99/12574 Sayılı Fikir Ve Sanat Eseri Sahipleri İle Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri Ve Federasyonları Hakkında Tüzük

Madde 7 - (Değişik madde: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./6. md.)

Eser sahipleri ve bağlantılı hak sahipleri, ortak çıkarlarını korumak, Kanun ile tanınmış hakların idaresi ve takibi ile alınacak tazminat ve telif ücretlerinin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamak amacıyla aşağıda belirlenen alanlarda birden fazla meslek birliği kurabilirler.

Meslek birliği alanları:

I - Eser sahipleri bakımından;

a) İlim ve edebiyat eserleri sahipleri,

b) Musiki eserleri sahipleri,

c) Güzel sanat eserleri sahipleri,

d) Sinema eserleri sahipleri,

e) İşlenme ve derleme eser sahipleri.

II - Bağlantılı hak sahipleri bakımından;

a) İcracı sanatçılar,

b) Fonogram yapımcıları,

c) Radyo-televizyon kuruluşları,

d) Filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcılar.

Yukarıda eser sahipleri ile bağlantılı hak sahipleri bakımından gösterilen her başlık, meslek birliği kurulabilecek birer alandır.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 6. maddesi ile değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.

Madde 8 - (Değişik madde: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./7. md.)

Birlik kurmak için, birliklerin yönetim, denetim, teknik-bilim ve haysiyet kurullarının asıl üye sayısının dört katı kadar eser sahibi veya icracı sanatçı gerçek kişi; aynı organların asıl üye sayısının iki katı kadar yapımcı veya radyo-televizyon kuruluşu gerçek veya tüzelkişi Bakanlığa başvurmak zorundadırlar.

Aynı alanda başka bir meslek birliği kurulabilmesi için, yukarıdaki fıkrada belirtilen kurucu üye sayısından az olmamak kaydıyla ve o alanda kurulmuş en fazla üyesi olan meslek birliğinin üye sayısının üçte biri kadar gerçek veya tüzelkişi Bakanlığa başvurmak zorundadırlar.

Meslek birliği kuruluş başvurularında, birliğin adı, merkezi, adresi, kurucuların ad ve soyadlarıyla doğum yerleri, doğum tarihleri, meslek veya sanatları, uyrukları, ikametgahları belirtilir. Tüzelkişiler için ise ticaret sicil kaydı ve vergi numarası, yayın kuruluşları için de Radyo-Televizyon Üst Kurulu kaydı istenir. Başvuruya ayrıca kurucuların nüfus cüzdanı örnekleri, birliğe asil üye olabilme niteliklerini taşıdıklarını gösteren imzalı beyanları ile kurucularınca imzalanmış birlik tüzüğünün beş örneği eklenir. Başvuruda meslek birliğinin organlarının oluşmasına kadar görev yapacak geçici yönetim kurulu üyelerinin adı, soyadı ve ikametgahları ile yazışma ve tebligat almaya yetkili kişilerin adı, soyadı ve adresleri de belirtilir.

Kuruluş bildirisi ve eklerinde, birlik tüzüğü ve kurucuların hukuki durumlarında mevzuata aykırılık bulunmadığı takdirde Bakanlıkça faaliyet izni verilir. Birlikler, bu izin verilmeden herhangi bir faaliyette bulunamazlar.

Bakanlıkça, kuruluş bildirisi ve eklerinde, birlik tüzüğü ve kurucuların hukuki durumlarında mevzuata aykırılık veya noksanlık saptandığı takdirde bunların, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde giderilmesi yazı ile istenir. Bu süre içinde noksanlıkları giderilmeyen birliklerin feshi için Bakanlıkça genel hükümlere göre dava açılır.

Yapılan başvurular ile ilgili sonuçlar birliklere yazı ile bildirilir.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 7. maddesi ile değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.

Madde 9 - Geçici yönetim kurulu birlik organlarının oluşmasına kadar birliğin işlerini yürütür ve birliği temsil eder. Ayrıca üyelik niteliklerine ilişkin ölçütleri belirler.

(Değişik cümle: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./8. md.) Birlikler, Bakanlığa başvuru tarihinden ve en geç faaliyet izni verilmesinden itibaren altı ay içinde ilk genel kurul toplantılarını yapmak ve organlarını oluşturmak zorundadırlar. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, birliğin feshi için Bakanlıkça genel hükümlere göre dava açılır.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 8. maddesi ile değiştirilen cümle için Tarihçeye bakınız.

Madde 10 - Tüzükte öngörülen nitelikleri taşıyan herkes birliğe üye olabilir. Üyeler, Tüzüğün 13 üncü ve 14 üncü maddelerinde öngörülen kısıtlamalar dışında eşit haklara sahiptirler. Hiç kimse bir birliğe üye olmaya veya birlikte üye kalmaya zorlanamaz. Tüzelkişilerin üye olabilmeleri, Türk yasalarına göre kurulmuş olmaları koşuluna bağlıdır. Aynı alandaki her eser türü için bir tek meslek birliğine üye olunur. Eser sahipleri, icracı sanatçılar, ses taşıyıcısı yapımcıları ve radyo-televizyon kuruluşları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcılar yarattıkları, icra ettikleri veya yapımcılığını üstlendikleri eser çeşitleri bakımından farklı birliklere

üye olabilirler.

Üyeler, genel kurulca belirlenen giriş ödentisini ve yıllık ödentiyi ödemekle yükümlüdürler.

(*) "ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcılar" ibaresi, 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 9. maddesi ile madde metnine eklenmiştir.

Madde 11 - Birliklerde, asıl üyeler yanında yararlanan üyeler ve aday üyeler de bulunabilir.

Madde 12 - (Değişik madde: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./10. md.)

Birliğe asil üye olabilmek için aşağıdaki nitelikleri taşımak gerekir:

a) Eser sahibi veya bağlantılı hak sahibi gerçek veya tüzelkişi olmak,

b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,

c) Birliklerin koyacağı ölçütlere uygun olmak,

d) Yapımcı veya yayın kuruluşları bakımından, en az altı aydan beri ticaret siciline kayıtlı olarak fiilen üretimde bulunmak.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 10. maddesi ile değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.

Madde 13 - Yararlanan üyeler aşağıda gösterilmiştir:

a) Eseri meydana getirmeyen ancak, miras ya da devren iktisap yoluyla veya doğrudan eserin mali haklarını kullanma yetkisine sahip olan kişiler,

b) Medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip olmayanlar adına velileri ya da vasileri,

c) ( Mülga bend: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./11. md.)

(Değişik fıkra: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./11. md.) Yararlanan üyeler birlik organlarında görev alamazlar, oy kullanmamak koşuluyla genel kurula katılabilirler.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 11. maddesi ile yürürlükten kaldırılan (c) bendi ve değiştirilen son fıkra için Tarihçeye bakınız.

Madde 14 - 12 nci maddenin (d) bendinde sayılanlar, aynı bentte belirtilen altı ay süreyle aday üye olabilirler, bu süre içinde genel kurulda oy kullanamaz ve yönetim organlarında görev alamazlar, yönetim kurulu kararı ile altı aydan sonra asıl üyeliğe geçebilirler.

(*) Burada yer alan "(e) bendinde" ibaresi, 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 12. maddesi ile "(d) bendinde" olarak değiştirilmiştir.

Madde 15 - Üye olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, üye olmak istedikleri birliğe yazılı olarak başvururlar. Kanunda, Tüzükte ve başvurulan birliğin tüzüğünde öngörülen nitelik ve ölçütleri taşıyanlar üyeliğe kabul edilirler. Başvurular yönetim kurulunca karara bağlanır ve başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgiliye yazıyla duyurulur.

Üyeliğe kabul edilenler, asil yararlanan ve aday üyeler için ayrı ayrı tutulan defterlere sıra numarasıyla yazılırlar.

Madde 16 - Başvuranın hangi birliğe üye olabileceği konusunda birlikler arasında çıkacak uyuşmazlıklar, o alanda kurulmuş olan federasyonca karara bağlanır. Bu alanda federasyon kurulmamışsa uyuşmazlık Bakanlık kararıyla çözümlenir. Birliklerle üyeleri arasındaki üyelikle ilgili uyuşmazlıklar birlik genel kurulunda çözümlenir.

Madde 17 - Üyelik, ölüm, tüzelkişiliğin sona ermesi, üyelikten çekilme veya üyelikten çıkarılmayla sona erer. Bu durumda, üyelik kaydı, yönetim kurulu kararıyla açıklaması da yapılarak defterden silinir.

Üyeliği sona erenler ile birliğin karşılıklı yükümlülükleri, yetki belgelerinin sonuncusunun süresinin bitiminden itibaren bir yıl süre ile devam eder.

Madde 18 - Üyeler, yazılı başvuruyla birlik üyeliğinden çekilme isteğinde bulunabilirler. Üyelik, bu başvuruyla sona erer.

Madde 19 - Asıl, yararlanan ve aday üyeler aşağıdaki hallerde yönetim kurulunun önerisi ve haysiyet kurulu kararıyla üyelikten çıkarılırlar:

a) Kasıtlı eylem ve davranışlarıyla birliğin çalışmasına, amaçlarını gerçekleştirmesine engel olmak,

b) Yazılı uyarıya rağmen bir yıl süresince üyelik ödentisini vermemek,

c) Yetki belgesine aykırı davranışlarını, yazılı uyarıya rağmen sürdürmek,

d) Asıl üyeler yönünden özür bildirmeksizin arka arkaya üç genel kurul toplantısına katılmamak,

Çıkarılma kararı noter aracılığıyla yedi gün içinde ilgiliye bildirilir.

Madde 20 - Birliklerin zorunlu organları şunlardır:

a) Genel kurul,

b) Yönetim kurulu,

c) Denetleme kurulu,

d) Teknik-bilim kurulu,

e) Haysiyet kurulu.

Birlikler, tüzüklerinde gösterilmek kaydıyla ihtiyari organlar da oluşturabilirler.

Madde 21 - Genel kurul birliklerin asıl üyelerinden oluşur.

Madde 22 - Genel kurulun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:

a) Yönetim kurulu, denetleme kurulu, teknik-bilim kurulu ve haysiyet kurulunun asıl ve yedek üyelerini seçmek,

b) Federasyona katılma kararı almak ve federasyon genel kuruluna katılacak temsilcileri seçmek,

c) Üyelik türüne ilişkin uyuşmazlıkları karara bağlamak,

d) Bütçe tasarısını görüşmek ve karara bağlamak,

e) Kurullarca gönderilen raporları incelemek ve karara bağlamak,

f) Yönetim kurulunun hesaplarını incelemek ve ibra etmek,

g) Merkez müdürlüğü ile şube açılmasına veya kapatılmasına karar vermek,

h) Taşınmaz mal alınması ve satılması, bunlar üzerinde ayni haklar tesis edilmesi için yönetim kuruluna yetki vermek,

ı) Birlik tüzüğündeki değişiklik önerileri ile yönerge önerilerini karara bağlamak,

j) (Değişik bend: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./13. md.) Giriş ve yıllık ödenti miktarı ile tahsil olunacak ücret ve tazminatlardan alınacak birlik payını belirlemek,

k) Birliğin aynı amaçlı uluslararası kuruluşlara katılmaları veya bunlarla işbirliği yapmaları konularında karar vermek,

l) Yönetim kurulunun genel kurulda incelenmesini önerdiği hususları görüşmek ve karara bağlamak,

m) Üyelik niteliklerine ilişkin ölçütleri belirlemek,

n) (Değişik bend: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./13. md.) Eserlerin, icraların, tespitlerin veya yayınların izinsiz kullanımı ile ilgili tedbirleri saptamak.

o) Mevzuat ve birlik tüzüğüyle verilmiş diğer görevleri yapmak.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 13. maddesi ile değiştirilen bendler için Tarihçeye bakınız.

Madde 23 - Genel kurulun olağan toplantısı iki yılda bir, en geç mart ayının sonuna kadar birlik tüzüğüyle belirlenmiş genel merkezin bulunduğu il merkezinde yapılır.

Genel kurulun toplantı çağrısı yönetim kurulunca yapılır. Genel kurul, yönetim kurulu veya denetleme kurulunun gerekli görmesi ya da birlik asıl üyelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine olağanüstü olarak toplanır.

Denetleme kurulu veya birlik asıl üyelerinin beşte birinin yazılı isteğine rağmen yönetim kurulu istek yazısının kendisine ulaştığı günden itibaren otuz gün içinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmazsa, denetleme kurulunun veya toplantı isteğinde bulunan üyelerin başvurusu üzerine Bakanlık, yönetim kurulu üye sayısı kadar asıl üyeyi genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmakla görevlendirir.

Madde 24 - Genel kurul toplantısı, genel kurul üyelerine; toplantının, çoğunluk sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantının yerini, gününü, saatini gündemini ve toplantıya katılacak üyelerin adlarını belirten liste bir yazıyla duyurulur. Çağrı yazısının toplantı gününden en az otuz gün önce taahhütlü olarak postalanması veya üyelere imza karşılığında elden verilmesi gerekir.

Toplantı yeri, günü, saati ve gündemi toplantı gününden en az onbeş gün önce valiliğe ve Bakanlığa yazı ile bildirilir. Bu yazıya, toplantıya katılacak üyelerin listesi de eklenir. Bakanlık, toplantıda bir Hükümet komiseri bulundurur.

Madde 25 - Genel kurul, üye tam sayısının yarısından bir fazlasıyla toplanır. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci toplantının yapılabilmesi için, katılan üye sayısının, yönetim, denetleme ve haysiyet kurulları asıl üye sayılarının toplamının iki katından az olmaması gerekir.

Kararlar mevcudun çoğunluğu ile alınır.

Genel kurul üyeleri, bir başka üyeye verdikleri noterden onaylı vekaletname ile oy kullanabilirler. Her üye ancak bir üyenin vekaletini alabilir. Yönetim ve denetleme kurulu üyeleri genel kurulda vekaletname ile temsil edilemez, yönetim ve denetleme kurulu üyeleri de başka bir üyeyi vekaleten temsil edemezler.

Üyeler toplantıya, yönetim kurulunca düzenlenen genel kurul listesindeki adlarının karşısını imzalayarak girerler. Toplantı, yeter sayının sağlandığı bir tutanakla belirlendikten sonra, yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği bir yönetim kurulu üyesi tarafından açılır.

Hükümet komiserinin gelmemiş olması toplantının ertelenmesini gerektirmez. Açılıştan sonra toplantıyı yönetmek için bir başkan, gerekirse yeteri kadar başkan yardımcısı ve en az iki yazman seçilir. Toplantı, genel kurul başkanı veya başkanın görevlendirdiği yardımcısı tarafından yönetilir. Toplantı tutanakları yazmanlarca düzenlenir, toplantıyı yöneten başkan veya başkan yardımcısı ve yazmanlarca imzalanır ve yönetim kuruluna verilir. Genel kurul toplantısında yalnız gündemde yer alan konular görüşülür. Ancak, toplantıda hazır bulunan üyelerin en az onda birinin önerisi ve genel kurul kararıyla gündeme madde eklenebilir.

Madde 26 - Yönetim Kurulu, genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az beş üyeden oluşur. Ayrıca üye sayısınca yedek üye seçilir.

Yönetim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sayman üye seçer.

Kurul, başkanın, yokluğunda yardımcısının çağrısıyla ayda en az bir kez toplanır.

Madde 27 - Yönetim kurulu, en az üç üyeyle toplanır; kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya katılmayan üyenin yönetim kurulu üyeliği düşer.

Madde 28 - (Değişik madde: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./14. md.)

Yönetim kurulunun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:

a) Eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin ortak çıkarlarını korumak, haklarının idaresi ve takibi için gerekli çalışmaları yapmak ve üyelerin haklarına tecavüz durumunda ilgili mercilere başvurmak,

b) Genel sekreter ile merkez ve şubelerde çalışacak personeli görevlendirmek, görevlerine son vermek, bunların özlük, ücret, sosyal hakları ve çalışma esasları ile diğer hususlara ilişkin usul ve esasları

belirlemek,

c) Bütçeyi hazırlamak ve genel kurula sunmak,

d) Birlik tüzüğünde yapılacak değişiklik önerilerini hazırlamak ve genel kurula sunmak,

e) Birlikçe tahsil olunacak tazminat ve telif ücretlerinden kesilecek birlik payına ve kullanım tarzlarına ilişkin tarifeleri yapmak ve genel kurula sunmak,

f) Bir eser, icra, tespit ve yayın üzerinde birden fazla hak sahipliği olduğu durumlarda anlaşmazlık halinde ücret dağıtımına ilişkin paylaşım yönergesini düzenlemek ve genel kurula sunmak,

g) Asıl üyelik, yararlanan üyelik ve aday üyelik başvurularını karara bağlamak,

h) Merkezin ve şubelerin çalışma ve işleyişi ile hak izlemeye ilişkin yönergeleri hazırlamak ve genel kurula sunmak,

i) Birliğin izleyeceği haklar için gerekli olan sözleşme tipleriyle, eser, icra, tespit veya yayın sahiplerine yardımcı olmak üzere onların ilgililerle yapacakları sözleşme tiplerini hazırlamak,

j) Genel kurul kararlarının ve denetleme kurulu raporlarının birer örneğini, kurula verilmesini izleyen üç gün içinde Bakanlığa göndermek,

k) Kuruluş amaçları ile ilgili konularda Bakanlıkla işbirliği yapmak, birliklerince gerçekleştirilecek etkinlikleri Bakanlığa bildirmek,

l) Kanunun 81 inci maddesi gereğince kurulacak komisyonda görev alacak birlik temsilcilerini tespit etmek,

m) Üyelerin haklarının tecavüze uğraması halinde Kanunun 75 inci maddesinde öngörülen şikayet yetkisini kullanmak,

n) Mevzuat ve birlik tüzüğüyle verilen diğer işleri yapmak.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 14. maddesi ile değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.

Madde 29 - Birlikler yönetim kurulu başkanı tarafından temsil edilir.

Temsil yetkisi, gerektiğinde yönetim kurulu kararıyla üyelerden bir veya birkaçına devredilebilir.

Hakların izlenmesinde, birliğin kamu kurum ve kuruluşlarıyla ve üçüncü kişilerle ilişkilerinde genel sekretere ve şubelerin en yüksek görevlisine, yönetim kurulu kararıyla imza yetkisi verilebilir.

Madde 30 - Denetleme kurulu, genel kurulca, asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az üç üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir. Denetleme kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan seçer.

Madde 31 - Denetleme kurulu, yönetim kurulunun hesap ve işlemlerini, birlik tüzüğünde belirtilen esas ve usullere göre altı ayı geçmeyen aralıklarla denetler, sonuçlarını düzenleyeceği raporlarla yönetim kuruluna, iki yıllık raporlarla da genel kurula sunar. Denetleme kurulu, raporlarının bir örneğini de Bakanlığa gönderir.

Madde 32 - Teknik-bilim kurulu, genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az üç üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir. Teknik-bilim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeleri arasından bir başkan seçer.

Madde 33 - Teknik-bilim kurulu, meslek birliğinin uzmanlık alanına giren konularda inceleme ve araştırmalar yapmak, ilgili kurullara önerilerde bulunmak, yönetim kurulunca incelenmesi istenen konularda raporlar düzenlemek, bunların bir örneğini yönetim kuruluna, bir örneğini de denetleme kuruluna vermek ve birlik tüzüğünde belirtilen diğer işleri yapmakla görevlidir.

Kurul başkanınca veya kurulca gerekli görülürse konuyla ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri veya kişiler bilgi ve görüşleri alınmak üzere kurul toplantılarına çağrılabilirler.

Madde 34 - Haysiyet kurulu, genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az üç üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir. Kurul, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan seçer.

Madde 35 - Haysiyet kurulu, disiplin yönergesini uygulamakla görevlidir. Disiplin yönergesi haysiyet kurulunca hazırlanır, yönetim kurulunca incelenir ve genel kurulca kabul edilir.

Bu tüzükte öngörülen hallerde üyelikten çıkarma cezası ile disiplin yönergesinde öngörülen diğer disiplin cezaları haysiyet kurulunca verilir.

Birlik haysiyet kurullarının kararlarına karşı yedi gün içinde federasyon haysiyet kurullarına itiraz edilebilir.

İtiraz olunmayan haysiyet kurulu kararlarına karşı yargı yolu açıktır.

Madde 36 - Birliğin organlarına seçilen asıl ve yedek üyelerin ad ve soyadları, baba adları, doğum yerleri, doğum tarihleri, meslek ve ikametgahları, seçimleri izleyen yedi gün içinde, yönetim kurulu başkanınca Bakanlığa ve valiliğe, valilikçe de İçişleri Bakanlığına yazıyla bildirilir.

Madde 37 - Birlikler ihtiyaç doğrultusunda yönetim kurulunun önerisi ve genel kurulun kararıyla şube açabilirler. Şubeler kendi bölgelerindeki üyelerle birlik merkezi arasındaki bağlantıyı sağlarlar.

Şubelerde çalıştırılacak personel birlik personeli statüsündedir.

Birlikler, ayrıca genel sekretere bağlı bir merkez müdürlüğü kurabilirler. Merkez müdürlüğü, yönetim kurulunun önerisi ve genel kurulun kararıyla kurulur. Burada çalıştırılacak personelin sayısı ve ücretleri genel kurul kararıyla belirlenir.

Madde 38 - Birliklerin hesap dönemi, ocak ayının birinci gününden başlamak üzere bir takvim yılıdır.

Madde 39 - Birlik gelirleri aşağıda gösterilmiştir.

a) Üyelerden alınacak giriş ödentileri ve yıllık ödentiler.

b) (Değişik bend: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./15. md.) Mali hakların tahsilinden elde edilen gelirlerden kesilecek birlik payları,

c) Yayın gelirleri,

d) (Değişik bend: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./15. md.) Birlikçe tahsil olunacak tazminat bedellerinden kesilecek birlik payları.

e) Bağışlardan ve ölüme bağlı tasarruflardan elde edilen gelirler,

f) Faiz. Hazine bonosu ve Devlet tahvili gelirleri,

g) Diğer gelirler.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 15. maddesi ile değiştirilen bendler için Tarihçeye bakınız.

Madde 40 - (Değişik fıkra: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./16. md.) Üyelerin yetki belgesinde belirttiği eserlerine, icralarına, tespitlerine ilişkin mali haklarının takibi ile ücretlerinin tahsili ve dağıtımı birlik tarafından yapılır.

Bunun için üyeler, Kanunun 20 nci maddesi uyarınca Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenen genel esaslara uygun bir yetki belgesini birliğe verirler. Bu yetki belgesinde üyelerin mali haklarının adli makamlar ve icra müdürlüklerinde takibi ve hukuki gereklerin yerine getirilmesine ilişkin açık yetki verilir.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 16. maddesi ile değiştirilen fıkra için Tarihçeye bakınız.

Madde 40A - (Ek madde: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./17. md.)

Birlikler, aldıkları yetki belgesi çerçevesinde eserlerin, icraların, tespitlerin ve yayınların kullanımına ve tarifelere ilişkin sözleşmeleri yaparken:

a) Eserlerin topluma yaygın bir şekilde iletiminde devamlılık sağlanması,

b) Ulusal ve uluslararası uygulamalar dikkate alınarak, eserlerin yayınlarda kullanımı karşılığı ödenecek ücretlerin makul seviyede belirlenmesi,

c) Rekabeti bozucu şartların oluşturulmaması,

d) Yayın kuruluşunun yayın alanı (ulusal, bölgesel, yerel) ve izleyici/dinleyici sayısı,

e) Eserlerin kullanım sıklığı,

f) Pazar oranı,

g) Kullanılan her eser başına bir ücret,

h) Sabit ücret,

ı) Saniye veya dakika bazında birim ücret,

gibi ölçütleri gözönünde bulundururlar.

Yukarıdaki ölçütler esas alınarak kullanıcılar ile ilgili alan meslek birlikleri arasında yapılacak sözleşmelerde, ödemelerin yapılacağı yer ile meslek birlikleri arasındaki paylaşım esas ve usulleri gösterilir.

Madde 40B - (Ek madde: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./17. md.)

Meslek birlikleri ile yayın kuruluşları arasında yapılan sözleşmelerde, taraflar arasında sözleşmenin uygulanmasından doğabilecek uyuşmazlıkların tahkim yoluyla veya oluşturulacak uzlaştırma kurulu aracılığıyla çözümlenmesi öngörülebilir.

Madde 41 - (Değişik madde: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./18. md.)

Birlikçe tahsil olunan ücretler, birlik payı düşüldükten sonra yılda dört kez, tazminat bedelleri ise, tahsil giderleri ile birlik payı düşüldükten sonra tahsilini izleyen onbeş gün içinde hak sahiplerine ödenir.

Ücret ve tazminat bedellerinin dağıtımına ilişkin ödeme planları üçer aylık dönemler halinde Bakanlığa bildirilir.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 18. maddesi ile değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.

Madde 42 - Yönetim, denetleme, teknik-bilim ve haysiyet kurullarına katılan üyelere, her toplantı günü için, toplantıların sonunda düzenlenecek tutanak esas alınarak huzur hakkı, merkez dışından gelen üyelere ayrıca yolluk ve gündelik verilir.

Huzur hakkı, yolluk ve gündeliklerin miktarı genel kurul kararıyla belirlenir.

Madde 43 - Birlik genel kurulu, katılan üye sayısının üçte ikisinin oyu ile birliğin feshine karar verebilir. Fesih kararı, genel kurul divan başkanı tarafından beş gün içinde valiliğe, Kültür ve İçişleri Bakanlıklarına bildirilir.

Madde 44 - Birliklerce;

a) Bakanlığın 8 inci madde gereğince yapılan yazılı istemine rağmen kuruluş bildirisi ve eklerindeki Kanuna aykırılık ve noksanlıklar otuz gün içinde giderilmezse,

b) ( Değişik bend: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./19. md.) 9 uncu madde gereğince faaliyet izninin verildiği tarihten itibaren altı ay içinde ilk genel kurul toplantısı yapılmaz ve organları oluşturulmazsa,

Bakanlıkça, birliğin feshi için birlik merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde genel hükümlere göre dava açılır.

(*) 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 19. maddesi ile değiştirilen bend için Tarihçeye bakınız.

Madde 45 - Acze düşen veya Tüzüğün 25 inci maddesinde öngörülen yeter sayısının sağlanamaması nedeniyle üst üste iki olağan genel kurul toplantısını yapmayan birlikler, kendiliğinden dağılmış sayılırlar. Durum, valilikçe Kültür ve İçişleri Bakanlıklarına bildirilir.

Madde 46 - Tüzelkişiliği sona eren birliğin mal varlığı derneklerin tasfiyesindeki usullere göre tasfiye olunur. Tüzüğünde aksine hüküm yoksa veya genel kurulca aksine karar verilmemişse, kalan mallar, amacı birliğin amacına uygun kamu kurumuna verilir.

Madde 47 - Birlikler, aşağıda gösterilen defterleri tutmak zorundadırlar:

a) Asıl üye defteri,

b) Yararlanan üye defteri,

c) Aday üye defteri,

d) Yönetim kurulu karar defteri,

e) Gelen ve giden evrak defterleri,

f) Gelir ve gider defteri,

g) Bütçe, kesin hesap ve bilanço defteri,

h) Demirbaş defteri,

Birlik çalışma ve hizmetlerinin gerektirdiği başka defter ve kayıtların tutulmasına yönetim kurulunca karar verilebilir.

Defterlerin sıra numarası taşıması ve noterce onaylanması zorunludur.

Madde 48 - (Değişik fıkra: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./20. md.) Birliğe üye olanlar, hakların idaresini verdikleri eser, icra veya tespitlerin bir örneğini, çoğaltılmayanların maket, resim veya fotoğraflarını ya da diğer fiziki ortamlara yüklenmiş biçimlerini, birlikçe hazırlanan bildirime bağlı olarak tesis edilecek arşiv için birliğe vermek zorundadır.

Birlikler oluşturacakları arşiv için kendi alanlarında faaliyet gösteren kamu tüzelkişileri ve özel hukuk tüzelkişileri ile işbirliği yapabilir.

(*) "Eserlerin bir örneğinin birliğe verilmesi" olan madde başlığı, 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 20. maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

Madde 49 - Aynı alanda faaliyet gösteren en az iki meslek birliği tarafından, Bakanlıkça hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tip statüye uygun olarak meslek birlikleri federasyonları kurulabilir.

Aynı alanda birden fazla federasyon kurulamaz.

(*) "Eserlerin izlenmesi" olan madde başlığı, 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 5. maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

Madde 50 - Federasyonların kurulmasıyla ilgili başvuru, genel kurulları kararıyla katılan birliklerin yönetim kurulu başkanlarınca yapılır.

Kuruluş başvurusu; federasyonun adı, merkezi, adresi, kurucu birliklerin, adları belirtilmek, yönetim kurulu başkanlarınca imzalamak, yönetim kurulu başkanı olduklarını belirten ve birliklerce düzenlenmiş olan belgeler ile federasyon tüzüğünden beş tanesi eklenmek suretiyle Bakanlığa yapılır.

Bakanlıkça, kuruluş bildirisi ve eklerinde, tüzük ve kurucuların hukuki durumlarında mevzuata aykırılık veya noksanlık saptandığı takdirde, bunların tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde giderilmesi yazı ile istenir. Bu süre için de noksanlıkları giderilmeyen federasyonun feshi için Bakanlıkça genel hükümlere göre dava açılır.

(Ek fıkra: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./22. md.) Yapılan başvurular ile ilgili sonuçlar federasyonlara yazı ile bildirilir.

Madde 51 - Bu Tüzük hükümlerine göre kurulan birlikler aynı alanda kurulmuş olan federasyona üye olma hakkına sahiptir.

Madde 52 - Kurulmuş olan federasyonlara üye olmak isteyen aynı alanda kurulmuş olan birlikler genel kurullarının üye olma konusundaki kararları üzerine, federasyona başvururlar. Üyelik başvuruları federasyon yönetim kurulunca karara bağlanır ve başvuru tarihinden itibaren 30 gün içinde birliğe duyurulur.

Birlik ile federasyon arasında üyelikle ilgili olarak çıkan uyuşmazlıklar Bakanlıkça çözümlenir.

Madde 53 - Üye olan birlikler, kendi genel kurul kararları üzerine çekilme isteğinde bulunabilirler. Üyelik bu başvuruyla sona erer. Ancak karşılıklı yükümlülükler bir yıl süre ile devam eder.

Madde 54 - Federasyonun zorunlu organları aşağıda gösterilmiştir:

a) Genel kurul,

b) Yönetim kurulu,

c) Denetleme kurulu,

d) Teknik-bilim kurulu,

e) Haysiyet kurulu.

Federasyonlar, tüzüklerinde gösterilmek kaydıyla ihtiyari organlar oluşturabilirler.

Madde 55 - Genel kurulda her birlik üye sayısına göre temsil edilir. Her birlik on üye için bir üyesini federasyonun genel kuruluna temsilci olarak seçer.

Madde 56 - Genel kurulun görevleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Yönetim kurulu, denetleme kurulu, teknik-bilim kurulu ve haysiyet kurulunun asıl ve yedek üyelerini seçmek,

b) Bütçe tasarısını görüşerek karara bağlamak,

c) Kurullarca gönderilen raporları incelemek ve karara bağlamak,

d) Yönetim kurulunun hesaplarını incelemek, yönetim ve denetleme kurullarını ibra etmek,

e) Taşınmaz mal alınması ve satılması, bunlar üzerinde aynı haklar tesis edilmesi için yönetim kuruluna yetki vermek,

f) Federasyon tüzüğündeki değişiklik önerileri ile yönerge önerilerini incelemek ve karara bağlamak,

g) Federasyonun aynı amaçlı uluslararası kuruluşlara katılmaları veya bunlarla işbirliği yapmaları konularında karar vermek,

h) Yönetim kurulunun genel kurulda incelenmesini önerdiği hususları görüşmek ve karara bağlamak,

ı) Mevzuat ve federasyon tüzüğüyle verilmiş diğer görevleri yapmak.

Madde 57 - Genel kurul olağan olarak iki yılda bir mayıs ayının ilk haftası, çoğunluk sağlanamazsa en geç son haftası içinde federasyon merkezinin bulunduğu il merkezinde toplanır.

Genel kurulun toplanma çağrısı yönetim kurulunca yapılır.

Genel kurul, yönetim kurulu veya denetleme kurulunun gerekli görmesi veya genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine olağanüstü olarak toplanır.

Denetleme kurulu veya genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı isteğine rağmen, yönetim kurulu istek yazısının kendisine ulaştığı günden itibaren otuz gün içinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmazsa, denetleme kurulunun veya toplantı isteğinde bulunan üyelerin başvurusu üzerine, Bakanlık, yönetim kurulu üye sayısı kadar üyeyi, genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmakla görevlendirir.

Madde 58 - Yönetim kurulu genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az beş üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir.

Yönetim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeleri arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sayman üye seçer.

Kurul, başkanın, yokluğunda yardımcısının çağrısıyla ayda en az bir kez toplanır.

Madde 59 - Yönetim kurulu, en az üç üye ile toplanır, kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır.

Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya katılmayan üyenin yönetim kurulu üyeliği düşer.

Madde 60 - Yönetim kurulunun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:

a) Fikir ve sanat eserleri sahipleriyle bağlantılı hak sahiplerinin haklarının korunmasına yönelik çalışmaları yapmak,

b) Genel sekreter ile diğer personeli görevlendirmek, görevlerine son vermek, bunların özlük, ücret, sosyal hakları ve çalışma vb. hususlara ilişkin usul ve esasları belirlemek,

c) Bütçeyi hazırlamak ve genel kurula sunmak,

d) Federasyon tüzüğündeki değişiklik önerileri ile federasyonun çalışma ve işleyişi için gerekli yönergeleri hazırlamak ve genel kurula sunmak,

e) Genel kurul kararlarının ve denetleme kurulu raporlarının birer örneğini, kurula verilmesinden sonraki üç gün içinde Bakanlığa göndermek,

f) Birliklerin ortaklaşa çalışma yapmaları gereken hususları saptamak,

g) Birlikler arasında çıkacak uyuşmazlıkları ve görüş ayrılıklarını gidermeye çalışmak,

h) Kuruluş amaçlarıyla ilgili konularda araştırmalar yapmak, sorunların çözüme kavuşturulması için gerekli çalışmalarda bulunmak ve bu konularda Bakanlıkla işbirliği yapmak,

ı) Mevzuat ve federasyon tüzüğüyle verilen diğer görevleri yapmak,

(*) Burada yer alan "komşu hak" ibaresi, 13/08/2002 kabul tarihli, 24/09/2002 tarih ve 24886 sayılı R. G.de yayımlanan 2002/4683 karar sayılı Tüzüğün 2. maddesi ile "bağlantılı hak" olarak değiştirilmiştir.

Madde 61 - Federasyonlar yönetim kurulu başkanı tarafından temsil edilir.

Temsil yetkisi, gerektiğinde yönetim kurulu kararıyla üyelerden bir veya birkaçına devredilebilir.

Federasyonun kamu kurum ve kuruluşlarıyla ve üçüncü kişilerle ilişkilerinde genel sekretere ve şubelerin en yüksek görevlisine, yönetim kurulu kararıyla imza yetkisi verilebilir.

Madde 62 - Denetleme kurulu, genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az üç üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir. Denetleme kurulu seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeleri arasından bir başkan seçer.

Madde 63 - Denetleme kurulu, yönetim kurulunun hesap ve işlemlerini federasyon tüzüğünde belirtilen esas ve usullere göre, altı ayı geçmeyen aralıklarla denetler, sonuçlarını düzenleyeceği raporlarla yönetim kuruluna, iki yıllık raporlarla da genel kurula sunar. Denetleme kurulu, raporların bir örneğini de Bakanlığa gönderir.

Madde 64 - Teknik-bilim kurulu, genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az üç üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir.

Teknik-bilim kurulu, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeleri arasından bir başkan seçer.

Madde 65 - Teknik-bilim kurulu, federasyonun uzmanlık alanına giren konularda araştırma, inceleme yapmak, ilgili kuruluşlara önerilerde bulunmak, yönetim kurulunca incelenmesi istenen konularda raporlar düzenlemek, bunların bir örneğini yönetim kuruluna, bir örneğini de denetleme kuruluna vermek ve federasyon tüzüğünde belirlenen diğer işleri yapmakla görevlidir. Kurulun başkanınca veya kurulca gerekli görülürse konuyla ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri veya kişiler bilgi ve görüşleri alınmak üzere kurul toplantılarına çağrılabilirler.

Madde 66 - Haysiyet kurulu, genel kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oyla seçilen en az üç üyeden oluşur. Ayrıca asıl üye sayısınca yedek üye seçilir. Kurul, seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeleri arasından bir başkan seçer.

Madde 67 - Haysiyet kurulu, disiplin yönergesini uygulamakla görevlidir. Disiplin yönergesi haysiyet kurulunca hazırlanır, yönetim kurulunca incelenir ve genel kurulca kabul edilir.

Haysiyet kurulu, birliklerin haysiyet kurulları kararlarına karşı birlik üyelerince yapılacak itirazları karara bağlar. Bu kararlara karşı yargı yolu açıktır.

Madde 68 - Federasyonlar yönetim kurulunun önerisi ve genel kurul kararıyla genel sekretere bağlı bir merkez müdürlüğü kurabilirler. Burada çalıştırılacak personelin sayısı ve ücretleri, genel kurul kararıyla belirlenir.

Madde 69 - Federasyonun gelirleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Birliklerin hesap dönemi gelirlerinin yüzde onunu geçmemek üzere federasyon genel kurulunca belirlenecek federasyon giderlerine katılma payı,

b) Bağışlar,

c) Faiz, Hazine bonosu, Devlet tahvil gelirleri,

d) Diğer gelirler,

Madde 70 - Federasyon aşağıda gösterilen defterleri tutmak zorundadır.

a) Federasyon temsilcileri defteri,

b) Yönetim kurulu karar defteri,

c) Gelen ve giden evrak defteri,

d) Gelir ve gider defteri,

e) Bütçe, kesin hesap ve bilanço defteri,

f) Demirbaş defteri.

Federasyonun çalışma ve hizmetlerinin gerektirdiği başka defter ve kayıtların tutulmasına yönetim kurulunca karar verilebilir.

Defterlerin sıra numarası taşıması ve noterce onaylanması zorunludur.

Madde 71 - Tüzüğün 9, 25, 27, 36, 38, 42, 43, 44, 45 ve 46 ncı maddeleri federasyonlar hakkında da uygulanır.

Bu Tüzüğün yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş olan meslek birlikleri, tip statülerin yayımından itibaren bir yıl içinde Bakanlığın gözetiminde, Kanunun ve Tüzüğün ilgili hükümleri ve tip statü ilkeleri doğrultusunda yeni meslek birliklerine dönüştürülürler. Bu süre içinde yapacakları genel kurul toplantısı ile yeni organlarını oluştururlar.

Birinci fıkra hükümlerine uymayan meslek birlikleri birinci yılın sonunda kendiliğinden dağılmış sayılır.

(Ek madde: 13/08/2002 - 2002/4683 S.Tüz./24. md.)

Bu Tüzüğün yayımından önce kurulmuş olan meslek birlikleri tüzüklerini, bu Tüzüğün yayımından sonra yürürlüğe girecek tip statüye altı ay içinde uygun hale getirmek zorundadırlar.

Altı ay içinde bu hükümlere uymayan meslek birlikleri hakkında 44 üncü madde hükümleri uygulanır.