adreste muhatap yerine tebligat yapılacak başka bir kimse de bulunmazsa, 28 ve 30 uncu Maddeler hükümlerine göre muamele yapılır.

Madde 33 - Tebliğ mazbatası, bu Tüzüğe ekli 3 numaralı örneğe göre tebliğ memuru tarafından tebliğ yerinde tanzim olunur.

Her tebligatta bir tebliğ mazbatası düzenlenmesi ve bunu tebliği yapanın da imzalaması şarttır.

Tebliğ memuru muhatap yerine kendilerine tebligat yaptığı kimselere evrakın muhataba en kısa zamanda verilmesi lüzumunu ve buna riayetsizliğin cezayı müstelzim bulunduğunu hatırlatır.

Madde 34 - Tebliğ memuru tebligat yaparken, muhatabın veya tüzük hükümlerine göre onun namına tebliğ yapılacak kimselerin hüviyetlerini tahkike salahiyetlidir.

Madde 35 - Kendisine tebliğ yapılacak kimse, imza edecek kadar yazı bilmez veya körlük, hastalık yaralı olmak vesair sebeplerle imza edemiyecek durumda bulunursa, komşulardan bir kimse, okur yazar bir komşu bulunmaz veya bulunan komşu imzadan imtina ederse, tebliğ memurunun daveti üzerine gelecek olan o mahalle veya köyün muhtar veya ihtiyar heyeti veyahut meclisi azasından biri yahutta bir zabıta memuru huzurunda aşağıdaki fıkra hükümleri dairesinde tebligat yapılır.

Bu halde kendisine tebliğ yapılan kimsenin sol elinin baş parmağı, sol elinin baş parmağı bulunmayan kimsenin, aynı elin diğer bir parmağı ve sol eli yoksa sağ elinin baş parmağı ve buda mevcut değilse diğer parmaklarından biri bastırılır.

Tebliğ yapılacak kimsenin iki eli de yoksa tebliğ evrakı kendisine verilir.

Tebliğ mazbatasında hangi elin hangi parmağının bastırıldığı ve sebebi, tebliğ yapılacak kimsenin iki eli de yoksa evrakın kendisine verildiği ve huzurunda tebligat yapılan şahsın hüviyeti yazılarak, hazır bulunan şahsa da imza ettirilir.

Madde 36 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Yurt dışında bulunanlara tebliğ olunacak evrak, tebligatı çıkaran merciin bağlı bulunduğu bakanlık aracılığıyla Dışişleri Bakanlığına, oradan da o yerdeki Türkiye Büyükelçiliğine veya başkonsolosluğuna gönderilir.

Dışişleri Bakanlığının aracılığına lüzum görülmeyen hallerde, tebligat evrakı, bakanlıklarca doğrudan o yerdeki Türkiye Büyükelçiliğine veya başkonsolosluğuna gönderilebilir.

Dışişleri Bakanlığı ve tebliği çıkaran merciin bağlı olduğu bakanlık tebliğ evrakını, Tüzüğün 37, 38, 39, 41 ve 43 üncü Maddeleri hükümlerine göre düzenlenip düzenlenmediği yönünden inceler, varsa yanlışlık ve eksiklikleri düzelttirir veya tamamlattırır.

Madde 37 - Yabancı memleketlere gönderilecek tebliğ evrakının tanziminde, anlaşmalar hükümleri ve mütekabiliyet esasları nazara alınır.

Yabancı memleketlere gönderilecek tebliğ evrakında, muhatabın isim ve soyadının, tam adresinin ve tabiiyetinin gösterilmesi ve bunların yazı makinası ile yazılması lazımdır.

Adliye Vekaleti, Hariciye Vekaleti ile istişare ederek her takvim yılı başında, tebligat işleri ile ilgili anlaşmalar hükümlerini, mütekabiliyet esaslarını ve hangi memleketler için avans olarak ne kadar tebligat masrafı yatırılması icabettiğini bir cetvel halinde Resmi Gazete ile neşir ve ilan eder ve ayrıca vekaletlere bildirir.

Bir takvim yılı içinde vukua gelen değişikliklerde aynı suretle ilan edilir ve bildirilir.

Madde 38 - Tebliğ evrakı ve tebliğ mazbatalı kapalı zarf 37 nci Maddeye tevfikan Adliye Vekaletince ilan edilen cetvelde, muhatabın bulunduğu memleket için gösterilen lisana tercüme ettirilir.

Tebliğ evrakı, alakalı tarafından ilgili mercie verilmişse, tercümenin bir noterlikte yaptırılması lazımdır.

Alakalının bulunduğu yerdeki noterlikte o lisanı bilen mütercim mevcut olmaz ve alakalının tercümeyi şahsen veya bir vekil marifetiyle diğer bir şehirdeki noterlikte yaptırması imkanı da bulunmazsa, tercümeyi ilgili merci tercüme yapılabilecek yerdeki mümasili merci vasıtasiyle oradaki noterlikte yaptırır. Tebligat evrakı, ilgili merci tarafından re'sen tanzim edilmişse, merciin mütercimi varsa onun tarafından tercüme ve mercice tasdik edilir; yoksa, o yerdeki noterlikte veya diğer bir yerdeki mümasili merci vasıtasiyle tercüme ettirilir.

Şu kadarki ilgili merci, adli mercilerden madut ise, tercüme mütercim bulunabilecek yerdeki salahiyetli merciin istinabesi suretiyle yaptırılır.

Madde 39 - Yabancı memleketlere gönderilecek olan ve muayyen günü ihtiva eden tebliğ evrakının, tebliği çıkaran merci tarafından, muayyen günden asgari 3 ay evvel alakalı vekalete gönderilmesi lazımdır.

Madde 40 - Yabancı memlekette tebliğ, o memleketin salahiyetli makamı vasıtasiyle yapılır. Bunun için anlaşma veya o memleket kanunları müsait ise, o yerdeki Türkiye siyasi memuru veya konsolosu tebligat yapılmasını salahiyetli makamdan ister.

Madde 41 - Yabancı memlekette kendisine tebliğ yapılacak kimse, Türk vatandaşı olduğu takdirde tebliğ o yerdeki Türkiye siyasi memuru veya konsolosu vasıtasiyle de yapılabilir.

Bu halde tebligatı Türkiye siyasi memuru veya konsolosu yahutta bunların tavzif edecekleri bir memur yapar.

Tebligat, bu Tüzüğe ekli 4 numaralı örneğe göre tanzim edilecek bir mazbata ile tevsik edilir.

Tebellüğden imtina halinde bu cihet mazbataya yazılarak altı tebliğ yapan tarafından imza edilir.

Türkiye siyasi memuru veya konsolosu Türk vatandaşına tebligata tevessül eder ve fakat kendisine tebliğ yapılacak kimsenin davete icabet etmemesi veya bulunduğu yerin uzaklığı itibariyle esasen kendisinin davetine mahal görülmemesi gibi sebeplerle tebligat ifasına imkan bulunmazsa, evrak iade edilmiyerek yukarıki Madde hükmü tatbik olunur.

Madde 42 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Resmi görevle yurt dışında bulunan Türk memurlarına 36 ncı Maddenin birinci fıkrası ve 41 inci Madde hükümlerine göre tebliğ yapılır.

Madde 43 - Yabancı memlekette bulunan Türk askeri şahıslarına yapılacak tebligat bağlı bulundukları Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri Kumandanlığı ve Jandarma Umum Kumandanlığı vasıtasiyle yapılır.

Bu kumandanlıklar tebliğ evrakını, tebligat yapılacak şahsın bulunduğu yabancı memleketteki birlik veya müessese kumandan veya amirine gönderirler.

Tebligatı, kıta kumandanı, müessese amiri gibi en yakın üst yapar. Kıta veya bir müessese yoksa tebligat en yakın amiri tarafından yapılır.

(Değişik fıkra: 05/10/1987 - 87/12170 K.) Üçüncü fıkradaki haller dışında yurt dışında bulunan asker kişilere tebligat, 42 nci Madde hükmüne göre yapılır.

Madde 44 - Türkiye'de mukim yerli veya yabancı şahıslara tebliğ edilmek üzere yabancı bir memleketin elçiliğinden veya havzasında bulunduğu valilik kanalı ile konsolosluğundan Hariciye Vekaletine tevdi olunan evrak, Hariciye Vekaleti tarafından anlaşmalar hükümleri ve mütekabiliyet esaslarına uygun görüldüğü takdirde, bu Tüzüğe ekli 5 numaralı örnek şeklindeki tebliğ matbatası, zarf içinde tebligatın mahiyetine göre ilgili vekalete gönderilir. İlgili vekalet tebligatı, muhatabın bulunduğu yerdeki salahiyetli mercii vasıtasiyle bu Tüzük hükümleri gereğince yaptırır.

Tebliğ muamelesinin ifasını müteakip tebliğ mazbatası aynı yollardan iade edilir.

Madde 45 - Türkiye'de kendisine tebligat yapılamıyacak olan bir yabancıya tebligat çıkarılan ahvalde muhatap, tebliğ memuruna kendisine tebligat yapılamıyacağını beyan eder veya tebliğ memuru bu hususu bizzat öğrenirse, keyfiyet tebliğ mazbatasına şerh edilerek evrak iade olunur.

Muhatap kendisine tebliğ yapılabilecek bir kimse olduğu halde, adresi, "memleket dışı" muamelesi gören bir yer ise ve tebliğ memuru tebligatı yapamazsa birinci fıkra mucibince muamele olunur.

Birinci ve ikinci fıkralardaki ahvalde, tebellüğden imtina gibi bu Tüzük hükümlerine göre diğer bir muamele yapılmaz.

Yukarıki hallerde tebligatı çıkaran merci, tebliğ evrakını, mensup olduğu vekalet kanalından Hariciye Vekaletine gönderir.

Türkiye'de kendilerine tebligat yapılamıyacak olan elçi, elçilik katibi gibi kimseler 37 nci Madde mucibince neşir ve ilan edilecek olan cetvelde gösterilir.

Madde 46 - Adresi meçhul olanlara tebligat ilanen yapılır.

Bu Tüzük hükümlerine göre tebligat yapılamıyan ve 13 üncü Madde mucibince yapılan soruşturmaya rağmen ikametgahı, meskeni veya iş yeri de bulunamıyan kimsenin adresi meçhul sayılır.

Adresi meçhul olması halinde keyfiyet tebliğ memuru tarafından mahalle veya köy muhtarına tebliğ mazbatasına şerh verdirilmek suretiyle tesbit edilir. Bununla beraber tebliği çıkaran merci, lüzum görürse, muhatabın adresini resmi veya hususi müessese ve dairelerden veya zabıta vasıtasiyle tahkik ve tesbit ettirebilir.

İlan, tebligatta başvurulacak son çaredir.

Madde 47 - İlanen tebliğ, alakalı merciin yukarıki Maddeye müsteniden sebebini göstermek suretiyle vereceği karar üzerine aşağıdaki şekilde yapılır:

1 - İlan, kendisine tebliğ yapılacak kimsenin ıttılaına en emin bir surette vasıl olacağı umulan bir gazete de yapılır.

Ayrıca, varsa tebliği çıkaran merciin bulunduğu yerde intişar eden bir gazeteye de ilan verilir. Bu gazetenin intihabında da yukarıki fıkra hükmü nazara alınır.

Muhatabın ıttılaına en emin surette vasıl olacağı umulan gazete, tebliği çıkaran merciin bulunduğu yerde intişar eden bir gazete ise, ayrıca bir diğer gazete ile ilan yapılmaz.

2 - (Değişik bent: 05/10/1987 - 87/12170 K.) Tebliğ olunacak evrak ve ilan sureti bir ay süreyle tebliği çıkaran mercide herkesin kolayca görebileceği bir yere asılır.

Merci, gerekirse, ikinci defa ilan yapılmasına karar verebilir. İkinci ilan da yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre yapılır. İki ilan arasındaki süre bir haftadan az olamaz. İkinci ilan gerekiyorsa, yabancı memleket gazeteleriyle de yaptırılabilir.

Adresi yabancı memlekette bulunanlara ilan yoluyla tebliğ yapılmasını gerektiren hallerde, tebliği çıkaran merci, tebliğ olunacak evrak ile ilan suretlerini yabancı memlekette bulunan kimsenin bilinen en son adresine, ayrıca, iadeli taahhütlü mektupla gönderir ve posta makbuzunu dosyasında saklar.

Madde 48 - İlanda, alakalıların ad ve soyadları, işleri, ikametgah veya mesken yahut işyerleri, tebliğ olunacak evrak muhteviyatının hülasası, tebliğin anlaşılabilecek şekilde mevzuu, sebebi, ilanın hangi merciden verildiği, ilan daveti tazammun ediyorsa nerede ve ne için, hangi gün ve saatte hazır bulunacağı yazılmak lazımdır.

Madde 49 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

İlan yoluyla tebliğ, son ilan tarihinden itibaren yedi gün sonra yapılmış sayılır. İlan yoluyla tebliğ yapılmasına karar veren merci, işin gereğine göre daha uzun bir müddet tayin edebilir. Ancak bu süre onbeş günü geçemez.

Madde 50 - İlan, tebliği çıkaran merci tarafından masrafı 6 ncı Maddeye tevfikan alakalısından alınarak 47 nci Madde mucibince tayin edilecek gazete de neşrettirilir.

İlan yabancı bir memleket gazetesi ile neşredilecekse 36 ila 39 uncu Maddeler hükümleri de kıyasen tatbik olunur.

Madde 51 - Tebliğ, usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteberdir. Aksi takdirde tebligat yapılmamış addedilir. Muhatap, her ne suretle olursa olsun tebliğ evrakını veya davetiyeyi alır veyahut bunların münderecatını öğrenirse tebliğe muttali olmuş sayılır.

Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur.

Muhatabın tebliğe muttali olduğunun ve bunun tarihinin iddia ve ispatına cevaz yoktur.

Madde 52 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Gece vakti tebligat yapılabilir.

Madde 53 - Resmi ve adli tatil günlerinde de tebligat yapılabilir.

Madde 54 - Adli, idari ve askeri kaza mercilerince yapılacak tebligat işlerinde bu fasıl hükümleri ile birinci babın bu fasla muhalif olmıyan hükümleri tatbik olunur. Mali kaza mercilerince yapılacak tebligatta bu fasıl hükümleri cari değildir.

Madde 55 - Muhataba veya adresinde bu Tüzüğün gösterdiği usullere göre onun yerine tebellüğ edebilecek birine veya 30 uncu Madde mucibince tebligat yapılmış ve fakat muhatap sonradan adresini değiştirmiş, olursa yeni adresini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır.

Adresini değiştiren kimse yenisini alakalı mercie bildirmez ve fakat çıkarılan tebligat üzerine tebliğ memuru 28 inci Maddenin ilk fıkrasındaki usule göre yeni adresi tesbit ederse aynı Maddenin üç ve dördüncü fıkraları mucibince ve son fıkrasındaki hal vaki ise 30 uncu Maddeye tevfikan muamele yapar.

Tebliğ memuru bu suretle muhatabın yeni adresini tesbit edemezse, tebliğ evrakı, çıkaran mercie iade edilir. Bu mercie muhatabın yeni adresi bir diğer alakalı tarafından bildirilirse, tebliğ evrakı o adrese gönderilir. Aksi takdirde mercice tahkik muamelelerine tevessül olunmayarak bu Tüzüğe ekli 6 numaralı örneğe göre düzenlenecek tebliğ evrakının bir nüshası eski adrese ait kapıya ve diğer nüshası da divanhaneye talik ettirilir. Eski adresin kapısına talik tarihi, tebliğ tarihi sayılır.

Müteakip tebliğler, yalnız o kazai merciin divanhanesine talik suretiyle yapılır.

Tebliğ evrakı kapıda iki gün, divanhanede bir ay müddetle asılı kalır.

(Ek fıkra: 05/10/1987 - 87/12170 K.) Daha önce tebliğ yapılmamış olsa bile, taraflar arasında yapılan, imzası resmi merciler önünde ikrar olunmuş sözleşmelerde belirtilen adreslerle kamu idare, kurum ve kuruluşları ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, ticaret sicillerine ve esnaf ve sanatkarlar sicillerine verilen en son adreslerdeki değişiklikler hakkında da bu Madde hükümleri uygulanır.

Madde 56 - Celse esnasında davaya ait evrakın taraflara, mudahillere, temsilcilerine veya bunların vekillerine verilmesi, tebliğ hükmündendir.

Madde 57 - Celse esnasında kazai merci tarafından, sıfatları usulen tesbit edilen avukat katiplerine ve stajyerlerine müteakip celse gün ve saatinin bildirilmesi, avukata tebliğ hükmündedir.

Madde 58 - Vekil vasıtasiyle takip edilen davalarda, vekiller makbuz mukabilinde yekdiğerine tebligat yapabilirler.

Madde 59 - 56, 57 ve 58 inci Maddeler mucibince yapılan tebligatta, ayrıca tebliğ mazbatası tanzim edilmez.

Madde 60 - Bu Tüzük hükümlerine göre muhatap namına kendilerine tebliğ yapılması caiz olan kimselerin, o davada hasım olarak alakaları varsa, muhatap namına kendilerine tebliğ yapılamaz.

Madde 61 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Tebliğe dair kararlar, daha önce tayin edilmiş celse günü beklenmeden verilir.

Madde 62 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Adli, idari ve askeri yargı yerleriyle diğer adalet daireleri, re'sen veya talep halinde, işin mahiyetine göre, memurları vasıtasıyla tebligat yapılmasına karar verebilirler.

Madde 63 - (Mülga madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Madde 64 - (Mülga madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Madde 65 - C. Müddeiumumiliğine yapılacak tebligat, tebliğ olunacak varaka aslının gösterilmesi suretiyle yapılır. Tebligatın tevsiki için, C. Müddeiumumisi varaka aslına (Görüldü) diye yazarak altını imzalar.

Şu kadar ki, bu tebliğ bir mehile başlangıç olacaksa C. Müddeiumumisi gösterildiği günü de varakanın aslına işaret ve imza eder.

Madde 66 - Askeri kaza makam ve mercilerince askeri şahıslara yapılacak tebligat, tahriri bir emirle ifa olunur ve tebellüğ ilmühaberi, tebligatı talep veya emreden makam veya mercie gönderilir.

Tebellüğ ilmühaberinin:

1 - Tebliği çıkaran merciin adını,

2 - Tebliği talep veya emreden makam veya merciin adını,

3 - Tebliğ olunan şahsın, adını, soyadını ve künyesini,

4 - Tebliğin mevzuunu,

5 - Tebliğin nerede yapıldığını ve tarihini,

6 - Tebliğ ve tebellüğ eden şahısların imzalarını,

İhtiva etmesi lazımdır.

Madde 67 - Amiri adliye yapılacak tebligat, tebliğ olunacak varaka aslının gösterilip imza ettirilmesi suretiyle yapılır.

Bu tebliğ bir mehil başlangıcı olacaksa, amiri adli tarafından tarihi de yazılır.

Madde 68 - Kazai ve mali tebligatın dışında kalan tebligat, idari tebligattır.

İdari tebligatta, bu fasıl hükümleri ile birinci babın bu fasla muhalif olmayan hükümleri tatbik olunur.

Madde 69 - (Mülga madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Madde 70 - Birden ziyade şahsı temsil eden kimseye tebliğ olunacak evrakın ancak bir nüshası verilir.

Şu kadarki, yalnız evrakı tebellüğ için tevkil olunan kimseye temsil ettiği şahısların adedi kadar nüsha verilmek lazımdır.

Evrakı tebellüğ için mümessil tayin ederek merciine bildirmiş olan kimseye tebligat yapılmaz.

Madde 71 - Gümrük ve inhisarlar işlerinde, kendi kanunlarının imkan verdiği hallerde, muamelenin cereyan ettiği yerde hazır bulunan alakalıya tebligat, bu işle vazifeli memurlar vasıtasiyle yapılır.

Madde 72 - (Değişik madde: 05/10/1987 - 87/12170 K.)

Tapuda adına kayıtlı taşınmazı olan veya miras, istimlak, cebri icra veya mahkeme ilamıyla iktisapta bulunan hak sahipleri, adreslerini, değiştirdikleri takdirde yenisini, bulundukları yerin tapu dairesine yazılı olarak bildirmek mecburiyetindedirler. Buna karşılık kendilerine durumu belirleyen bir makbuz verilir. Çağrı veya tebliğ kağıtları bu yolla tespit edilen son adrese gönderilir.

Tapuda adresi bulunmayan veya adresine tebligat yapılamayan ve tebliğ memuru tarafından da yeni adresi tespit edilemeyen hak sahibine bu Tüzük hükümlerine göre ilan yoluyla tebliğ yapılır. Ayrıca ilanın bir örneği tapu idaresince, alışılmış yolla ilan edilmek üzere taşınmazın bulunduğu köy veya mahalle muhtarına gönderilir veya verilir. İlan asılmak suretiyle yapılmışsa, onbeş gün süreyle askıda bırakılır. Muhtar ilanı yaptıktan sonra ihtiyar kurulu veya meclisi üyeleriyle birlikte ilanın yapıldığını ve tarihini belirleyen bir tutanak düzenler ve ilgili tapu dairesine gönderir.

Tapu dairesinin herkesin kolayca görebileceği bir yerine asılmak, gazetede yayımlanmak ve muhtar aracı kılınmak suretiyle yapılan ilanlardan en sonra yapılanın tarihinden itibaren onbeş günün hitamında hak sahibine tebligat yapılmış sayılır.

Madde 73 - Divanı Muhasebat tarafından yapılacak tebligat, tebliğ yapılacak şahıslardan merkez teşkilatlarında vazifeli bulunanlara bağlı oldukları daireler, bunların haricinde kalanlara mahalli mülkiye amiri vasıtasiyle ve memur marifetiyle yaptırılır.

Adresin tesbit olunamaması veya tebellüğden imtina hallerinde tebligat, Tebligat Kanunu ve bu Tüzük hükümleri dairesinde yapılır.

Madde 74 - Mali tebliğler, kendi kanunlarında sarahat bulunmıyan hallerde Tebligat Kanunu ve bu Tüzük hükümlerine tevfikan yapılır.

Madde 75 - 1 inci Maddede yazılı mercilerden çıkarılacak tebliğ evrakı, teslim sırasında kolaylıkla ayrılabilecek surette bu Tüzüğe ekli 7 numaralı örneğe göre hazırlanmış olan tebliğ mazbatalı bir zarf içine konulur.

Gerekli meşruhat verilmek suretiyle, basit usulü muhakeme davetiyesi, birinci ve ikinci yemin davetiyesi için 1 numaralı örnek gıyap kararı ve muameleli gıyap kararı için bu Tüzüğe ekli 8 numaralı örnek tanzim edilir.

Davetiyeler ve gıyap kararları tebliğ mazbatalı zarfa konulmadan da gönderilebilir. Bu takdirde bunların 3 numaralı örneğe göre tebliğ mazbatasını ihtiva etmesi lazımdır.

Adliye Vekaleti, ikinci fıkrada yazılı örneklere göre davetiyelerle gıyap kararlarını taallük ettikleri kanun hükümlerini ihtiva edecek şekilde ayrı ayrı matbu hale getirebilir.

Madde 76 - Yukarıki Maddede yazılı evrakın, tebliğ mazbatası haricindeki kısımları, çıkaran merci tarafından doldurulur.

Madde 77 - Tebligat, uçakla veya postada kullanılan diğer seri ve hususi vasıtalarla yaptırılmak istendiği takdirde, evrakın üzerine PTT İşletmesinde bunlara mahsus olmak üzere kullanılan ibareler yazılır veya etiket ve işaretler konur.

Madde 78 - Muhtelif işaretli telgraflarla yapılacak tebligat için, çıkaran merci tarafından bu Tüzüğe ekli 9 numaralı örnek kullanılır.

Madde 79 - Usulüne tevfikan tanzim olunup iktiza eden pulları yapıştırılmış olan evrak veya telgraflar, çıkaran merci tarafından, bu Tüzüğe ekli 10 numaralı örneğe göre tanzim edilen tevdi listesi ile birlikte PTT İşletmesine tevdi edilir.

Telgrafların tevdiinde PTT den ayrıca makbuz alınır.

Tebliğ edilmek üzere Şurayı Devletten PTT ye tevdi olunan ilamlara ilsaki lazım gelen damga pulu, tebliğe memur posta müvezzileri tarafından tebliğ esnasında muhatabından alınıp yapıştırılır ve usulü dairesinde iptal olunduktan sonra ilam muhatabına teslim olunur.

Madde 80 - PTT İşletmesi tarafından tebliğ evrakının tebliğ mazbatası haricinde kalan kısımlarının, çıkaran merci tarafından tamamen doldurulup, doldurulmadığı, posta pullarının tarifeye göre yapıştırılıp, yapıştırılmadığı ve telgrafların örneğine göre yazılıp yazılmadığı, evrakı tevdi edenin huzurunda tetkik edilir. Usulüne uygun olmayan evrak, sebebi tevdi listesinde yazılarak iade edilir.

Usulüne uygun olan tebliğ evrakının kabulünü müteakip buna mahsus tevdi listesi, PTT ye ait tarih damgası ile damgalanıp imzalanarak tevdi edilene verilir; diğer nüshası alıkonulur.

PTT İşletmesi ve tebliği çıkaran merci bu listede saklarlar.

Madde 81 - Tevdi olunan tebliğ evrakı, PTT İşletmesince gidiş ve dönüşte taahhütlü muamelesine tabi tutulur.

Madde 82 - Her PTT merkezinde, kendi mıntıkasında tebliğ edilmek üzere diğer merkezlerle salahiyetli mercilerden gönderilen evrak ve telgraflar için bu Tüzüğe ekli 11 numaralı örneğe göre ciltli ayrı bir tebligat defteri tutulur.

Tebliğ evrakını ve telgrafları tevzi edecek PTT tebliğ memurları evrakı tesellüm ederken tebligat defterini imzalarlar.

Madde 83 - Telgraflarla yapılacak tebligatta gelen telgrafların muhtevası bu Tüzüğe ekli 12 numaralı örneğe göre yazılmak suretiyle ve usulüne uygun olarak tebliğ edilir.

Madde 84 - Tebliğ memuru tebligatı bu Tüzük hükümleri dairesinde yaparak tebliğ mazbatasını ve evrakı aldığı merkeze iade eder.

Bu PTT merkezi, tebliğ memuru tarafından yapılan muameleyi tetkik ettikten sonra evrakı tarih damgası ile damgalayıp tebligat defterine kaydederek çıkaran mercie veya bu mercie teslim edilmek üzere ilgili PTT merkezine gönderir.