Hastalıktan Arilikte Bölümlendirme Yönetmeliği(Mülga)

HASTALIKTAN ARİLİKTE BÖLÜMLENDİRME YÖNETMELİĞİ

Hastalıktan Arilikte Bölümlendirme Yönetmeliği

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

Resmi Gazete Tarihi : 28/03/2009

Resmi Gazete Sayısı : 27183

**10/4/2018 tarihli ve 30387sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hastalıktan Arilikte Bölümlendirme Yönetmeliğinin 16. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.**

BİRİNCİ BÖLÜM: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, hayvan sağlığı ve halk sağlığının korunması, güvenli hayvansal üretim yapılması ve uluslararası ticaretin sürdürülebilmesi için gerçek ve tüzel kişilere ait işletme veya işletmelerin, Bakanlıkça belirlenen hayvan hastalıklarından ari olarak bölümlendirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

Madde 2 - (1) Bu Yönetmelik, su hayvanları hariç diğer hayvanların, hayvansal ürünlerin, semen, ova ve embriyonun elde edildiği gerçek ve tüzel kişilere ait hayvancılık işletmelerinin Bakanlıkça belirlenen hayvan hastalıkları yönünden ari olarak bölümlendirilmesini, bölümün sahip olması gereken asgari şartları, denetim ve survey çalışmaları ile izin ve sertifika verilmesine ilişkin işlemleri kapsar.

Dayanak

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununun 2 nci maddesi ile 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci ve 10 uncu maddelerinin hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

b) Bakanlık denetim ekibi: Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünde, hayvan sağlığı hizmetlerinden sorumlu daire başkanlığında görevli ilgili hastalıktan sorumlu iki veteriner hekim, bölge veteriner kontrol ve araştırma enstitüsü müdürlüğünden ilgili hastalıktan sorumlu bir veteriner hekim ile bölüm içerisinde yer alan işletmenin veya işletmelerin niteliği dikkate alınarak gerek görülmesi durumunda halk sağlığı hizmetleri, hayvan hareketleri ve karantina hizmetleri, yem ve gıda hizmetleri ve/veya gıda kontrol hizmetlerinden sorumlu daire başkanlıklarından konu uzmanı bir veya birer temsilcinin katılımı ile oluşan ekibi,

c) Biyogüvenlik planı ve yönetim sistemi: Bölüm içerisinde yer alan işletmelerin idari, teknik ve biyogüvenlik ile ilgili genel kurallarını ve bölüme ait tüm işletmelerde ve bu işletmeler arasındaki ilişkilerde hayvan hastalık ve zararlılarının işletmeye giriş, çıkış ve yayılmasını engelleyici biyogüvenlik tedbirlerini ve yönetimini,

ç) Bölüm: Bir veya birden fazla hastalık için belirli bir sağlık durumuna sahip, survey, kontrol ve biyogüvenlik önlemlerini içeren ortak biyogüvenlik yönetim sistemine haiz epidemiyolojik olarak birbirine bağlı hayvan ve hayvansal üretim ile ilgili işletme veya işletmeleri,

d) Bölüm sorumlusu: Bölüm içerisinde yer alan işletmelerde kontrol ile biyogüvenlik planını ve yönetim sisteminin uygulanması ve izlenmesinden işverenle birlikte sorumlu olan veteriner hekimi veya ilgili biyogüvenlik ve HACCP eğitimlerini almış, bu eğitimleri belgeleyen en az dört yıllık fakülte mezunu kişiyi,

e) Denetim raporu: Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikası tanzimine ve denetimlere esas olmak üzere, müracaatçı işletmelerin denetim ekiplerince yerinde yapılan denetlemeleri sırasında, Bakanlıkça bu Yönetmelik kapsamında yayımlanacak Uygulama Talimatında yer alan raporu,

f) Genel Müdürlük: Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

g) İl denetim ekibi: İl Müdürlüğünde, hayvan sağlığı hizmetlerinden sorumlu şube müdürlüğünde görevli öncelikle ilgili hastalıktan sorumlu olmak üzere iki veteriner hekim, denetlenecek işletmelerin ilçe sınırları içerisinde olması durumunda İlçe Müdürlüğünde görevli bir veteriner hekim ve bölüm içerisinde yem fabrikası, kesimhane, mezbaha, kombina, paketleme merkezi gibi işletmeler bulunduğunda kontrol hizmetlerinden sorumlu şube müdürlüğünde görevli bu gibi işletmelerin denetiminden sorumlu olan temsilci veya temsilcilerin katılımıyla oluşan heyeti,

ğ) İl Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüğünü,

h) İlçe Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ilçe müdürlüğünü,

ı) İşletme: Bakanlık tarafından çalışma izni verilmiş, su hayvanları hariç diğer hayvanların ve hayvansal ürünlerin, semen, ova ve embriyonun üretiminden tüketiciye ulaşana kadar gerekli olan tüm faaliyetlerin yürütüldüğü birimleri,

i) Su hayvanları: Su ürünleri işletmelerinde üretim, çevreye bırakma, veya insan tüketimine sunulmak amacı ile doğadan alınmış balık, yumuşakça, kabuklu ve amfibilere ait yumurta ve gametler dahil olmak üzere tüm yaşam dönemlerini kapsayan canlıyı,

j) Survey: Tanımlı bir zaman diliminde, belirli bir popülasyonda sistematik olarak veri toplanmasına dayanan epidemiyolojik araştırmayı

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM: Bölümlendirme İzin Başvurusu, Biyogüvenlik Planı ve Yönetim Sistemi, Sertifika Düzenlenmesi

Bölümlendirme izin başvurusu

Madde 5 - (1) Bölümlendirme izni için dilekçe ve aşağıdaki bilgi ve belgeler ile bölüm merkezinin bağlı bulunduğu İl Müdürlüğüne müracaat edilir.

a) Ek-1'de yer alan beyanname,

b) İşletme veya İşletmelerin çalışma izninin tasdikli fotokopisi,

c) Bölümde yer alan ve Ek-1'de sunulan tüm işletmelerin gösterildiği uygun ölçekli bir harita,

ç) Bölümde yer alan tüm işletmelerin birbirleriyle olan ilişkisini ve bölümün işletmeleri arasındaki işlevsel etkileşimleri ve akış grafiğini gösteren kroki veya şema,

d) Hastalık bulaşmasına sebep olabilecek işletme yakınındaki her türlü evcil ve yabani hayvan varlıkları, tahmini sayıları, türleri, yetiştirilme amaçları ve şekilleri, mesafeleri, bunların barınma ve beslenme, konaklama bilgileri, hayvanların işletmeye temas süreleri, bunun yıl içindeki seyri, coğrafi özellikler, iklim değişiklikleri ve hareketleri ile bu temasa etkileri, halen var olan ya da olması muhtemel hastalıklar, hayvan hareketleri ve hayvancılık tesisleriyle ilgili bilgileri içeren çevresel risk faktörlerinin değerlendirilme raporu,

e) Biyogüvenlik planı ve yönetim sistemi ile ilgili bilgi ve belgeler.

Biyogüvenlik planı ve yönetim sistemi

Madde 6 - (1) Biyogüvenlik yönetim sistemi aşağıdaki hususları içeren ve bu hususların planlanması, uygulanması, sorumluların belirlenmesi, denetlenmesi ve doğrulanması, izlenmesi, düzeltici ve önleyici faaliyetlerinin bütünüdür.

a) Hastalıkların kontrolü ve önlenmesi için iyi hayvan hijyen uygulamalarını kapsamalıdır.

b) Bölüm içerisinde yer alan işletmeler arasındaki giriş ve çıkışları içeren izlenebilirlik sistemi oluşturulmalı ve söz konusu izlenebilirlik belgelenmeli ve denetim ekiplerince kontrol edilebilir olmalıdır.

c) Tehlike analizi ve kritik kontrol noktalarının (HACCP) ortak planı olmalıdır.

ç) Biyogüvenlik planı ve yönetim sistemi olmalıdır.

(2) Biyogüvenlik yönetim sistemi altındaki biyogüvenlik planları aşağıdaki hususları içeren, tüm biyogüvenlik tedbirleri ile survey aktiviteleri ve izlenebilirlik sistemini garanti eden ve ülke veya bölgede bölümün tanımlandığı hastalık mihrakının görülmesi gibi artan risk durumlarına karşı güncellenebilir önlemlerin bütünüdür.

a) Personel için hijyen planının uygulama sisteminin belgesi, genel ve özel hijyen uygulamaları, kalıcı ve geçici personelin eğitimi ve kontrolünü gösterir belgeler olmalıdır.

b) Personelin bölüm içinde ya da dışında, bölüm içerisinde beslenen aynı türden hayvanlar beslememesi veya yakın temasta olmaması ya da sertifika kapsamındaki hastalıklara karşı hassas hayvanlarla temas içinde olmaması sağlanmalıdır.

c) Bölüm içerisinde yer alan işletmeler etrafında yer alan çit, engel, kilitli kapılar gibi fiziksel bariyerler ile bina planlarında biyogüvenlik dikkate alınarak binalara giriş yerleri tanımlanmalı ve bu giriş çıkışlar biyogüvenlik seviyesine göre sınıflandırılarak renk kodlarıyla şemalandırılmalıdır. Tanımlanan yerler dışında binalara giriş/çıkış noktaları olmamalıdır.

ç) Renk kodları ile şemalandırılan yerlere giriş için yetkili ve yetkisiz kişiler belirlenmeli, yetkisiz kişilerin girişleri engellenmeli veya bir plan çerçevesinde girişlerine müsaade edilmelidir.

d) Bölüme gelen ziyaretçiler, bölümde beslenen aynı türden hayvanlarla veya sertifika düzenlenen hastalığa karşı hassas olan hayvanlarla son kırksekiz saat içerisinde temas etmemiş olmalıdır. Riske bağlı olarak enfekte olmuş veya şüpheli bir bölgeden gelen ziyaretçiler için bu süre daha uzun olmalıdır.

e) Her ne sebeple olursa olsun işletmeye giren tüm araçların hareketlerini düzenleyen bir plan olmalı ve bu plan içerisinde özel, tedarik ve dağıtım araçları da dahil tüm araç hareketleri kayıt edilmelidir.

f) İşletme içerisine, dışına veya işletme içerisindeki tüm hareketlerin takip edilmesini sağlayan girdi ve çıktıları da içeren hayvan ve ürün izlenebilirlik sistemine yönelik kayıtların bulunması gerekir.

g) Bulaşmayı önlemek için paketleme materyali, altlık materyali, yem, su, ölü hayvan ve gübre gibi unsurların tedarik, taşıma, depolama ve dağıtımında dezenfeksiyon, uygun depolanma, imha, bekletme süresi gibi bilgileri içeren uygulama talimatları bulunmalıdır.

ğ) Bölüm içerisinde kullanılan ekipman ve materyallerin temizlik ve dezenfeksiyon planı ile araçların temizlik ve dezenfeksiyonu ile ilgili uygulama talimatları bulunmalıdır.

h) İşletmelerde yabani hayvan, kemirici ve böcekler gibi zararlılara karşı fiziksel bariyerler ve diğer tedbirleri içeren zararlı kontrol planının bulunması gerekir.

ı) Ariliğe konu hastalık veya hastalıklar ile ilgili kritik kontrol noktalarının listesi, kritik sınırlar, izleme yöntemleri, doğrulama, düzeltici faaliyetler ve kayıtlar gibi adımları takip eden HACCP planı;

1) Üretime ait tüm veriler ile belirlenmiş dönemlere ait hastalanma ve ölüm oranı, kullanılan ilaçlar, doğan hayvanlar, yem ve su tüketimi ile ilgili kayıtları,

2) Aktif ve pasif survey ile tarama analizleri için numune alma planları ile numune alma sıklığı, metodları ve sonuçları ile ilgili bilgileri,

3) Tüm ziyaretçileri izleyebilmek ve gerektiğinde temas kurabilmek üzere, işletmeye gelen ziyaretçilerin kayıt ve bilgileri,

4) Kullanılan aşı ile ilgili detay bilgi uygulama tarihleri ile aşılama programları ile ilgili bilgileri,

5) Bölüm içerisindeki işletmelerde çalışan tüm personelin, biyogüvenlik tedbirleri ve yönetim uygulamaları ile HACCP planının kuralları konusunda eğitildiğini gösteren belgeleri,

6) HACCP planı muhtemel tehlikelerin listesini ve bu tehlikelerin ortaya çıkma yollarını göz önünde bulundurmayı,

7) Artan risk durumlarına karşı alınacak önlemleri de içeren uygulamaları,

kapsamalıdır.

Sertifika düzenlenmesi

Madde 7 - (1) Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikası talebinde bulunan işletmenin/işletmelerin müracaat evrakları il denetim ekibi tarafından otuz gün içerisinde incelenir. Eksik olan bilgi ve belgelerin tamamlanması yazılı olarak işletmeden talep edilir. İl denetim ekibi, yapılan inceleme sonucunda müracaat evraklarında eksiklik bulunmayan işletmeleri onbeş gün içerisinde denetlemeye başlar. Yerinde yapılan denetleme sırasında sertifikalandırılacak hastalıkla ilgili Bakanlıkça yayımlanacak Uygulama Talimatında yer alan denetim raporu düzenlenir. Bölümde yer alan işletmelerin birden fazla il sınırı içerisinde bulunması durumunda her ilde ayrı denetim ekipleri oluşturulur. İl denetim ekibi kendi il sınırındaki işletmeleri denetler. Koordinasyonu başvuru yapılan il müdürlüğü sağlar.

(2) İl denetim ekibi tarafından düzenlenen denetim raporunda, işletmede eksiklik tespit edilmiş ise, eksikliklerin belirtildiği denetim raporunun bir sureti, işletme sahibine/sorumlusuna tutanakla teslim edilir, bölüm sorumlusuna ise resmi yazı ile eksikliklerin giderilmesi için gönderilir. Söz konusu eksiklikleri gideren bölüm sorumlusu durumu il müdürlüğüne yazı ile bildirerek yeni bir denetim yapılmasını talep eder.

(3) Yapılan denetim sonrasında il denetim ekibi tarafından herhangi bir eksiklik tespit edilmezse, işletmede sertifikalandırmaya esas hastalığa özel aktif survey çalışması başlatılır. İşletmede yapılan survey sonucunda sertifikalandırılacak hastalığa ait bulguya rastlanmadığında, müracaat dosyasının bir nüshası, denetim raporları ve survey sonuçları, il müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir.

(4) Genel Müdürlük tarafından müracaat dosyası, denetim raporları ve survey sonuçları incelenir. Genel Müdürlük, il denetim ekibi çalışmalarını esas alarak Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikası düzenleyebileceği gibi Bakanlık denetim ekibini yerinde inceleme için görevlendirebilir. Bakanlık denetim ekibi yerinde inceleme için görevlendirildiğinde, yaptığı inceleme için denetim raporu tanzim eder.

(5) İşletmenin müracaat dosyası, denetim raporları ve survey sonuçlarında herhangi bir olumsuzluk tespit edilmediğinde Genel Müdürlük tarafından bölüm izni verilerek bu Yönetmelikte Ek-2'de yer alan Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikası tanzim edilir ve bölüm sorumlusuna verilmek üzere ilgili İl Müdürlüğüne gönderilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Denetim ve Yaptırım

Bölümün denetimi

Madde 8 - (1) Genel denetimler, gerek görüldüğünde, Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikasına sahip bölümde, Bakanlık Denetim Ekibi ya da il denetim ekibi tarafından, bu Yönetmeliğin 6 ncı ve 7 nci maddelerinde yer alan ve sertifikalandırmaya esas hususların halen devam ettiğinin teyidi amacıyla yapılır.

(2) Rutin denetimler, Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikasına sahip bölümde il denetim ekibi tarafından yılda en az iki kez yapılır. Ancak, il denetim ekibi iş yoğunluğu nedeniyle Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikasına sahip bölümde yer alan tüm işletmeleri denetleyemeyecek ise, Bakanlıkça yayımlanacak Uygulama Talimatında belirtilen basit tesadüfi örnekleme ya da risk değerlendirmesi yöntemini kullanarak tespit ettiği işletmelerin denetimlerini gerçekleştirir. İl denetim ekibi tarafından gerçekleştirilen denetime işletme sahibi ve/veya bölüm sorumlusu eşlik eder, denetimler sırasında işletmelerde hijyen, izlenebilirlik, HACCP ve biyogüvenlik uygulamaları ile konu ile ilgili tutulan tüm kayıtlar karşılaştırmalı olarak kontrol edilir.

(3) Sürekli denetimler otokontrol amaçlı olarak Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikasına sahip bölümde bölüm sorumlusu tarafından en az üç ayda bir kez yapılır.

(4) Yapılan her denetim için Bakanlık tarafından yayımlanacak Uygulama Talimatında yer alan denetim raporu tanzim edilir.

(5) Sürekli denetimlere ait raporların bir nüshası işletmede, bir nüshası da bölüm sorumlusu tarafından muhafaza edilir ve Bakanlık ya da il denetim ekibi yaptıkları denetim esnasında sürekli denetim sonuçlarını inceler.

(6) İl denetim ekibi tarafından 3 nüsha halinde düzenlenen denetim raporunun bir nüshası denetim yapılan işletmede bırakılır, bir nüshası resmi yazı ile bölüm sorumlusuna gönderilir. Bir nüshası da il müdürlüğünde muhafaza edilir.

(7) Bakanlık denetim ekibi tarafından 3 nüsha düzenlenen denetim raporunun bir nüshası denetimi yapılan bölümün sorumlusuna teslim edilir, bir nüshası İl Müdürlüğüne gönderilir, bir nüshası da Genel Müdürlükte muhafaza edilir.

Yaptırım

Madde 9 - (1) 8 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan genel ve rutin denetimlerde sertifikalandırmaya esas hususlara ait eksikliğin tespiti halinde, eksikliklerin giderilmesi için onbeş gün ile otuz gün arasında bir süre verilir. Bu süre içerisinde bölüm izni askıya alınır. Eksikliklerin verilen süre içerisinde giderilmemesi halinde bölüm izninin iptal edilmesi için durum Genel Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlük tarafından verilen izin iptal edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: Bölüm Çevresinde ve Bölümde Mihrak

Bölüm çevresinde mihrak

Madde 10 - (1) Bölüme ait işletme veya işletmelerin çevresinde bölüm sertifikasında belirtilen hastalık mihrakı görülürse 3285 sayılı Kanun ve 15/3/1989 tarih ve 20109 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Yönetmeliği kapsamındaki karantina uygulamaları bölüme de uygulanır. Daha sonra mihrak çevresinde yer alan bölüme ait işletmeler il denetim ekibi tarafından riske yönelik olarak denetlenir. Yapılan bu denetimlerde il denetim ekibi söz konusu hastalıkla ilgili herhangi bir bulguya rastlamaz ve işletme sahibi ve/veya bölüm sorumlusu tarafından riske yönelik denetim yapıldığı ve bu Yönetmelik ve Uygulama Talimatı çerçevesinde istenen biyogüvenlik planı ve yönetim sistemi, survey çalışmaları ve diğer önlemlere dikkat edildiği tespit edilirse hastalık mihrakından kaynaklanan hareket sınırlamaları bölüme dahil olan işletmeler için kaldırılabilir.

Bölümde mihrak

Madde 11 - (1) Bölüme ait işletme veya işletmelerde bölüm sertifikasında belirtilen hastalık tespit edilirse, bölüm izni iptal edilerek, hastalığa yönelik gerekli tüm önlemler 3285 sayılı Kanun ve Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Yönetmelik kapsamında alınır. Hastalığın sönüşünün ardından bu Yönetmelik ve Uygulama Talimatında yer alan hususların varlığı il denetim ekibi tarafından kontrol edilir ve eksiklik tespit edilmediğinde durum sertifika tanzimine esas olmak üzere Genel Müdürlüğe bildirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM: Hastalık ve Aşılama Programlarının Surveyi

Hastalık ve aşılama programlarının surveyi

Madde 12 - (1) Hastalıktan ari bölüm sertifikasının verildiği veya verileceği hastalıklar için yapılacak aktif ve pasif survey çalışmaları Bakanlık tarafından yayımlanan Uygulama Talimatı ile belirlenir. Sertifikalandırılmış bölümler, sertifikanın verildiği hastalığa ait ulusal survey programı içerisinde yer alır.

(2) Hastalıktan ari bölüm sertifikasının verildiği hastalığın tespit edilmesi için erken uyarı sistemi kurulur.

(3) Bakanlık gerek duyduğu zaman Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikası düzenlenen hastalık veya hastalıklarla ilgili aşılama programları yapar, aşılama programı İl Müdürlüklerince işletmelere bildirilir. Bölüme ait işletmelerde aşılama programları uygulanır.

(4) Bölüm sorumlusu bölümün tüm işletmelerindeki herhangi bir hastalık şüphesini derhal İl Müdürlüğüne bildirir.

ALTINCI BÖLÜM: Çeşitli ve Son Hükümler

Sertifika verilen bölümlerin listesinin yayınlanması

Madde 13 - (1) Hastalıktan Ari Bölüm Sertifikasına sahip işletmelerin adı ve numarası Genel Müdürlüğün internet sayfasında yayınlanır. Söz konusu bilgi, her değişiklikte değişiklik gerekçeleri belirtilerek güncellenir.

Halihazırda kurulu işletmelerin çalışma izinleri

Geçici Madde 1 - (1) Halihazırda kurulu hayvancılık işletmeleri 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde istenen çalışma izin belgesini 9/8/2011 tarihine kadar bölüm merkezinin bağlı bulunduğu il müdürlüğüne sunar.

Yürürlük

Madde 14 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 15 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Ekleri görebilmek için fihristi kullanınız.