Ürün İhtisas Borsalarının Kuruluş, İşleyiş Ve Denetim Usul Ve Esasları Hakkında Genel Yönetmelik(Mülga)

ÜRÜN İHTİSAS BORSALARININ KURULUŞ, İŞLEYİŞ VE DENETİM USUL VE ESASLARI HAKKINDA GENEL YÖNETMELİK

Ürün İhtisas Borsalarının Kuruluş, İşleyiş Ve Denetim Usul Ve Esasları Hakkında Genel Yönetmelik

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından

Resmi Gazete Tarihi: 09/03/2005

Resmi Gazete Sayısı: 25750

**10/8/2017 tarihli ve 30150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ürün İhtisas Borsasının Kuruluş, Faaliyet, İşleyiş Ve Denetim Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik ' in 38. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.**

BİRİNCİ KISIM : Genel Hükümler, Kuruluş, Faaliyet İzni

BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; yürürlükteki standartlara göre tasnif edilmiş ürünlerin gerek fiziki, gerekse ürünü temsilen lisanslı depo işletmelerince çıkarılan ürün senetleri ile alivre sözleşmelerin ticaretini güven, serbest rekabet ve istikrar içinde yürütmek üzere, ürün ihtisas borsalarının kuruluş, organizasyon, sermaye ve ortaklık yapısı, faaliyet, denetim, üyelik ile temsilci ve delege görevlendirmelerine ilişkin usul ve esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 - Bu Yönetmelik; kotasyonundaki bir veya birden çok ürünün arz ve talebini buluşturan, yürürlükteki ürün standartlarına göre tasnif edilmiş dayanıklı tarımsal ürünlerin alım satımına aracılık eden, ürünlerin gerek fiziki, gerekse ürünü temsilen lisanslı depo işletmelerince çıkarılan ürün senetleri ve alivre sözleşmelerin ticaretini yürütebilen, faaliyet alanı bölgesel, ulusal veya uluslararası olabilen anonim şirket statüsünde ürün ihtisas borsalarını kapsar.

Dayanak

Madde 3 - Bu Yönetmelik, 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;

Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

Kanun: 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununu,

Borsa: Kanunun 53 üncü maddesinde tanımlanan ürün ihtisas borsalarını,

Borsa Yönetmeliği: Ürün ihtisas borsalarının işleyiş esaslarını düzenleyen ve bu Yönetmelik çerçevesinde borsa tarafından hazırlanıp, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin görüşü alınarak Bakanlık tarafından onaylanan Yönetmeliği,

Borsa Üyesi: Bu Yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde borsa yönetmeliğine göre borsadan, ürün, ürün senedi ve alivre sözleşmelerin alım satımının yapılmasına aracılık yetki belgesi almış ve üyeliğe kabul edilmiş gerçek ve tüzel kişileri,

Ürün: Depolanmaya uygun nitelikteki hububat, bakliyat, pamuk, tütün, fındık, yağlı tohumlar, bitkisel yağlar, rafine şeker gibi standardize edilebilen temel ve işlenmiş tarım ürünlerini,

Ürün senedi: Ürünlerin mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden, lisanslı depo işleticisince nama veya emre düzenlenmiş, teminat olarak verilebilen, ciro edilebilen veya edilemeyen ve lisanslı depoculuk mevzuatında öngörülmeyen durumlarda Türk Ticaret Kanununda düzenlenen makbuz senedi hükümlerine tabi olan kıymetli evrakı,

Alivre Sözleşme: Satıcının satılan ürünü veya mevzuata uygun olarak ürünü temsilen çıkarılan senetleri belli bir vade sonunda devir ve teslim etmeyi, alıcının ise ürün bedelini belli bir vade sonunda ödemeyi taahhüt ettiği alım satıma ilişkin sözleşmeyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM:Kuruluş ve Faaliyet

Kuruluş

Madde 5 - Borsaların kuruluşu Bakanlığın iznine tabidir. Borsaların kuruluşuna izin verilebilmesi için;

a) Ekonomik gereklilik, durum ve gelişmelerin uygun olması,

b) Borsada işlem görecek ürün, ürün senedi veya alivre sözleşmelere ilişkin piyasa yapısının ve derinliğinin, beklenen işlem hacminin mevcut bir borsadan ayrı olarak borsa kurulmasını gerektirecek nitelik ve düzeyde olması,

c) Hisse senetlerinin tamamının nama yazılı olması,

d) Sermayelerinin, bölge düzeyinde faaliyet gösterecekler için beş, ulusal düzeyde faaliyet gösterecekler için on, uluslararası düzeyde faaliyet gösterecekler için onbeş milyon YTL'den az olmaması,

e) Anonim şirket şeklinde esas sözleşmesinin hazırlanması ve Türk Ticaret Kanununda öngörülen anonim şirket kuruluş işlemlerinin tamamlanması

gerekir.

Borsa kurucularının, ortaklarının, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerin sahip olmaları gereken şartlar

Madde 6 - Borsa kurucularının, ortaklarının, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerinin;

a) Kanun, 18/6/1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu, 13/11/1996 tarihli ve 4208 sayılı Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ve ödünç para verme işleri hakkında mevzuat ile 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa aykırılıktan dolayı hükümlülüklerinin bulunmaması ve/veya taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar bile beş yıldan fazla hapis ya da basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları; resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs ya da iştirak suçlarından dolayı hüküm giymemiş olması,

b) Kamu tüzel kişileri hariç tüzel kişi ortaklıkların bağımsız denetim kuruluşlarınca onaylı son bir yıla ait bilanço, gelir tablosu ve varsa ek mali tablolarını sunmaları, gerçek ve tüzel kişi ortakların mali ve ticari itibar bakımından engel bir durumu bulunmaması,

c) Borsaların kurucularının, ortaklarının, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerinin kendileri veya sınırsız sorumlu oldukları kuruluşlar hakkında iflas kararı verilmemiş ve konkordato ilan edilmemiş olduğuna dair noterce tasdikli beyanda bulunması,

d) Faaliyet yetki belgelerinden biri veya birden fazlası iptal edilmiş ya da ürün ihtisas borsaları ile menkul kıymetler, vadeli işlemler ve kıymetli madenler borsaları üyeliğinden sürekli olarak çıkarılmış kuruluşlarda, bu müeyyideyi gerektiren olayda sorumluluğu bulunan kişilerden olmadıklarını noterce tasdikli beyan ile ispat etmesi,

e) Yabancı uyruklu kurucu ve ortakların, Türk gerçek ve tüzel kişiler için aranan şartları taşıdığına dair, bulundukları ülke yetkili makamlarınca onanmış bilgi ve belgelerin noterce tasdikli çevirilerinin veya geçerliliği kanun veya uluslararası sözleşmelerle kabul edilen şekilde sunulmuş olması

zorunludur.

Kuruluş işlemleri

Madde 7 - Kurucular, kuruluş şartlarına uygun olarak hazırlayacakları esas sözleşme ile 5 inci ve 6 ncı maddelerde öngörülen belgelerle birlikte Bakanlığa başvuruda bulunur.

Bakanlık esas sözleşmeyi matbu olarak düzenleyebilir ya da asgari unsurlarını belirleyebilir.

Bakanlık, Kanun ile 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde başvuruyu değerlendirir ve uygun bulması durumunda borsanın kurulmasına onay verir. Bakanlık onayını takiben Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde şirketin kuruluş işlemleri tamamlanır. Kuruluşu gerçekleşen borsalar Resmî Gazete'de ilan olunur.

Pay devirlerinde, payları devralacak gerçek ve tüzel kişilerin bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan şartlara sahip olmaları gerekir.

Ticaret borsalarının ortaklığı

Madde 8 - Ticaret borsaları, kurulmuş veya kurulacak ürün ihtisas borsalarına ortak olabilir veya aralarındaki sözleşme uyarınca bunların acentesi olarak çalışabilir.

Faaliyete geçme

Madde 9 - Kuruluşuna izin verilen borsanın Resmî Gazete'de ilan edilmesini takiben en geç bir yıl içinde, faaliyet izni almak üzere Bakanlığa başvurması şarttır. Söz konusu süre içinde Bakanlığa başvurmayan veya başvurusunun sonucunda kendilerine faaliyet izni verilmesi uygun görülmeyen kuruluşun faaliyet izin alma hakkı düşer. Bu süre gerektiğinde Bakanlık tarafından en fazla bir yıl uzatılabilir.

Faaliyet izninin verilebilmesi için; mevzuata aykırılık bulunmaması, borsaların çalışma esas ve kurallarının Bakanlık tarafından yapılan düzenlemelere ve alınan kararlara uygun olması, borsa yönetmeliklerinin tamamlanmış ve Bakanlıkça onaylanmış olması, borsanın kotasyonundaki ürünlere ilişkin ticaret ve hizmetlerini tüm faaliyet alanını kapsayacak şekilde sunabilecek yeterli organizasyonunu oluşturmuş, ihtiyaç görülen yerlerde şube veya acenteliklerini kurmuş, içerisinde uzman personel, muhasebe kayıt, bilgi ve belge sistemi ile düzenli iş akışı ve haberleşmeyi sağlayacak yeterli bir altyapı kurulmuş, teknik donanımı sağlanmış, iç kontrol, denetim, gözetim sistemi oluşturulmuş, işlemlerin yedeklenmesi ve borsa bünyesinde bulunacak bütün varlıkların asgari deprem, yangın, su baskını ve hırsızlık gibi rizikolara karşı sigorta yaptırmak dahil gerekli güvenlik önlemlerinin alınmış olması gerekir.

Yukarıdaki fıkrada geçen hususlar; borsaların kuruluş incelemesine dair alınacak bir Bakan onayı çerçevesinde, Bakanlığın, denetim elemanları ile ilgili ve uzman personel, kişi veya kuruluşlar aracılığıyla yapacağı veya yaptıracağı inceleme sonucunda tespit olunur. Eksiklik veya sorunlar varsa bunun giderilmesi Bakanlıkça talep edilir.

Borsanın faaliyet izni Resmî Gazete'de ilan edilir. Faaliyet izni alan şirket, ürün ihtisas borsası anonim şirketi unvanıyla faaliyet gösterir.

Resmî Gazete'de yayımından itibaren bir yıl içinde borsanın faaliyete geçmesi gerekir. Zorunlu hallerde Bakanlık bu süreyi en fazla bir yıl uzatabilir. Bu sürede faaliyete geçmeyen borsanın faaliyet izni iptal edilir. Bu durumda borsaların en geç üç ay içinde tasfiyeye girmesi veya esas sözleşmelerindeki ticaret unvanı, amaç ve faaliyet konularını değiştirmeleri zorunludur.

Kuruluş ve faaliyet izni alınmasına ilişkin olarak öngörülen şartlardan herhangi birinin kaybedilmesi üzerine, Bakanlıkça verilecek süre içerisinde söz konusu şartların sağlanmaması halinde, borsaların faaliyetleri geçici veya sürekli olarak durdurulur.

Faaliyet alanı

Madde 10 - Borsanın faaliyet alanı, borsanın kuruluş başvurusunda belirtilir. Bakanlığın buna ilişkin kararı ise borsanın kuruluş ve faaliyet izninde gösterilir. Bölgesel borsaların faaliyet alanı birden çok ili, ulusal borsaların faaliyet alanı Türkiye'yi, uluslararası borsaların faaliyet alanı Türkiye dışındaki ülke veya ülkeleri de kapsar.

Uluslararası düzeyde kurulan borsalarda yabancı ülke ürünleri de ulusal veya uluslararası düzeyde alınıp satılabilir.

İKİNCİ KISIM:Borsa Organları, Komisyonlar ve Borsa Personeli

BİRİNCİ BÖLÜM:Borsa Organları

Genel kurul

Madde 11 - Borsanın üst karar organı olan genel kurul, pay sahiplerinden oluşur. Genel kurul, Türk Ticaret Kanununda öngörülen görev ve yetkileri saklı kalmak kaydıyla aşağıdaki hususlarda görevli ve yetkilidir;

a) Borsanın genel politikasını belirlemek ve yönetim kuruluna verilen yetkiler haricinde yönetime ilişkin kararlar almak, yetkili mercilere teklifte bulunmak,

b) Yönetim kurulu üyelerini seçmek ve ibra etmek, ibra edilmeyen yönetim kurulu üyeleri ile denetçiler hakkında yapılacak işlemleri ve bunların göreve devam edip etmeyeceklerini karara bağlamak, seçimi genel kurula ait olan komitelerin üyelerini seçmek ve gerektiğinde görevlerine son vermek, ücretlerini belirlemek,

c) Denetleme kurulu üyelerini seçmek, ibra etmek,

d) Yönetim kurulu tarafından hazırlanan yıllık faaliyet raporu ile denetleme kurulu raporunu inceleyip karara bağlamak,

e) Borsanın bilançosunu ve gelir-gider hesaplarını inceleyerek karara bağlamak ve kesin hesabı onaylamak,

f) Yönetim kurulu tarafından hazırlanan bütçe ve personel kadrosunu kesinleştirmek ve karara bağlamak,

g) Gündemde yer alan diğer hususları görüşüp karara bağlamak,

h) Mevzuatla genel kurula bırakılan diğer görevleri yerine getirmek.

Davet ve gündem

Madde 12 - Genel kurul; her yılın ilk üç ayı içinde yönetim kurulunun belirleyeceği bir tarihte olağan olarak toplanır. Genel kurul gerekli hallerde, Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde yönetim kurulunun, denetleme kurulunun veya azınlığın ya da ihtiyaç gördüğünde Bakanlığın daveti üzerine olağanüstü olarak da toplanır.

Gündem belirlenmeden önce Bakanlığa başvurularak, Bakanlıkça genel kurul gündeminde görüşülmesi istenen bir husus olup olmadığı yazılı olarak sorulur. Bakanlık bu başvuruyu takiben en geç on beş gün içinde genel kurulda görüşülmesini istediği bir hususun olup olmadığını yazılı olarak bildirir. Bakanlıkça görüşülmesi istenen hususların gündeme yazılması zorunludur. Bu süre içinde bildirim yapılmamışsa Bakanlıkça görüşülmesi istenen bir husus bulunmadığı kabul edilir ve genel kurulun gündemi yönetim kurulunca hazırlanarak ilan edilir.

Gündem ve davet mektubu, pay sahiplerine ve Bakanlığa toplantı tarihinden en az otuz gün önce taahhütlü olarak gönderilir.

Toplantı nisabı ve kararlar

Madde 13 - Genel kurul toplantı ve karar nisabında Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Genel kurulda verilen kararlar, yapılan seçimlerin sonuçları ve ortakların beyanları, bir tutanağa geçirilir. Genel kurul tutanakları ve ekleri, başkanlık divanı tarafından imzalandıktan sonra, izleyen ilk üç iş günü içinde Bakanlığa gönderilir.

Genel kurulun yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimine ilişkin kararlarında, seçime ve oylamaya geçilmeden önce, adayların bu Yönetmelikte aranılan şartları taşıdıklarına dair yazılı ve imzalı beyanlarının başkanlık divanına sunulması zorunludur.

Bakanlık, yönetim kurulu üyeleri ve denetleme kurulu üyelerinin aranılan şartları taşıyıp taşımadıklarını inceler ve ihtiyaç duyulan kanıtlayıcı bilgi ve belgeleri talep eder.

Türk Ticaret Kanunun ilgili hükümleri uyarınca ya da Bakanlıkça üyelerin birinin veya birkaçının aranılan şartları haiz olmadığının veya sonradan kaybettiğinin tespiti ve bildirimi halinde bunların görevleri sona erer.

Boşalan üyeliklerin yerine seçilenlerde göreve başlamadan önce bu Yönetmelikte ve ilgili diğer mevzuatta aranılan şartları taşıdıklarına dair yazılı ve imzalı beyanlarını kanıtlayıcı belgelerle birlikte borsaya ve Bakanlığa sunmak zorundadır.

Aranılan şartları taşıdıklarına dair kasıtlı olarak yanlış beyanda bulunanlar, borsanın yönetim ve denetim kurulu üyeliklerine aday olamaz, borsaya ve üçüncü şahıslara karşı yol açtıkları zararları tazminle sorumlu olur.

Yönetim kurulu

Madde 14 - Borsalardan, en az beş en çok dokuz kişiden oluşan ve iki yıllık dönem için seçilen bir yönetim kurulu oluşturulur. Yönetim kurulunun bir üyeliği için Bakanlıkça atama yapılır. Diğer üyeler ise genel kurul tarafından seçilir. Genel kurul yönetim kurulu üyelerinden birini aynı zamanda genel müdür olarak da atayabilir. Bu şekilde atanan üye, yönetim kurulu üyeliğinin yanında genel müdürlük görevini de ifa eder.

Bakanlık tarafından atanan yönetim kurulu üyesinin üniversite veya dengi okul mezunu, genel kurul tarafından seçilen üyelerin ise asgari lise ya da dengi okul mezunu olması zorunludur. Ayrıca tüm yönetim kurulu üyelerinde ürün piyasaları hakkında bilgi sahibi ve bu alanlarda en az kamuda veya özel sektörde beş yıl mesleki tecrübeye sahip olmaları şartı da aranır.

Süresi biten yönetim kurulu üyesinin tekrar seçilmesi mümkündür.

Görev ve yetkileri

Madde 15 - Yönetim kurulu, Türk Ticaret Kanununda öngörülen görev ve yetkileri saklı kalmak kaydıyla aşağıdaki hususlarda görevli ve yetkilidir:

a) Borsa tarafından hazırlanması gereken yönetmelikleri belirleyip karara bağlamak,

b) Borsa üyelik başvurularını karara bağlamak ve gerektiğinde borsa üyelerinin üyelikten geçici veya sürekli çıkarılmasına karar vermek,

c) Ürün, ürün senedi ve alivre sözleşmelerin, borsada işlem görmesi, işlemlerinin durdurulması ve işlemden kaldırılması esaslarını belirlemek,

d) Borsada işlemlerin mevzuata ve kurallara uygun olarak düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, açıklık, güven, dürüstlük ve istikrarı bozan veya bozabilecek hususlarda gerekli tedbirleri zamanında almak,

e) Mevzuata, borsa düzenine ve piyasanın işleyişine uygun hareket etmeyen borsa yöneticileri, üyeleri ve personeli hakkında gerekli hukuki işlemleri gecikmeksizin yerine getirmek,

f) Borsa yönetmelikleriyle belirlenmiş veya ihtiyaç duyulabilecek komisyonları kurarak, üyelerini seçmek ve çalışma esaslarını düzenlemek,

g) Diğer borsa veya kuruluşlarla anlaşmalar yapmak,

h) Borsada düzeni ve dürüstlüğü bozanlar hakkında disiplin cezası vermek,

i) Borsa bültenini çıkarmak, borsa tarafından açıklanması gereken bilgilerin ve borsada teşekkül eden fiyatların düzenli olarak yayımlanmasını sağlamak,

j) Borsanın bütçesini, gelir ve giderlere ilişkin kesin hesabını ve yıllık faaliyet raporunu görüşüp karara bağlamak ve genel kurula sunmak,

k) Borsanın personele ilişkin kadrosunu hazırlayarak genel kurula sunmak,

l) Borsa gelir kalemlerinin miktar ve oranları ile bunların tahsil zaman ve şekillerini tespit etmek,

m) Borsa adına imzaya yetkili olanları ve yetki sınırlarını belirlemek,

n) Personel atamalarını yapmak ve bu atama yetkisini, gerektiğinde yönetim kurulu başkanına ve/veya genel müdüre devretmek,

o) Mevzuatla verilen sair görevleri yerine getirmek.

Toplantı ve karar nisabı

Madde 16 - Yönetim kurulu, başkanın daveti üzerine ayda en az iki defa üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Denetçiler, oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu toplantılarına katılabilir.

Kararlar, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınır.

Denetim kurulu

Madde 17 - Borsanın hesap ve işlemleri, pay sahipleri arasından veya dışarıdan genel kurulca seçilen en az iki gerçek kişiden oluşan denetleme kurulu tarafından denetlenir. Denetleme kurulu üyelerinin görev süresi iki yıldır. Aynı kişinin yeniden seçilmesi mümkündür.

Denetim kurulu üyelerinin üniversite veya dengi okul mezunu olmaları ve ürün piyasaları hakkında kamuda veya özel sektörde en az beş yıl mesleki tecrübeye sahip bulunmaları gerekir.

Görev ve yetkileri

Madde 18 - Denetim kurulu üyeleri, borsanın hesap ve işlemlerini mevzuat ve genel kurul kararları çerçevesinde denetlemekle görevli ve yetkilidir. Borsa yöneticileri ve personeli, denetçilerin talep edeceği bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.

Denetçiler yönetime müdahale edemez, ancak görüşlerini yazılı olarak yönetim kuruluna ve aynı zamanda Bakanlığa bildirir.

Denetçiler, her yıl sonunda borsanın işlem ve hesapları hakkında hazırlayacakları raporu genel kurula sunar. Gerekli gördükleri takdirde, ara raporlar hazırlayıp görüşlerini yönetim kuruluna, genel kurula ve Bakanlığa bildirir.

İKİNCİ BÖLÜM : Komisyonlar, Genel Müdür ve Borsa Personeli

Komisyonlar

Madde 19 - Borsada; bu Yönetmelik ile yönetim kuruluna verilen görevlerin yerine getirilmesinde, yönetim kuruluna yardımcı olmak üzere işin niteliğinin gerektirdiği sayıda komisyon kurulur.

Komisyonların kurulmasına, üyelerinin seçilmesine, çalışma usul ve esaslarına ilişkin ilkeler borsa yönetmeliği ile belirlenir.

Genel müdür ve temsil

Madde 20 - Borsa, genel kurulca yönetim kurulu üyeleri arasından atama yapılmamışsa, yönetim kurulu tarafından atanan genel müdür tarafından, yönetim kurulunca alınan kararlar çerçevesinde idare ve temsil edilir. Genel müdürün yönetim kurulu üyeleri arasından atanması halinde, genel müdür aynı zamanda yönetim kurulu başkanı olamaz.

Genel müdürün hukuk, iktisat, maliye, işletme, kamu yönetimi, uluslararası ilişkiler, mühendislik dallarında en az dört yıllık lisans düzeyinde öğrenim yapmış olması, iyi derecede İngilizce bilmesi ve ürün piyasalarıyla ilgili kamuda veya özel sektörde en az beş yıl mesleki tecrübeye sahip bulunması gerekir.

Borsa tarafından; genel müdürlüğe atanacak kişinin bu maddenin ikinci fıkrasında ve bu Yönetmeliğin beşinci maddesinde aranan şartları taşıdığını gösteren belgelerle birlikte Bakanlığa bildirilmesi şarttır. Bildirim tarihinden itibaren yirmi iş günü içinde, Bakanlıkça yazılı olarak olumsuz bir görüş bildirilmediği takdirde genel müdürün ataması yapılabilir.

Genel müdürün herhangi bir nedenle görevden ayrılması halinde bu durum en geç beş iş günü içinde Borsa tarafından Bakanlığa yazılı olarak bildirilir.

Yönetim kurulu başkanı ile genel müdür veya bir üye ile genel müdürün müşterek imzası borsayı bağlar.

Borsa personeli ve hizmet birimleri

Madde 21 - Borsanın organizasyon şemasında yönetici ve uzman statüsünde bulunan personelinin yüksek öğrenim kurumlarından mezun olması gerekir.

Borsa personeli, borsa üyeleriyle doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir menfaat ilişkisi kuramaz, özel bir kanuna dayanmadıkça herhangi bir kurum veya kuruluşta görev alamaz, ticaretle uğraşamaz, borsada işlem yapan ya da borsa ile doğrudan ya da dolaylı ilişkisi olan ortaklıklarda pay sahibi olamaz, borsada ürün, ürün senedi ve alivre sözleşmelerin alım satımı amacıyla emir veremez. Hayır dernekleri ile amacı sosyal yardım ve eğitim işlerine yönelmiş vakıflardaki görevler ve kooperatif ortaklığı bu hükmün dışındadır. Bu fıkra hükmüne aykırı hareket eden personelin görevine son verilir.

Borsa yönetim kurulunun kararıyla; operasyon, üyelik, bilgi işlem, araştırma ve istatistik, piyasa gözetim ve denetim, eğitim, insan kaynakları ve muhasebe gibi asgari hizmet birimleri oluşturulur. İhtiyaca göre yeni hizmet birimlerinin oluşturulması, mevcutların değiştirilmesi ve görev tanımlarının yeniden yapılması mümkündür.

Borsanın organizasyon şeması, hizmet birimleri ve görev tanımları, bu organizasyonda görev alacak uzman ve destek personelin unvan ve statüsü, yatay ve hiyerarşik yapı, personelde aranacak şartlar ile personelin görev, yetki ve sorumlulukları ve çalışma usul ve esasları, borsa yönetmeliği ile belirlenir.

ÜÇÜNCÜ KISIM : Borsa Üyelerine İlişkin Esaslar

Borsa üyeleri

Madde 22 - Bu Yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde borsa yönetmeliğine göre borsadan, ürün, ürün senedi veya alivre sözleşmelerin alım satımının yapılmasına aracılık yetki belgesi almış ve üyeliğe kabul edilmiş kişi ve kuruluşlar, borsa üyesi olabilirler.

Bakanlık, borsanın görüşünü alarak borsa üyelerinin sayısını toplam olarak veya gruplar itibariyle sınırlandırabilir.

Borsa üyelik şartları

Madde 23 - Borsa üyeliğine kabul edilmek için borsa yönetim kurulu kararı gereklidir.

Borsa üyesi olabilmek için en az aşağıdaki şartların sağlanmış olması gerekir:

a) Gerçek kişiler ile tüzel kişilerde yönetim kurulu üyeleri ile imzaya yetkili personelin, Kanuna, 18/6/1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu, 13/11/1996 tarihli ve 4208 sayılı Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ve ödünç para verme işleri hakkında mevzuat ile 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa aykırılıktan dolayı hükümlülüklerinin bulunmadığını ve/veya taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar bile beş yıldan fazla hapis veya basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları; resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs ya da iştirak suçlarından dolayı hüküm giymemiş olması,

b) Ürün senedi ve alivre sözleşmelerin alım satımına aracılık yetki belgesi alınmış olması,

c) Borsa yönetim kurulunca hazırlanan borsa üyelik taahhütnamesinin veya istenebilecek diğer taahhütnamelerin imzalanarak ibraz edilmiş olması,

d) Sermaye ve öz kaynak yapılanması yönünden şirket mali yapısının borsa yönetim kurulunun belirleyeceği kriterlere uygun olması, gerçek kişi ise borsa üyesi olmanın gerektirdiği mali güç ve itibara sahip bulunması,

e) Bu Yönetmeliğe dayanılarak yapılan düzenlemelerde öngörülen, teminat ve giriş aidatı gibi tutarların yatırılmış olması ve işlemlerin yürütülebilmesi için gerekli teknolojik donanımın, organizasyon yapısının, personelin ve mali kaynakların sağlanmış olması,

f) Borsaca öngörülmesi durumunda, müşterilere ve diğer üçüncü şahıslara karşı doğabilecek mali ve hukuki sorumluluğu teminat altına almak amacıyla genel ve özel mahiyette sigortaların yaptırılması,

g) Kamu tüzel kişileri hariç tüzel kişilerin yeminli mali müşavirce onaylı son bir yıla ait bilanço, gelir tablosu ve varsa ek mali tablolarını sunmasıları,

h) Borsa üyesi olmak isteyenlerin kendileri veya sınırsız sorumlu oldukları kuruluşlar hakkında iflas kararı verilmemiş ve konkordato ilan edilmemiş olduğuna dair imza sirküleri ile birlikte yazılı beyanda noterce tasdikli beyanda bulunması,

i) Faaliyet ve aracılık yetki belgelerinden biri veya birden fazlası iptal edilmiş yahut ürün ihtisas borsaları ile menkul kıymetler, vadeli işlemler veya kıymetli madenler borsaları üyeliğinden sürekli olarak çıkarılmış kuruluşlarda, bu müeyyideyi gerektiren olayda sorumluluğu bulunan kişilerden olmadıklarına dair imza sirküleri ile birlikte yazılı beyanda bulunması,

j) Yabancı üyeler için, uygun olduğu ölçüde Türk gerçek ve tüzel kişiler için aranan şartların taşındığına dair bulundukları ülke yetkili makamlarınca onaylanmış belgelerin, noterce tasdikli çevirilerinin sunulması,

k) Borsa tarafından yapılacak incelemede, mevzuata veya üyeliğe engel teşkil edebilecek bir durumun bulunmaması, borsaca istenebilecek diğer bilgi ve belgelerin sunulmuş olması

zorunludur.

Yukarıdaki şartlar borsa tarafından incelenir ve araştırılır. Bu nitelik ve şartları taşımadığı veya sonradan kaybettiği anlaşılanların üyeliklerine borsa yönetim kurulunca son verilir.

Borsa üyelerinin; aracılık yetki belgesi alma şartları ve usulü, üyeliğe giriş, çalışma ve üyeliğin sona ermesi, üyelikten ayrılma veya üyeliğin devri ile üyelerin yükümlülükleri ve diğer hususlar borsa yönetmeliği ile düzenlenir.

Üye temsilci ve temsilci yardımcıları

Madde 24 - Borsa üyeleri, noterden onaylı, temsil yetkisini içeren temsil belgeleri düzenleyerek, kendilerini borsada temsil edecek olanları borsaya bildirir. Üye temsilcileri ve temsilci yardımcılarının nitelikleri borsa yönetmeliği ile düzenlenir.

Borsa üyeleri azami sınırı borsa yönetim kurulunca belirlenen sayıda üye temsilci ve temsilci yardımcısı bulundurabilir.

Üyelik giriş aidatı

Madde 25 - Borsa; üyeliğe kabul edilen ve borsada işlem yapma hakkını kazanan üyelerinden, yönetim kurulunca belirlenen ve Bakanlıkça onaylanan tutarda bir bedel talep edebilir. Borsa üyelik hakkının üyelik şartlarını taşıyan başka kimselere devri veya iptali durumunda üyelik bedelinin iadesi gibi hususlar borsa yönetmeliğinde gösterilir.

Üyelik teminatı

Madde 26 - Borsa üyeleri, borsa işlemleri dolayısıyla müşterilerine, diğer borsa üyelerine ve borsaya verebilecekleri zararlara karşılık olmak üzere, nakit veya her an paraya çevrilebilir devlet iç borçlanma senedi ya da vadesiz ve kayıtsız şartsız ödeme taahhüdünü içeren banka teminat mektubu, sigorta teminatı veya nakde çevrilebilir diğer güvenceleri, teminat olarak yatırmak zorundadır.

Yatırılacak teminatın tutarı, borsadaki iş hacmi dikkate alınarak borsa yönetim kurulunun teklifi üzerine Bakanlık tarafından belirlenir ve gerekli görüldüğünde aynı usulle değiştirilir. Borsa üyeleri, teminat vermeksizin işlem yapamaz.

Teminatların tahsili, eksik kalan kısmının tamamlanması ve kullanılma esasları ile borsa üyeliğinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde üyelik teminatının geri verilme zamanı ve şartları ile diğer hususlar borsa yönetmeliğinde gösterilir.

Zararların karşılanması, borsa tazmin fonu

Madde 27 - Ürün ve ürün senetlerine ilişkin alım satımın tescili, devir ile bedelinin ödenmesi, alıcı ve satıcı ile üçüncü şahısların haklarının korunması, yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve alım satıma ilişkin diğer hususlar, borsanın sorumluluğunda olup bu işlemlerden doğan zararlar, takas işlemlerinden doğan rizikolar ile borsa üyelerinin müşteri emirlerini mevzuata uygun şekilde yerine getirmemesinden kaynaklanan zararlar öncelikle borsa veya borsa takas merkezi tarafından oluşturulan tazmin fonundan ivedilikle tazmin edilir.

Daha sonra borsa, müşterisine, diğer borsa üyelerine veya doğrudan borsaya zarar veren bu üyeden sırasıyla; borsa üyesi tarafından kabul edildiği, borsa yönetim kurulunca kararlaştırıldığı ve anlaşmazlık bir yargı organınca karara bağlandığı takdirde, anlaşmaya varılan veya kararlaştırılan meblağın kendilerinden ödenmesini talep eder. Ödenmezse üyelik teminatından mahsup yapılarak ödenir.

Kurtaj veya aracılık komisyonu

Madde 28 - Borsa üyeleri borsada aracı olarak yaptıkları her işlem için, müşterilerinden kurtaj veya aracılık komisyonu adı altında bir ücret alırlar. Kurtaj tarifesi, alım satım bedelinin azami binde beşini geçmemek üzere borsa yönetim kurulu tarafından belirlenir ve Bakanlık tarafından onaylanır.

DÖRDÜNCÜ KISIM : İşlemler

İşlem yöntemi

Madde 29 - Borsada işlemler, borsanın gözetiminde ve rekabet koşulları altında sesli pazarlık ve/veya elektronik ortamda eşleştirme yöntemiyle yapılır. Borsa üyeleri, alım satım işlemlerini müşterilerinin adına ve hesabına gerçekleştirirler.

İşlem esasları

Madde 30 - Bu Yönetmeliğe uygun olarak; işlem yöntem, müşteri emirlerinin asgari unsurları, türleri, geçerlilik süresi, borsaya iletilmesi, alım satım tekliflerinin verilmesi, eşleştirilmesi, kaydedilmesi, hesapların güncelleştirilmesi, teminatların toplanması, fiyatların ilanı, günlük fiyat hareket limitleri, piyasanın işleyişi, borsa üyesinin ve müşterinin sorumlulukları, işlemlerin geçici olarak durdurulması, maddi hata ve rekabeti bozucu davranışlar sonucunda gerçekleştirilen işlemlerin iptali gibi hususlar borsa yönetmeliği ile düzenlenir.

Borsanın serbest rekabet koşulları altında çalışması ve rekabetçi bir yapıya sahip olması açısından Bakanlık, borsa düzenlemelerinde gerekli değişikliklerin yapılmasını borsalardan isteyebilir.

İşlem limitleri

Madde 31 - Ürün, ürün senedi veya alivre sözleşme, hesap, hesap tipi ve/veya borsa üyesi bazında, belli bir anda veya sürede toplam olarak sahip olunabilecek azami işlem, yönetim kurulu tarafından belirlenir. İşlem limitlerini, borsadaki işlem hacmini gözeterek suni fiyat oluşumuna yol açmayacak şekilde belirlemek esastır.

Bakanlık, gerekli gördüğü durumlarda işlem limitlerinin yeniden belirlenmesini talep edebilir veya azami işlem limitini belirleyebilir. Bakanlığın talebi üzerine belirlenen ve Bakanlıkça onaylanan limitlerin değiştirilmesi Bakanlığın iznine tabidir.

Ödeme ve teslim esasları ile takas merkezi

Madde 32 - Ürün veya ürün senedine ilişkin ödeme ve teslimat sürecinin tamamlanması, temerrüt hali ve giderilmesine ilşkin esaslar borsa yönetmeliği ile düzenlenir. Alıcı taraf nakdi ödemekle, satıcı taraf ilgili ürün veya ürün senedini teslimle yükümlüdür.

Borsadaki ürün veya ürün senedi işlemlerinde; alıcı karşısında satıcı, satıcı karşısında alıcı konumuna geçerek piyasa katılımcılarının hak ve yükümlülüklerini teminat altına alan, işlemlerin eşleştirilmesi, kaydedilmesi, güncelleştirilmesi, işlem gören enstrümanın teslimatı gibi hususlardan sorumlu ve görevli borsa bünyesinde veya borsadan bağımsız takas merkezi oluşturulabilir.

Böyle bir birim oluşturulmadan önce takas işlemleri, takas merkezi, takas üyeliği ve sorumluluğu gibi hususlar borsa yönetmeliği ile düzenlenerek Bakanlığın onayı alınır.

Alivre sözleşmelerde işlem usulleri

Madde 33 - Borsa kotasyonunda yer alan ancak bu Yönetmelikle düzenlenmeyen alivre sözleşmelerin alım satımına ilişkin usul ve esaslar hakkında, Kanuna dayanılarak Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince hazırlanan, 8/1/2005 tarihli ve 25694 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticaret Borsaları ile Ürün İhtisas Borsalarında Alivre ve Vadeli Alım Satım Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Alivre sözleşmeler, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca düzenlenen vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri gibi değerlendirilmez.

BEŞİNCİ KISIM : Gözetim ve Denetim ile Bakanlığın ve Borsaların Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Gözetim ve denetim

Madde 34 - Borsa ve borsa üyelerinin her türlü işlem, hesap, kayıt ve defterleri Bakanlığın gözetim ve denetimine tabidir. Bakanlık gerekli gördüğünde bağımsız denetim kuruluşlarına da denetim yaptırabilir. Borsa organlarında bulunanlar ile borsa üyeleri ve personeli ile borsa üyelerinin temsilci ve yetkilileri defter, belge ve kayıtlarını görevli denetim elemanlarına ibraz etmek ve istenen bilgileri doğru olarak vermek zorundadır.

Borsa üyelerinin borsa işlemleriyle ilgili hesap ve işlemleri ile borsa personelinin iş ve işlemleri, doğrudan borsa yönetim kuruluna bağlı olarak çalışan borsanın yetkili iç denetim elemanlarınca her zaman denetlenebilir. Borsa üyeleri ve personeli, inceleme elemanlarına her türlü kolaylığı göstermek ve yardımda bulunmak, borsa faaliyetleriyle ilgili konularda borsa yetkililerince istenen her türlü bilgiyi vermek zorundadır.

Borsa tarafından talep edilmesi durumunda, üyeler mali tablo ve raporları borsaya vermek zorundadır.

Borsanın para hükmündeki evrak, senet ve sair malları aleyhine suç işleyen ve bilanço, zabıtname, rapor ve diğer çeşitli kağıt ve defterler üzerinde suç mahiyetinde değişiklik yapan veya bunları kasten yok eden organların üyeleri ile personeli hakkında Kanunun 76 ncı maddesi hükmü uygulanır.

Bakanlığın görev ve yetkileri

Madde 35 - Bakanlık, borsanın güven, açıklık ve istikrar içinde faaliyet göstermesine ilişkin düzenlemeler yapmaya, mevzuata aykırılık veya borsada işlem yapanların haklarının ve kamu menfaatinin korunması durumunda ya da olağan dışı menfi gelişmelerde; mevzuata, piyasa istikrarına ve borsanın amaç ve ilkelerine uygunluğu sağlamak üzere uyarma, süre vererek eksikliklerin giderilmesini talep etme, talimat verme, ilgili kişi, kuruluş, borsa üyesi, personeli ile borsa organ üyelerinin ürün işlemlerine ilişkin yetkilerini kısıtlamaya veya kaldırmaya, diğer her türlü tedbiri almaya, borsa faaliyetlerinin bir veya birkaçını durdurmaya, faaliyet iznini askıya almaya veya iptal etmeye, mahkeme kararıyla yönetimine ve malvarlığına el koymaya, tasfiyesini istemeye görevli ve yetkilidir.

Borsaların faaliyetinin geçici olarak durdurulması

Madde 36 - Borsada olağandışı menfi gelişmelerin olması halinde, ilgili borsaların faaliyetlerinin geçici olarak durdurulmasına karar verilebilir.

Borsanın faaliyetlerinin beş güne kadar geçici olarak durdurulmasına karar verme yetkisi yönetim kuruluna aittir.

Yönetim kurulunun talebi üzerine borsaların faaliyetlerinin beş günden daha uzun süreli durdurulmasına karar vermek Bakanlığın yetkisindedir.

Borsa kotasyonunda değişiklik

Madde 37 - Borsa kotasyonunda yer alacak ürün, ürün senedi ve alivre sözleşmeler, borsanın kuruluş ve faaliyet izninde gösterilir. Bakanlık, değişen piyasa şartlarında, borsada yeterli arz ve talebi bulunmayan veya ticarî teamüllere göre borsada alım satıma konu olmayan malları, genel olarak veya borsalar itibarıyla borsaya tâbi maddeler arasından çıkarabilir. Ticaret borsaları ve bölge ticaret borsaları ile ürün ihtisas borsalarının kotasyonunda yer alacak veya almayacak ürünleri ve borsaya tâbi maddelerin en az alım satım miktarlarını yeniden belirleyebilir. Bakanlığın bu konudaki kararları borsa tarafından yerinde ilân edilir.

Borsaların görev ve sorumlulukları

Madde 38 - Borsa, ürün ve ürün senedi işlemlerinde alıcı karşısında satıcı, satıcı karşısında alıcı konumuna geçerek piyasa katılımcılarının hak ve yükümlülüklerini teminat altına almakla, gerçekleşen işlemler sonucu oluşan ödeme ve teslimat yükümlülüklerinin zamanında yapılması ile risklerin takibi, kontrolü ve teminatların tesisini sağlamakta görevli ve sorumludur.

Disiplin ve para cezaları

Madde 39 - Borsa yapısına ve işleyişine uygun olduğu ölçüde borsada düzeni veya dürüstlüğü bozan veya işlere hile karıştıran, işlerin açık, düzenli ve dürüst yürütülmesiyle ilgili mevzuata ve kararlara aykırı hareket eden borsa üyeleri, üye temsilcileri ve temsilci yardımcıları hakkında 2/3/2005 tarihli ve 25743 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Oda ve Borsa Üyelerine Verilecek Disiplin ve Para Cezaları ile Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Borsada tescil zorunluluğu

Madde 40 - Alivre sözleşmeler ile lisanslı depolarca düzenlenen kıymetli evrak hükmündeki ürün senetleri ve ürünü temsil eden benzer senetlerin alım satımı ve rehni gibi işlemlerin borsada kontrolü ve tescili zorunludur. Ancak, kota edilerek ilgili ürün senedinin ve alivre sözleşmelerin alınıp satıldığı bir ürün ihtisas borsası faaliyette bulunmuyorsa bunlar teknik, kurumsal ve malî alt yapısının yeterliliği tespit edilen ve Bakanlıktan izin alan ticaret borsalarında işlem görür. Borsada tescil gerçekleşmedikçe ürün mülkiyeti başkasına devredilemez.

ALTINCI KISIM : Mali Hükümler

Borsanın gelirleri

Madde 41 - Borsanın gelirleri şunlardır:

a) Borsa üyelerinden tahsil olunan üyelik kayıt ücreti,

b) Borsa üyelerinden tahsil olunan yıllık aidatlar,

c) Disiplin cezası nedeniyle tahsil olunan para cezaları,

d) Borsa işlem tescil ücretleri,

e) Yapılan hizmetler karşılığı alınan ücretler,

f) Menkul, gayrimenkul sermaye iradı, şirket kârları ve döviz gelirleri,

g) Belge ve yayın gelirleri,

h) Bağışlar ve yardımlar,

i) Sair gelirler.

Bu maddede belirtilen gelir kalemlerinin, sair gelir ve bağışlar dışında kalanların miktar ve oranları ile bunların tahsil zamanı ve şekilleri yönetim kurulunca belirlenir. Bu gelir kalemlerinden üyelik kayıt ücreti, yıllık aidat ve borsa tescil ücreti Bakanlık onayı ile yürürlüğe girer.

Borsa tazmin fonu payı

Madde 42 - Borsa tarafından; takas üyeleri ile borsa üyelerince gerçekleştirilen işlemler üzerinden, borsa üyesi ve işlem türü esas alınarak yönetim kurulu tarafından belirlenen ve Bakanlık tarafından onaylanan miktar veya oranda borsa tazmin fonu payı alınır. Fona katılım, gelirlerinin tahsili, kullanılması, yönetilmesi ve bununla ilgili diğer hususlar borsa yönetmeliği ile düzenlenir.

Borsa tescil ücreti

Madde 43 - Borsa tarafından, ürün senedi alım satım değeri üzerinden en çok onbinde beş oranında tescil ücreti alınır. Tescil ücreti oranı borsa yönetim kurulu tarafından belirlenir ve Bakanlık tarafından onaylanır.

Lisanslı depoculuk tazmin fonu payı

Madde 44 - 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca borsalarda işlem gören ürün senedi alım satımından tahsil edilecek borsa tescil ücretlerinin yüzde onu ile borsalarda işlem gören ürün senedi alım satım bedelinin binde yarımı, borsa tarafından aylık olarak lisanslı depoculuk tazmin fonuna aktarılır.

Bütçe ve kesin hesap

Madde 45 - Borsaların bütçe ve kesin hesabı, yönetim kurulunun teklifi üzerine genel kurulca onaylanır.

Kâr dağıtımı

Madde 46 - Borsaların yıllık kârlarının yüzde ellisinden fazlasının dağıtımına ilişkin kararları, Bakanlık iznine tabidir.

YEDİNCİ KISIM : Çeşitli ve Son Hükümler

Borsanın tarım ürünleri lisanslı depolarıyla ilişkisi

Madde 47 - Ürün ihtisas borsaları ve ticaret borsaları, lisanslı depo işletmeciliği yapan şirket kurabilir ve ortak olabilir.

Ürün senetlerinin güven içinde ticaretinin ve takibinin yapılabilmesini teminen lisanslı depo işletmesi ile borsa arasında sözleşme yapılır. Sözleşmede, ürün senetlerinin borsaya kota ettirilmesi, hareketlerinin kontrol ve takibi, teyidi, iptali, bilgi akışının düzenli olarak sağlanması, lisanslı depodaki ürünlerin gerektiğinde borsa tarafından incelenmesi ve kontrolü ile aralarındaki bilgi iletişim sistemi ve diğer hususlar düzenlenir.

Sözleşme ve sözleşmede yapılacak değişiklikler ancak Bakanlık onayından sonra geçerli olur.

Diğer borsalarla işbirliği

Madde 48 - Borsalar, ilgili mevzuattan kaynaklanan bir sınırlama veya engel olmadığı sürece kendilerini geliştirmek, daha iyi hizmet sunmak ve piyasadaki güven ve istikrarı artırmak amacıyla birbirleriyle, ticaret borsalarıyla, çalışma konusu farklı diğer borsalarla, yabancı ülkelerdeki borsalarla teknik hususlar da dahil çeşitli alanlarda işbirliği yapabilir. Ancak işlem sistemlerinde tek taraflı veya karşılıklı olarak işlem yapılmasına ilişkin yaptıkları anlaşmalar Bakanlığın onayını takiben hüküm ifade eder.

Borsaların temsilci ve delege görevlendirmeleri, organlarda temsil edilmeleri

Madde 49 - Borsa, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel Kurulunda borsa başkanı dahil bir delege ile temsil edilir. Borsanın Birliğe ödediği aidat tutarına göre de Birlikçe belirlenecek sayıda ilave delege görevlendirir. Borsa ayrıca seçilen delege sayısı kadar da yedek delege seçer.

Borsa delegeleri, Birlik genel kurulunda seçilmeleri durumunda Birlik organları olan Borsa Konseyinde, Birlik Yönetim Kurulunda ve Yüksek Disiplin Kurulunda görev alabilir ve borsayı temsil edebilir.

Sır saklama yükümlülüğü

Madde 50 - Borsa organlarının üyeleri, yönetici ve personeli, kurulan komisyon ile borsa üye ve temsilcileri; sıfat ve görevleri dolayısıyla öğrendikleri borsaya ve borsayla ilişkisi olan ortaklık, kurum ve diğer her türlü gerçek ve tüzel kişilere ait sırların gizliliğine uymakla, sırları kanunla görevli ve yetkili kılınmış kişi ve mercilerden başkasına herhangi bir suretle açıklamamakla ve kendilerinin veya üçüncü kişilerin yarar ve zararına kullanmamakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, ilgililerin borsadaki görevlerinden ayrılmalarından sonra da devam eder.

Uygulanacak diğer hükümler

Madde 51 - Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu ile Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Yürürlük

Madde 52 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 53 - Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.