973 Sayılı Askeri Tayinat Ve Yem Kanunu Muvakkati (Osmanlı Kanunu)(Mülga)

Vakti hazırda bir erin tayinatı yevmiyesi berveçhilatidir :

Maiyeti

Gram Şahıs Fahım Albumin Kalori

Ekmek 900 3,96 465,54 55,35 2151,00

Et 250 5,47 50 07 50,07

Bulgur 150 0,39 117,15 12,60 544,60

Yağ 20 21,09 0,12 0 18 197,50

30,91 582,81 118,20 3149,25

Tuz 20

Sabun 12 gram

Gaz 20 gram Nisan başından Eylül sonuna kadar

Gaz 40 gram Diğer aylarda

Odun 700 Taam için

Odun 80 Çamaşır için

Odun 20 İstihmam için

Kömür 1000 Soba için Vakti şitaya

Kömür 250 Soba için mahsustur.

(Ek kanun: 01/06/1929 - 1445.) 1 Kars, Erzurum, Bayazıt, Hakkari, Van vilayetleri dahilinde bulunan askerin gündelik tayınlarına 50 gram ekmek, 20 gram sade yağ 10 gram şeker, 1 gram çay,300 gram yaş 100 gram kuru sebze ilave edilmiştir.

Zamolunan bu istihkakın mübadelesi kabildir.

(Ek kanun: 26/10/1933 - 2326) 14 Eylül 1330 tarihli Tayinat ve Yem kanununun birinci maddesine müzeyyel 04/06/1929 tarih ve 1495 numaralı kanunun dairesi şümulü haricinde kalan mevakideki askerin gündelik tayinatına 300 gram yaş veya 100 gram kuru sebze ile 1 gram çay ve on gram şeker ilave edilmiştir.

Madde 2 - Askerin bilcümle istihkakı kabili mübadeledir.

Madde 2 - Bir erin ramazanı şerife mahsus tayinatı yevmiyesi berveçhiatidir.

Maiyeti

Gram Şahıs fahım Albumin Kalori

Ekmek 700 3 357,84 45 1673

Et 200 4,38 - 40,06 206

Pirinç 250 2,20 196,20 16,87 892,50

Yağ 40 33,75 0,20 0,29 364

Tuz 20 - - - -

Şeker 50 - 50,00 - 205

Soğan 20 - - - -

Zeytinhurma 15 - cüzi cüzi cüzi

43 33 604,24 102,22 3340,50

Sabun ve mahrukat eyyamı saire veçhile ita olunur.

(Mülga madde: 29/01/1963 - 169/3 md.)

(Mülga madde: 29/01/1963 - 169/3 md.)

(Mülga madde: 29/01/1963 - 169/3 md.)

Bir erin hazari metaip ve iştigalatı yevmiyesi ile vuku bulacak zayiatı bedeniyesini telafi etmek için yevmi üçbin vahidi nari (kalori) hasıl edebilecek et'ime ile tağdiyesi esas itibariyle kabul edilmiş ve nümune olarak tezyil edilen kalori ve iaşe cedavelinde gösterilen her cins mekulatın kıymeti gıdaiyeleri ve kalori mikdarları düveli saire ordularınca hemen umumiyetle kabul ve tatbik edilen "küning" düsturu mucibince mevaddı albuminiye ve fahmiyenin 4,1 ve mevaddı şahmiyenin 9,1 ile zarp edilerek hesap ve tayin olunmuştur.

Marüzzikir iaşe cedvelinde gösterildiği veçhile askere sabahları talimden evvel yevmi istihkakından tefrik sureti ile biraz ekmek ile biraz peynir, kahve veya çay ve öğle vakit kuvvetli bir gıda ve akşamları daha hafif ayrıca bir yemek verilecektir.

Mübadelatı gıdaiye bahsinde tadat olunan et'ime mütenevviadan kıta kumandanının emri ve tabibin inzimamı reyi ile askere yedirilecek kısımların bedeli o günkü istihkakı nizami esmamını tecavüz etmemek şartiyle matlup olan kalori mikdarını hasıl edebilecek miktarda intihap ve ita edilecektir.

Ramazan tayını ehli sıyama mahsustur. Seferberlik zamanında askere oruç tutmamaları için mezuniyeti şer'iye sadır olursa eyyamı adiye misillü tayinat verilecektir.

Ruzu Hızır ile eyyamı mübareke ve resmiyede fevkalade olarak efrada verilecek et'imei nefise senesi içinde diğer günlerin tasarrufatiyle kapatılır.

Şimendifer ve vapurla müçtemian sevkolunan kıtaatı askeriye için başka türlü et'ime tedariki mümkün olamadığı zamanlarda her er için berveçhizir kumpanya verilir:

Gram

600 Peksimet (bir iki günlük mesafeler için taze ekmek tercih olunur.)

160 Zeytin (zeytin bulunmadığı takdirde o miktar beyaz peynir verilir.)

80 Soğan yahut sarmısak.

32 Sirke (sirkenin herhalde üzümden istihsal edilmiş olmasına itina edilecek ve hamızlardan istihsal edilmiş sirkeler askere verilmiyecektir.)

3 Zeytin yağı.

Birkaç erden ibaret perakende efrat için her yerde kumanya tedariki mümkün olamıyacağından bu gibi ahvalde her er için yemeklik namiyle yevmiye üç kuruş verilecektir.

Efradın vasıtai nakliye ile sevki mümkün olamadığı halde katedecekleri mesafe için beş saatlik mahal bir konak itibar olunup her beş konakta dahi istirahat için bir günlük aram zammile alelumum kumanya ve yemekliler ona göre hesap ve ita olunacaktır.

Vakti hazarda ve hali seferberide fazla kalan erzakın esmanı, sayi hazine edilmeyip her günkü tabelalarda ve ay nihayetinde teraküm eden mikdarı şehri tabela kaydının mülahazat hanesinde buna mahsus bir sütun açılarak tarih ve günleriyle berveçhi müfredat kayıt ve tasrih ile ertesi aya devredilecek ve ertesi ay tasarrufatiyle beraber birleştirilerek bu veçhile devren ve müteselsilen sene nihayetine kadar tahakkuk ve tebeyyün edecek akçesinin yekunu her kaç kuruşa baliğ olursa senesi dahilinde efrada istihkaklarından fazla olarak etibbanın tensibi ve kumandanın emriyle diğer et'imei nefise ita olunarak mahsubu icra olunacaktır.

Tasarrufata karşı fazla iaşe masrafı hangi günlerde vuku bulmuş ise o günkü tabelanın istihkak sütununa karıştırılmıyarak ayrıca tabelanın zahrında verilen emrin tarih ve numarası ve emri veren kumandanın ismi tasrih ve kıta kumandanı ve nöbetçi zabitanı tarafından da imza olunacak ve şehri tabela kaydının mülahazat hanesinde dahi buna mahsus bir sütun açılarak tarih ve günleriyle berveçhi müfredat sarfiyatı vakıa miktarı irae edilecektir.

Sene nihayetinde tahakkuk edecek tasarrufat akçesinden fazla iaşe masrafları badettenzil baki mebaliğ seneden seneye müdevver erzak esmanı meyanında senei atiyeye devredilerek yirmi üç ve yirmi dördüncü maddelerde muharrer usul ve kavaide tevfiki muamele olunacaktır.

Odun ve kömür ve gaz ile sabun vesair buna mümasil levazım tasarrufatı sarf olunmaksızın diğer tayinatı ayniye tasarrufatı meyanında sene nihayetine kadar ayrıca gösterilecek ve bedehu yirmi birinci madde mucibince muamele olunacaktır.

Bir emri mahsusla iddihar edilmiş olan ihtiyat erzakı demirbaş olup kıtaat hesabına karıştırılmıyacağından ihtiyat anbarlarında mevcut zehairin esmanı işbu anbarların merbut bulunduğu idare heyetlerinin tanzim edeceği icmallerde ayrıca birer kalem mevcut gösterilerek anbar kayıtlarınca aynen devrolunacak ve senei atiyede anbarlar talimatnamesi ahkamına tevfikan tecdit suretiyle muhafaza edilecektir.

Şubat nihayetinde kıtaat kilerlerinde mevcut erzakın esmanı kezalik kıtat ve idare kasalarında bittadat zuhur edecek nukudu mevcude için fusul ve mevadına göre ayrı ayrı üç nüsha devir mazbataları tanzim olunarak bunlardan birer nüshası mahallerinde hıfz ve ikişer nüshası fırkalar vasıtasiyle kolordular idarelerine gönderilecek ve kolordu idareleri işbu mazbataların birer nüshasını alıkoyarak diğer nüshayı kolordu kasa ve anbarlarında bulunanları da ilave suretiyle tanzim edecekleri umumi bir cedvel ile birlikte Harbiye Nezaretine irsal eyliyeceklerdir.

Kıtaat işbu müdevver erzakı senei cedide martında "senei sabıkadan devrolunan" kaydiyle kiler ve anbar defterlerine aynen irad kayıt ve alelusul sarfedilerek esmanı kasa defterlerinde tasarrufat akçesinden fazla kalan mebaliğ ile mikdarlarını ayrı ayrı tasrih ve kayıt suretiyle birleştirerek izahatı lazimesiyle irad ve masraf kaydedecektir. Kolordu idareleri dahi müdevver işbu mebaliği ilk tahsisat tevziatında o kıtanın tahsisatı cedidesinden mahsup eyliyecektir.

Kolordu idareleri kıtaattan vürud eden işbu devir mazbatalarını tetkik ve hesap ederek Şubat nihayetinde tahakkuk edecek kaffei mevcudat ve matlubatı bütçede muharrer fusul ve mevadına nazaran bilmuvazene bir kısım kıtaatın fazla tahsisat ve mevcudile diğer kıtaların tahsisat noksanı veya düyunu tesviye ve ikmal edilerek neticede umum kolordunun matlubu kalırsa tahsisat açığı demek olduğundan yirmi yedinci maddede maharrer tahsisatın sureti tevzii hakkındaki izahat veçhile esbabı mucibe beyanile nihayet Martın on beşinci gününe kadar tahsisatı munzama talep edecektir.

Muvazene neticesinde kolordunun mevcudu kaldığı tebeyyün ettiği taktirde müddeti mezkure zarfında Harbiye Nezaretine bildirilecektir.

Seneden seneye devreden erzak esmaniyle nukudu mevcude için kolordu idareleri kıtaatınca hiçbir nam ve hesaba senedi mahsus yazılmıyacaktır.

Bütçeler Dersaadetçe tanzim olunacağı cihetle muayyenatı akseriye tahsisatının hesabına esas olmak üzere kolordularda bilumum idareler mıntakaları dahilindeki mevakii her sene mayısın on beşinci gününden ertesi senesi mayısının on beşinci gününe kadar olan kontrat fiatlarını cem ve tevhid edip bir senelik fiatı vasatiyi mübeyyin musaddak defterlerini haziranın birinci günü behemehal Harbiye Nezaretine göndermeğe mecburdur. Harbiye Nezareti bu suretle vürut eden fiat defterleri üzerine umumi bütçesini tanzim ve tasdika iktiran ettirildikten sonra orduların tahsisatını icabı hale göre tevzi ve ita eder.

Ordular ve bilumum idareler kendilerine verilen tahsisatı, mıntıkaları dahilindeki kıtaata tevzi eder ancak bazı mahallerde fiatın gali ve bazı mahallerde dun bulunmasından dolayı verilen tahsisat fazla veya noksan zuhur edebileceğinden tahsisat hini tevzide her mevkiin fiatına, kadrosuna ve kuvvei mevcudesinin tezayüd veya tenakusuna göre hesap ve tevzi edilecektir.

Kıtaatla bilmuhabere senesi zarfında en son icra olunacak tahsisat tevziatında mukaddema verilen tahsisatın fazla veya noksanı olan kıtaata hemen havale ita olunacak ve umumiyet itibariyle orduların ve idarelerin tahsisatı mürettebesi kifayet etmiyeceği bilmuvazene tebeyyün ettiği halde bilahare beyhude muhaberatla vakit zayi edilmemek üzere derhal esbabı mucibe beyaniyle Harbiye Nezaretine bilmuracaa tahsisatı munzama talep olunacaktır.

Mevaddı sabıka dairesinde tahsisatın hüsnü tevzi ve idaresi kolordular ve bilumum idarelerin cümlei vezaifinden bulunulduğundan hesapsız tevziat icrasiyle tahsisatı muhavveleden bir kısmını bir mahalde yığarak senenin hitamiyle kendi idaresi dahilindeki kıtaatın bazısında fazla ve bazısında noksan tahsisat zuhura getirilmesinden ve bu suretle vuku bulacak muhaberatı zaideden idare heyetleri mes'ul olup tahsisatı daima hakiki bir muvazene tahtında bulundurmağa mecburdurlar.

Tahsisatı askeriyeden zaruriülvuku olan erzak ve eşya sarfiyatında eşhas zimmetinde ve askeri fabrikalariyle müessesatında mahalli sarfı bulunamıyan ve hasbelicap elden çıkarılması lazım gelen mevaddı mütenevvia hasılası ait olduğu sene hesabı kat'isinin tanzim ve takdimine kadar mer'i olmak üzere tahsisatı askeriyeye iade ve istirdat kaydolunacaktır.

Ait olduğu sene hesabı kat'isinin tanziminden sonra tahakkuk etmiyen istirdat ne vakit tahakkuk ederse tahakkuk ettiği tarihte cari olan bütçenin hasılatı müteferrikasına irat kaydolunur.

(Değişik madde: 12/05/1928 - 1257/1 md.)

Beygir ve katırlara ita olunacak mevaddı gıdaiye miktarı berveçhiatıdır.

Çayır mevsiminde

Gemi ve tren ahırda beslenen

Sureti umumi derununda ve lere verilecek

yede verilecek rilecek ağdiye ağdiye miktarı

ağdiye miktarı miktarı

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

K. K. K. G. K. K. K. Lt. K. K. G.

Ağır top çekmeğe mah

sus beygirler, ağır

katırlar. 7 5 3 30 3,5 5 1 30 4 50 35

Sahra toplarında dip

vazifesini gören ağır

beygir ve ağır katırlar. 6 4 3 25 3 4 1 20 3 45 30

Sahra toplarında şuyu

gar ve çengel vazife

sini gören ağır ve ha

fif beygir ve katırlar

la dağ toplarında dahi

li namlu, ön kundak ta

şıyan ağır ve hafif

beygir ve katırlar. 5,5 35 3 20 2,5 3,5 1 20 2,5 45 25

Top çekenlerden başka

hizmetlerde bulunan ağır

beygir ve ağır katırlar. 5 3,5 3 20 2,5 3,5 1 20 2 45 25

Binek, saka, nakliye

koşum hafif beygirleri,

dağ topçusu ve makineli

tüfenk hafif beygir ve

hafif katırları (Dağ topçu-

sunda dahili namlu ve ön

kundak taşıyanlardan

gayrisi) 4,5 3 2 15 2 3 0,5 15 1,5 40 20

Mekkare hafif beygir

ve katırları ile nak

liye koşum hafif katırları 35 2 2 15 1,5 2 0,5 15 1 35 20

(Ek fıkra: 14/01/1938 - 3310/1 md.) Askeri hizmetlerde kullanılan köpeklerle bunların yetiştirilecek yavrularına aşağıda gösterilen tayinat gündelik olarak verilir :

Gram

-----

350 Et

450 Ekmek

5 Tuz

10 Sabun (su ve yemek kablarının ve kendilerinin temizliği için)

600 Odun (icabında mübadele suretile verilecek gıdaların pişirilmesi için)

30 Gazyağı (icabında haşarat ve tufeylattan korunmaları için)

(Ek fıkra: 14/01/1938 - 3310/1 md.) Yukarıda gösterilen gıda istihkaklarının aynen verilmesi kabil olmayan zaman ve yerlerde esas istihkakın tutarı dahilinde olarak yiyebilecekleri gıda maddeleri ile mübadelesi ve mübadele şekilleri Milli Müdafaa Vekaletince tesbit olunur.

A) (Ek bent: 28/05/1927 - 1060/1 md.) Serum istihsali için laboratuvarlar emrine tahsis edilen katanalara istihkakı aslilerine ilaveten iki kilo arpa ve iki kilo ot ve yerli beygir ve esterlere ilaveten bir kilo arpa ve birbuçuk kilo ot verilir.

B) (Ek bent: 28/05/1927 - 1060/1 md.) Muhabere hizmetinde bulundurulan gövercinlerle laboratuvarlar emrinde tecrübeye tahsis olunan gövercin, tavşan, kobay, fare, hindi, tavuk gibi hayvanata zirdeki cetvel dahilinde yevmi tayınatı gıdaiye verilir.

Bu gıdaların sureti itasını ve hasbelicap mübadelesini bir talimatname ile tesbite Müdafaai Milliye Vekaleti mezundur.

Ecnası

hayvanat

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

Gr. Gr. Gr. Gr. Gr. Gr . Gr. Gr. Gr. Gr. Gr. Gr. Gr. Gr. Gr. Gr. Gr. Gr. Gr.

Gövercin 1 0,5 5 5 2 2 5 2,5 25 10 5 3,5 5

Tavşan ve kobay 2 100 100 100 100 100 100 10

Fare

(çayır mevsiminde

ilaveten verilir) 100 30 10 2 10

Hindi 50 150

Tavuk 50 50

A) (Ek bent: 31/05/1933 - 2247/5 md.) Süvari Binicilik Mektebinde milletler arasındaki müsabakalara iştirak etmek üzere talim edilen yarış hayvanlariyle zabitlerin yetişmelerine tahsis edilen yetiştirme hayvanlarının yemleri şunlardır.

Yulaf (bulunmadığı takdirde ezilmiş arpa)

Kg.

7

Kuru ot Yataklık Saman Tuz

Kg. Kg. Gr.

5 4 30

B ) (Ek bent: 31/05/1933 - 2247/5 md.) Dört kilo yataklık saman, fiyatını geçmemek üzere diğer yataklık maddelerle mübadele edilir.

Hazari yürüyüş esnasında (mesela manevrada) hayvanatın muayyen olan yevmi istihkakından bir kilogram saman kat'olunup arpasına yarım kilogram zam edilir ve bu zammiyat tasarrufattan mahsup edilir.

Vakti harbte her hayvanın muayyen olan hazari yem istihkakı mikdarına marüzikir tasarrufattan bir kilo ot ile bir kilo saman zam edilir.

(Değişik madde: 31/05/1926 - 879/2 md.)

Cins ve miktarları kanunun otuz üçotuz dört ve otuz beşinci maddeleri ile muayyen olan hayvan yemlerinin yevmi istihkak bedellerini tecavüz etmemek ve kalori nazarı itibara alınmak şartiyleher mevkide bulunabilecek diğer yemlerle ledelicap mübadelesini ve tarzı itasını talimatname ile tesbite Müdafai Milliye Vekili mezundur.

(Ek fıkra: 28/01/1942 - 4177/1 md.; Değişik fıkra: 04/07/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen kabul: 07/02/1990 - 3612/1 md.) Fevkalade hallerin devamı müddetince Maliye ve Gümrük Bakanlığının olumlu görüşü alınmak kaydıyla Milli Savunma Bakanlığının istihkak bedelini tecavüz edebilme yetkisi vardır.

(Değişik madde: 17/01/1948 - 5201/1 md.)

Ordu malı kısraklardan doğan taylara süt kesiminden sonra veya ordu hesabına yetiştirilmek üzere satın alınan 6 ayını doldurmuş yerli ve yabancı taylarla yavru katırlara aşağıdaki 1 ve 2 sayılı cetvellerde yazılı yemler verilir.

Yabancı taylar vasfını, ağırlığını gösteren yerli taylar da yabancı taylar gibi beslenir.

(1) SAYILI CETVEL

Yerli ırk hayvanların tayları ile yerli yavru katırlara

6 - 9 aylık 9 - 12 aylık 12 - 18 aylık 18 - 24 aylık

taylara taylara taylara taylara

Yem çeşitleri Kilo Gr Kilo Gr Kilo Gr Kilo Gr.

Yulaf 1000 1500 1850 2250

Bakla 350 400 400 200

Keten tohumu 150 200 250 200

Buğday kepeği 300 300 300 350

Kuru ot 1000 1500 2 000 2500

Havuç 1000 1500 2 000 2500

Tuz 10 10 15 15

Kalsiyum karbonat 15 15 15 15

(2) SAYILI CETVEL

6 - 9 aylık 9 - 12 aylık 12 - 18 aylık 18 - 24 aylık

taylara taylara taylara taylara

Yem çeşitleri Kilo Gr Kilo Gr Kilo Gr Kilo Gr.

Yulaf 1700 2000 2500 3000

Bakla 400 500 500 500

Keten tohumu 250 300 400 400

Buğday kepeği 350 400 400 400

Kuru ot 1500 2000 2700 3000

Havuç 2000 3000 3000 4 000

Tuz 10 10 15 15

Kalsiyum karbonat 15 15 15 15

Havuç gibi gelişmeyi sağlayıcı, içinde vitaminleri bulunan köklerin bulunmadığı zamanda değiştirme yolu ile içinde aynı maddeler bulunan yemler ve kuru otun bulunmadığı zamanlarda aynı kaloriyi tutmak şartiyle kuru yonca verilir.

Hayvanatı bakariye ve ağnam ve deve ve merkeplere verilecek ağdiye miktarı:

A) Manda ve öküzlere:

- Arpa Kilo Ot Kilo

4 7 Vakti hazarda

4,5 7,5 Çadır ve ahırda bulunanlara Vakti seferde, esnayi

5 8 Açıkta bulunanlara rahta ve manevrada

- Arpa Kilo Ot Kilo

1 kırılmış 5 Gemide bulunanlara (25 litre su verilir)

1,5 kırılmış 5 Şimendüfer derununda bulunanlara

1 50 (Biçilmiş yeşil) çayır zamanında

- Mübadelatı gıdaiye

Arpa bulunmadığı takdirde verilmesi lazım gelen hububat:

1. Yulaf (arpa miktarınca)

2. Mısır buğdayı (arpa miktarınca)

3. Çavdar (arpa miktarınca)

4. Buğday (2/3 nisbetinde)

Kuru ot ve keyah bulunmadığı takdirde:

Saman Kilo

10 Vakti hazarda

11 Vakti seferde

Tuz miktarı:

Manda ve ökuzlere Yerli ineklere

Gram Gram

20 10 Koruda bulundukları zaman

30 15 Çayırda bulundukları zaman

30 15 Maraza ve zuafaya

B) (Değişik bent: 12/05/1928 - 1257/2 md.) Develere verilecek ağdiye miktarı:

Sureti umumiyede gemi ve tren derununda

verilecek ağdiye miktarı verilecek ağdiye miktarı

1 2 3 4 5 6 7 8

K. K. K. Gr. K. K. K. L.

Top çeken develer 5,5 2,5 4 30 2,75 2,5 4 35

Diğer hizmetlerde bulunan develer 4,5 2,5 4 25 2,25 2,5 4 35

C) Koyunlara verilecek ağdiye mikdarı:

1 2 3

Gr. K. Gr.

500 1 1 Mevsimi sayfta

Çayıra sevki mümkün olmadığı ve

500 1 8 Mevsimi şitada

ot bulunmadığı zamanlarda aynı miktarda kuru yonca ve saman verilir.

D (Değişik bent: 12/05/1928 - 1257/3 md.) Eşeklere verilecek ağdiye miktarı:

Arpa Kuru ot Tuz

K. K. K.

Eşeklere 2 2,5 10

Gemi ve trendeki eşeklere 1 kırılmış arpa 3 10 litre gemide su

Çayır mevsiminde ahırda

beslenen eşeklere 0,5 " " 25 taze çayır otu 15 Gr.Tuz

(Ek fıkra: 28/05/1927 - 1060/2 md.) (A, D) fıkralarında muayyen olan istihkaka, serum istihsali için labaratuvarlar emrine tahsis edilen öküzler için ilaveten bir kilo arpa, üç kilo ot ve merkepler için bir kilo arpa, bir buçuk kilo ot verilir.

Arpa yerine kepek verilmek icap ettiği takdirde her halde kırılmış arpa ile karıştırılarak arpanın üçte biri nisbetinde verilecektir. Ahvali zaruriye ve istisnaiyede kepeğin yalnız olarak itası halinde azami olarak iki kiloyu tecavüz etmiyecektir.

(Ek fıkra: 31/05/1926 - 879/3 md.) Bu halde beher hayvana yevmiye on gram tuz verilir.

(Değişik madde: 12/05/1928 - 1257/4 md.)

Ahvali zaruriye mevcut olmadığı halde her sene umum hayvanata çayır verilir. Çayır müddeti iklime göre yirmi günden bir aya kadar imtidat eder. Çayıra bağlanarak yeşil ot verildiği zaman beher hayvana tahsis edilecek çayır mahallinin miktarı etibbayi baytariyenin raporuna göre tahdit olunur. Bu halde arpa verilmez. Fakat (33) üncü madde ile (38) inci maddenin (d) fıkrası mucibince ahırda çayırlandıkları zaman verilen miktarda tuz verilir.

Kıtaatın saferberliği zamanında hayvanata çayır verilmez.

İaşesi ashabına ait olan zabitanın binek hayvanatı miri hayvanlariyle çayıra çıkarıldığı takdirde çayır pahasına mukabil yem bedeli kat'olunur.

Hastalanan vaya sakatlanan veyahut baytar tarafından barapor füruht olunmak üzere çürüğe çıkarılan hayvanata iyileşinceye veya füruhtlarına kadar verilecek yem miktarları baytar tarafından tayin ve tahdit olunarak ita olunur.

Emrazı adiye ile malul olan hayvanatın torba fazlalarından istifade edilir. Emrazı sariye ile malul olan hayvanatın torba fazlaları barapor imha edilir.

Hayvanatın torba fazlaları istihkaktan tenzil olunmaz.

Her gün hasıl olacak fazlalar yine ertesi günün istihkakına sarfolunur.

Şu suretle her ay nihayetinde işbu fazlaların miktarı bilhesap tahakkuk ettirilip ayrıca tutulacak defteri mahsusuna kaydedilir sene nihayetine kadar bu suretle devren ve müteselsilen kayıt üzerine tahakkuk ve tebeyyün edecek torba fazlaları senesi dahilinde harp veya manevra vuku bulduğu taktirde hayvana verilecek fazla yem ve kıtaatça lüzum görülecek arpa, kırma ve elek makineleri ve buna müteferri malzemenin tedarik ve mübayaasına karşılık tutulur.

Vakti hazarda hayvanatın ecnas ve mevasime ve hayvanatın ifa edecekleri fevkalade hidemata göre etibbayi baytariye istihkakın tezyidine lüzum gösterdikleri zaman zammedilecek miktar, senesi zarfındaki tasarruf miktarını tecavüz etmiyecektir.

Fazla sarfiyat hangi günlerde hayvanata eklettirilmiş ise o günkü tabelanın istihkak sütununa karıştırılmaksızın ayrıca tabelanın zahrında verilen emrin tarih ve numarası ve emir veren kumandanın ismi tasrih ve kıta kumandanı ve nöbetçi zabitanı tarafından da imza edilir.

Şehri tabela kaydının mülahazat hanesinde dahi buna mahsus bir sütun açılarak tarih ve günleriyle alelmüfredat sarfiyat miktarı irae edilir.

Sene nihayetinde tahakkuk edecek torba fazlalarından harb ve manevra zamanlarındaki fazla masrafları bedettenzil baki mikdarın fiatları mucibince bilhesap esmanı hasılası hakkında tayinat faslının mevaddı mahsusası ahkamına tevfikan muamele icra edilir.